BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN CHÍ GÓT

MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THANH TRA
GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Nghệ An, 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN CHÍ GÓT

MỘT SỐ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THANH TRA
GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.05
Người HDKH: PGS.TS. PHẠM MINH HÙNG

Nghệ An, 2013


- ĐCSVN: Đảng cộng sản Việt Nam
- ĐHSP: Đại học sư phạm
- GD: Giáo dục
- GDCT: Giáo dục chính trị
- GV: Giảng viên
- HC-TH: Hành chính và tổng hợp
- HĐBT: Hộ đồng Bộ trưởng
- HSSV: Học sinh sinh viên
- ISO.9001:2008 và QUACERT: Chứng nhận chất lượng trong cơ sở đào tạo
- KHXH&NV: Khoa học xã hội và nhân văn
- K: khá
- KTCN: Kỹ thuật công nghiệp
- KTNN: Kỹ thuật nông nghiệp
- KT&BĐCLĐT: Khảo thí và bảo đảm chất lượng đào tạo
- L-CTN: Lệnh Chủ tịch nước
- LĐXS: Lao động xuất sắc


- NCKH-SĐH: Nghiên cứu khoa học và sau đại học
- NĐ-CP: Nghị định chính phủ
- NN-TH: Ngoại ngữ tin học
- QĐ-BGDĐT: Quyết định của Bộ giáo dục đào tạo
- QĐ-ĐHĐT: Quyết định của đại học Đồng Tháp
- QĐ-ĐHSPĐT: Quyết định của đại học sư phạm Đồng Tháp
- QĐ-ĐHSPĐT-TCCB: Quyết định của đại học sư phạm Đồng Tháp và tổ chức
cán bộ
- QĐ-TTg: Quyết định của Thủ tướng
- QHXI: Quốc hội khóa 11
- QH13: Quốc hội khóa 13
- QL: Quản lý

Trang
I. Danh mục các biểu bảng
1. Bảng 2.1 Thống kê số lượt tự kiểm tra các khoa năm học 2009-2010
2. Bảng 2.2 Thống kê số lượt tự kiểm tra các khoa năm học 2010-2011
3. Bảng 2.3 Thống kê số lượt tự kiểm tra các khoa năm học 2011-2012
4. Bảng 2.4 Thống kê số lượt tự kiểm tra các Phòng ban năm học 2009-2010
5. Bảng 2.5 Thống kê số lượt tự kiểm tra các Phòng ban năm học 2010-2011
6. Bảng 2.6 Thống kê số lượt tự kiểm tra các Phòng ban năm học 2011-2012
7. Bảng 2.7 Thống kê số lượt TKTr các đơn vị năm học 2009-2010
8. Bảng 2.8 Thống kê số lượt TKTr các đơn vị năm học 2010-2011
9. Bảng 2.9 Thống kê số lượt TKTr các đơn vị năm học 2011-2012
10. Bảng 2.10 Thống kê giờ dạy của giảng viên năm học 2009-2010
11. Bảng 2.11 Thống kê giờ dạy của giảng viên năm học 2010-2011
12. Bảng 2.12 Thống kê giờ dạy của giảng viên năm học 2011-2012
13. Bảng 2.13 Tổng hợp đánh giá xếp loại các khóa trong ba năm học
14. Bảng 2.14 Thống kê số lượng kiểm tra bằng TN THPT năm 2010
15. Bảng 2.15 Thống kê số lượng kiểm tra bằng TN THPT năm 2011
16. Bảng 2.16 Thống kê số lượng kiểm tra bằng TN THPT năm 2012
17. Bảng 2.17 Thống kê số lượng vi phạm quy chế của giảng viên và sinh viên
18. Bảng 2.18 Thống kê số lượng chấm khóa luận tốt nghiệp năm 2011
19. Bảng 3.1 Mức độ cần thiết của các giải pháp
20. Bảng 3.2 Tính khả thi của các giải pháp
II. Danh mục các biểu đồ
1. Biểu đồ 2.1 Số liệu vi phạm của giảng viên và sinh viên 03 năm
2. Biểu đồ 3.1 Mức độ cần thiết của các giải pháp
3. Biểu đồ 3.2 Tính khả thi của các giải pháp


MỤC LỤC
Trang

1.3.3. Nội dung thanh tra giáo dục ở trường đại học.......................................33
1.3.4. Hình thức thanh tra giáo dục ở trường đại học......................................34
1.3.5. Phương pháp thanh tra giáo dục ở trường đại học.................................34
1.4. Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở
trường đại học.....................................................................................................36
1.4.1. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở trường
đại học..................................................................................................................37
1.4.2. Mục đích, yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở
trường đại học......................................................................................................37
1.4.3. Nội dung, phương pháp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục
ở trường đại học...................................................................................................38
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao hiệu quả công tác thanh tra
giáo dục ở trường đại học....................................................................................38
Tiểu kết chương 1................................................................................................40
Chương 2............................................................................................................41
Cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở
Trường Đại học Đồng Tháp..............................................................................41
2.1. Khái quát về Trường Đại học Đồng Tháp................................................42
2.1.1. Quá trình thành lập và phát triển.........................................................42
2.1.2. Cơ cấu tổ chức, đội ngũ..........................................................................42
..............................................................................................................................42
2.1.3. Quy mô và chất lượng đào tạo...............................................................42
2.1.4. Cơ sở vật chất..........................................................................................43


Trường có 13 Khoa đào tạo chuyên ngành; 13 Phòng ban chức năng; 02 Trung
tâm; 01 Tạp chí khoa học (có chỉ số ISSN); 01 Thư viện trung tâm; 01 trường
Mầm non Hoa Hồng (thực hành); 01 Trạm Y tế..................................................43
2.1.5. Thành tích................................................................................................43
..............................................................................................................................43

pháp được nhiều người đánh giá cao...................................................................78
3.3.2. Nội dung và phương pháp khảo sát............................................................78
3.3.3. Đối tượng khảo sát.....................................................................................79
3.3.4. Kết quả khảo sát về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề
xuất.......................................................................................................................79
Tiểu kết chương 3...............................................................................................85
..............................................................................................................................85
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...........................................................................86
1. Kết luận............................................................................................................86
2. Kiến nghị..........................................................................................................89
Danh mục tài liệu tham khảo
Phần phụ lục

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 (ban hành kèm theo Quyết định
số 201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001 của thủ tướng Chính phủ về việc phê
duyệt Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010). Chiến lược Giáo dục Việt Nam
2001-2010 đó đã tiến hành được 8 năm. Thực tiễn phát triển giáo dục đất nước
đó khẳng định những định hướng đúng đắn của chiến lược nhưng đồng thời cũng


cho thấy cần có sự điều chỉnh. Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 20092020 tiếp tục thực hiện giai đoạn cuối của Chiến lược giáo dục 2001-2010 với
những điều chỉnh cần thiết, tạo những bước chuyển căn bản của giáo dục trong
thập niên tới.
Bộ Chính trị yêu cầu cấp Ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn
thể các cấp cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng chỉ đạo của Đảng trong Nghị
quyết TƯ 2 (khóa VIII), tại Thông báo số 424-TB/TƯ ngày 14/4/2009 của Bộ
Chính trị, kết luận của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2
(khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020 “…

quản lý giáo dục ngày càng hoàn thiện. Như vậy thanh tra giáo dục có vai trò, vị
trí quan trọng và không thể thiếu khi thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển
giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Thanh tra trong cơ sở giáo dục đại học là tổ chức thanh tra nội bộ, có chức
năng tham mưu, giúp Hiệu trưởng thực hiện công tác tự kiểm tra, thanh tra, trong
phạm vi quản lý của Hiệu trưởng, nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, việc
thực hiện nhiệm vụ của Nhà trường, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi
ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục.
Công tác thanh tra giáo dục ở Trường Đại học Đồng Tháp trong những
năm học qua đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng còn nhiều vấn đề bất
cập như: việc tự kiểm tra ở đơn vị chưa được thực hiện thường xuyên; sự phối
hợp giữ các đơn vị thực hiện những nội quy quy chế, lề lối làm việc, thi
cử...trong trường chưa được kiểm tra chặt chẽ.
Từ những lý do nêu trên, chúng tôi chọn đề tài “ Một số giải pháp nâng
cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở Trường Đại học Đồng Tháp” để
nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu


Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nâng
cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở Trường Đại học Đồng Tháp.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác thanh tra giáo dục ở trường Đại học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở Trường
Đại học Đồng Tháp.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp có cơ sở khoa học, có tính
khả thi thì có thể nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo dục ở Trường Đại

7.2. Về mặt thực tiễn
Xây dựng một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra
giáo dục ở trường Đại học Đồng Tháp; Góp phần đổi mới quản lý công tác
thanh tra giáo dục trong nhà trường; Làm tư liệu tham khảo cho cán bộ quản lý
nhà trường.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ
lục. Luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao hiệu quả công tác thanh tra
giáo dục ở trường đại học.
- Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao hiệu quả công tác thanh
tra giáo dục ở Trường Đại học Đồng Tháp.
- Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo
dục ở Trường Đại học Đồng Tháp.


Chương 1
Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao hiệu quả công tác thanh tra giáo
dục ở trường đại học
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, ngày 08/9/1945, Chính phủ lâm
thời Việt Nam dân chủ cộng hoà đã ban hành sắc lệnh số 08/SL thành lập tổ
chức Thanh tra giáo dục (TTrGD) trong hệ thống bộ máy quản lý nhà nước
(QLNN) được sớm nhất. Điều đó khẳng định sự quan tâm của Nhà nước ta, đặc
biệt là của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với hoạt động có vai trò quan trọng này.


Tuy nhiên, việc tổng kết hoạt động thực tiễn của nó để bổ sung cho khoa
học quản lý giáo dục chưa làm được nhiều. Nhìn lại quá trình hoạt động, từ khi
có Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, dưới ánh sáng đường lối đổi

cho kỳ kế hoạch (năm học) tiếp theo. “ Theo lý thuyết Xibecnetic, kiểm tra giữ
vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý. Nó giúp cho chủ thể quản lý điều
khiển một cách tối ưu hệ quản lý. Không có kiểm tra không có quản lý” [18;
tr.73].
Tác giả Đặng Quốc Bảo xác định: “Quản lý giáo dục có 4 chức năng cụ
thể: kế hoạch hoá, chỉ huy, điều hành, kiểm tra. Trong đó Kiểm tra là công việc
gắn bó với sự đánh giá tổng kết kinh nghiệm giáo dục, điều chỉnh mục tiêu” [2;
tr.125].
Về quản lý trường học, tác giả Trần Kiểm đã viết “Hiệu quả quản lý nhà
trường phụ thuộc nhiều và chừng mực người Hiệu trưởng sử dụng thông tin
khách quan, đáng tin cậy, toàn diện, đầy đủ và kịp thời của mỗi giáo viên về chất
lượng kiến thức, về mức độ được giáo dục và tính kỷ luật của học sinh” [13;
tr.123]. Thông tin khách quan thu được chủ yếu qua kết quả thanh tra.
Do vậy, kiểm tra, thanh tra có tác dụng rất quan trọng trong toàn bộ hoạt
động QLNN nói chung, hoạt động quản lý giáo dục nói riêng. Quản lý đồng thời
là kiểm tra. Kiểm tra, thanh tra nằm trong bản thân sự hoạt động quản lý. Người
quản lý với kiểm tra là một chứ không phải là hai.
Nhiều tác giả đã đề cập về đề tài TTrGD. Các bài viết đăng trên tạp chí
Thông tin quản lý giáo dục, các bài giảng trong các lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ
TTrGD trường Cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục đào tạo Trung ương I, bài giảng
cho các lớp đào tạo Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành QLGD của các tác giả như


Lưu Xuân Mới, Nguyễn Trọng Hậu, Phạm Minh Hùng, Dương Chí Trọng,
Nguyễn Thị Hường, Nguyễn Thị Mỹ Trinh… đã đề cập nhiều vấn đề liên quan
đến công tác kiểm tra, TTrGD. Năm 2003 (in lần thứ nhất), hai tác giả Quang
Anh - Hà Đăng đã xuất bản cuốn sách “Những điều cần biết trong hoạt động
thanh tra, kiểm tra giáo dục và đào tạo” [1; tr.25]. có tính chất tổng hợp các vấn
đề cơ bản về TTrGD.
Ngoài ra, một số luận văn Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục (QLGD)

duy trì các hoạt động của cơ quan hay của công chức bằng các hoạt động xem
xét, thẩm định lại những hành vi của công chức, những hoạt động của cơ quan
hành chính Nhà nước trên cơ sở quy định pháp lý về quyền hạn, nhiệm vụ của
các cá nhân hoặc tổ chức được thanh tra [16; tr.5].
Theo Luật thanh tra (Luật số 22/2004/QHXI, kỳ họp thứ 5, ban hành theo
Lệnh số 11/2004/L-CTN, ngày 24/4/2004 của Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam), còn có một số thuật ngữ sau:
Thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý
nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ
chức, cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục trong Luật thanh
tra và các quy định khác của pháp luật. Thanh nhà nước gồm thanh tra hành
chính và thanh tra chuyên ngành.
Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan quản lý nhà
nước theo cấp hành chính đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm
vụ của cơ quan, tổ chức cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp.
Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quam quản lý
theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức , cá nhân trong việc chấp hành
luật, những quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý của ngành,
lĩnh vực thuộc thẫm quyền quản lý.


Thanh tra nhân dân là hình thức giám sát của nhân dân thông qua Ban
thanh tra nhân dân đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở của cơ quan,
tổ chức, cá nhân ở cơ sở xã, phường, thị trấn, cơ quan nhà nước, đơn vị sự
nghiệp, doanh nghiệp nhà nước.
- Thanh tra là sự kiểm tra, đánh giá và xử lý chính thức có tính chất
Nhà nước của cấp có thẩm quyền, được thực hiện qua tổ chức thanh tra đối
với tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện chính sách, pháp luật và quy
định của Nhà nước. [16; tr.12].

Tóm lại: Thanh tra là quản lý, thanh tra xây dựng để đạt mục tiêu là quản
lý tốt, giảm áp lực tâm lý về sự kiểm tra từ bên ngoài, đánh giá của cấp trên, là
tiền đề chuyển hoá từ kiểm tra, thanh tra bên ngoài thành tự kiểm tra, tự phê
bình. Từ áp lực về kỷ luật, về tổ chức tức là nâng lên mức độ tự giác, tự điều
chỉnh công việc cho phù hợp với khả năng, năng lực của mình, phát huy nội lực
của cơ sở giáo dục.
Đánh giá dẫn đến hành vi điều chỉnh, tự điều chỉnh, nhà quản lý phải hết
sức công tâm, dân chủ, nhân ái, khoan dung, có như vậy thì kiểm tra, thanh tra,
đánh giá con người sẽ trở hành động lực của quản lý bền vững.[3; tr.45]
*Ý nghĩa của công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục
- Thanh tra là một chức năng trong các chức năng chủ yếu của quản lý
Họat động quản lý nhà nước về giáo dục bao gồm một số vấn đề chủ yếu
sau: Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược quy hoạch, kế hoạch, chính sách
phát triển GD; Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục; Ban hành và
tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục, ban hành điều lệ
nhà trường; Ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục


khác; Xây dựng tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ sở vật chất và thiết bị trường
học; Biên soạn, xuất bản, in và phát hành sách giáo khoa, giáo trình; Ban hành
quy chế thi cử và cấp văn bằng; Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục; Tổ chức chỉ
đạo việc đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ QLGD; Tổ chức triển khai công
tác nghiên cứu Khoa học - Công nghệ trong ngành; Huy động quản lý sử dụng
các nguồn lực để phát triển sự nghiệp giáo dục; Tổ chức quản lý công tác quan
hệ quốc tế về giáo dục; Quy định tặng các danh hiệu vinh dự cho những người có
công lao với sự nghiệp giáo dục; Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật
về giáo dục, giải quyết khiếu nại tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật
giáo dục. Như vậy Thanh tra giáo dục là một trong 14 nội dung của quản lý giáo
dục đã nêu trên, công tác thanh tra nếu được làm tốt sẽ đảm bảo sự đúng đắn và
hiệu quả của các nội dung khác. [4; tr.2]

quả do hành động sinh ra”. Người Anh giải thích “hiệu quả: tạo được một
thành quả mong muốn; sản sinh được một kết quả dự định”. Người Pháp giải
thích “hiệu quả: thành quả của một hành động; cái được sản sinh ra bởi một
cái gì đó”. Người Nga coi hiệu quả là thuật ngữ mang gốc la tinh (effectus) và
giải thích rằng “hiệu quả: ấn tượng, tác dụng, công hiệu, công dụng,... của một
hoạt động nào đó”. Nhìn chung khi nói về yêu cầu để một hoạt động có hiệu
quả hơn so với giai đoạn trước đó, nhiều người thường dùng cụm từ nâng cao
hiệu quả.
1.2.2.2. Hiệu quả công tác thanh tra giáo dục
Hiệu quả của công tác thanh tra giáo dục là phát hiện những mặt tích cực,
các vi phạm, thiếu sót của các đối tượng thanh tra về: Thực hiện chế định
GD&ĐT (chú trọng đến phát hiện những tích cực và tiêu cực trong thực hiện
những quy định mục đích giáo dục, kế hoạch hoạt động, nội dung, chương trình
và phương pháp giáo dục,...); Phát triển và điều hành bộ máy tổ chức, sử dụng


nhân lực trong hoạt động giáo dục (chú trọng đến vi phạm và thiếu sót của lực
lượng giáo dục như CBQL, giáo viên, nhân viên,... trong công tác giáo dục); Huy
động và sử dụng nguồn tài lực và vật lực (TL & VL) giáo dục của cơ sở giáo
dục; Xây dựng, bảo vệ và phát huy những thuận lợi của môi trường giáo dục và
hạn chế những bất lợi của môi trường giáo dục; Thiết lập và vận hành hệ thống
thông tin quản lý giáo dục nói chung và thông tin giáo dục nói riêng (trong đó
chú trọng đến những thông tin về mục tiêu, chương trình, kế hoạch và phương
pháp giáo dục).
Đánh giá: Trên cơ sở những tiêu chí trong mục tiêu đã định; TTrGD đánh
giá việc thực hiện pháp luật và nhiệm vụ của đối tượng thanh tra; đồng thời đánh
giá cả việc nghiên cứu, chỉ đạo nhằm: giúp cho công tác quản lý giáo dục có hiệu
quả hơn, giúp hoàn thiện về nội dung và thể chế hoá văn bản luật, các văn bản
dưới luật.
Điều chỉnh: TTrGD có tác dụng điều chỉnh hoạt động của đối tượng thanh