Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
Trường đại học sư phạm hà nội 2
Khoa sinh- ktnn
====***====
Đinh hương giang
Phân tích nội dung Chương I:
Bằng chứng và cơ chế tiến hoá - phần
VI -tiến hoá- sinh học 12-ban cơ bản.
Soạn một số giáo án của chương Theo
hướng lấy học sinh làm trung tâm
Khoá luận tốt nghiệp ĐạI HọC
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học sinh học
Ngi hng dn khoa hc
THS. TRNG C BèNH
H NI - 2010
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
1
Khóa luận tốt nghiệp
LI CAM OAN
ti ny c thc hin t thỏng 4 nm 2009 n thỏng 4 nm 2010
di s hng dn ca Thc s Trng c Bỡnh, tụi xin cam oan rng:
õy l kt qu nghiờn cu ca riờng tụi.
ti ny khụng trựng lp vi bt k ti no khỏc.
Nu sai tụi xin hon ton chu trỏch nhim.
H Ni, thỏng 4 nm 2010
Sinh viờn
inh Hng Giang
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
3
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
MC LC
Li cm n
1
Li cam oan
2
8
7. Cu trỳc ca lun vn
8
Phn II: Kt qu nghiờn cu
10
Chng I: Tng quan ti liu
10
1.1. Lch s nghiờn cu
10
1.2. C s lý lun
11
Chng II: Ni dung v kt qu nghiờn cu
2.1. Phõn tớch ni dung cỏc bi thuc chng I- phn VI- Tin
16
16
hoỏ-SH 12- Ban c bn
: Trung học phổ thông
SGK
: Sách giáo khoa
SGV
: Sách giáo viên
GV
: Giáo viên
HS
: Học sinh
a.a
: Axít amin
DT
: Di truyền
VD
: Ví dụ
: Dạy học tích cực
CLNT
: Chọn lọc nhân tạo
NST
: Nhiễm sắc thể
Trêng ®¹i häc s ph¹m Hµ Néi 2.
5
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
Phn I: M U
1. Lý do chn ti:
S phỏt trin mnh m ca sn xut siờu cụng nghip v nn kinh t tri
thc ó v ang a th gii bc vo k nghiờn hi nhp. Ho nhp vi xu
th phỏt trin tt yu ca xó hi cụng nghip, ng ta ó xỏc nh mc tiờu
phn u n nm 2020 Vit Nam c bn tr thnh nc cụng nghip phỏt
trin. t c mc tiờu ú, i hi ng ton quc ln th X tip tc
khng nh Giỏo dc v o to l quc sỏch hng u v xõy dng chin
lc phỏt trin GD&T giai on 2006-2010 vi mc tiờu chớnh l i mi
mc tiờu, ni dung, phng phỏp v chng trỡnh giỏo dc nhm nõng cao
SGK mi. c bit l SGK sinh hc 12 cú nhiu thay i v ND v cỏch trỡnh
by. Riờng phn tin hoỏ, phự hp vi s phỏt trin ca khoa hc, cụng
ngh, ND kin thc c b sung cỏc quan im mi, cỏc phng phỏp
nghiờn cu v cỏc thnh tu ca sinh hc hin i. Trong iu kin ú vic
thc hin ND SGK mi s gp khụng ớt khú khn, c bit l i vi GV mi
ra trng, GV nhng vựng khú khn, thiu thn v ti liu tham kho v
phng tin dy hc. khc phc khú khn nờu trờn cn cú nhiu cụng trỡnh
nghiờn cu v ND SGK mi v ci tin cỏch dy cỏch hc phự hp vi nhng
thay i ca chng trỡnh nõng cao v c bn. T thc t ú ũi hi GV phi
i mi PPDH nhm phỏt huy tớnh tớch cc ch ng ca hc sinh m vn
m bo y ni dung kin thc.
Xut phỏt t c s lý lun v thc tin nờu trờn vi mong mun c tp
dt nghiờn cu khoa hc v gúp phn vo thc hin cú hiu qu SGK Sinh
hc 12 chỳng tụi chn ti: Phõn tớch ni dung Chng I: Bng chng
v c ch tin hoỏ- Phn VI: Tin hoỏ-Sinh hc 12- Ban c bn. Son mt
s giỏo ỏn ca chng theo hng ly hc sinh lm trung tõm.
2. Mc tiờu v nhim v nghiờn cu:
2.1. Mc tiờu ti:
- Tỡm hiu ND SGK mi, gúp phn thc hin cú hiu qu SGK mi
trng THPT trong nhng nm ti.
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
7
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
8
Khãa luËn tèt nghiÖp
§inh H¬ng Giang – K32C Sinh
- Tìm hiểu tình hình học tập của HS ở các trường THPT.
4.3. Phương pháp chuyên gia:
- Tham khảo ý kiến của các GV phổ thông.
- Lấy ý kiến đóng góp của cán bộ quản lý, các chuyên gia giáo dục.
5. Giả thuyết khoa học:
Nếu phân tích nội dung và thiết kế được một số giáo án theo hướng phát
huy tính tích cực của học sinh một cách chính xác và hợp lý sẽ góp phần nâng
cao chất lượng dạy học của Chương I – Phần VI – Tiến hóa – Sinh học 12 –
Ban cơ bản.
6. Ý nghĩa và những đóng góp của đề tài:
6.1.Ý nghĩa:
- Góp phần khẳng định giá trị bộ SGK lớp 12 thí điểm bản cơ bản.
- Góp phần khắc phục khó khăn của GV trong quá trình thực hiện nội
dung SGK mới ở THPT.
- Giúp sinh viên sư phạm sớm được tiếp cận với SGK mới.
6.2. Những đóng góp mới:
- Phân tích nội dung các bài thuộc Chương I- Phần VI-Tiến hóa-Sinh
học 12- Ban cơ bản. Tạo điều kiện thuận lợi cho GV, sinh viên tìm hiểu nội
dung SGK mới.
- Thiết kế một số bài học theo hướng phát huy tính tích cực trong học
tập, đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH dạy học hiện nay.
7. Cấu trúc của luận văn:
Cấu trúc của luận văn bao gồm các phần như sau:
1.1.1. Trờn th gii:
Vic i mi PPDH theo hng ly HS lm trung tõm c cỏc nc
trờn th gii tin hnh t nhng nm u th k XX. Anh nm 1920 ó hỡnh
thnh cỏc nh trng kiu mi trong ú h chỳ ý n vic phỏt huy tớnh tớch
cc, rốn luyn t duy ca HS bng cỏch khuyn khớch cỏc hot ng HS t
qun. T nhng nm 1945 Phỏp bt u hỡnh thnh cỏc lp hc thớ im
cỏc trng tiu hc. cỏc lp hc ny hot ng hc tu thuc vo hng thỳ
v sỏng kin ca HS. Vo nhng nm 70 ca th k XX hu nh tt c cỏc
cp hc u ỏp dng PPDH tớch cc. Nm 1970 M bt u thớ im 200
trng ỏp dng PPDH, t chc hot ng c lp ca HS bng phiu hc tp.
Cỏc nc XHCN c nh Liờn Xụ, ngay t nhng nm 50 ca th k XX ó
chỳ ý n vic tớch cc hoỏ hot ng hc tp ca HS. Liờn Xụ lỳc ny
nghiờm cm vic GV c nhng khỏi nim, nh ngha cho HS ghi. V t
nhng nm 80 tr li õy, khi cỏc nc ASEAN ỏp dng mnh m PPDH
mi.
1.1.2. Trong nc:
Vit Nam ngay t nhng nm 60 ca th k XX, chỳng ta ó cú khu
hiu: bin quỏ trỡnh o to thnh quỏ trỡnh t o to. Bt u t nhng
nm 70, chỳng ta ó cú cỏc cụng trỡnh nghiờn cu v i mi PPDH theo
hng rốn luyn trớ thụng minh ni HS ca giỏo s Trn Bỏ Honh, Nguyn
S K. Nm 1974: Lờ Nhõn - kim tra kin thc bng phiu kim tra ỏnh
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
11
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
12
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
- Bn khon, day t trc cỏc cõu hi, bi tp khú.
c). Biu hin v mt ý thc:
- Tp trung chỳ ý vo ni dung bi hc, chm chỳ nghe ging.
- Khụng nn trớ trc khú khn, kiờn trỡ lm bng c nhng bi khú,
nhng thớ nghim phc tp.
1.2.3. c trng ca dy hc tớch cc:
a). Dy hc ly HS lm trung tõm:
Ni dung
Mc tiờu
Dy hc truyn thng
Dy hc tớch cc
Cho ngi dy, xut phỏt t ngi Xut phỏt t ngi hc, t
dy cú tớnh ỏp t t bờn ngoi.
ra cho ngi hc.
c thoi thụng bỏo kin thc.
Phng phỏp i thoi gia
Tip thu kin thc th ng ch yu
Nm vng kin thc mt
l ghi nh ND kin thc, khụng phỏt cỏch ch ng m cũn c
Kt qu
trin c kh nng t duy.
rốn luyn phng phỏp t
hc, t nghiờn cu phỏt trin
kh nng t duy.
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
13
Khãa luËn tèt nghiÖp
§inh H¬ng Giang – K32C Sinh
→Dạy học tích cực:
- Đề cao vai trò người học, HS vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của hoạt
động dạy học.
- Tôn trọng lợi ích của người học, mục tiêu, nội dung, phương pháp đều
xuất phát từ lợi ích người học.
- Không ngừng ở mục tiêu giúp HS lĩnh hội kiến thức mà còn phát triển
năng lực tư duy, rèn luyện phương pháp tự học tự nghiên cứu, kích thích khả
năng chủ động sáng tạo trong học tập.
ch l ngi gi ý, nh hng, to iu kin HS t tỡm tũi con ng i
n kin thc v thụng qua ú HS c rốn luyn phng phỏp tip cn
gii quyt vn , phng phỏp t hc, t nghiờn cu.
- Trong DHTC c ỏp dng quy trỡnh ca phng phỏp nghiờn cu
di s hng dn ca GV, hc sinh t xỏc nh c nhim v hc tp, v
tho thun, v xut cỏc gi thit, nh vy HS c rốn luyn phng phỏp
nghiờn cu.
- Bng vic rốn luyn phng phỏp t hc, t nghiờn cu DHTC ó to
bc chuyn t th ng n ch ng giỳp HS t hc cú phng phỏp v cú
th t hc sut i.
d). Dy hc hp tỏc v cỏ th hoỏ:
- Bao gm 3 giai on:
+ T hc: HS c lp hot ng vi i tng, t rỳt nhng nhn xột,
mi em cú mt sn phm l sn phm thụ (giai on cỏ th hoỏ cao ).
+ Hc bn: HS c trao i trong nhúm, i chiu sn phm ca mỡnh
vi sn phm ca bn chớnh xỏc hoỏ hon thin sn phm ca mỡnh.
+ Hc thy: Thụng qua tho lun chung c lp di s hng dn ca
GV vi vai trũ trng ti GV chớnh xỏc hoỏ kin thc.
Trong DHTC HS c ch ng hot ng c lp ng thi cng
c i thoi vi thy, vi bn nờn cỏc em hc c thy, bn. S hp
tỏc th hin rừ trong hot ng nhúm v tho lun chung c lp, HS c hc
c ni dung kin thc v phng phỏp t hc, bit c nhiu cỏch gii quyt
vn .
e). Dy hc cao ỏnh giỏ, t ỏnh giỏ:
- Vic ỏnh giỏ c thc hin thng xuyờn, luụn to iu kin cho HS
t ỏnh giỏ bng cỏc cõu hi trc nghim khỏch quan.
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
15
mi quan h h hng gia cỏc loi sinh vt.
- Gii thớch c bng chng phụi sinh hc.
- HS gii thớch c bng chng a lý sinh vt hc.
- HS nờu c mt s bng chng t bo hc v sinh hc phõn t.
II. NI DUNG BI HC:
1. Kin thc trng tõm:
- Trng tõm ca bi l bng chng v phõn t v t bo, õy l nhng
bng chng hin i m hc sinh cũn ớt bit.
2. Cỏc thnh phn kin thc:
a). Bng chng gii phu so sỏnh:
- Cho thy mi quan h chung v ngun gc cỏc loi, s phự hp gia
cu to v chc nng, gia c th vi mụi trng.
b). Bng chng phụi sinh hc:
- Quỏ trỡnh phỏt trin phụi ca cỏc loi ng vt, cú xng sng u tri
qua cỏc giai on rt ging nhau. c bit giai on u ging nhau v hỡnh
dng v quỏ trỡnh phỏt sinh cỏc c quan.
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
17
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
- Cỏc loi cú h hng gn gi thỡ s phỏt trin phụi ca chỳng cng ging
nhau do cỏc loi cú h hng gn vi nhau u c tha hng nhng gen
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
+ Mi sinh vt u c cu to t t bo.
+ Mt t bo c sinh ra t mt t bo sng trc ú.
+ Quỏ trỡnh sinh trng, phỏt trin, sinh sn ca c th sinh vt u liờn
quan n s phõn bo.
- C quan tng ng: Cú ngun gc t mt t tiờn nhng m nhn cỏc
chc nng khỏc nhau.
- C quan thoỏi hoỏ: t tiờn vn phỏt trin bỡnh thng nhng sau ny
thoỏi hoỏ dn, phỏt trin khụng y .
- C quan tng t:Thc hin cỏc chc nng nh nhau nhng khụng cú
chung ngun gc.
4. T liu tham kho:
- Tin hoỏ l mt quỏ trỡnh thay i dn dn nh ú cỏc cỏ th ca mt
loi vn thớch nghi vi iu kin mụi trng sng ca chỳng.
- Bng chng tin hoỏ: õy l s tng hp cỏc dn liu trc tip hoc
giỏn tip chng minh s cú thc ca quỏ trỡnh tin hoỏ, tc l s bin i ca
cỏc dng hu c, s hỡnh thnh loi mi.Ngun dn liu ny c ỳc kt t
thc tin thiờn nhiờn, thc tin sn xut, cỏc thnh tu ca nhiu b mụn nh:
phõn loi hc, gii phu hc so sỏnh, phụi sinh hc, c sinh hc.
(Hc thuyt tin hoỏ, tp I, Trn Bỏ Honh, trang 5)
- Bng chng v ngun gc ng vt ca loi ngi:
+ Bng chng gii phu so sỏnh: Cu trỳc c th ngi ging vi cu to
chung ca ng vt cú xng sng.
B xng: Gm xng u, xng ct sng, xng chi
Mi chi gm 5 phn
C th ngi ging c th ng vt cú vỳ (cú lụng mao, cú vỳ) s sp
Bi 25:
HC THUYT LAMC V HC THUYT ACUYN
I. MC TIấU V KIN THC:
- Hc sinh trỡnh by c ni dung chớnh ca hc thuyt Lamac.
- HS nờu c nhng hn ch ca hc thuyt Lamac.
- HS gii thớch c ni dung chớnh ca hc thuyt acuyn.
- HS nờu c nhng u nhc im ca hc thuyt acuyn.
II. NI DUNG BI HC:
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
20
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
1. Kin thc trng tõm:
Nhng lun im c bn trong hc thuyt tin hoỏ ca acuyn v s
thnh cụng ca acuyn v gii thớch s thng nht trong a dng ca th gii
sinh vt.
2. Cỏc thnh phn kin thc:
a). Hc thuyt tin hoỏ Lamac:
Lamac gii thớch quỏ trỡnh tin hoỏ.
- Do mụi trng sng thay i nờn sinh vt phi thay i tp quỏn hot
ng ca cỏc c quan thớch nghi vi iu kin sng mi.
3. Kin thc b sung:
a). Thuyt tin hoỏ Lamac:
* Cng hin:
- Lamac ó chng minh sinh gii (c loi ngi) l sn phm ca quỏ
trỡnh phỏt trin liờn tc t n gin n phc tp.
- Bin i trong gii hu c u thc hin trờn c s cỏc quy lut di
truyn.
- Lamac ó nờu c vai trũ ca ngoi cnh v bc u tỡm hiu c ch
tỏc dng ca ngoi cnh.
- Lamac cho rng tỏc dng ca ngoi cnh cú th gii thớch s hỡnh
thnh loi mi.
- Lamac cn c vo cỏc hin tng ny suy ra tỏc dng ca ngoi
cnh ch cha th gii thớch ỳng c ch tỏc dng ca ngoi cnh.
- Lamac bt lc trong vic gii thớch quỏ trỡnh hỡnh thnh loi mi, cha
thnh cụng trong vic gii thớch s hỡnh thnh cỏc c im thớch nghi.
b). Thuyt tin hoỏ ca acuyn:
* Cng hin: Gii thớch c mt s tn ti Lamac.
- Sinh vt thớch nghi vi iu kin sng ca nú vỡ CLTN ó o thi
nhng dng kộm thớch nghi.
- Cỏc loi sinh vt bin i liờn tc nhng ngy nay ranh gii gia cỏc
loi ang tn ti vn khỏ rừ vỡ CLTN ó o thi nhng hng bin i trung
gian.
- Yu t ngoi cnh thay i chm m ranh gii li a dng nhanh vỡ
CLTN ó tin hnh theo con ng phõn li.
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
22
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
23
Khóa luận tốt nghiệp
Đinh Hương Giang K32C Sinh
Quỏ trỡnh hỡnh thnh loi: loi mi c hỡnh thnh t t qua
nhiu dng trung gian tng ng vi s thay i ca ngoi cnh.
(Hc thuyt tin hoỏ, tp 1- Trn Bỏ Honh)
- Hc thuyt acuyn:
+ Nguyờn nhõn tin hoỏ: S phỏt sinh cỏc bin d, s di truyn cỏc bin
d mi thu c trong i cỏ th, s chn lc cỏc bin d cú li.
+ C ch: S tớch lu cỏc bin d cú li, o thi cỏc bin d cú hi (di
tỏc dng ca ngoi cnh v CLTN qua hai c tớnh di truyn v bin d).
+ Quỏ trỡnh hỡnh thnh c im thớch nghi: Nm 1859 acuyn gii thớch
s hỡnh thnh cỏc c im thớch nghi bng CLTN nh sau:
Mi cỏ th luụn phỏt sinh bin d v nú luụn l ngun nguyờn liu
cho CLTN tỏc ng tớch lu bin d cú li o thi bin d cú
hi.
Tỏc nhõn gõy ra chn lc l iu kin mụi trng sng nh: thc
n, ni
Bit kt qu chn lc: nhng sinh vt no thớch nghi vi mụi
trng sng mi s tn ti, sinh sn con chỏu ngy cng ụng o
hn v ngc li.
+ S hỡnh thnh loi mi: Loi mi c hỡnh thnh dn dn qua nhiu
dng trung gian, di tỏc dng ca CLTN qua nhiu th h theo con
2. Cỏc thnh phn kin thc:
a). Quan nim tin hoỏ v ngun nguyờn liu tin hoỏ:
- Thuyt Tin hoỏ tng hp hin i (gi tt l tin hoỏ tng hp)
c Fis (Fisher), Handan (Haldane), Dobgian xki (T.Dobzhansky), Roait
(Wright), May (E.mayr) v mt s nh khoa hc khỏc xõy dng nờn vo
nhng nm 40 ca th k XX.
* Tin hoỏ nh: L quỏ trỡnh lm bin i cu trỳc di truyn ca qun th
( bin i v tn s alen v thnh phn kiu gen ca qun th).
- n v tin hoỏ c s l qun th.
* Tin hoỏ ln: L quỏ trỡnh bin i trờn quy mụ ln, hỡnh thnh cỏc
nhúm phõn loi trờn loi.
* Ngun bin d di truyn ca qun th:
Trường đại học sư phạm Hà Nội 2.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©