 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

A. PHẦN MỞ ĐẦU
Công tác chủ nhiệm có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục nhân
cách cho học sinh, nhất là trong giai đoạn xã hội ngày nay khi nền kinh tế của
đất nước đang trên đà phát triển, cả thành tựu của khoa học công nghệ đã được
ứng dụng sâu rộng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bên cạnh những tác
động tích cực có lợi cho sự phát triển của xã hội thì cũng có không ít những tiêu
cực tác động xấu đến đời sống, sự phát triển và hoàn thiện nhân cách của con
người mà đặc biệt là học sinh ở bậc học THCS.
Việc giáo dục ý thức đạo đức góp phần hoàn thiện nhân cách cho học sinh
là một việc làm khó khăn, nhưng khó khăn hơn nữa đối với trường hợp học sinh
cá biệt, nó không những đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm có lòng yêu nghề,
yêu người mà còn là ý thức trách nhiệm đối với tương lai của một con người .
Với những kinh nghiệm tích luỹ được trong công tác chủ nhiệm mà đặc
biệt là trong giáo dục ý thức đạo đức cho học sinh cá biệt, tôi tin rằng những
kinh nghiệm này sẽ giúp ích được cho một số bạn đồng nghiệp, đặc biệt là
những bạn trẻ mới bước vào nghề.
Bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi chắc không tránh khỏi những hạn chế,
thiếu sót rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc. Xin chân thành
cảm ơn!
1. Lí do chọn đề tài:
Đất nước ta đã trở thành thành viên của tổ chức thương mại WTO, nền
kinh tế của nước ta đang từng bước hoà nhập cùng với nền kinh tế của thế giới.
Những thành tựu của nền kinh tế thị trường, những ứng dụng của khoa học công
nghệ đã phát huy được những mặt tích cực của nó đối với đời sống vật chất và
tinh thần của toàn xã hội. Đời sống vật chất của nhân dân không ngừng được cải
thiện và nâng cao, người dân có điều kiện tiếp xúc và ứng dụng những thành tựu
của khoa học công nghệ trong đời sống vật chất cũng như tinh thần, có cơ hội
được tiếp thu nhiều nguồn thông tin, được khám phá thêm nhiều nền văn hoá đa


Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy mẫu mực của cả dân tộc Việt Nam đã
nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
hay cha ông ta ngày xưa đã từng đúc kết “Tiên học lễ, hậu học văn ”. Để sự
nghiệp trồng người đạt hiệu quả, giúp các em phát triển hoàn thiện về thể chất,
tinh thần, học vấn và đạo đức không thể tách rời việc dạy chữ và dạy người, đó
là một quá trình dài lâu, nó không chỉ đòi hỏi sự cố gắng, nỗ lực của người học
mà còn là sự tâm huyết của thầy cô giáo, sự quan tâm của gia đình và toàn xã
hội. Vì vậy người giáo viên khi đến lớp không phải chỉ là truyền thụ tri thức mà
còn phải chú trọng giáo dục ý thức đạo đức, nhân cách cho các em. Chủ tịch Hồ
Sáng kiến kinh nghiệm

Trang - 2 –

Năm học 2009 – 2010


 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

Chí Minh từng nói về con người “ Có tài mà không có đức là người vô dụng, có
đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Cái cốt lõi ở con người trước hết
phải có đức. Để học sinh phát triển toàn diện về cả tri thức và đạo đức thì việc
giảng dạy của giáo viên không chỉ là truyền thụ tri thức khoa học mà còn phải
chú trọng đến việc giáo dục ý thức đạo đức cho các em mà đặc biệt là những em
học sinh “cá biệt ”, giúp các em nhận ra những sai lầm, những khuyết điểm của
bản thân để từng bước sữa chữa khắc phục. Đây chính là lí do mà tôi chọn đề tài
này .
2. Mục đích nghiên cứu:
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “ Có tài mà không có đức là người vô
dụng, có đức mà không có tài thì làm việc bì cũng khó ”. Đạo đức là cái gốc của
mỗi con người, một nhân cách toàn diện là sự phát triển hài hoà của hai yếu tố

đức cho bản thân sau này, mà các em lại thiên về hành động và suy nghĩ bồng
bột theo cảm tính, chưa có sự lựa chọn phù hợp vì vậy có nhiều em có những
hành vi vi phạm đạo đức mà bản thân các em không tự mình nhận thức được...
Trong những trường hợp cụ thể này thì giáo viên và phụ huynh có trách nhiệm
giúp đỡ chỉ bảo, dìu dắt định hướng cho các em, giúp các em rèn luyện tu dưỡng
về đạo đức, nâng cao ý thức học tập từ đó xác định được hướng đi đúng đắn
trong tương lai.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Cung cấp những thông tin cơ bản về việc giáo dục, rèn luyện học sinh.
- Trình bày một số hành vi cơ bản dẫn đến vi phạm nội quy nhà trường
của một số học sinh cá biệt.
- Trình bày một số phương pháp trong việc giáo dục học sinh.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Tham khảo sách, báo, tài liệu có liên quan
- Tìm hiểu thực tế
- Đúc rút kinh nghiệm bản thân

Sáng kiến kinh nghiệm

Trang - 4 –

Năm học 2009 – 2010


 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

B. PHẦN NỘI DUNG
1. Đặc điểm của đối tượng:
Năm học 2008-2009, Ban giám hiệu nhà trường đã phân công cho tôi làm
công tác chủ nhiệm ở lớp 6A2. Lớp gồm 41 em là sự kết hợp của học sinh hai



 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

học tập của con cái. Thậm chí khi tôi đến nhà để trao đổi thì phụ huynh buông ra
những lời thiếu tế nhị kèm theo sự thô tục. Họ cho rằng gia đình chỉ có một đứa
con trai nên phải chiều theo ý nó và họ muốn phó thác con cái cho nhà trường.
Với tâm lí ỷ lại cha mẹ nên em Hiếu không chú trọng mấy đến việc học.
Hoàn cảnh gia đình em Minh thì không như em Hiếu – kinh tế gia đình
nghèo, cha mẹ thường ngày phải đi làm thêm, làm mướn. Cha mẹ ít có điều kiện
gần gũi nhắc nhở con cái học hành, hơn nữa quá tin vào con nhưng khi tôi đến
nhà họ mới vở lỡ ra là con hư. Họ còn cho tôi hay là em Minh thường đi học
sớm khoảng 10 -11 giờ là đi rồi, trong khi đó nhà thì không xa trường là bao (ở
thôn 6). Điều này chứng tỏ gia đình cũng ít quan tâm đến việc học của con.
Còn hoàn cảnh gia đình em Nghiệp thì khác. Gia đình em mới chuyển từ
ngoài Hà Bắc vào làm kinh tế. Nhà ở xa trường (thôn 7A), bố mẹ thì lo làm ăn
kinh tế, lúc nào rảnh rỗi mới chở con đi học cũng ít có điều kiện để kèm cặp con
cái.
Hoàn cảnh gia đình đã vậy, thêm vào đó “máu” chơi game đã khiến 3 em
làm bạn với nhau rồi dần dần rủ nhau chơi bời lêu lổng. Hơn nữa, học lực yếu
khiễn các em ngày càng chán học, xem việc học như là một “cực hình”. Các em
đi học như chiếu lệ để trốn tránh công việc ở nhà và được đi chơi thoải mái vì
cha mẹ không biết.
Học lực yếu, không có mục đích để phấn đấu trong học tập, xem việc đến
trường, đến lớp là nghĩa vụ của bản thân. Đây cũng chính là yếu tố khiến các em
sao nhãng trong việc học tập .
Đây chính là các nguyên nhân trong các hành vi vi phạm của 3 em, nó đã
gây nên những ảnh hưởng không nhỏ trong phong trào thi đua của tập thể lớp.
Nhiều giáo viên bộ môn đã phản ánh về ý thức học tập và và cách ứng xử của
các em. Với vai trò là một giáo viên chủ nhiệm, tôi cần phải có những biện pháp

trong xã hội; bị hổng kiến thức từ lớp dưới; có sự phát triển phức tạp về đời
sống tâm lí. Sau khi tìm hiểu được những nguyên nhân giúp tôi đưa ra được
những hình thức giáo dục hợp lí hơn, xác thực hơn với các em .
2. Xây dựng môi trường hoà đồng thân thiện trong lớp học, phát động học
sinh trong lớp thực hiện phong trào thương thân thương ái, giúp đỡ những bạn
học sinh học yếu. Động viên khuyến khích các em tham gia tích cực các hoạt
động tập thể. Đồng thời tạo điều kiện cho các em ngồi với bạn học khá hơn, hiểu
rõ về hoàn cảnh và điều kiện của các em để bạn giúp đỡ các em trong học tập,
nhắc nhở động viên em cố gắng vươn lên.
3. Thay đổi cách thức giáo dục của giáo viên:
Thay phê bình, cảnh cáo, phạt…vv bằng sự nhắc nhở nhẹ nhàng, thường
xuyên quan tâm, tìm hiểu, gần gũi giúp đỡ các em nhận ra những biểu hiện sai
Sáng kiến kinh nghiệm

Trang - 7 –

Năm học 2009 – 2010


 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

của bản thân, khuyến khích động viên chỉ ra những mặt tích cực để các em phát
huy và dần thay đổi. Phải hiểu kĩ hoàn cảnh, tính cách của từng học sinh để có
những lời nói và cách xử sự thích hợp.
Không tạo áp lực, không áp đặt suy nghĩ của giáo viên cho học sinh,
khuyến khích các em trình bày những suy nghĩ của bản thân. Giáo viên uốn nắn
lại những suy nghĩ chưa phù hợp .
4. Thành lập ban kỷ luật của lớp:
Ban kỷ luật của lớp được thành lập gồm 3 em, trong đó có em Hiếu là một
thành viên, sẽ đưa ra những hình thức xử lí với những học sinh vi phạm trong

các bạn khi được sự phân công của nhà trường. Có ý thức chấp hành tốt việc vệ
sinh trực nhật trong lớp khi được sự phân công của tổ .
+ Cách ăn nói, tác phong đi đứng, ăn mặc đã chuẩn mực hơn so với trước
+ Có sự cố gắng, nỗ lực trong học tập: Đã chuẩn bị bài, học bài trước khi đến
lớp, trong giờ học chú ý nghe giảng bài, có lúc tham gia phát biểu ý kiến xây
dựng bài, không làm việc riêng trong giờ học, nghiêm túc trong các tiết kiểm tra.
+ Biết đặt ra mục tiêu để phấn đấu cho bản thân
Bên cạnh những chuyển biến theo hướng tích cực, kết quả học tập của 3
học sinh trên vẫn còn thấp – Cuối năm các em phải thi lại 2 – 3 môn. Năm nay
các em đã lên lớp 7 nhưng em Minh, em Nghiệp đã bỏ học từ tháng 11 – 2009.
Trên đây là những chuyển biến tích cực cũng như một số hạn chế của 3
em. Tuy kết quả chưa thật tốt, nhưng những chuyển biến của bản thân các em
trong học tập mà đặc biệt là trong sự chuyển biến về ý thức đạo đức của các em
đã để lại trong tôi những bài học kinh nghiệm quý báu trong việc giáo dục ý
thức đạo đức cho họcs inh cá biệt như :
+ Cần phải tìm hiểu cụ thể kĩ lưỡng về hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống của
học sinh trước khi đưa ra những nhận xét đánh giá về bản thân học sinh .
+ Biết động viên khích lệ kịp thời để các em phấn đấu.
+ Phải kết hợp với giáo viên bộ môn để nắm bắt kịp thời những thay đổi về học
tập và ý thức đạo đức của các em.
+ Phải biến những tiết sinh hoạt căng thẳng, cứng nhắc, nhàm chán thành
những buổi trò chuyện vui vẻ, gây hứng thú cho học sinh.
+ Biết kết hợp chặt chẽ với phụ huynh để tìm ra hình thức giáo dục phù hợp
+ Không nên cứng nhắc, không nên giáo dục học sinh bằng một biện pháp duy
nhất mà phải vận dụng linh hoạt nhiều biện pháp khác nhau, tuỳ từng đối tượng
mà có biện pháp phù hợp.
+ Bản thân giáo viên phải tận tâm, yêu nghề, tâm huyết với nghề.

Sáng kiến kinh nghiệm


Trang - 10 –

Năm học 2009 – 2010


 Mét vµi kinh nghiÖm gi¸o dôc häc sinh c¸ biÖt

Nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………….
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………