Giáo án Tiếng việt 5
Luyện từ và câu
Dùng Từ đồng âm để chơi chữ
I. Mục tiêu
1. Hiểu thế nào là dùng từ đồng âm để chơi chữ.
2. Bước đầu hiểu tác dụng của biện pháp dùng từ đồng âm để chơi chữ; tạo ra
những câu nói có nhiều nghĩa, gây bất ngờ thú vị cho người đọc, người nghe.
II. Đồ dùng dạy - học
- Các mẩu chuyện, câu thơ, câu đố vui,...sử dụng từ đồng âm để chơi chữ.
- Bảng phụ viết sẵn hai cách hiểu câu Hổ mang bò lên núi:
(Con) hổ (đang) mang (con) bò lên núi.
Hổ mang bò lên núi
(Rắn) hổ mang (đang) bò lên núi.
- Giấy khổ to, bút dạ để HS làm bài.
III. Các hoạt động dạy - học
Hoạt động dạy

Hoạt động học

A. Kiểm tra bài cũ
- GV gọi HS đọc kết quả làm Bài tập 4 - Hai HS lên bảng thực hiện theo yêu
(tiết Luyện từ và câu trước) mà các em cầu của GV.
hoàn thiện ở nhà vào vở.
- GVnhận xét, cho điểm việc làm bài và - HS lắng nghe.
học bài của HS.
B. Bài mới
1. Giới thiệu bài
- Các em đã được học về các từ đồng âm. - HS lắng nghe.
Khi sử dụng từ đồng âm để chơi chữ
người ta đã tạo ra những câu nói gây bất
TaiLieu.VN

- GV đưa ra bảng phụ ghi như dưới đây, - HS lắng nghe.
chốt lại (theo lời giải) để HS hiểu.
Đáp án: Câu văn Hổ mang bò lên núi có thể hiểu theo 2 cách khác nhau:
(Con) hổ (đang) mang (con) bò lên núi.
Hổ mang bò lên núi
(Rắn) hổ mang (đang) bò lên núi.
Câu văn trên có thể hiểu theo nhiều cách như vậy là do người viết biết sử
dụng từ đồng âmđể chơi chữ. Các tiếng hổ, mang trong từ hổ mang (chỉ tên một
loài rắn) đồng âm với từ hổ (con hổ) và động từ mang (đưa một vật từ nơi này đến
nơi khác).
- Em hiểu như thế nào là dùng từ - Dùng từ đồng âm để chơi chữ là dựa vào
đồng âm để chơi chữ?
hiện tượng đồng âm, tạo ra những câu nói
có nhiều nghĩa, gây bất ngờ thú vị cho
người đọc, người nghe.
TaiLieu.VN

Page 2


3. Phần Ghi nhớ
- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ trong - Hai đến ba HS đọc phần ghi nhớ.
SGK.
- Gọi HS nhắc lại nội dung Ghi nhớ - Một đến hai HS nhắc lại phần ghi nhớ và
và lấy ví dụ minh họa.
lấy ví dụ minh họa.
3. Phần Luyện tập
Bài tập 1
- Yêu cầu một HS đọc toàn bài.



ngựa (thật).
- GV chốt lại : Dùng từ đồng âm để chơi - HS lắng nghe.
chữ trong thơ văn và trong lời nói hàng
ngày rạo ra những câu nói có nhiều
nghĩa, gây bất ngờ thú vị cho người
nghe.
Bài tập 2
- Gọi một HS đọc to toàn bài.

- Một HS đọc to toàn bài, cả lớp theo
dõi đọc thầm.

- Yêu cầu HS, quan sát mẫu, tự làm bài.

- HS làm việc cá nhân. Ba HS lên bảng
Lưu ý HS cũng có thể đặt một câu chứa làm bài (mỗi HS đặt ít nhất hai câu như
mẫu). HS dưới lớp làm bài vào vở.
hai từ đồng âm.
Ví dụ: Con cá mực để cạnh lọ mực.
- Gọi HS nhận xét, chữa bài của bạn trên - Nhận xét, chữa bài.
bảng.
- Gọi HS dưới lớp nối tiếp đọc câu văn - Năm đến bảy HS đọc bài làm của
của mình. GV chú ý sửa lỗi ngữ pháp mình.
hoặc cách dùng từ cho từng HS (nếu có)
5. Củng cố, dặn dò
- Gọi HS nhắc lại nội dung Ghi nhớ.

- Hai đến ba HS nhắc lại.