-1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU.......................................................................................................................... 23
1.Tính cấp thiết của đề tài..............................................................................................23
2.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài...................................................................23
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU........................................................................24
1.1.Molipden và dư lượng của nó trong môi trường....................................................24
1.1.1.Giới thiệu về Molipden..........................................................................................24
1.1.2.Nguồn gốc xuất hiện của Molipden trong súp lơ.................................................24
Vai trò quan 1.1.3.Vai trò của Molipden......................................................................24
1.1.4.Tác hại của Molipden............................................................................................24
1.2.Các phương pháp vô cơ hóa mẫu............................................................................25
1.2.1.Phương pháp vô cơ hóa mẫu khô..........................................................................25
1.2.2.Phương pháp vô cơ hóa mẫu ướt..........................................................................25
1.2.3.Phương pháp vô cơ mẫu khô –ướt kết hợp..........................................................25
1.3.Các phương pháp xác định vi lượng Molipden.......................................................26
1.3.1.Phương pháp quang phổ phát xạ nguyên.............................................................26
1.3.2.Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS)............................................26
1.3.3.Phương pháp trắc quang phân tử UV-VIS..........................................................26
1.4.Phương pháp quang phổ hấp thụ UV-VIS..............................................................27
1.4.1.Giới thiệu phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử UV-VIS...........................27
●Cơ sở lý thuyết của phương pháp trắc quang phân tử UV – VIS......................................................27

1.4.2.Các điều kiện tối ưu cho phương pháp phân tích................................................28
1.7.Sơ lược vài nét về súp lơ...........................................................................................33
CHƯƠNG 2 : THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU....................35
2.1.Dụng cụ ,thiết bị ,hóa chất........................................................................................35


-22.1.1.Dụng cụ................................................................................................................... 35
2.1.2.Thiết bị.................................................................................................................... 35
2.1.3.Hóa chất.................................................................................................................. 35

(d=1,16) ,5ml H2SO4(d=1,4), 1ml dung dich thioure 1% và 1ml dung dich amonithioxyanat 50% lắc đều
để tạo phức Molipdenthioxianat có màu da cam . Đo D tại λmax trong các khoảng thời gian : đo ngay ,
5 phút , 10 phút ,15 phút , 20 phút , 25 phút , 30 phút , 35 phút ,40 phút , 45 phút , 50 phút , 55 phút ,
60 phút ..................................................................................................................................................37
2.5.3.Khảo sát ảnh hưởng của Cu2+.......................................................................................................37
Quá trình tiến hành : chuẩn bị 6 bình định mức 50 ml..........................................................................37
+Thêm vào đó 2 ml Mo6+ 0.1 mg/ml....................................................................................................37
+Cho vào mỗi bình thêm 25 ml NaCl 20% , 7 ml HCl ( d=1.18) , 5 ml H2SO4 ( d=1.4) ,1 ml dung dịch
thioure 1%..............................................................................................................................................37
+ Cho 0 ml , 0.5ml , 1.5ml ,3ml , 5ml ,10 ml Cu2+ 0.01 mg/ml..............................................................37
+Thêm vào đó 1 ml amonithiocianat 1% .Sau đó đem đo D tại bước sóng λmax..................................37
2.5.3.Khảo sát ảnh hưởng của Fe3+.......................................................................................................37
-Quá trình tiến hành : chuẩn bị 6 bình định mức 50 ml.........................................................................37
+Thêm vào 2ml Mo6+ 0.1mg/ml...........................................................................................................37
+Cho vào mỗi bình thêm 25 ml NaCl 20% , 7 ml HCl ( d=1.18) , 5 ml H2SO4 ( d=1.4) ,1 ml dung dịch
thioure 1%..............................................................................................................................................37
+ Cho 0 ml , 0.5 ml, 1 ml , 2ml ,5 ml ,10 ml Fe3+ 0.01 mg/ml................................................................38
+Thêm vào đó 1 ml amonithiocianat 1% . Sau đó đem đo D tại bước sóng λmax.................................38
2.5.4.Khảo sát khoảng nồng độ tuyến tính.............................................................................................38
- Chuẩn bị 13 bình định mức 50 ml........................................................................................................38
- Thể tích của Mo6+ có nồng độ 0.1mg/ml lần lượt là: 0.5ml, 1ml ,2ml, 3ml, 4ml ,5 ml ,6ml , 7ml, 8ml,
9ml, 10 ml, 15 ml ...................................................................................................................................38
- Cho vào mỗi bình thêm 25 ml NaCl 20% , 7 ml HCl ( d=1.18) , 5 ml H2SO4 ( d=1.4) ,1 ml dung dịch
thioure 1%..............................................................................................................................................38
- Thêm vào đó 1 ml amonithiocianat 1% ..............................................................................................38
- Định mức bằng nước cất đến 50 ml và đo D tại bước sóng λmax.......................................................38
2.5.5.Xây dựng đường chuẩn................................................................................................................38
-Chuẩn bị 13 bình định mức 50 ml........................................................................................................38



vệ ...........................................................................................................................................................40


-53.1.2.Kết quả khảo sát nhiệt độ và thời gian nung mẫu.........................................................................40
Nhiệt độ nung (0C).................................................................................................................................40
450.........................................................................................................................................................40
460.........................................................................................................................................................40
470.........................................................................................................................................................40
480.........................................................................................................................................................40
490.........................................................................................................................................................40
500.........................................................................................................................................................40
Hiện tượng.............................................................................................................................................40
-..............................................................................................................................................................40
+.............................................................................................................................................................40
+.............................................................................................................................................................40
+.............................................................................................................................................................40
+.............................................................................................................................................................40
+.............................................................................................................................................................40
D.............................................................................................................................................................40
0.9157....................................................................................................................................................40
0.9168....................................................................................................................................................40
0.9475....................................................................................................................................................40
0.9365....................................................................................................................................................40
0.9245....................................................................................................................................................40
0.9164....................................................................................................................................................40
Bảng 1 .Kết quả khảo sát nhiệt độ nung.................................................................................................40
Thời gian ( giờ ).......................................................................................................................................40
1.............................................................................................................................................................40
1.5..........................................................................................................................................................40
2.............................................................................................................................................................40


-70.7956....................................................................................................................................................41
0.7965....................................................................................................................................................41
0.7937....................................................................................................................................................41
460.........................................................................................................................................................41
0.8895....................................................................................................................................................41
0.8924....................................................................................................................................................41
0.8978....................................................................................................................................................41
0.8932....................................................................................................................................................41
470.........................................................................................................................................................41
0.7896....................................................................................................................................................41
0.7935....................................................................................................................................................41
0.7962....................................................................................................................................................41
0.7931....................................................................................................................................................41
Dựa vào bảng số liệu ta chọn vạch phổ là 460 nm..................................................................................41
3.2.2.Kết quả khảo sát độ bền màu của phức theo thời gian.................................................................41
Lấy 2 ml dung dịch Amonimolipdat 0.1 mg/ml sau đó thêm vào bình lần lượt 25ml NaCl 20% , 7 ml HCl
(d=1,16) ,5ml H2SO4(d=1,4), 1ml dung dich thioure 1% và 1ml dung dich amonithioxyanat 50% lắc đều
để tạo phức Molipdenthioxianat có màu da cam .Tiến hành đo mật độ quang D tại các thời điểm khác
nhau.Thời gian được khảo sát tại bảng sau............................................................................................41
Thời gian đo (phút).................................................................................................................................42
Đo ngay...................................................................................................................................................42
Sau 5'......................................................................................................................................................42
Sau 10'....................................................................................................................................................42
Sau 15'....................................................................................................................................................42
Sau 20'....................................................................................................................................................42
Sau 25'....................................................................................................................................................42
Sau 30'....................................................................................................................................................42
D.............................................................................................................................................................42


-9+Cho vào mỗi bình thêm 25 ml NaCl 20% , 7 ml HCl ( d=1.18) , 5 ml H2SO4 ( d=1.4) ,1 ml dung dịch
thioure 1%..............................................................................................................................................43
+ Cho 0 ml , 0.5ml , 1.5ml ,3ml , 5ml ,10 ml Cu2+ 0.01 mg/ml..............................................................43
+Thêm vào đó 1 ml amonithiocianat 1% .Kết quả thu được ở bảng sau:..............................................43
Bảng 5: Kết quả khảo sát ảnh hưởng của đồng......................................................................................43
Nồng độ Mo6+ (mg/ml)..........................................................................................................................44
Nồng độ Cu2+ (mg/ml)...........................................................................................................................44
Mật độ quang D......................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0000....................................................................................................................................................44
0,4946....................................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0001....................................................................................................................................................44
0,4976....................................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0003....................................................................................................................................................44
0,5012....................................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0006....................................................................................................................................................44
0,5065....................................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0010....................................................................................................................................................44
0,5070....................................................................................................................................................44
0,004......................................................................................................................................................44
0,0020....................................................................................................................................................44
0,5107....................................................................................................................................................44
............................................................................................................................................................... 45


-10............................................................................................................................................................... 45

0,004......................................................................................................................................................46
0,0020....................................................................................................................................................46
0,6159....................................................................................................................................................46
............................................................................................................................................................... 47
Như vậy sắt ảnh hưởng đấng kể đến việc xác định Moliden..................................................................47
3.2.5.Loại trừ ảnh hưởng của Fe3+.........................................................................................................47
-Loại trừ ảnh hưởng của Fe3+ bằng NaF................................................................................................47
-Kết quả loại trừ được thể hiện ở bảng kết quả và sơ đồ sau:...............................................................47
Bảng 7:Kết quả loại trừ ảnh hưởng của sắt............................................................................................47
Nồng độ Mo6+.......................................................................................................................................48
(mg/ml)..................................................................................................................................................48
Nồng độ Fe3+ (mg/ml)...........................................................................................................................48
Thể tích NaF 4%......................................................................................................................................48
(ml).........................................................................................................................................................48
Mật độ quang D......................................................................................................................................48
0.004......................................................................................................................................................48
0.000......................................................................................................................................................48
0.............................................................................................................................................................48
0.4972....................................................................................................................................................48
0.004......................................................................................................................................................48
0.001......................................................................................................................................................48
0.............................................................................................................................................................48
0.5549....................................................................................................................................................48
0.004......................................................................................................................................................48
0.001......................................................................................................................................................48


-121.............................................................................................................................................................48
0.5503....................................................................................................................................................48
0.004......................................................................................................................................................48

-Cho vào mỗi bình thêm 25 ml NaCl 20% , 7 ml HCl ( d=1.18) , 5 ml H2SO4 ( d=1.4) ,1 ml dung dịch
thioure 1%..............................................................................................................................................49
-Thêm vào đó 1 ml amonithiocianat 1% ...............................................................................................49
-Định mức bằng nước cất đến 50 ml và đo D tại bước sóng 460 nm .Kết quả thu được ở bảng sau.....50
Bảng 8: Kết quả khảo sát khoảng nồng độ tuyến tính............................................................................50
CMo6+(mg/ml).......................................................................................................................................50
0,001......................................................................................................................................................50
0,002......................................................................................................................................................50
0,004......................................................................................................................................................50
0,006......................................................................................................................................................50
0,008......................................................................................................................................................50
0,010......................................................................................................................................................50
D.............................................................................................................................................................50
0.2132....................................................................................................................................................50
0.312......................................................................................................................................................50
0.4917....................................................................................................................................................50
0.7248....................................................................................................................................................50
0.908......................................................................................................................................................50
1.102......................................................................................................................................................50
CMo6+(mg/ml).......................................................................................................................................50
0.012......................................................................................................................................................50
0,014......................................................................................................................................................50
0,016......................................................................................................................................................50


-140,018......................................................................................................................................................50
0,020......................................................................................................................................................50
0.03........................................................................................................................................................50
D.............................................................................................................................................................50
1.2536....................................................................................................................................................50

1.105......................................................................................................................................................52
............................................................................................................................................................... 53
Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc giữa mật độ quang của phức Molipdenthioxyanat vào hàm lượng Mo6+
............................................................................................................................................................... 53
3.6.Kết quả khảo sát hiệu suất thu hồi của phương pháp......................................................................53
Để xác định hiệu suất thu hồi của phương pháp, chúng tôi tiến hành phân tích hàm lượng Molipden
trên 5 mẫu giả.Sau đó tiến hành như các điều kiện tối ưu đã chọn ở các mục trên.Kết quả thể hiện trên
bảng .......................................................................................................................................................53
Bảng 10:Kết quả tính hiệu suất thu hồi của phương pháp.....................................................................53
Lần đo.....................................................................................................................................................54
Nồng độ Mo6+ thực tế (mg/ml).............................................................................................................54
Nồng độ Mo6+ đo được (mg/ml)...........................................................................................................54
Hiệu suất thu hồi (%)..............................................................................................................................54
1.............................................................................................................................................................54
0.004......................................................................................................................................................54
0.00353..................................................................................................................................................54
88.25......................................................................................................................................................54
2.............................................................................................................................................................54
0.004......................................................................................................................................................54
0.00347..................................................................................................................................................54
86.75......................................................................................................................................................54
3.............................................................................................................................................................54


-160.004......................................................................................................................................................54
0.00355..................................................................................................................................................54
88.75......................................................................................................................................................54
4.............................................................................................................................................................54
0.004......................................................................................................................................................54
0.00351..................................................................................................................................................54

0.00546..................................................................................................................................................54
0.00535..................................................................................................................................................54
0.00534..................................................................................................................................................54
0.00541..................................................................................................................................................54
Bảng 12: Một số kết quả đánh giá sai số thống kê của phương pháp.....................................................55
Các đại lượng đặc trưng.........................................................................................................................55
Nồng độ Mo6+ 0.004 (mg/ml)................................................................................................................55
Nồng độ Mo6+ 0.006 (mg/ml)................................................................................................................55
Nồng độ trung bình................................................................................................................................55
3.47x10-3................................................................................................................................................55
5.38x10-3................................................................................................................................................55
Phương sai S2.........................................................................................................................................55
2.25x10-9................................................................................................................................................55
3.35x10-9................................................................................................................................................55
Độ lệch chuẩn của phép đo S.................................................................................................................55
4.74x10-5................................................................................................................................................55
5.79x10-5................................................................................................................................................55
Độ lệch chuẩn của đại lượng trung bình cộng........................................................................................55
2.12x10-5................................................................................................................................................55
2.59x10-5................................................................................................................................................55


-18Hệ số biến động Cv%..............................................................................................................................55
1.36........................................................................................................................................................55
1.07........................................................................................................................................................55
Biên giới tin cậy ε....................................................................................................................................55
5.88x10-5...............................................................................................................................................55
7.18x10-5................................................................................................................................................55
Sai số tương đối Δ%................................................................................................................................55
1.69........................................................................................................................................................55

Mẫu súp lơ.............................................................................................................................................58
Ngày mua mẫu........................................................................................................................................58
Địa điểm lấy mẫu....................................................................................................................................58
Loại mẫu súp lơ......................................................................................................................................58
Hàm lượng Mo6+...................................................................................................................................58
(mg/kg)...................................................................................................................................................58
1.............................................................................................................................................................58
9/3/2012................................................................................................................................................58
Chợ Hòa Khánh.......................................................................................................................................58
Súp lơ xanh.............................................................................................................................................58
4.22........................................................................................................................................................58
2.............................................................................................................................................................58
12/3/2012..............................................................................................................................................58
Chợ Hòa Khánh.......................................................................................................................................58
Súp lơ xanh.............................................................................................................................................58
5.45........................................................................................................................................................58
3.............................................................................................................................................................58
16/3/2012..............................................................................................................................................58
Chợ Hòa Khánh.......................................................................................................................................58
Súp lơ xanh.............................................................................................................................................58
4.45........................................................................................................................................................58


-204.............................................................................................................................................................58
20/3/2012..............................................................................................................................................58
Chợ Hòa Khánh.......................................................................................................................................58
Súp lơ trắng............................................................................................................................................58
6.32........................................................................................................................................................58
5.............................................................................................................................................................58
22/3/2012..............................................................................................................................................58

BYT /867.................................................................................................................................................58
15.00......................................................................................................................................................58
Qua bảng kết quả phân tích cho thấy hầu hết các mẫu súp lơ đều có chứa hàm lượng Molipden nhưng
chưa vượt quá giới hạn cho phép của BYT. Trong hai loại súp lơ thì súp lơ trắng có hàm lượng Molipden
cao hơn so với súp lơ xanh.Tuy nhiên , súp lơ trắng mua ở chợ Đà Sơn có hàm lượng Molipden cao
nhất (7.78 mg/kg) . Điều này cũng phù hợp với các công trình nghiên cứu trước đây về hàm lượng
Molipden trong súp lơ ở nhiều địa điểm................................................................................................59
KẾT LUẬN................................................................................................................................................60
Khảo sát được dung môi vô cơ hóa mẫu ,nhiệt độ và thời gian nung mẫu ,khảo sát chọn vạch đo , độ
bền màu của phức theo thời gian và khảo sát các yếu tố ảnh hưởng ....................................................60
2 . Xác định được khoảng tuyến tính và lập đường chuẩn của Mo........................................................60
3. Xác định được hiệu suất thu hồi là 87.8 %.........................................................................................60
4. Đánh giá được sai số và độ lặp lại của phép đo..................................................................................60
5. Đề xuất thành công quy trình phân tích Mo trong súp lơ ..................................................................60
6. Quy trình đã đề xuất để phân tích các mẫu súp lơ trên địa bàn các chợ thuộc thành phố Đà Nẵng .60
KIẾN NGHỊ...............................................................................................................................................60
1 .Phân tích hàm lượng các kim loại khác đặc biệt là các kim loại độc hại.............................................60
2.Phân tích Mo trong các loại rau khác nhau để từ đó có cở sở , kế hoạch để bón phân và cải tạo đất để
tăng năng suất cây trồng .......................................................................................................................60
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................................................61
[1]. Phạm Thị Hà (2008), Các phương pháp phân tích quang học, TP. Đà Nẵng......................................61


-22[2]. Tống Thị Việt Hà (2009), Nghiên cứu xác định hàm lượng asen trong nước bề mặt bằng phương
pháp quang phổ hấp thụ phân tử UV-VIS, TP. Đà Nẵng..........................................................................61
[3]. Lê Thị Mùi (2007), Hóa học phân tích định lượng, TP. Đà Nẵng.......................................................61
[4]. Từ Vọng Nghi, Huỳnh Văn Trung, Trần Tứ Hiếu (1986), Phân tích nước, NXB Khoa học và kĩ thuật Hà
Nội..........................................................................................................................................................61
[5]. http://dantri.com.vn/c7/s7-148482/anh-huong-cua-asen-doi-voi-suc- khoe.htm...........................61
[6]. http://danang-upload.dng.vn/images/fr7tmesqkfxep23dj19l.jpg....................................................61

1.1.2.Nguồn gốc xuất hiện của Molipden trong súp lơ
Nguyên nhân làm cho sự tích luỹ lượng Molipden trong súp lơ cao chủ yếu do sử
dụng lượng phân đạm dạng hóa học và phân bón vi lượng quá nhiều và bón gần thời gian
thu hoạch.Hoặc do nguồn nước và đất trồng có chứa quá nhiều lượng này .
Vai trò quan 1.1.3.Vai trò của Molipden
trọng nhất của các nguyên tử molypden trong các sinh vật sống là các nguyên tử dị-kim
loại trong khu vực hoạt hóa của một số enzym nhất định. Molipden có vai trò quan trọng
trong cố định nitơ ở một số loài vi khuẩn, enzym nitrogenaza tham gia vào bước cuối
cùng để khử phân tử nitơ thường chứa molypden trong khu vực hoạt hóa .
Molypden có mặt trong khoảng 20 enzym ở động vật, bao gồm anđehyt oxidaza,
sulfit oxidaza, xanthin oxidaza.Ở một số động vật, sự ôxi hóa xanthin thành axít uric, một
quá trình dị hóa purin, được xúc tác bằng xanthin oxidaza, một enzym chứa molypden.
1.1.4.Tác hại của Molipden
Nhu cầu hấp thụ trung bình mỗi ngày đối với molypden là khoảng 0,3 mg. Hấp
thụ trên 0,4 mg có thể gây ngộ độc. Thiếu hụt molypden, gây ra do hấp thụ dưới 0,05
mg/ngày, có thể gây ra còi cọc, giảm ngon miệng và giảm khả năng sinh sản. Tungstat
natri là tác nhân kìm hãm và ức chế molypden.


-25Một lượng lớn molypden có thể gây cản trở sự hấp thụ đồng của cơ thể, bằng sự
ngăn chặn các protein của huyết tương trong việc liên kết đồng cũng như gia tăng lượng
đồng bị bài tiết theo đường nước tiểu.
Các động vật nhai lại nếu tiêu thụ lượng lớn molypden sẽ phát sinh các triệu
chứng như tiêu chảy, còi cọc, bệnh thiếu máu và mất sắc tố ở lông.
1.2.Các phương pháp vô cơ hóa mẫu
1.2.1.Phương pháp vô cơ hóa mẫu khô
●Nguyên tắc :
Kỹ thuật tro hóa khô là kỹ thuật nung để xử lý mẫu trong lò nung ở nhiệt độ thích
hợp (4500C – 7000C), sau đó hòa tan mẫu bằng dung dịch muối hay axit phù hợp. Khi
nung, các chất hữu cơ của mẫu sẽ bị đốt cháy hoàn toàn thành CO2 và H2O.