Giáo dục công dân:

CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
I. Mục tiêu bài học.
Học xong tiết 1 bài 6 học sinh cần nắm được
1. Về kiến thức.
Giúp học sinh nêu được KN, ND, ý nghĩa của quyền bất khả xâm phạm về thân thể của
CD.
2. Về kĩ năng.
- Phân biệt được những hành vi thực hiện đúng và hành vi xâm phạm quyền tự do của
CD.
- Biết bảo vệ mình trước các hành vi xâm phạm của người khác.
3. Về thái độ.
- Có ý thức bảo vệ quyền tự do của mình và tôn trọng quyền tự do của người khác.
- Biết phê phán hành vi xâm phạm quyền tự do cơ bản của công dân.
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
A) Chuẩn bị của GV: sgk,sgv,tình huống nếu có……..
B) Chuẩn bị của HS: Đọc bài trước ở nhà
III. Tiến trình lên lớp.
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy trình bày nội dung và ý nghĩa quyền BĐ giữa các tôn giáo ở VN?
3. Học bài mới.
Ông A mất một con trâu và lên báo với công an xã nơi mình cư trú. Ông A khẳng
định là ông B là người lấy cắp. Dựa vào lời khai báo của ông A, công an xã ngay lập tức
bắt ông B. Vậy việc làm của công an xã có đúng không? Vậy để trả lời câu hỏi này hôm
nay thầy cùng các em đI tìm hiểu bài 6 tiết 1 để làm sáng tỏ nội dung trên.
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung kiến thức cần đạt
Giáo viên sử dụng tình huống trong điểm a mục 1 về
việc làm của công an xã làm câu hỏi đàm thoại.

Không một ai, dù ở cương vị
nào có quyền tự ý bắt và giam, giữ


thiết mà pháp luật quy định mới được tiến hành bắt
người.
? Vậy có khi nào pháp luật cho bắt người không?
Chú ý 1: điều 88 của BLTTHS năm 2003 thì tội đặc
biệt nghiêm trọng phạt từ 15 năm đến chung thân đến tử
hình. Tội rất nghiêm trọng tối đa là 15 năm, Tội nghiêm
trọng tối đa là 7 năm. Tội từ 2 năm trở xuống thì không
áp dụng biện pháp bất để tạm giam.
Chú ý 2: Thẩm quyền ra lệnh bắt tạm giam: theo
khoản 1 điều 80 BLTTHS 2003 quy định
+ Viện trưởng, viện phó VKSND, VKSQS các cấp.
+ Chánh án, phó chánh án TAND, TAQS các cấp.
+ Thẩm phám giữ chức vụ chánh toà, phó chánh án toà
án phúc thẩm TANDTC, Hội đồng xét xử.
+ Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp
lệnh bắt người của những người này phải được VKS
cùng cấp phê chuẩn.
? Vậy theo em bắt người trong trường hợp khẩn cấp
phải đảm bảo những căn cứ nào?
? Vậy theo em khi có căn cứ quyết định người đó
c.bị phạm tội rất và đặc biệt nghiêm trọng cần phải đảm
bảo những yếu tố nào?
? Theo em bắt người trong trường hợp khẩn cấp cần
phaỉ có những điều kiện nào?

người chỉ vì do nghi ngờ không có

Chú ý 1: Người phạm tội hoặc sau khi phạm tội bị
phát hiện hoặc bị đuổi bắt cũng như người đang bị
truy nã thì ai cũng có quyền được bắt và giải đến cơ
quan có chức năng.
? Tại sao pháp luật cho phép bắt người trong trường
hợp này?
Chú ý 2: Thẩm quyền bắt người trong trường hợp
khẩn cấp được quy định ở khoản 2 điều 81 BLTTHS
năm 2003.
+ Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp
+ Người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung
đoàn, người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biên
* Ý nghĩa quyền BKXP về TT của công
giới.
dân.
+ Người chi huy tàu bay, tàu biển khi rời khỏi sân bay,
+Pháp luật quy định về quyền
bến cảng.
bất khả xâm phạm về thân thể của công
? Theo em tại sao đây là quyền cơ bản nhất của CD?
dân là nhằm ngăn chặn mọi hành vi tuỳ
(vì nó liên quan đến quyền được sống, TD của con
tiện bắt giữ người trái với quy định của


người, liên quan đến hoạt động của các cơ quan NN với
công dân)

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Giáo viên tổ chức sử dụng phương pháp

phẩm của người khác?
? Em hãy nêu một vài ví dụ về hành vi xâm

pháp luật.
+Trên cơ sở pháp luật, các cơ quan
nhà nước có thẩm quyền phải tổn trọng
và bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về
thân thể của cá nhân, coi đó là bảo vệ
quyền của con người, quyền công dân
trong một xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh.

Nội dung kiến thức cần đạt
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân.
b. Quyền được PL bảo hộ về TM, SK,
DD, NP.
- KN: Công dân có quyền được đảm bảo an
toàn về tính mạng, sức khoẻ, được bảo vệ
danh dự, nhân phẩm, không ai được xâm
phạm tới tính mạng, sức khoẻ, danh dự và
nhân phẩm của người khác.

* Nội dung quyền được bảo hộ về TM,
SK, DD, NP.

+Không ai được xâm phạm tới
tính mạng, sức khoẻ của người khác.
Xâm phạm tới tính mạng, sức
khoẻ của người khác là hành vi cố ý
hoặc vô ý làm tổn hại đến tính mạng và


+Quyền được phápluật bảo hộ về
tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân
phẩm là quyền về tự do thân thể và
phẩm giá con người.
+Quyền tự do cơ bản xuất phát từ
mục đích hoạt động của Nhà nước ta
luôn vì con người, đề cao nhân tố con
người trong Nhà nứoc pháp quyền xã
hội chủ nghĩa.
4. Củng cố.
ï Em hiểu thế nào là quyền tự do cơ bản của công dân ? Theo em, vv ì sao các quyền tự do cơ
bản của công dân cần phải được quy định trong Hiến pháp ?
(Gợi ư: Các quyền tự do cơ bản của công dân là các quyền quy định mối quan hệ cơ bản giữa
Nhà nước và công dân, được quy định trong Hiến pháp và luật.
Các quyền tự do cơ bản của công dân cần phải được quy định trong Hiến pháp, vv : Đây là các
quyền liên quan đến con người cần phải được quy định trong văn bản có giá trị pháp lí cao nhất
nhằm đảm bảo sự thống nhất trong việc áp dụng, tránh mọi sự tuỳ tiện.)
ï Nêu ví dụ về việc vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân và cho biết tại
sao em cho là vi phạm.
( Gợi ư:
Ví dụ 1: Ong A nghi cho em H (là trẻ em hàng xóm) lấy trộm đồ dùng nhà ḿình nên trói em lại
để tra khảo.
=> Hành vi của ông A là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân, vv theo quy
định của pháp luật, ông A không có quyền này.
Ví dụ 2: Hai bạn HS lớp 12 căi nhau to tiếng ngoài đường, bị Cảnh sát trật tự bắt giam trong thời
gian 2 giờ.


=> Theo quy định tại Điều 43, 45 của Pháp lệnh Xử lí vi phạm chính năm 2002, hành vi này của

Với đơn vị kiến thức này giáo viên sử dụng
phương pháp đàm thoại kết hợp với thuyết trình
và tổ chức thảo luận nhóm từ đó dẫn dắt học sinh
đến nội dung kiến thức.
? Theo em chỗ ở của công dân bao gồm những
chỗ nào?
(nhà riêng, căn hộ trong chung cư, tập thể)
Giáo viên cho học sinh đọc từ: quyền
BKXP….pháp luật quy định trang 58 sau đó đặt
câu hỏi.
? Theo em có thể tự ý vào chỗ ở của người
khác khi chưa được người đó đồng ý hay không?
? Cho học sinh thảo luận tình huống trong
SGK trang 58-chia lớp làm bốn nhóm?
Về nguyên tắc không ai được tự ý vào chỗ ở
của ự tiện vào chỗ ở của người khác là VPPL tuỳ
theo người khác nếu không được người đó đồng
ý. T mức độ vi phạm khác nhau mà có thể bị xử lí
theo quy định của pháp luật.
? Có khi nào PL cho phép khám xét chỗ ở của

Nội dung kiến thức cần đạt
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân.
c. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở
của công dân.

Chỗ ở của công dân được Nhà
nước và mọi người tôn trong, không
ai được tự ý vào chỗ ở của người
khác nếu không được người đó đồng

các cấp

* Nội dung quyền BKXP về chỗ ở của
CD.

+Về nguyên tắc, việc cá nhân,
tổ chức tự tiện vào chỗ ở của
ngườikhác, tự tiện khám chỗ ở
củacông dân là vi phạm pháp luật.
+Theo quy định của pháp luật,
chỉ được phép khám xét chỗ ở của
+ Người chỉ huy đơn vị QĐ độc lập cấp trung đoàn
+ Người chỉ huy tàu bay, tàu biển đã rời sân bay công dân trong hai trường hợp,
nhưng việc khám không được tiến
bến cảng.
hành tuỳ tiện mà phải tuân theo trình
tự, thủ tục do pháp luật quy định:
Trường hợp thứ nhất, khi có
căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm
của người nào đó có công cụ, phương
tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
Trường hợp thứ hai, việc khám
chỗ ở, địa điểm của người nào đó
? Cả hai trường hợp này cần phải tuân theo cũng được tiến hành khi cần bắt
trình tự thủ tục nào?
người đang bị truy nã hoặc người
phạm tội đang lẩn tráng ở đó.
+Khám chỗ ở đúng pháp luật
là thực hiện khám trong những
trường hợp do pháp luật là thực hiện

ai, cũng như hành vi lạm dụng quyền
hạn của các cơ quan và cán bộ, công
chức nhà nước trong khi thi hnàh
công vụ.
+Trên cơ sở quy định của pháp
luật, quyền của công dân được tôn
trọng và bảo vệ, từ đó công dân có
cuộc sống bình yên, có điều kiện để
tham gia vào đời sống chính trị, kinh
tế, văn hoá, xã hội của đất nước.
? Thế nào là bí mật, an toàn thư tín của CD?
? Thế nào là quyền được bảo đảm an toàn và
bí mật thư tín?
? Theo em những ai có thẩm quyền được kiểm
soát điện thoại, điện tín của người khác?
+ Viện trưởng, viện phó VKSND, VKSQS các cấp.
+ Chánh án, phó chánh án TAND, TAQS các cấp.
+ Thẩm phám giữ chức vụ chánh toà, phó chánh
án toà án phúc thẩm TANDTC, Hội đồng xét xử.
+ Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra
các cấp
Trong trường hợp không thể trì hoãn
+ Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra
các cấp
+ Ng chỉ huy đơn vị QĐ độc lập cấp trung đoàn
+ Người chỉ huy tàu bay, tàu biển đã rời sân bay
bến cảng.
? Nếu ai đó tự tiện bóc thư của em, em sẽ làm
gì để bảo vệ quyền của mình?



Ý nghĩa
Quyền được bảo đảm an tồn và bí
mật thư tín, điện thoại, điện tín là
điều kiện cần thiết để bảo đảm đời
sống riêng tư của mỗi cá nhân trong
xã hội.Trên cơ sở quyền này, cơng
dân có một đời sống tinh thần thoải
máy mà khơng ai được tùy tiện xâm
phạm tới
4. Củng cố.
ï Em hiểu thế nào về quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân ?
ï Em hãy nêu ví dụ và chứng minh rằng công dân có quyền được bảo đảm an toàn và bí mật
thư tín , điện thoại, điện tín.
( Gợi ý: Ví dụ: Một người tự tiện bóc thư của người khác, một người nghe trộm điện thoại
của người khác, một người cất dấu điện tín của người khác… => Dựa vào nội dung bài học để
chứng minh).
*Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau đây:
Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở có nghóa là:
a) Trong mọi trường hợp, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không
được người đó đồng ý.
b) Chỉ được khám xét chỗ ở của một người khi được pháp luật cho phép và phải có
lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
c) Công an có quyền khám chỗ ở của một người khi có dấu hiệu nghi vấn ở nơi đó
có
phương tiện, công cụ thực hiện tội phạm.
d) Việc khám xét chỗ ở phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy đònh.
e) Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác, nếu không được người đó đồng
ý; trừ trương hợp được pháp luật cho phép.
( Gợi ý: Đáp án đúng là b, d, e )



(1)
1
2
3

4
5
6

7
8

9

Đặt điều nói xấu,vu
cáo người khác.
Đánh người gây
thương tích.
Công an bắt giam
người vì nghi là lấy
trộm xe máy.
Đi xe máy gây tai
nạn cho người khác.
Giam giữ người quá
thời hạn quy đònh.
Xúc phạm người
khác trước mặt
nhiều người.

dạy
Sĩ số

12 A5

12A6

12 A7

BÀI 6- TIẾT 3: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
I. Mục tiêu bài học.
Học xong tiết 4 bài 6 học sinh cần nắm được
1. Về kiến thức.
- Nêu được khái niệm, nội dung, ý nghĩa của một số quyền tự do cơ bản của công dân.
- Trình bày được trách nhiệm của NN và CD trong việc bảo đảm và thực hiện các
quyền tự do cơ bản của công dân
2. Về kĩ năng.
-Biết thực hiện được các quyền tự do về than thể và tinh thần của công dân
- Phân biệt được những hành vi thực hiện đúng và hành vi xâm phạm quyền tự do về
than thể và tin thần của công dân.
3. Về thái độ.
- Có ý thức bảo vệ quyền tự do của mình và tôn trọng quyền tự do của người khác.
- Biết phê phán hành vi xâm phạm quyền tự do cơ bản của công dân.
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
C) Chuẩn bị của GV: sgk,sgv,tình huống nếu có……..
D) Chuẩn bị của HS: Đọc bài trước ở nhà
III. Tiến trình lên lớp.
1. Ổn định tổ chức lớp.
2. Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy trình bày ND và YN quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân?

tiếp và gián tiếp?
+Công dân có thể trực tiếp phát
? Là học sinh phổ thông em đã thực hiện quyền
biểu ý kiến nhằm xây dựng cơ quan,
TD ngôn luận của mình ở trường, lớp như thế
trường học, địa phương mình.
nào?

+Công dân có thể viết bài gửi
dăng báo để bày tỏ ý kiến quan điểm
của mình về chủ trương, chính sách và
pháp luật của Nhà nước; về ủng hộ cái
đúng, cái tốt, phê phán và phản đối cái
sai, cái xấu trong đời sống xã hội.
+Công dân có quyền đóng góp ý
kiến, kiến nghị với các đại biêu Quốc
hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong
dịp đại biểu tiếp xúc với cử tri ở cơ sở,
hoặc công dân có tể viết thư cho đại
biểu Quốc hội trình bày, để đạt nguyện
? Theo em đảm bảo quyền tự do ngôn luận vọng về những vấn đề mình quan tâm.

sẽ đem lại ý nghĩa gì?

- Ý nghĩa:

Quyền tự do ngôn luận là chuẩn
mực của một xã hội mà trong đó nhân
dân có tự do, dân chủ, có quyền lực
thực sự; là cơ sở, điều kiện để công dân


Nội dung kiến thức cần đạt

quan, cán bộ, cơng chức nhà nước bảo
đảm cho cơng dân được hưởng đầy đủ
các quyền tự do cơ bản theo quy định
của pháp luật; quy định xử lí, trừng trị
những hành vi xâm phạm tới quyền tự
do cơ bản của cơng dân.
-Nhà nước tổ chức và xây dựng
bộ máy các cơ quan bảo vệ pháp luật,
bao gồm Tòa án, Viên kiểm sát, Cơng
an…. Các cấp từ Trung ương đến địa
phương, thực hiện chức năng điều tra,
kiểm sát, xét xử để bảo vệ các quyền tự
do cơ bản của cơng dân, bảo vệ cuộc
sống n lành của mọi người.
? Theo em cơng dân có thể làm gì để thực *Trách nhiệm của cơng dân
hiện các quyền tự do cơ bản của mình?
-Học tập, tìm hiểu để nắm nội
Cả lớp trao đổi và phát biểu ý kiến
dung các quyền tự do cơ bản của mình.
? Vậy cơng dân học tập và tìm hiểu pháp
-Phê phán, đấu tranh, tố cáo
luật để làm gì?
những việc làm trái pháp luật, vi phạm
quyền tự do cơ bản của cơng dân.
-Tích cực tham gia giúp đỡ các
cán bộ nhà nước thi hành quyết định bắt
người, khám người trong những trường