CH
NG I: LÝ LU N CHUNG V HI U QU HO Tă
NG
KINH DOANH C A DOANH NGHI P
1.1. Khái quát v ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m v doanh nghi p và phân lo i doanh nghi p
1.1.1.1. Khái ni m doanh nghi p
Doanh nghi p là m t t ch c kinh t , có tên riêng, có tài s n, có tr s giao d ch
n đ nh, đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c
hi n các ho t đ ng kinh doanh.
C ng theo Lu t doanh nghi p 2005 gi i thích, kinh doanh là vi c th c hi n liên
t c m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t , t s n xu t đ n tiêu th
s n ph m ho c cung ng d ch v .
Doanh nghi p là t ch c kinh t vì l i, m c dù th c t m t s t ch c doanh
nghi p có các ho t đ ng không hoàn toàn nh m m c tiêu l i nhu n.
1.1.1.2. Phân lo i doanh nghi p
* Theo b n ch t kinh t c a c a ch s h u
B môn Kinh t vi mô chia các t ch c doanh nghi p ra làm 3 lo i hình chính d a trên
hình th c và gi i h n trách nhi m c a ch s h u:
- Doanh nghi p t nhân (Proprietorship).
- Doanh nghi p h p danh (Partnership).
- Doanh nghi p trách nhi m h u h n (Corporation).
Thông th ng doanh nghi p t nhân chi m t tr ng khá cao trong t ng s các
doanh nghi p, nh ng doanh nghi p trách nhi m h u h n l i chi m t tr ng l n nh t v
doanh thu, đ c bi t trong các l nh v c đòi h i v n l n nh s n xu t hàng hóa, tài
chính,…
S li u th ng kê Vi t Nam t n m 2005 đ n 2012 cho th y s l ng doanh
nghi p t ng nhanh t kho ng 11 v n lên h n 20 v n, trong đó t tr ng doanh nghi p t
Theo nh ng tiêu chí trên, kho n 1 đi u 3 Ngh đ nh s 56/2012/N -CP ngày
30/6/2012 có quy đ nh nh sau:
DN siêu
nh
II. Công
nghi p và
xây d ng
III. Th ng
m i và d ch
v
Doanhănghi păv a
T ngă
ngu nă
v n
20 t
đ ng tr
xu ng
S ălaoă
đ ng
t trên 10
ng i đ n
200 ng i
10 ng i
tr xu ng
tr xu ng
T ngă
ngu nă
v n
t trên 20
t đ ng
đ n 100 t
đ ng
t trên 20
t đ ng
đ n 100 t
đ ng
t trên 10
t đ ng
đ n 50 t
đ ng
S ălaoă
đ ng
t trên
200 ng i
đ n 300
ng i
t trên
200 ng i
đ n 300
ng i
t trên 50
ng i đ n
t trên 100
ng i
1.1.2. Ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p
Quá trình s d ng v n đ u t xét v m t b n ch t chính là quá trình th c hi n
s chuy n hoá v n b ng ti n đ t o nên nh ng y u t c b n c a s n xu t, kinh doanh
và ph c v sinh ho t xã h i. Quá trình này còn đ c g i là ho t đ ng đ u t hay đ u
t v n.
i v i các c s s n xu t, kinh doanh, ho t đ ng đ u t là m t b ph n trong
quá trình ho t đ ng c a mình nh m t ng thêm c s v t ch t k thu t m i, duy trì các
c s v t ch t k thu t hi n có và là đi u ki n phát tri n s n xu t, kinh doanh c a các
doanh nghi p.
i v i n n kinh t , ho t đ ng đ u t là m t l nh v c ho t đ ng nh m t o ra và
duy trì các c s v t ch t c a n n kinh t .
Có nhi u quan đi m đ phân lo i các ho t đ ng đ u t , theo t ng tiêu th c ta có
th phân ra nh sau:
- Theo l nh v c ho t đ ng: Các ho t đ ng đ u t có th phân thành đ u t phát
tri n s n xu t kinh doanh, đ u t phát tri n khoa h c k thu t, đ u t phát tri n c s
h t ng.
- Theo đ c đi m các ho t đ ng đ u t :
+
u t c b n nh m tái s n xu t các tài s n c đ nh.
+ u t v n hành nh m t o ra các tài s n l u đ ng cho các c s s n xu t, kinh
doanh, d ch v m i hình thành ho c thêm các tài s n l u đ ng cho các c s hi n có.
- Theo th i gian th c hi n và phát huy tác d ng đ thu h i đ v n đã b ra:
+
là vi c vi n tr không hoàn l i, hoàn l i có lãi xu t th p c a các qu c gia v i nhau.
+
u t tr c ti p: Trong đó ng i b v n tr c ti p tham gia quá trình đi u
hành, qu n lý quá trình th c hi n và v n hành k t qu đ u t . u t tr c ti p đ c
phân thành hai lo i sau:
* u t d ch chuy n: Là lo i đ u t trong đó ng i có ti n mua l i m t s c
ph n đ l n đ n m quy n chi ph i ho t đ ng c a doanh nghi p. Trong tr ng h p
này vi c đ u t không làm gia t ng tài s n mà ch thay đ i quy n s h u các c ph n
doanh nghi p.
* u t phát tri n: Là vi c b V n đ u t đ t o nên nh ng n ng l c s n xu t
m i ( v c l ng và ch t) hình th c đ u t này là bi n phát ch y u đ cung c p vi c
làm cho ng i lao đ ng, là ti n đ đ u t gián ti p và đ u t d ch chuy n.
Ng i ta th ng quan ni m đ u t là vi c b v n hôm nay đ mong thu đ c
l i nhu n trong t ng lai. Tuy nhiên t ng lai ch a đ y nh ng y u t b t đ nh mà ta
khó bi t tr c đ c. Vì v y khi đ c p đ n khía c nh r i ro, b t ch c trong vi c đ u t
thì các nhà kinh t quan ni m r ng: đ u t là đánh b c v i t ng lai. Còn khi đ c p
đ n y u t th i gian trong đ u t thì các nhà kinh t l i quan ni m r ng: u t là đ
dành tiêu dùng hi n t i và kì v ng m t tiêu dùng l n h n trong t ng lai .
Tuy m i góc đ khác nhau ng i ta có th đ a ra các quan ni m khác nhau v đ u
t , nh ng m t quan ni m hoàn ch nh v đ u t ph i bao g m các đ c tr ng sau đây:
- Công vi c đ u t ph i b v n ban đ u.
- u t luôn g n li n v i r i ro, m o hi m…..Do v y các nhà đ u t ph i nhìn
nh n tr c nh ng khó kh n nay đ có bi n pháp phòng ng a.
- M c tiêu c a đ u t là hi u qu . Nh ng nh ng v trí khác nhau, ng i ta
c ng nhìn nh n v n đ hi u qu không gi ng nhau. V i các doanh nghiêp th ng thiên
v hi u qu kinh t , t i đa hoá l i nhu n. Còn đ i v i nhà n c l i mu n hi u qu kinh
t ph i g n li n v i l i ích xã h i.Trong nhi u tr ng h p l i ích xã h i đ c đ t lên
hàng đ u.
Vì v y m t cách t ng quát ta có th đ a ra khái ni m v l nh v c đ u t nh
sau: u t là m t hình th c b v n vào ho t đ ng trong các l nh v c kinh t , xã h i
- Khi m t hàng kinh doanh không chi m đ c l i th n a và doanh nghi p
mu n chuy n h ng kinh doanh thì s chuy n h ng này di n ra ch m.
Kinh doanh t ng h p
Kinh doanh t ng h p là lo i hình kinh doanh nhi u lo i hàng hóa khác nhau,
kinh doanh không l thu c vào th tr ng truy n th ng, b t c hàng hóa nào có th
ki m đ c l i nhu n thì doanh nghi p kinh doanh.
Lo i hình kinh doanh này có nh ng u đi m sau:
- H n ch đ c r i ro trong kinh doanh và d dàng chuy n h ng kinh
doanh(Khi kinh doanh m t lo i hàng hóa nào nào đó b t l i thì doanh nghi p có th
nhanh chong chuy n sang kinh doanh lo i hàng hóa khác).
- V n kinh doanh không b đ ng vì mua nhanh, bán nhanh và doanh nghi p
th ng đ u t cho nh ng m t hàng có kh n ng l u chuy n nhanh nên kh n ng quay
vòng v n nhanh.
- Th tr òng kinh doanh r ng l n và luôn ph i đ i đ u v i v n đ c nh tranh
c a các doanh nghi p khác nên kích thích tính n ng đ ng c a các doanh nghi p.
Lo i hình kinh doanh này c ng có nh ng nh
- Khó tr thành đ c quy n trên th tr
liên minh đ c quy n.
c đi m sau:
ng và ít có đi u ki n tham gia vào các
- M i ngành hàng kinh doanh ch là nh ng ngành hàng kinh doanh nh nên
5
không th tìm ki m đ
c l i nhu n siêu ng ch.
kinh doanh “tr ng không cho h t vào m t gi ”. Các quy t đ nh kinh doanh ph i đ c
đ a ra nhanh, nh y và k p th i n u không c h i s trôi qua nh ng các quy t đ nh đó
c ng c n ph i đ c cân nh c m t l i, m t h i. Chính vì v y, b n l nh và kh n ng nhìn
xa trông r ng c a ng i lãnh đ o h t s c quan tr ng đ i v i s s ng còn c a doanh
nghi p.
Ngày nay, n n kinh t th tr ng c nh tranh vô cùng kh c li t. Chính vì đi u đó
mà các doanh nghi p c n ph i ho ch đ nh chi n l c cho đúng đ n. i u quan tr ng là
ph i chi m l nh đ c th tr ng và t o ch đ ng v ng ch c trên th tr ng. M c đích
chính c a công vi c kinh doanh là l i nhu n nh ng không ph i lúc nào m c đích này
c ng đ c th c hi n nên doanh nghi p c n ph i có s l a ch n m c tiêu. Doanh
6
Thang Long University Library
nghi p c n ph i xác đ nh đ c đâu là m c tiêu quan tr ng nh t, có kh n ng th c hi n
l n nh t và s đ c doanh nghi p th c hi n tr c nh t đ đ t đó là m c tiêu hàng đ u.
Vi c l a ch n m c tiêu có th bi u di n thông qua mô hình tháp m c tiêu. Trong mô
hình này, các m c tiêu quan tr ng và d th c hi n đ c đ t trên nh t và tu n t là các
m c tiêu lâu dài h n.
Nhìn chung, các doanh nghi p th ng m i ho t đ ng trong l nh v c l u thông
hàng hoá th ng có ba m c tiêu c b n là: l i nhu n, an toàn và v th c a doanh
nghi p. i v i các doanh nghi p m i b t đ u b c vào kinh doanh thì y u t an toàn
đ c đ t lên hàng đ u và ch khi nào m c tiêu an toàn đ c th c hi n thì các m c tiêu
ti p theo là v th và l i nhu n c a doanh nghi p m i đ c th c hi n. M c tiêu l i
nhu n là m c tiêu lâu dài và đ đ t đ c m c tiêu này doanh nghi p c ng ph i tuân
th các quy lu t c a th tr ng n u không mu n ph i tr giá đ t b i th tr ng c ng có
quy lu t riêng c a nó đó là:
+ Quy lu t hàng hoá v n đ ng t n i có giá tr th p đ n n i có giá tr cao
trình ho t đ ng kinh doanh. Do đó có k t qu ch a ch c đã có hi u qu .
- Hi u qu kinh doanh là m t đ i l ng so sánh đ u vào và đ u ra trong quá
trình ho t đ ng kinh doanh. Hi u qu kinh doanh ph i đ c xem xét toàn di n c v
m t không gian, th i gian, đ nh tính và đ nh l ng.
- Hi u qu kinh doanh là s t ng tr ng kinh t ph n ánh nh p đ t ng c a các
ch tiêu kinh t . Cách hi u này ch là phi n di n, nó ch đúng trên m c đ bi n đ ng
theo th i gian.
- Hi u qu kinh doanh là m c đ ti t ki m chi phí và m c t ng k t qu . ây là
bi u hi n c a b n ch t ch không ph i là khái ni m v hi u qu kinh t .
.- T các khái ni m v hi u qu kinh doanh trên ta có th đ a ra m t s khái
ni m ng n g n nh sau: hi u qu kinh doanh là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ
l i d ng các ngu n l c (lao đ ng, , thi t b , v n và các y u t khác) nh m đ t đ c
m c tiêu kinh doanh mà doanh nghi p đã đ ra.
1.2.1.2. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu kinh doanh
Hi u qu kinh doanh là m t trong các công c h u hi u đ các nhà qu n tr th c
hi n các ch c n ng c a mình. Vi c xem xét và tính toán hi u qu kinh doanh không
nh ng ch cho bi t vi c s n xu t đ t trình đ nào mà còn cho phép các nhà qu n tr
phân tích, tìm ra các nhân t đ đ a ra các bi n pháp thích h p trên c hai ph ng di n
t ng k t qu và gi m chi phí kinh doanh nh m nâng cao hi u qu . V i t cách là m t
công c đánh giá và phân tích kinh t , ph m trù hi u qu không ch đ c s d ng
giác đ t ng h p, đánh giá chung trình đ s d ng t ng h p đ u vào trong ph m vi
toàn doanh nghi p mà còn s d ng đ đánh giá trình đ s d ng t ng y u t đ u vào
8
Thang Long University Library
ph m vi toàn b ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c ng nh
ph n c u thành c a doanh nghi p.
trong quá trình ho t đ ng kinh doanh. Có nh v y m i đáp ng đ c nhu c u tái s n
xu t trong n n kinh t . Nh v y chúng ta bu c ph i nâng cao hi u qu s n xu t kinh
doanh m t cách liên t c trong m i khâu c a quá trình ho t đ ng kinh doanh nh là
m t nhu c u t t y u. Tuy nhiên, s t n t i m i ch là yêu c u mang tính ch t gi n đ n
còn s phát tri n và m r ng c a doanh nghi p m i là yêu c u quan tr ng. B i vì s
t n t i c a doanh nghi p luôn luôn ph i đi kèm v i s phát tri n m r ng c a doanh
nghi p, đòi h i ph i có s tích l y đ m b o cho quá trình s n xu t m r ng theo đúng
quy lu t phát tri n.
9
Th hai, nâng cao hi u qu kinh doanh là nhân t thúc đ y s c nh tranh và
ti n b trong kinh doanh. Chính vi c thúc đ y c nh tranh yêu c u các doanh nghi p
ph i t tìm tòi, đ u t t o nên s ti n b trong kinh doanh. Ch p nh n c ch th tr ng là ch p nh n s c nh tranh. Song khi th tr ng ngày càng phát tri n thì c nh
tranh gi a các doanh nghi p ngày càng gay g t và kh c li t h n. S c nh tranh lúc này
không còn là s c nh tranh v m t hàng mà c nh tranh v m t ch t l ng, giá c mà cò
ph i c nh tranh nhi u y u t khác n a. m c tiêu c a doanh nghi p là phát tri n thì
c nh tranh là y u t làm cho doanh nghi p m nh lên nh ng ng c l i c ng có th là
cho doanh nghi p không t n t i đ c trên th tr ng.
đ t đ c m c tiêu là t n t i
và phát tri n m r ng thì doanh nghi p ph i chi n th ng trong c nh tranh trên th tr ng. Do đó doanh nghi p c n ph i có hàng hóa, d ch v ch t l ng t t, giá c h p lý.
M t khác hi u qu lao đ ng là đ ng ngh a v i vi c gi m giá thành, t ng kh i l ng
hàng hóa, ch t l ng, m u mã không ng ng đ c c i thi n nâng cao....
Th ba, vi c nâng cao hi u qu kinh doanh chính là nhân t c b n t o ra s
th ng l i cho doanh nghi p trong quá trình ho t đ ng kinh doanh trên th tr ng.
Mu n t o ra s th ng l i trong c nh tranh đòi h i các doanh nghi p ph i không ng ng
nâng cao hi u qu kinh doanh c a mình. Chính s nâng cao hi u qu kinh doanh là
con đ ng nâng cao s c c nh tranh và kh n ng t n t i, phát tri n c a m i doanh
nghi p.
1.2.2. Các ch tiêu đánh giá hi u qu ho t đ ng kinh doanh
H s này th hi n kh n ng v ti n m t và các lo i tài s n có th chuy n ngay
thành ti n đ thanh toán n ng n h n.
H s thanh
toán Nhanh
T ng v n b ng ti n+
=
u t ng n h n+ Các kho n ph i thu
T ng n ng n h n
H s này càng g n 1 càng t t, càng nh xa 1 th hi n doanh nghi p đang g p
nhi u khó kh n đ thanh toán các kho n n đ n h n ph i tr . N u h s này quá l n l i
gây tình tr ng m t cân đ i c a v n l u đ ng
* H s thanh toán b ng ti n
Ph n ánh kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n b ng ti n.
`
T ng s v n b ng ti n
=
H s thanh toán b ng ti n
T ng n ng n h n
H s này l n h n 0,5 là t t, n u quá cao ch ng t doanh nghi p đang gi v n
quá nhi u d n đ n hi u qu s d ng v n th p. N u quá nh doanh nghi p g p khó
kh n trong vi c thanh toán các kho n công n , có th ph i bán đi hàng hoá đ tr n .
d ng v n nhi u và ng c l i.
1.2.2.2. Các ch tiêu đánh giá n ng l c ho t đ ng c a doanh nghi p
Các ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng là nhóm ch tiêu đ c tr ng cho vi c s
d ng tài nguyên, ngu n l c c a DN. Bao g m các ch tiêu sau:
* S vòng quay hàng t n kho
S vòng quay hàng t n kho là m t ch tiêu quan tr ng đ đánh giá ho t đ ng
kinh doanh c a DN, th hi n kh n ng qu n tr hàng t n kho c a DN.
Giá v n hàng bán
S vòng quay hàng t n kho =
Hàng t n kho trung bình
Ch tiêu vòng quay hàng t n kho cho bi t trong 1 n m hay 1 k , v n đ u t cho
hàng t n kho quay đ c bao nhiêu vòng. T s càng l n thì s vòng quay càng nhi u,
ch ng t hàng t n kho v n đ ng không ng ng, đó là nhân t đ t ng doanh thu, góp
ph n t ng l i nhu n c a DN.
* Th i gian quay vòng kho
360
Th i gian vòng quay =
S vòng quay hàng t n kho
Ch tiêu này cho bi t 1 vòng quay c a hàng t n kho m t bao nhiêu ngày, ch
tiêu này càng th p, ch ng t hàng t n kho v n đ ng nhanh đó là nhân t góp ph n t ng
doanh thu và l i nhu n c a DN.
* S vòng quay kho n ph i thu
S vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ bi n đ i các kho n ph i thu
thành ti n m t. H s này là m t th c đo quan tr ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng
c a doanh nghi p.
Doanh thu thu n
S vòng quay ph i thu c a khách hàng =
Ph i thu khách hàng trung bình
Ch tiêu này cho bi t trong 1 k phân tích, các kho n ph i thu quay đ c bao
nhiêu vòng. Ch tiêu này càng cao ch ng t DN thu h i ti n hàng k p th i, ít b chi m
Ch s này cho bi t trong 1 k , các kho n ph i tr ng i bán quay đ c bao
nhiêu vòng, ch tiêu này càng cao ch ng t DN thanh toán ti n hàng k p th i, ít đi
chi m d ng v n c a các đ i t ng. Tuy nhiên n u ch tiêu này quá cao có th DN th a
ti n luôn thanh toán tr c h n, nh h ng đ n hi u qu s d ng v n. Ch tiêu này cho
bi t m c đ h p lý c a các kho n ph i tr đ i v i m t hàng c th c a DN ua trên th
tr ng.
* Th i gian quay vòng các kho n ph i tr
360
Thoquay vòng các kho n ph i tr =
Th i gian
S vòng quay các kho n ph i tr
Ch tiêu trên xác đ nh th i gian c a 1 vòng quay các kho n ph i tr ng i bán.
Ch tiêu này càng ng n ch ng t kh n ng thanh toán ti n hàng cáng nhanh, DN ít đi
chi m d ng v n c a các đ i tác. Ng c l i, th i gian c a 1 vòng quay càng dài, ch ng
t kh n ng thanh toán ch m, s v n c a DN đi chi m d ng nhi u, nh h ng đ n uy
tín và th ng hi u c a công ty trên th tr ng.
13
* Th i gian quay vòng c a ti n (CCC)
Th i gian quay vòng c a ti n là m t th
dòng ti n c a doanh nghi p.
Th i gian quay
vòng c a ti n
(CCC)
=
Th i gian quay
vòng kho n
đ ng TSNH thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu , ch tiêu này càng cao hi u
qu s d ng TSNH là t t, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh cho DN.
Doanh thu thu n
Hi u su t s d ng TSNH
=
TSNH
Ch tiêu Hi u su t s d ng TSNH cho bi t m t đ ng TSNH t o ra đ c bao
nhiêu đ ng doanh thu thu n. Ch tiêu này càng cao ch ng t s d ng TSNH là t t.
14
Thang Long University Library
* Hi u su t s d ng TSDH
L i nhu n sau thu
T su t sinh l i c a TSDH =
TSDH
Ch tiêu t su t sinh l i c a TSDH cho bi t c 1 đ ng TSDH s d ng trong k
thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu . Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng
TSDH là t t, đó là nhân t s h p d n c a các nhà đ u t .
H
Hi u su t s d ng TSDH =
Doanh thu thu n
TSDH
y
t,
c
* T su t sinh l i c a chi phí bán hàng
T su t sinh l i c a
chi phí bán hàng
L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh
=
Chi phí bán hàng
Ch tiêu t su t sinh l i c a chi phí bán hàng cho bi t trong k kinh doanh, DN
đ u t 1 đ ng chi phí bán hàng thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n. Ch tiêu này
càng cao ch ng t m c l i nhu n trong chi phí bán hàng càng l n, DN đã ti t ki m
đ c chi phí bán hàng.
* T su t sinh l i c a chi phí qu n lý DN
T su t sinh l i c a chi phí
qu n lý doanh nghi p
L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh
=
Chi phí qu n lý kinh doanh
Ch tiêu t su t sinh l i c a chi phí qu n lý DN cho bi t trong 1 k kinh
DN đ u t 1 đ ng chi phí qu n lý DN thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n thu n.
Ch tiêu này càng cao ch ng t m c l i nhu n trong chi phí qu n lý DN càng l n, DN
đã ti t ki m chi phí qu n lý c a mình.
1.2.2.5. Các ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
L i nhu n sau thu
T ng tài s n
Ch tiêu này cho bi t trong 1 k kinh doanh DN b ra 1 đ ng TS đ u t thì thu
đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu . N u t s này l n h n 0, thì có ngh a doanh
nghi p làm n có lãi. T s càng cao cho th y DN s d ng TS càng t t, đó là nhân t
giúp nhà qu n tr đ u t theo chi u r ng nh xây d ng nhà x ng, mua thêm máy móc
thi t b ,... Còn n u t s nh h n 0, thì doanh nghi p làm n thua l .
T s l i nhu n ròng trên TS ph thu c vào mùa v kinh doanh và ngành ngh
kinh doanh. Do đó, khi xem xét hi u qu kinh doanh, DN ch s d ng t s này trong
so sánh doanh nghi p v i bình quân toàn ngành ho c v i doanh nghi p khác cùng
ngành và so sánh cùng m t th i k .
Phân tích h s sinh l i tài s n (ROA) b ng ph ng pháp phân tích tài chính
Dupont nh sau:
Mô hình tài chính Dupont là m t trong các mô hình th ng đ c v n d ng đ
phân tích hi u qu s d ng TS c a DN trong m i quan h m t thi t gi a các y u t đ u
vào và k t qu đ u ra. Y u t đ u vào c a DN th hi n b ng các TS đ u t . K t qu
đ u ra c a DN là ch tiêu doanh thu thu n, l i nhu n. M c đích c a mô hình tài chính
Dupont là phân tích kh n ng sinh l i c a 1 đ ng TS mà DN s d ng d i s nh
h ng c th c a nh ng b ph n TS, chi phí, doanh thu nào. Thông qua phân tích, mô
hình Dupont giúp cho các nhà qu n tr đ a ra các quy t đ nh nh m đ t đ c kh n ng
l i nhu n mong mu n. Trong phân tích theo mô hình Dupont, c th nh sau:
17
ROA =
H s sinh l i
t bên ngoài.
Tóm l i, phân tích hi u qu s d ng TS c a DN d a vào mô hình tài chính
Dupont đã đánh giá đ y đ hi u qu trên m i ph ng di n. ng th i phát hi n ra các
nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng TS đ t đó có bi n pháp nâng cao l i nhu n
cho DN.
* H s sinh l i VCSH (ROE)
H s sinh l i VCSH (ROE) cho bi t kh n ng t o ra l i nhu n c a VCSH mà
DN s d ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh.
L i nhu n sau thu
H s sinh l i VCSH (ROE) =
VCSH
H s này cho bi t 1 đ ng VCSH c a DN t o ra bao nhi u đ ng l i nhu n sau
thu . N u t s này mang giá tr d ng, là công ty làm n có lãi; n u mang giá tr âm
là công ty làm n thua l . N u ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng VCSH
c a DN là t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a ch DN. ó là nhân t giúp nhà
qu n tr t ng VCSH đ ph c v cho ho t đ ng kinh doanh.
18
Thang Long University Library
C ng nh t s l i nhu n trên TS, t s này ph thu c vào th i v kinh doanh.
Ngoài ra, nó còn ph thu c vào quy mô và m c đ r i ro c a DN.
so sánh chính
xác, c n so sánh t s này c a m t DN v i t s bình quân c a toàn ngành, ho c v i t
s c a DN t ng đ ng trong cùng ngành.
Phân tích h s sinh l i VCSH (ROE) b ng ph ng pháp phân tích tài chính
Dupont nh sau:
=
T ng giá tr s n xu t t o ra trong k
T ng s CNV làm vi c trong k
Ch tiêu này cho bi t m t công nhân viên trong k làm ra đ
doanh thu.
* K t qu s n xu t trên m t đ ng chi phí ti n l
K t qu s n xu t trên
m t đ ng chi phí ti n
l ng
c bao nhiêu đ ng
ng
Doanh thu tiêu th s n ph m trong k
=
T ng chi phí ti n l
quân
19
ng bình
Ch tiêu này cho bi t m t đ ng chi phí ti n l
nhiêu đ ng doanh thu.
gi i pháp thích h p.
1.3. Nhân t
nhăh
ngăđ n hi u qu ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p
1.3.1. Nhân t ch quan
13.2.1 Công tác t ch c qu n lý
Công tác t ch c qu n lý là vi c s p x p, phân chia quy n h n và trách nhi m
c th , riêng l cho t ng ng i c ng nh cho t p th trong m t t ch c. Công tác t
ch c qu n lý h p lý s giúp cho nhân viên làm vi c m t cách có hi u qu do t ch c
đã phân rõ ngu n l c cho t ng công vi c c th , các nhân viên đã hi u rõ t ng qui t c
c ng nh quy trình làm vi c đ có th x lí thông tin, ra quy t đ nh và gi i quy t công
vi c có hi u qu .
1.3.2.2 Trình đ t ch c s n xu t
- Trình đ qu n lý c a các c p lãnh đ o trong công ty r t quan tr ng. N u các
c p lãnh đ o trong công ty không đ n ng l c qu n lý s d n đ n công ty phát tri n sai
h ng ho c s làm lãng phí v ngu n l c c a công ty. Vì v y đ o t o đ i ng cán b
có trình đ là y u t r t c n thi t đ nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh.
- Tay ngh c a ng i lao đ ng: trình đ và tay ngh c a ng i lao đ ng nh h ng
r t l n đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty. Trình đ và tay ngh c a công nhân,
nhân viên y u, kém s làm công ty kém phát tri n, hi u qu công vi c không cao. D n đ n
nh h ng đ n n ng su t lao đ ng công ty. Lãng phí v ngu n l c.
20
Thang Long University Library
1.3.2.3 Chính sách bán hàng
i th c nh tranh là nh ng t ch c, cá nhân có kh n ng th a mãn nhu c u c a
khách hàng v các m t hàng gi ng v i m t hàng c a doanh nghi p ho c các m t hàng
có th thay th l n nhau. Vì v y, đ dành u th th ph n, đ c nh tranh t t thì doanh
nghi p ph i không ng ng nâng cao ch t l ng s n ph m, gi m giá bán, khuy n
mãi… i u này t o ra kh n ng nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh.
1.3.1.3 Khách hàng và nhu c u c a khách hàng
Nhân t khách hàng và nhu c u c a khách hàng quy t đ nh qui mô c ng nh c
c u nhu c u trên th tr ng c a doanh nghi p và là y u t quan tr ng hàng đ u khi xác
đ nh chi n l c kinh doanh. Do đó doanh nghi p ph i t p trung t t c vào khách hàng,
21
ph c v khách hàng v i m c tiêu cung c p cho h nh ng d ch v hàng đ u nh : gía c
ph i ch ng, l a ch n hàng hóa tùy mu n ,thu n ti n, ph c v t n tình… ây là nhân t
quan tr ng c ng nh áp l c đ i v i doanh nghi p nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng.
* Các nhân t khác:
Ngoài các nhân t trên thì môi tr ng kinh t , chính tr , xã h i có nh h ng r t
l n đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nh : t l l m pháp, t giá h i đoái, lãi
vay ngân hàng, …
Tóm l i: Ch ng 1 đã trình bày khái ni m v hi u qu ho t đ ng kinh doanh,
vai trò, s c n thi t ph i nâng cao hi u qu kinh doanh và phân lo i hi u qu kinh
doanh theo các tiêu th c khác nhau. Trong ch ng 1 c ng đã nêu đ c các nhóm ch
tiêu đánh giá hi u qu ho t đ ng kinh doanh. T t c nh ng lý lu n trên là c s đ
phân tích th c tr ng ho t đ ng kinh doanh c a công ty C ph n Truy n Thông Tu n
Vi t giai đo n 2012 – 2014.
22
Thang Long University Library
tr ng.
2.1.2 C c u t ch c
B máy t ch c, qu n lý ho t đ ng c a Công ty C ph n Truy n Thông Tu n
Vi t bao g m:
* Ch c n ng c a b máy t ch c và qu n lý ho t đ ng c a Công ty:
Ban giám đ c: Trong đó, ban giám đ c do h i đ ng thành viên b nhi m, mi n
nhi m, khen th ng, k lu t theo đ ngh c a h i đ ng thành viên. Giám đ c là đ i
di n pháp nhân c a công ty và ch u trách nhi m cá nhân tr c h i đ ng thành viên và
tr c pháp lu t v ho t đ ng đi u hành c a công ty. Giám đ c là ng i đi u hành cao
nh t trong n i b công ty, có quy n tri u t p và ch trì các cu c h p th ng xuyên
ho c đ t xu t c ng nh có quy n thông qua nh ng ch tr ng, ph ng h ng c a
công ty.
23
S ăđ 2.1.ăS đ c ăc u t ch c c a công ty C ph n Truy n Thông Tu n Vi t
H I
NG QU N TR
GIÁM
C
PHị GIÁM
Phòng k
toán
Phòng thi t
ch đ c a qu n lý tài chính c a Nhà N c quy đ nh. Cung c p các s li u, tài li u cho
vi c đi u hành s n xu t kinh doanh ki m tra và phân tích các ho t đ ng kinh t ph c
v cho vi c l p và theo dõi vi c th c hi n k ho ch, th c hi n ngh a v đ i v i công ty
và ngân sách Nhà N c.
2.1.3. Tình hình v lao đ ng trong công ty
Trong b t k l nh v c kinh doanh nào dù là s n xu t hay d ch v thì lao đ ng c ng là
m t y u t không th thi u đ ti n hành các ho t đ ng c a đ n v mình. Lao đ ng là y u t
24
Thang Long University Library
chính đ t o ra c a c i v t ch t nh m th a mãn nhu c u c n thi t c a con ng i, đ m b o
cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c di n ra m t cách liên t c. Do v y mu n đ t đ c
hi u qu cao trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì đòi h i doanh nghi p ph i bi t k t h p
và s d ng ngu n l c m t cách h p lý và có hi u qu . Tình hình lao đ ng c a công ty trong
3 n m nghiên đ c th hi n rõ qua b ng trang bên:
Lao đ ng trong công ty có th phân theo r t nhi u tiêu th c khác nhau nh phân
theo gi i tính, theo trình đ . Qua b ng 2.1 ta th y lao đ ng trong Công ty thay đ i r t
ít qua 3 n m. C th , n m 2012 t ng s lao đ ng trong công ty là 40 ng i ng i đ n
n m 2013 s l ng này t ng lên là 46 ng i t ng 6 ng i so v i n m 2012, đ n n m
2014 t ng s lao đ ng trong công ty so v i n m 2013 t ng lên 4 ng i. Nh v y công
ty chú tâm đ n chính sách quan tâm đ n ng i lao đ ng, đ nh m n đ nh nhân s .
Khi phân công lao đ ng c a công ty theo gi i tính ta th y s lao đ ng nam
trong công ty qua 3 n m nghiên c u đ u chi m t l cao h n s lao đ ng n . Trong
n m 2012 s lao đ ng nam trong công ty là 24 ng i chi m 60 % và s lao đ ng n là
16 ng i chi m 40 %. n n m 2014 s lao đ ng nam t ng lên là 27 ng i chi m 54%
và s lao đ ng n là 23 ng i chi m 46%.
B ngă2.1:ăTìnhăhìnhălaoăđ ngătrongăCôngătyă(N mă2012-2014)
N mă2012
C ăc u
(%)
T ng s laoăđ ng
40
100
46
100
50
100
I. Theo gi i tính
40
100
46
100
50
100
40
100
46
100
50
100
1.
26
65
28
60,86
33
66
2. Cao đ ng
6
(Ngu n: Phòng k toán Công ty)
Trình đ lao đ ng là ch tiêu vô cùng quan tr ng khi phân công lao đ ng trong
công ty. Công ty C ph n Truy n Thông Tu n Vi t là m t công ty có quy mô nh , do
v y đòi h i lao đ ng có trình đ đ ho t đ ng kinh doanh có hi u qu . Ph n l n lao
đ ng trong công ty là lao đ ng có trình đ t trung c p tr lên, lao đ ng ph thông
chi m ph n nh , không quá 16% t ng s lao đ ng c a công ty.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©