MỤC LỤC
A . Lời mở đầu ………………………………………………………1
B. Noi dung
I/ Nghiên cứu cơ sở lý luận về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa ở Việt Nam..............................................................................2
1. Khái niệm về nền kinh tế thị trường..................................2
2. Sự cần thiết tồn tại kinh tế thị trường................................3
3. Bản chất kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa 4
4. Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa........5
II/ Thực trạng việc hình thành và phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.......................................................7
1. Trước đổi mới....................................................................7
2. Sau đổi mới........................................................................8
3. Những hạn chế.................................................................10
III/ Giải pháp cơ bản tiếp tục phát triển kinh tế thị trường . .13
1. Thực hiện nhất quán kinh tế nhiều thành phần................13
2. Mở rộng phân công lao động…………….......................13
3. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại hoá.........................................................14
4. Giữ vững ổn dịnh chính trị……………………...............15
5. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống điều tiết kinh tế vĩ mô15
6. Thực hiện chính sách đối ngoại…………………...........16
7. Giải quyết những hạn chế................................................16
Kết luận......................................................................18
Tài liệu tham khảo.....................................................19
1
A ĐẶT VẤN ĐỀ
Từ năm 1975, khi cả nước độc lập. Cách mạng dân tộc dân chủ hoàn thành
trên phạm vi cả nớc thì cả nước cùng tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa xã hội.
Đảng ta đã chủ trương giữ vững quan điểm cũng như con đờng mà chủ tịch Hồ
Chí Minh đã lựa chọn là tiến lên chủ nghĩa xã hội, quyết tâm đưa đất nước trở

bộ não trung tâm nó vẫn giải đợc bài toán mà máy tính lớn nhất hiện nay cũng
không thể giải nổi. Không ai thiết kế ra nó. Nó tự xuất hiện và nó đang thay đổi
cũng nh xã hội loài người.”
Theo quan điểm của đảng ta, một nền kinh tế mà trong đó những vấn đề cơ
bản của nó do thị trường quyết định được xem là nền kinh tế thị trường. Nói cách
khác nền kinh tế thị trường chính là nền kinh tế hàng hoá chịu sự điều khiển của
cơ chế thị trường. Nền kinh tế này khác với nền tập trung ở chủ thể xác định các
vấn đề cơ bản của nền kinh tế mà nền kinh tế tập trung chủ thể này là nhà nước
thông qua các mệnh lệnh hành chính. Chính sự khác biệt này tạo ra sức mạnh và là
động lực cho nền kinh tế phát triển.
Tại Việt Nam kể từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, chúng ta đã xác định
xây dựng nền kinh tế thị trường nhưng theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Tức là
có sự can thiệp của nhà nớc vào nền kinh tế nhng không phải can thiệp vào nền
kinh tế theo kiểu mệnh lệnh hành chính mà can thiệp thông qua các chính sách
kinh tế vĩ mô nhằm ổn định nền kinh tế và tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh
tế tham gia vào sản xuất và kinh doanh. Sự can thiệp này đợc xem là cần thiết
nhằm thiết lập khuôn khổ pháp luật phù hợp, sữa chữa những khuyết tật của thị tr-
3
ường, đảm bảo sự công bằng xã hội và ổn định nền kinh tế vĩ mô ( Kinh tế học –
Samuelson). Đây là lý thuyết nền kinh tế hỗn hợp đã đợc Samuelson đa ra/ Theo
ông phát triển kinh tế phải dựa trên hai bàn taylà cơ chế thị trường và nhà nước:
“điều hành một nền kinh tế không có cả chính phủ lẫn thị trường thì cũng như
định vỗ bằng một bàn tay”. Tuy nhiên trong hoàn cảnh nước ta thì sự can thiệp của
nhà nước còn đóng vai trò giữ cho nền kinh tế đi theo đúng định hớng xã hội chủ
nghĩa.
2) Sự cần thiết tồn tại kinh tế thị trường:
Việt Nam đang tồn tại đủ các điều kiện cần thiết là cơ sở tồn tại của nền kinh
tế hàng hoá. Phân công lao động đang phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.
nhiều ngành nghề mới đã ra đời, đặc biệt là những ngành công nghiệp có hàm l-
ượng kỹ thuật kết tinh trong sản phẩm cao như điện tử, tin học… Bên cạnh đó các

tế thị trường của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn. Nhờ mô hình kinh tế đó chúng ta
đã bớc đầu khai thác đợc tiềm năng trong nớc đi đôi với thu hút vốn và kỹ thuật n-
ớc ngoài, giải phóng đợc năng lực sản xuất trong xã hội, phát triển lực lượng sản
xuất, góp phần quyết định bảo đảm nhịp độ tăng trởng GDP bình quân hằng năm
trong những năm 2000 là 7%. Trong đó nông nghiệp phát triển liên tục, đặc biệt là
sản xuất lương thực đa Việt Nam trở thành nớc thứ ba trên thế giới về xuất khẩu l-
ương thực. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 13,5%. Hệ thống
kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội được tăng cờng. Đời sống nhân dân được cải
thiện, nâng cao tích luỹ xã hội, tạo tiền đề cho sự phát triển trong tương lai.
3) Bản chất kinh tế thị trờng định hướng xã hội chủ nghĩa:
Nền kinh tế thị trờng định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta có một số điểm
như sau:
Thứ nhất , quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế thị trường
đồng thời cũng là quá trình thực hiện nền kinh tế mở, nhằm hoà nhập với thị trư-
ờng thế giới.
5
Thứ hai, bản chất của quá trình chuyển nền kinh tế nớc ta sang nền kinh tế
thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình chuyển nền kinh tế còn
mang nặng tính chất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá tiến tới nền kinh tế
thị trờng và qua trình chuyển cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị
trường có sự quản lý của nhà nước.
Sự phát triển của chủ nghĩa t bản đã khẳng định nền kinh tế hàng hoá đã làm
cho thị tưrờng dân tộcgắn bó và hoà nhập với thị trường thế giới, Chính giao lu
hàng hoá đã làm cho quan hệ quốc tế đợc mở rộng khỏi phạm vi quốc gia, thúc đẩy
nền kinh tế phát triển một cách nhanh chóng.
Trong quan hệ quốc tế chúng ta có nhiều đổi mới quan trọng. Chúng ta đã
chuyển quan hệ quốc tế từ đơn phương sang đa phương, quan hệ với tất cả các n-
ước không phân biệt chế độ chính trị, theo nguyên tắc đôi bên cùng có lợi và
không can hệ vào chuyện nội bộ của nhau.
4) Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở

nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm cho chủ nghĩa Mác
Lênin, t tởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của nhân
dân, nâng cao dân trí, giáo dục và đào tạo con nguời, xây dựng và phát triển nguồn
nhân lực của đất nớc.
Chủ trơng xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trờng, định hớng xã hội chủ
nghĩa có sự quản lý của nhà nớc thể hiện trình độ t duy và vận dụng của Đảng ta về
qui luật sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ phát triển của
lực lợng sản xuất. Đây là mô hình kinh tế tổng quát của nước ta trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội.
II/THỰC TRẠNG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH
TẾ THỊ TRưỜNG ĐỊNH HưỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NỚC TA:
1)Trước đổi mới:
7
Từ năm 1975 đất nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất, cách
mạng Việt Nam hoàn toàn chuyển sang giai đoạn mới, cả nước xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội từ điểm xuất phát rất thấp lại chịu
ảnh hưởng nặng nề do chiến tranh kéo dài. Trong 15 năm nhân dân ta đã không
ngừng phấn đấu vựot qua bao khó khăn thử thách mới giành được độc lập thống
nhất đất nước. Chúng ta đã có nhiều cố gắng trong việc hàn gắn vết thương chiến
tranh, khôi phục nền kinh tế bị tàn phá nặng nề, từng bước xác lập quan hệ sản
xuất mới bước đầu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, phát
triển sự nghiệp văn hoá giáo dục y tế, thiết lập củng cố chính quyền nhân dân
trong cả nước. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn ở trong tình trạng kém phát triển, sản
xuất nhỏ là phổ biến và nặng nề tính tự cung tự cấp. Trình độ
trang thiết bị kỹ thuật trong sản xuất cũng như trong kết cấu hạ tầng kinh tế
văn hoá xã hội lạc hậu, mất cân đối, chưa tạo được tích luỹ trong nước và lệ thuộc
nhiều vào bên ngoài. Cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp để lại nhiều hậu
quả tiêu cực do đó nền kinh tế hoạt động với hiệu quả thấp.
Khủng hoảng kinh tế xã hội diễn ra nhiều với đặc trưng sản xuất chậm và
không ổn định, lạm phát lên đến 774,7% năm 1986. Tài nguyên thiết bị lao động