Website: Email : Tel : 0918.775.368
MỞ ĐẦU
Hơn 20 năm trôi qua kể từ ngày đất nước đổi mới, Việt Nam ta vẫn
kiên định con đường đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội, xây dựng một nhà nước
của dân, do dân, và vì dân. Đường lối đổi mới bắt nguồn từ nhân dân, vì
vậy, việc nâng cao mức sống dân cư luôn là một trong những mục tiêu
hàng đầu của nước ta.
Thủ đô Hà Nội ngày nay đã thay đổi về mọi mặt. Phát triển về tất
cả các mặt trong mọi lĩnh vực kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội, thành
phố trở nên hiện đại hơn và là sự tự hào của cả một quốc gia, đời sống
của nhân dân được quan tâm hơn bao giờ hết.
Để đánh giá một cách đúng đắn và thiết thực nhất những kết quả
đạt được từ những chính sách nâng cao đời sống của nhân dân của Đảng
và Nhà nước, cứ 2 năm một lần Hà Nội cũng như cả nước tiến hành các
cuộc điều tra khảo sát mức sống dân cư. Kết quả thu được không chỉ là
thước đo sự thành công trong việc thực hiện các mục tiêu cải thiện đời
sống mà còn là cơ sở, kinh nghiệm và bài học cho việc hoạch định các kế
hoạch trong tương lai của các cấp lãnh đạo cũng như người dân cả nước.
Xuất phát từ thực tế đó, em xin chọn đề tài:” Vận dụng một số
phương pháp thống kê vào phân tích mức sống dân cư thành phố Hà Nội
thông qua chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người 1 tháng”. Mục đich của
đề tài này là thông qua những phân tích, đánh giá về sự biến động của thu
nhập bình quân 1 tháng của thành phố Hà Nội ta có thể đưa ra những
nhận xét về mức sống dân cư của thành phố.Qua đó, ta có thể rút ra
những bài học và kinh nghiệm góp phần thúc đẩy sự phát triển của Thủ
đô cũng như cả nước. Tuy vậy, do còn nhiều hạn chế về kiến thức và thời
gian nên bài viết không thể tránh khỏi nhiều thiếu sót
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Công Nhự đã nhiệt
tình giúp đỡ em hoàn thành đề án môn học này!

quả hoặc có thể là nhiều tiêu thức nguyên nhân và một tiêu thức kết
Website: Email : Tel : 0918.775.368
quả.Ví dụ như tiêu thức nguyên nhân là trình độ học vấn của chủ hộ,
nhóm thu nhập và tiêu thức kết quả là chi tiêu cho giáo dục…
- Căn cứ vào số lượng tiêu thức của phân tổ :
+ Phân tổ theo một tiêu thức : Là tiến hành phân tổ dựa trên cơ sở một
tiêu thức. Ví dụ như phân tổ theo tiêu thức giới tính thì tổng thể dân số
được chia làm 2 loại nam và nữ…
+ Phân tổ theo nhiều tiêu thức : Là tiến hành phân tổ dựa trên cơ sở
nhiều tiêu thức. Ví dụ như phân tổ tỷ lệ biết chữ của dân số từ 15 tuổi trở
lên theo giới tính và khu vực…Phân tổ theo nhiều tiêu thức có hai loại
:phân tổ kết hợp là loại phân tổ lần lượt theo từng tiêu thức và phân tổ
nhiều chiều là loại phân tổ cùng một lúc theo nhiều tiêu thức.
- Phân tổ lại : là thành lập các tổ mới trên cơ sở các tổ cũ đã có sẵn từ
trước nhằm đáp ứng mục đích nghiên cứu nào khác.
1.1.2. Ý nghĩa của phương pháp phân tổ thống kê trong việc phân tích
biến động mức sống dân cư:
Mức sống dân cư là một phạm trù rộng và phức tạp, số liệu điều tra về
mức sống dân cư bao gồm rất nhiều lĩnh vực trên một phạm vi rộng,
chính vì thế phân tổ không chỉ là việc phân loại số liệu mà còn giúp cho
việc phân tích số liệu được đơn giản hơn và có tính hệ thống. Bên cạnh
đó, mức sống dân cư còn mang tính so sánh, việc phân loại các chỉ tiêu
theo các tiêu thức khu vực, giới tính, quy mô hộ gia đình, nhóm thu
nhập…có thể cho ta những đánh giá tốt nhất về sự khác nhau giữa các tổ
về cả mức độ cũng như khoảng cách.
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2. Phương pháp chỉ số :
1.2.1. Khái niệm và phân loại :
Chỉ số trong thống kê là số tương đối biểu hiện quan hệ so sánh giữa
n
n
fxfxfxfxxf
∑∑∑∑ ∑
++++=
...
3
3
2
2
1
1

n
n
fxfxfxfxxf
∑∑∑∑ ∑
∆++∆+∆+∆=∆
...
3
3
2
2
1
1

∑
∑

fx
fx
fx
fx
xf
nn
Hệ thống chỉ số cho phép nghiên cứu biến động của tổng lượng biến tiêu
thức do ảnh hưởng của biến động lượng biến thành phần.
• Hệ thống chỉ số dạng tích:
- Hệ thống chỉ số phát triển∑
∑
∑
∑
∑
∑
+=
00
10
10
11
00
11
fx
fx
fx
fx
fx

1
11
0
00
1
11
0
01
01
1
0
1
f
fx
f
fx
f
fx
f
fx
f
fx
f
fx
x
x
x
x
x
x

∑
f
x
xf
III
fx
fx
fx
fx
fx
fx
00
10
10
11
00
11
Hệ thống chỉ số cho phép nghiên cứu biến động của tổng lượng biến
tiêu thức (
∑
xf
I
) do ảnh hưởng của hai nhân tố: Biến động của chỉ
tiêu bình quân và biến động của quy mô tổng thể

∑
××=
∑
××=
∑

xf
I
) do ảnh hưởng của bản thân lượng biến
tiêu thức (
x
I
), kết cấu của tổng thể (
df
I
) và biến động quy mô của
tổng thể (
∑
f
I
)
Áp dụng đối với thống kê mức sống dân cư, ta có:
-
1
x
và
0
x
ở đây có thể là thu nhập bình quân đầu người,chỉ tiêu bình
quân đầu nguời cho giáo dục, y tế, chỉ tiêu từng bộ phận, nhân khẩu
bình quân 1 hộ gia đình,… của kỳ nghiên cứu và kỳ gốc
-
1
f
và
0