Trang

A. PHẦN MỞ ĐẦU:

2

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:

2

II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

3
3

B. PHẦN NỘI DUNG:

3

I. GIỚI THIỆU THỂ LOẠI TRANH PHONG CẢNH:

3

II. PHÂN TÍCH TRANH:

4

. TRANH “MÙA THU VÀNG):

4

phải được giáo dục về nghệ thuật”.
Như vậy vẻ đẹp trong nghệ thuật Hội hoạ chính là vẻ đẹp bắt nguồn từ cuộc
sống. Nghệ sĩ sử dụng ngôn ngữ Hội hoạ thể hiện bằng cả tâm hồn của họ để tái
tạo, miêu tả làm cho dễ hiểu đối với người xem, làm cho nó có ý nghĩa và có tính
nghệ thuật. Hơn nữa để hiểu đầy đủ giá trị của tác phẩm cần biết thêm về hoàn
cảnh ra đời của nó, thân thế sự nghiệp, cuộc sống đời thường của tác giả và như
vậy mới cảm thấy thật thú vị, khi xem tranh muốn ngắm, muốn nhìn mãi.

“Tất cả những gì con người tạo nên đều có chứa đựng tâm hồn của nó”
(MÁC XIM GOÓC – KY)

“ Nghệ thuật là sự tìm tòi bất tận”
(PAUL CÉZANNE)
2


II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Tôi chọn đề tài này nhằm đưa ra một số thể loại tranh hay thường gặp trong
các tiết “Thường thức mỹ thuật” và “xem tranh”, chủ yếu để phục vụ cho phần
kiến thức trên lớp; tạo cho không khí giờ học thêm phần sinh động, hứng khởi đối
với học sinh. Đây là những vấn đề mà bản thân tôi đã được học, được đọc và qua 4
năm trực tiếp giảng dạy bộ môn Mĩ thuật ở trường THCS. Thông qua việc nêu thể
loại tranh để phân tích một số tác phẩm nổi tiếng của tác giả trong và ngoài nước
nhằm chứng minh cho vấn đề đưa ra.
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Trong đề tài này tôi chỉ giới hạn trong tranh, đây là những thể loại chính mà
trong chương trình sách giáo khoa bậc THCS đã đưa vào giảng dạy học sinh, đặc
biệt là ở khối 8 và 9. Đó là:
- Tranh phong cảnh.


cảnh, nó là đề tài bất tận cho họ ở mọi thời đại. Có những hoạ sĩ chuyên vẽ tranh
phong cảnh như Lorrain, Levitan,… Thế kỉ XVIII ở Anh có Trường hoạ phong
cảnh với 2 tên tuổi lớn như Gainsborough và Crome. Năm 1830, ở Pháp xuất hiện
Trường hoạ phong cảnh Barbizon với những đại diện như Thédor Roussean,
Millet, Corot,…
Thế kỉ XVII, tranh phong cảnh phát triển mạnh ở Hà Lan với những tên tuổi
lớn Ruysdael, Van Goien. Ở Pháp có tranh của N.Pustent và C.Lorente vẽ theo
phương pháp cổ điển, mang tính chất lí tưởng và thần tiên.
Cuộc cách mạng của các hoạ sĩ Ấn tượng với mục tiêu đưa Hội hoạ trở về
với thiên nhiên đánh dấu một bước phát triển mới của tranh phong cảnh. Thủ pháp
phân giải các màu và sắc độ trên tranh thành những vệt màu nhỏ, khá tách bạch đã
khiến các hoạ sĩ phát triển sâu hơn với lối vẽ chấm đốm các mảng. Theo xu hướng
này có Paul Signac (1863 – 1935) và Georges Seurat (1859 – 1891). Các đại diện
của tranh phong cảnh Hậu Ấn tượng là Van Gogh, Gauguin, Cézanne,…
Tranh phong cảnh rất phong phú về đề tài. Mỗi hoạ sĩ có một sở trường
riêng. Có người lấy cây cỏ làm đối tượng chính (Levitan,…). Hoạ sĩ Tề Bạch
Thạch (Trung Quốc) với lối vẽ thuỷ mạc, dùng màu nước diễn tả và chỉ lấy một bộ
phận của thảo mộc làm đặc trưng miêu tả, đó là đặc điểm tranh phong cảnh của
ông.
Ở nước ta, họa sĩ vẽ nhiều phong cảnh nhất là Văn Giáo, ông thường sử
dụng bột màu làm phương tiện diễn tả… Họa sĩ đã đi vẽ ở nhiều nơi, đã vẽ nơi làm
việc của Bác trong kháng chiến chống Pháp, phong cảnh quê hương của Bác.
Những hoạ sĩ khác như Nguyễn Văn Tỵ với “Bên giếng”; “Đồi cọ”, “Nhà tranh
gốc mít” của Lương Xuân Nhị… Tranh các họa sĩ đó đã lột tả được đầy đủ đặc
điểm nông thôn Việt Nam làm cho người xem tranh thấy được có cái gì đó gần gũi
quen thuộc với quê hương mình. Một số tranh khác như: “Nhớ một chiều Tây Bắc”
(sơn mài) của Phan Kế An, “Thuyền trên vịnh Hạ Long: (sơn dầu) của Lê Thanh
Đức,… đều là những tác phẩm đẹp.
Hiện nay, đời sống của người dân rất cao nên nhu cầu thưởng thức và làm
đẹp cho cuộc sống càng lớn, thì tranh phong cảnh càng có điều kiện để phát triển.

cả những cảm giác và xúc động do các hiện tượng và sự vật của cuộc đời thực đem
lại. Cũng nhờ được tiếp xúc với các tác phẩm nghệ thuật, học sinh làm quen với
những mẫu mực của sự sáng tạo hoàn hảo về mặt thẩm mĩ thông qua những thể
loại tranh, đặc biệt hơn cả là những tác phẩm và tác giả nổi tiếng thế giới và trong
nước. Chính những mẫu mực của sáng tạo nghệ thuật, mà bao giờ cũng chứa đựng
sự kết hợp hài hoà giữa nội dung tốt và hình thức đẹp, có khả năng gây nên thái độ
thán phục về mặt thẩm mĩ và giáo dục bồi dưỡng cho học sinh thị hiếu thẩm mĩ tốt.
Ngoài ra, muốn cho việc giáo dục thẩm mĩ có hiệu quả tốt trong giờ học mĩ
thuật thì phương pháp giảng dạy của giáo viên trên lớp phải phù hợp với đặc trưng

5


của đối tượng nhận thức và với tâm sinh lí của học sinh; trên cơ sở đó, tế nhị, khéo
léo hướng dẫn, uốn nắn để các em tự điều chỉnh bài vẽ của mình một các hợp lí.
Hy vọng rằng, với sự quan tâm hơn nữa của các cấp lãnh đạo, Ban giám hiệu
nhà trường, sự nổ lực học tập của toàn thể học sinh trung học nói chung, trường
TH & THCS Dương Hoà nói riêng. Thêm vào đó, tính nhiệt tình, giảng dạy đúng
phương pháp của giáo viên bộ môn; môn học MĨ THUẬT sẽ ngày càng tự hoàn
thiện hơn về vật chất lẫn tinh thần, phát triển mạnh, không ngoài mục đích đào tạo
cho học sinh hoàn thiện nhân cách: “ĐỨC – TRÍ - THỂ - MĨ”.

Hội đồng xét sáng kiến
của đơn vị xác nhận, xếp loại

Dương Hoà, ngày 11 tháng 5 năm 2011.
Người viết

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................