SỞ GD&ĐT QUẢNG BÌNH

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2012 - 2013

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

(Khóa thi ngày 11 tháng 10 năm 2012)

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ (vòng 1)
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
I. TÓM LƯỢC NỘI DUNG VÀ CÁCH TÍNH ĐIỂM
Nội dung
Câu 1. Phân tích thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp trong xã hội Việt
Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?

- Giai cấp địa chủ: Phân hóa thành 3 bộ phận là đại địa chủ, trung địa chủ và tiểu địa chủ.
Đại địa chủ trở thành tay sai của thực dân Pháp. Một bộ phận trung và tiểu địa chủ có tinh thần dân
tộc, có ý thức chống Pháp và tay sai...
- Giai cấp nông dân: Bị đế quốc, phong kiến thống trị; tước đoạt ruộng đất; bị bần cùng
hóa... Mâu thuẫn giữa nông dân Việt Nam với đế quốc Pháp và địa chủ phong kiến rất gay gắt. Họ
là lực lượng đông đảo và là động lực của cách mạng.
- Giai cấp tiểu tư sản: Có ý thức dân tộc dân chủ, có tinh thần chống thực dân Pháp và tay
sai. Đặc biệt bộ phận trí thức, học sinh, sinh viên rất nhạy bén với thời cuộc...nên rất hăng hái
tham gia các cuộc đấu tranh vì độc lập tự do của dân tộc. Họ là một lực lượng rất quan trọng của
cách mạng.
- Giai cấp tư sản: Phân hóa thành hai bộ phận là tư sản mại bản và tư sản dân tộc. Tư sản
mại bản là bộ phận gắn chặt quyền lợi với thực dân Pháp và là đối tượng của cách mạng. Tư sản
dân tộc ít nhiều có ý thức chống đế quốc phong kiến, họ là lực lượng có khuynh hướng dân tộc
dân chủ nhưng cải lương, dễ thỏa hiệp.
- Giai cấp công nhân: Bị thực dân và tư sản bóc lột, có quan hệ gắn bó với nông dân, kế

trường của Nguyễn Ái Quốc từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản.
+ Từ đây, Nguyễn Ái Quốc càng tích cực hoạt động và tiếp tục học tập, 0,25
nghiên cứu lí luận con đường cách mạng vô sản để truyền bá về Việt Nam.
Câu 3. Nêu và nhận xét về nhiệm vụ chiến lược và lực lượng cách mạng được Đảng ta xác định
trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên và Luận cương chính trị tháng 10 - 1930.

2,5

- Nhiệm vụ chiến lược:
1


+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến và tư sản phản
cách mạng...giành độc lập cho dân tộc và ruộng đất cho dân cày...
+ Nhận xét: Cương lĩnh đã xác định được hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt
Nam là dân tộc và dân chủ, trong đó đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu...
+ Luận cương chính trị: Đánh đổ phong kiến và đế quốc.
+ Nhận xét: Luận cương đã xác định được hai nhiệm vu cơ bản của cách mạng Việt Nam
nhưng không đưa ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, nặng về đấu tranh giai cấp và cách
mạng ruộng đất.

0,25
0,5
0,25
0,5

- Lực lượng cách mạng:
+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Lực lượng cách mạng là công nhân, nông dân, tiểu tư sản,
trí thức; còn đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản thì lợi dụng hoặc trung lập...
+ Nhận xét: Cương lĩnh đã thấy rõ thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai

thống B.Clintơn?

- Kinh tế:
+ Những năm đầu của thập kỉ 90: Kinh tế suy thoái nặng nề.
+ Từ 1993 kinh tế phục hồi và phát triển trở lại (Năm 2000, GDP là 9.765 tỷ
USD, GDP đầu người là 34.600 USD, tạo ra 25% tổng sản phẩm của toàn thế giới,
chi phối nhiều tổ chức kinh tế - tài chính quốc tế như WTO, IMF, WB...) Mĩ vẫn là
nước có nền kinh tế hàng đầu thế giới
- Khoa học - kĩ thuật: tiếp tục phát triển với đội ngũ chuyên gia đông nhất thế
giới...
- Mục tiêu cơ bản của chiến lược Cam kết và mở rộng:
+ Bảo đảm an ninh với lực lượng quân sự mạnh, sẵn sàng chiến đấu cao.

2,0
0,5
0,5
0,5
0,5

1,5

0,25
0, 25

0,25
0,25
2


+ Tăng cường khôi phục và phát triển tính năng động và sức mạnh nền kinh tế Mĩ.


Điểm
2,0

- Do tác động của bối cảnh thời đại:
+ CNTB đã chuyển hẳn sang CNĐQ, trong lòng nó tồn tại những mâu thuẫn 0,25
gay gắt…
0,25
3


+ Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành hiện thực và được
truyền bá khắp nơi..., dẫn đến sự ra đời của các Đảng cộng sản và Quốc tế Cộng sản...

=> Thời đại đó giúp cho Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu lý luận và thực tiễn để lựa 0,25
chọn con đường cứu nước đúng đắn...
- Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng Việt Nam: Phong trào cách mạng Việt 0,5
Nam diễn ra sôi nổi, liên tục, sử dụng nhiều vũ khí tư tưởng khác nhau (phong
kiến, dân chủ tư sản) nhưng kết quả đều thất bại. Điều đó đặt ra yêu cầu bức thiết
phải tìm ra một con đường cứu nước mới.
- Do nhãn quan chính trị và trí tuệ của Nguyễn Ái Quốc:
+ Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy những hạn chế trong phong trào cứu nước của các vị tiền 0,25
bối... Vì vậy, dù khâm phục nhưng Người không tán thành ...

+ Người đã tiến hành khảo sát thực tiễn và tìm hiểu lí luận ở nhiều nước, rút ra được
0,25
những kết luận về bạn và thù, nhìn thấy hạn chế của các cuộc Cách mạng Tư sản ...
- Năm 1920, sau khi đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc
0,25
và vấn đề thuộc địa của Lênin, Người đã phát hiện ra khuynh hướng cứu nước mới, khuynh hướng

lãnh đạo của Đảng.
* Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7-1935)

- Đại hội VII của Quốc tế Cộng sản xác định nhiệm vụ trước mắt là chống
chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh, bảo vệ hòa bình và thành lập Mặt trận
nhân dân rộng rãi...

0,25

2,0

0,25

0,75

0,25

- Dựa trên nghị quyết của Đại hội VII Quốc tế Cộng sản và căn cứ tình hình cụ thể của Việt
Nam, Đảng Cộng sản Đông Dương đã định ra đường lối và phương pháp đấu tranh mới..., chuyển

4


sang hình thức đấu tranh công khai, hợp pháp, nửa hợp pháp với mục tiêu đòi tự do, dân chủ, cơm
áo, hòa bình... Đường lối đúng đắn của Đảng làm bùng nổ phong trào dân chủ trong những năm
1936 - 1939.

0,75

Câu 4. Trên cơ sở phân tích đối tượng, mục tiêu, lực lượng và ý nghĩa của phong trào dân chủ 1936 1939, hãy làm sáng rõ tính chất dân tộc của phong trào

0,5

đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh... Trong bối cảnh đó, một hội
nghị quốc tế được triệu tập ở Ianta (Liên Xô) từ ngày 4 đến ngày 11 - 2 - 1945.

- Hội nghị đã đưa ra những quyết định quan trọng:
+ Thống nhất mục tiêu tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa
0,25
quân phiệt Nhật Bản...
+ Thành lập tổ chức Liên hiệp quốc...
+ Thỏa thuận việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít, phân chia 0,25
phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á...
0,25
- Tác động:
+ Những quyết định của Hội nghị Ianta cùng những thỏa thuận sau đó của ba
cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới - trật tự hai cực Ianta ...
0,5
+ Thúc đẩy cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai nhanh chóng đi đến kết thúc ở
châu Âu, châu Á... tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít...
0,25
+ Liên hợp quốc ra đời như một công cụ duy trì trật tự thế giới mới vừa được hình thành...
+ Việc phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc dẫn đến sự hình thành trật tự thế 0,25
giới 2 cực đối đầu căng thẳng...

0,25
II. MỘT SỐ ĐIỂM LƯU Ý KHI CHẤM
1. Hướng dẫn chấm chỉ nêu những yêu cầu cơ bản về nội dung. Thí sinh có thể trình bày
chi tiết nhưng phải đảm bảo tính chính xác và hợp logic... Giám khảo căn cứ vào từng mức độ
để cho điểm. Phần trong ngoặc đơn thí sinh không nhất thiết phải trình bày.
2. Điểm toàn bài tính đến 0,25 điểm.