Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
MỤC LỤC
CÁC KÝ HIỆU VÀ VIẾT TẮT ................................................................................ 3
1. MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI.................................................................. 4
1.1. MỤC ĐÍCH........................................................................................................... 4
2.2.Ý NGHĨA .............................................................................................................. 4
2. GIỚI THIỆU VỀ XE KIA SORENTO ................................................................. 5
2.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ XE KIA SORENTO ........................................... 5
2.1.1. Giới thiệu chung về xe Kia Sorento ................................................................. 5
2.1.2. Thông số kỹ thuật của xe Kia Sorento ............................................................ 6
2.2. KHẢO SÁT HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE KIA SORENTO ................................ 8
2.2.1. Tổng quan về hệ thống điện thân xe................................................................ 8
2.2.2. Hệ thống cung cấp trên xe Kia Sorento ........................................................ 11
2.2.2.1. Công dụng, yêu cầu ....................................................................................... 11
2.2.2.2. Ắc quy ........................................................................................................... 12
2.2.2.3. Máy phát điện ............................................................................................... 14
2.2.2.4. Sơ đồ mạch và nguyên lý hoạt động của hệ thống cung cấp .......................... 18
2.2.3.5. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy khởi động ...................................... 20
2.2.4. Hệ thống thông tin và hiển thị ....................................................................... 23
2.2.4.1. Giới thiệu hệ thống mạng CAN...................................................................... 23
2.2.4.2. Hệ thống thông tin và hiển thị trên xe Kia Sorento ........................................ 25
2.2.4.3. Sơ đồ mạch điện hệ thống thông tin hiển thị trên xe Kia Sorento .................. 27
2.2.4.4. Giới thiệu một thiết bị đo lường trong hệ thống thông tin hiển thị ................ 29
a. Đồng hồ và cảm biến báo tốc độ xe........................................................................ 29
b. Đồng hồ hành trình ................................................................................................ 30
c. Đồng hồ nhiệt độ nước làm mát ............................................................................. 31
d. Đồng hồ nhiên liệu điện tử ..................................................................................... 32
2.2.5. Hệ thống chiếu sáng – tín hiệu ....................................................................... 33
2.2.5.1. Giới thiệu tổng quan ..................................................................................... 33
2.2.5.2. Hệ thống đèn pha-cos và sương mù ............................................................ 36
2.2.5.3. Mạch điện hệ thống báo rẽ và báo nguy hiểm................................................ 38

3.2.3. Tính toán kiểm nghiệm dây dẫn trong các hệ thống .................................... 73
3.2.3.1. Hệ thống đèn pha-cos................................................................................... 73
3.2.3.2. Mạch điện đèn sương mù .............................................................................. 75
3.2.3.3. Mạch điện đèn xi nhan và khẩn cấp............................................................... 76
3.2.3.4. Mạch điện hệ thống còi điện.......................................................................... 77
3.2.3.5. Mạch điện hệ thống cung cấp ........................................................................ 77
3.2.3.6. Mạch điện hệ thống khởi động ...................................................................... 78
3.2.3.7. Mạch điện các hệ thống khác ........................................................................ 78
4. CHẨN ĐOÁN HƯ HỎNG VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC.............................. 81
4.1. CÁC HƯ HỎNG VÀ CÁCH KHẮC PHỤC TRONG HỆ THỐNG CUNG CẤP .. 81
4.1.1. Đèn báo nạp hoạt động không bình thường.................................................. 81
4.1.2. Ăcquy yếu, hết điện ........................................................................................ 82
4.1.3. Ắcquy bị nạp quá mức ................................................................................... 82
4.1.4. Tiếng ồn khác thường .................................................................................... 82
4.2. CÁC HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP Ở HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG........................ 83
4.3. CÁC HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP Ở HỆ THỐNG TÍN HIỆU .............................. 84
5. KẾT LUẬN .......................................................................................................... 85
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................... 86

2


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
CÁC KÝ HIỆU VÀ VIẾT TẮT

STT

Ký hiệu

Tiếng anh

6

BCM

7

IPM

8

IPS

Body control module
Intelligent integrated platform
module
Intelligent power switch

Module điều khiển thân xe
Bàn điều khiển tích hợp thông
minh.
Công tắc nguồn thông minh

9

CLU

Cluster

Bảng đồng hồ


Ground
Liquid crystal display
High intensity discharge
Electronic Stability Program

19

TCS

Traction control system

20

EBD

Electronic brake-force distribution

21

FET

Field effect transistor

Điều hòa không khí
Hệ thống phanh chống bó cứng
bánh xe khi phanh
Module trợ giúp cửa
Hệ thống đèn pha thông minh
Hệ thống điều khiển sự chệch
hướng chủ động

không thể thiếu được các thiết bị điện, điện tử.
Để có được những chiếc xe hiện đại và tiện nghi cần rất nhiều các thiết bị điều
khiển phức tạp và tối tân, những thiết bị này có thể đã được lập trình sẵn hoặc
không.Tuy nhiên chúng cùng có một đặc điểm chung là phải sử dụng nguồn điện trên
ô tô, nguồn điện này được cung cấp bởi ắcquy và máy phát.
Ngoài ra việc thiết kế và bố trí hệ thống điện trên xe còn rất phức tạp vì vừa
phải đảm bảo độ tin cậy, sự tiện nghi và đơn giản trong quá trình điều khiển vừa góp
phần giảm giá thành chung cho xe, nâng cao hiệu suất sử dụng nhiên liêu, giảm thấp
mức phát thải của xe. Chính vì những yếu tố đó mà cần phải tính toán lựa chọn các chi
tiết hệ thống như máy phát dây dẫn và phụ tải một cách chính xác và hợp lý.
Với những ý nghĩa tốt đẹp đó em quyết định chọn đề tài “Tính toán hệ thống
điện thân xe Kia Sorento”, em cũng mong với đề tài này sẽ là một cuốn tài liệu chung
nhất cho công việc tính toán, sửa chữa các hệ thống điện nói chung và hệ thống điện thân
xe nói riêng.

4


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
2. GIỚI THIỆU VỀ XE KIA SORENTO
2.1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ XE KIA SORENTO
2.1.1. Giới thiệu chung về xe Kia Sorento
Kia Sorento là sản phẩm của hãng Kia Motors Comporation thành viên của trực
thuộc tập đoàn Hyundai-Kia, nhà sản xuất ô tô lâu đời nhất Hàn Quốc. Thành lập vào
năm 1944 hãng này được mệnh danh là nhà sản xuất của những sản phẩm ô tô trẻ
trung và phong cách. Kia Sorento thuộc phân khúc xe thể thao đa dụng (SUV) cao cấp
của hãng là sự kết hợp tuyệt vời từ kiểu dáng mạnh mẽ nhưng đầy tinh tế đến công
nghệ hiện đại cùng những thiết bị tiện nghi và an toàn nhất.
`


Là mẫu xe được ưa chuộng trên thế giới, được bình chọn là mẫu xe bán chạy
nhất tại Mỹ năm 2010, và là một trong “10 xe gia đình và công sở hàng đầu của năm
2011”. Về ngoại thất xe được trang bị những thiết bị hiện đại,phong cách như đèn HID
với công nghệ chiếu sáng cực mạnh, đèn sương mù phong cách, gương chiếu hậu gập
điện tự động với đèn Led, mâm hợp kim thể thao, cánh chuồn phong cách kết hợp đèn
phanh lắp trên cao, đuôi xe thể hiện sự kết hợp khéo léo và hài hòa. Nội thất xe là sự
hài hòa trong thiết kế màu sắc, nổi bật với sự sang trọng và tiện nghi của nhũng thiết bị
cao cấp tạo nên một không gian tuyệt vời cho gia đình. Ghế da cao cấp, âm thanh hiện
đại kết nối Usb + Ipod, cửa sổ trời thông thoáng mặt táp lô hi-tech sang trọng, không
gian ghế ngồi rộng rãi cùng những chi tiết mạ crôm tinh tế, xe trang bị những hệ thống
hỗ trợ hiện đại vào loại bật nhất như nút khởi động và khóa thông minh, đồng hồ quan
sát với những khối trụ tinh tế thông tin hiển thị 3D, ghế người lái chỉnh điện với nhiều
chế độ, kính quan sát phía sau có màng hình hiển thị. Kia Sorento có nhiều tùy chỉnh
về màu sắc cũng như trang bi trên xe tạo nên sự thuận tiện trong viêc lựa chọn của
khách hàng tùy theo sở thích, mục đích sử dụng cũng như khả năng kinh tế.
2.1.2. Thông số kỹ thuật của xe Kia Sorento
Bảng 2.1. Thông số kỹ thuật của xe KIA SORENTO
KÍCH THƯỚC XE
STT

Thành phần

Đơn vị

Số liệu

1

Chiều dài tổng thể (Overall length)


Chiều rộng vệt bánh trước (Wheel tread)

Mm

1618

6

Chiều rộng vệt bánh sau (Wheel tread)

Mm

1621
6


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
TRỌNG LƯỢNG XE VÀ TẢI TRỌNG
7

Trọng lượng bản thân

Kg

2090

8

Trọng lượng toàn bộ



Đ/cơ xăng 174 / 6000

Phút

Đ/cơ dầu 197/3900

Công suất cực đại
Nm/vòng/

13

Đ/cơ xăng 23/3750

Mô men xoắn cực đại
Phút

Đ/cơ Dầu 43/1800-2500

Đ/cơ xăng 10,5:1
14

Tỷ số nén
Đ/cơ dầu 17,2:1

15

Thứ tự nổ

16

7


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
2.2. KHẢO SÁT HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE KIA SORENTO
2.2.1. Tổng quan về hệ thống điện thân xe
Công nghiệp ôtô - máy kéo ngày càng phát triển, kết cấu ôtô máy kéo ngày
càng hoàn thiện thì mức độ tự động hóa, điện tử hóa của chúng ngày càng cao. Yêu
cầu về mặt tiện nghi, về tính an toàn của chuyển động càng lớn thì hệ thống trang thiết
bị điện trên ôtô - máy kéo ngày càng phức tạp và hiện đại.
Nếu như trên những ôtô - máy kéo đầu tiên các trang thiết bị điện hầu như
không có gì ngoài bộ phận để châm lửa hỗn hợp cháy rất thô sơ bằng dây đốt, thì ngày
nay trên ôtô - máy kéo, điện năng đã được sử dụng để thực hiện rất nhiều chức năng
trên các hệ thống sau:
- Hệ thống cung cấp điện (Charging system): Bao gồm ắc quy, máy phát điện,
các bộ điều chỉnh điện.
- Hệ thống khởi động (Starting system): Bao gồm máy khởi động (động cơ điện),
các rơle điều khiển và các rơle bảo vệ khởi động. Ngoài ra, đối với động cơ Diesel còn
trang bị thêm hệ thống xông máy.
- Hệ thống chiếu sáng và tín hiệu (lighting and signal system): Gồm các đèn
chiếu sáng, đèn tín hiệu, còi, các công tắc và các rơle.
- Hệ thống đo đạc và kiểm tra (Gauging system): Bao gồm các đồng hồ trên
bảng Taplô (đồng hồ tốc độ động cơ, đồng hồ tốc độ xe, đồng hồ đo nhiên liệu, đồng
hồ đo nhiệt độ nước làm mát) và các đèn báo hiệu.
- Hệ thống điều khiển ôtô (Vehicle control system): Gồm hệ thống điều khiển
phanh chống hãm cứng (ABS), hộp số tự động, hệ thống lái, hệ thống treo, hệ thống
truyền lực, hệ thống gối đệm.
- Hệ thống điều hoà nhiệt độ (Air conditioning system): Bao gồm máy nén, giàn
nóng, giàn lạnh, lọc ga, van tiết lưu và các thiết bị điều khiển hỗ trợ khác.
- Hệ thống các thiết bị phụ: Bao gồm quạt gió, hệ thống gạt nước rửa kính, nâng

Hệ thống mạch điện trên ô tô rất phức tạp vì vậy để thuận tiện cho việc thiết kế
và sửa chửa người ta thường biểu diễn các chi tiết trong mạch điện bằng những ký
hiệu khác nhau những ký hiệu này thường được tuân theo chuẩn của thế giới hoặc theo

9


Tính tốn hệ thống điện thân xe kia sorento
từng khu vực. Bảng dưới chú giải các ký hiệu qui ước biểu diễn của các chi tiết, thiết
bị thường gặp trong mạch điện , qui ước cách ký hiệu màu dây, giắc cắm.
Bảng 2.2. Giải thích một số ký hiệu trên sơ đồ điện xe Kia Sorento

Đu åìng liãưn cọ nghéa l ton bäü chi tiãút
du åüc thãø hiãûn

GIÀ ÕC C ÀÕM

Đu åìng dỉït cọ nghéa l mäü t pháưn chi
tiãút du åüc thãø hiãûn

MC211

1

Hçnh ny cọ nghéa l giàõc càõm du åüc
càõm trỉûc tiãúp vo chi tiãút

Giàõc cại

0.5L

Hçnh ny cọ nghéa mäüt dáưu dáy du åüc
bàõt vo chi tiãút bàò ng bu läng

E

Đ ãún Cm biãún täúc
d äü

Hçnh ny cọ nghéa v ca chi tiãút du åüc
tiãúp mạ t trỉûc tiãúp vo pháưn bàò ng kim
loải trãn thán xe

CÄNG
TÀÕC
LI HÅÜP

Mi tãn chè du åìng dáy s du åüc näúi
d ãún mäüt hãû thäúng khạc trãn mäüt bn
v khạc

Tãn ca chi tiãút du åüc ghi tải gọc
trãn, bãn phi
Näúi dáy du åüc thãø hiãû n bàòng mäüt vng
trn dàûc d àût giỉỵa vë trê näúi cạ c dáy. Vë
trê näúi thỉûc tãú trãn xe cọ thãø khäng
giäúng nhu trong bn v

NÄÚI
DÁY



Cm biãún

Đi-äút Zo ne

T RAN-ZIT-T O

C
B

Loải NPN

E
C
B

Loải PNP

E

Phạt tên hiãûu

CẠC CHI TIÃÚT THÄNG DỦN G

ÂI- Ä ÚT

Đi-äút thu åìng

Đi-äút phạt quang



Kê hiãûu

Vi phun

CÁƯU
ÂÁÚU
C ÁU CHÇ THIÃÚT B Ë CÁƯU CHÇ TÄ ØN G

Pháưn

Biãøu tu åüng ny cho biãút cạch dáúu dáy
åí cáưu d áúu.

LN CÁÚP NGƯN

Ln cáúp diãûn cho hãû thäúng
Thanh näúi tàõt dãún cạc cáưu chç täøng
khạc

SÁÚY
ĐÄÜNG
CO
80A

Tãn cáưu chç
Cäng sút cáưu chç

CÁÚP NGƯN KHI ON



Van d iãûn tỉì

86
85

M

Mä to

Hai cäng tàõc ny du åüc báût cng mäüt
lụ c. Đu åìng nẹt dỉït chè ra cho tháúy cọ
mäüt liãn kãút co khê giỉỵa hai cäng tàõc

R O LE

Kê hiãûu

Pháưn

86
85

87
30

87

Ro le 5 chán, khi khäng cọ dng d
iãûn qua cün dáy ro le dọng chán

Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
Bảng 2.3. Ký hiệu màu dây điện trên xe Kia Sorento
Ký hiệu

Màu dây

Ký hiệu

Màu dây

B

Đen

Gr

Xám

Br

Nâu

L

Xanh da trời

G

Xanh lá cây


Tía

Li

Xanh nhạt

Hình 2.2. Giắc nối và cách đánh dấu các dây trong một giắc nối
Trong bài làm này chỉ tập trung khảo sát hệ thống điện thân xe cho phiên bản
Kia Sorento được trang bị động cơ xăng Theta 2.4 L.
2.2.2. Hệ thống cung cấp trên xe Kia Sorento
2.2.2.1. Công dụng, yêu cầu
Xe được trang bị rất nhiều thiết bị điện để lái xe được an toàn và thuận tiện. Xe
cần sử dụng điện không chỉ khi đang chạy mà cả khi dừng. Để cung cấp năng lượng
cho các phụ tải trên ô tô cần phải có bộ phận tạo ra nguồn năng lượng nguồn năng
lượng này được tạo ra từ máy phát điện xoay chiều. Khi động cơ hoạt động máy phát
cung cấp điện cho các phụ tải và nạp điện cho ắc quy. Để đảm bảo toàn bộ hệ thống

11


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
hoạt động một cách hiệu quả, an toàn, năng lượng đầu ra của máy phát nạp vào ắc quy
và năng lượng yêu cầu cho các tải điện phải thích hợp với nhau.
Hệ thống cung cấp bao gồm các thiết bị chính sau đây: Ắc quy, máy phát điện,
bộ chỉnh lưu, bộ điều chỉnh điện, Đèn báo xạc, công tắc máy. Phụ tải điện trên xe có
thể chia làm 3 loại: tải thường trực là những phụ tải liên tục hoạt động khi xe đang
chạy, tải gián đoạn trong thời gian dài và tải gián đoạn trong thời gian ngắn. Thông số
kỹ thuật của hệ thống nạp trên xe Kia Sorento được thể hiệ trong bảng 2.4.
Bảng 2.4. Thông số kỹ thuật hệ thống cung cấp trên xe Kia Sorento
Chi tiết


600A

Thời gian phóng điện có dòng
25A trước khi điện áp xuống

110 phút

thấp hơn định mức(RC)
Khối lượng riêng của dung
dịch tại 20 ͦC

1.280 ± 0.01 kg/cm3

2.2.2.2. Ắc quy
Chức năng của ắc quy ôtô là nguồn cung cấp điện cho mô tơ khởi động và các
thiết bị điện khác trong lúc máy phát chưa hoạt động hoặc lúc máy phát chưa có khả
năng cung cấp nguồn năng lượng trong hệ thống điện. Trong trường hợp công suất tiêu
thụ của các thiết bị điện trong hệ thống lớn hơn công suất phát ra của máy phát ắc qui
12


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
sẽ phóng điện cung cấp cho các thiết bị lúc này nó sẽ đóng vai trò là nguồn mắc song
song vói máy phát.
Hệ thống cung cấp trên xe Kia Sorento được trang bị ắc quy có điện áp 13,5V
có 6 ngăn, mỗi ngăn sản sinh ra một điện áp khoảng hơn 2V, các ngăn được mắc nối
tiếp với nhau. Mỗi ngăn bao gồm các tấm cực dương làm bằng monoxide chì, tấm
ngăn có cấu trúc rỗng tổ ong cho phép axit đi qua, cực âm làm bằng chì nguyên chất
và dung dịch điện dịch bằng axít sunphuaríc cho phép dòng điện chạy qua. Các tấm

Chức năng của máy phát là sản sinh ra dòng điện để cung cấp cho các thiết bị
dùng điện trên ôtô và làm nhiệm vụ nạp điện cho ắcquy khi ôtô thực hiện xong quá
trình khởi động. Xe Kia Sorento sử dụng máy phát điện xoay chiều loại 3 pha kích
thích kiểu điện từ.
Cấu tạo của máy phát điện xoay chiều kích thích kiểu điện từ loại có vòng tiếp
điện gồm những bộ phận chính là: rôto, stato, puli, cánh quạt, bộ chỉnh lưu, bộ điều
chỉnh điện, quạt, chổi than và vòng tiếp điểm.
1
2
3

10
9
8

4
5

7
6

Hình 2.4. Cấu tạo máy phát điên xoay chiều trên xe Kia Sorento
1.Nắp sau, 2.Bộ chỉnh lưu, 3.Điốt, 4.Điốt kích từ, 5.Bộ điều chỉnh điện áp và các
chổi than tiếp điện, 6.Phần ứng. 7.Phần cảm, 8.Quạt, 9. Buly, 10. Chân gắn.
Rôto: Gồm hai chùm cực hình móng lắp then trên trục. Giữa các chùm cực có
các cuộn dây kích thích đặt trên trục qua ống lót bằng thép. Các đầu của cuộn dây kích
14


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento


V (+)

N

180° 240°

120°

330°

0

S

C

C

30°

90°

150°

210°

270°

t

D

3

5

A

PHU TAI

1
B

Phụ
Tải

C
2
3
D

2

D

4

D

6

1 
Trong đó: Umf - Điện áp ra của máy phát (V);
n - Tốc độ của máy phát (v/ph);
 - Từ thông cực từ (Wb);
CE - Hệ số phụ thuộc kết cấu mạch từ;
 - Hệ số tải.
Từ biểu thức( 2.1) ta thấy: điện áp ra của máy phát phụ thuộc vào tốc độ máy
phát (tức là phụ thuộc vào tốc độ động cơ) và phụ thuộc vào tải.
Trên ôtô, tốc độ động cơ thay đổi trong một phạm vi rộng từ 500 ÷ 700 (v/ph) ở
tốc độ cầm chừng và đến khoảng 1800 ÷ 2000 (v/ph) ở tốc độ cao  tốc độ máy phát
thay đổi. Ngoài ra, các phụ tải sử dụng trên xe như: đèn, hệ thống điều hòa, gạt nước
mưa... luôn thay đổi (tức là  luôn thay đổi)  Làm cho Umf thay đổi.
 Để Umf ổn định cần phải sử dụng bộ điều chỉnh. Từ biểu thức (2.1) ta thấy
để Umf = Uđm cần phải điều chỉnh , tức là điều chỉnh dòng kích từ.
Các ôtô hiện đại ngày nay người ta thường sử dụng loại bộ điều chỉnh điện áp bán
dẫn IC (Intergrated Circuit) vì nhiều ưu điểm nổi bật của nó so với các loại bộ điều
chỉnh điện áp cơ khí: điện áp điều chỉnh ổn định, biên độ dao động nhỏ, dải điện áp ra
hẹp hơn và ít thay đổi theo thời gian, chịu được rung động và có độ bền cao do không
có các chi tiết chuyển động, và tuổi thọ cao. Sơ đồ mạch điện của IC điều chỉnh điện
áp trên xe Kia Sorento như trong hình 2.7 bên dưới.
Cấu tạo của IC điều chỉnh điện thế trên xe Kia Sorento gồm 3 transitor loại NP-N, một điốt zenner, các điốt, tụ điện và nhiều điện trở phân cực cho transitor làm
việc cũng như điều khiển bảo vệ đèn báo nạp.
17


Tớnh toỏn h thng in thõn xe kia sorento
Nguyờn lý hot ng ca IC nh sau: Nhim v ca b iu chnh in ỏp trờn
xe Kia Sorento ngoi chc nng iu chnh in ỏp ca mỏy phỏt thỡ cũn cú chc nng
iu chnh úng ngt quỏ trỡnh sc cho c qui.
Chc nng iu chnh in ỏp c thc hin nh cỏc transitor Tr1, Tr2, Tr3 cỏc

R1

D2
STATO

R4
b
a
Tr2

C1

R3

Dz

Tr1

CUON KCH Tệỉ

Tr3

D2

D4

D6

R6
R5


F1 10A
2

i

20B
47OW

0.5R
2

ĐẾN HỘP
CẦ U CHÌ
(SD120-3)

E22
CẢ M BIẾ N
ẮC QUI

ALT
175A

9

I/P-F

26

27


ẮCQUY

7

33

27

8

M01-C

BẢNG ĐỒNG HỒ

M01-A

EC01

0.75W

76
30B

PCM

CHG-K

- +



2
FR

BỘ CHỈNH LƯU

2.2µF

3
L

CHG-06

MÁY
PHÁT
CAO

D1

D3

D5

CUỘ N KÍCH TỪ

STATO

D4

D6

DỮ LIỆ U
(SD200-S)

11

4

JM03

GIẮC
LIÊN
KẾT

Hình 2.8. Sơ đồ mạch điện hệ thống cung cấp
IC điều chỉnh điện áp có 3 chân được kí hiêu lần lượt là C, FR, L trong đó chân
C được nối vói PCM để điều khiển q trình sạc cho ắcqui, chân FR đưa tín hiệu của
dòng kích từ về PCM để nhận biết trạng thái làm việc của máy phát, chân L được nối
với hệ thống hiển thị để điều khiển đèn báo sạc.
Chức năng điều chỉnh đóng ngắt q trình sạc cho ắcqui được thực hiện nhờ
vào Chíp quản lý q trình sạc AMS, Cấu tạo của chíp AMS gồm một transitor loại
N-P-N và các điện trở phân cưc. Transitor này được phân cực nhờ bộ điều khiển PCM
dựa vào các tín hiệu làm việc của ơtơ như điện áp, chế độ làm việc của động cơ, tốc độ
xe...việc phân cực này sẽ làm Transitor đóng ngắt đúng thời điểm điều khiển q trình
sạc ắcqui với mục đích nâng hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu cho ơtơ.
2.2.3. Hệ thống khởi động
2.2.3.1. Cơng dụng, u cầu của hệ thống khởi động
Hệ thống khởi động có nhiệm vụ cung cấp một nguồn năng lượng bên ngồi,
19



Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
Nguyên lý hoạt động: Khi bật công tắc máy, sẽ có dòng điện đi từ (+) ắc quy
đến rơ le nguồn. Rơ le nguồn làm việc, đóng mạch từ ắc quy cấp điện đến cầu chì
mạch khởi động cung cấp điện cho các cuộn giữ và hút trong máy khởi động tạo lực
kéo lõi cuộn dây qua bên phải đẩy bánh răng của máy khởi động vào ăn khớp với vành
răng trên bánh đà, khi hai bánh răng này ăn khớp xong cũng là lúc tiếp điểm 10 và đĩa
tiếp điểm 9 tiếp xúc nhau lúc này cuộn hút bị nối tắc làm giảm điện năng là từ ắcqui
giúp quá trình khởi động được thực hiện dễ hơn còn cuộn dây của máy khởi động
được nối với nguồn sẽ làm quay máy khởi động kéo động cơ quay thông qua bánh đà.
Khi ngắt công tắc khởi động cuộn giữ bị ngắt điện lúc này dưới tác dụng của lò so hồi
vị lõi cuộn dây được đẩy qua trái ngắt tiếp điểm của 10 với đĩa 9 cuộn dây của máy
khởi động không có điện nên máy khởi động không quay nữa đồng thời ngắt ăn khớp
giữa trục máy khởi động với bánh đà .
Bảng 2.5. Thông số kỹ thuật của máy Khởi động trên xe Kia Sorento
Chi tiết

Thông số kỹ thuật

Điện thế và công suất làm việc

12V, 1.2Kw

Đặc tính không tải

Điện thế

11.5V

Cường độ


IPM

ĐẾN PHÂN
PHỐI NGUỒN
(SD110-10)

ĐẾN PHÂN
PHỐI NGUỒN
(SD110-08)

20B

I/P-F

F21 7.5A

IGN2

i
F33 10A

F7 7.5A

i

0.5P/B

3.0R

ĐẾN PHÂN


RLY.7

RLY.04

2

8

BCM-MM

22

I/P/E

4

I/P-C

3

0.3R/B
5

E01

4

2



30B

6

2.0R

2
2

KHÓA
ĐIỆN

1

EEA1

1

E18

1

EC01

M59

M57
B+


RƠ LE
KHỞI
ĐỘNG

CÔNG
TẮC
VỊ TRÍ

M57

0.3P

0.5P

0.5B

SW2

(SD450-1)
0.3R

CLG-A

0.3R

ĐẾN BỘ ĐIỀU KHIỂN
HỘP SỐ TỰ ĐỘNG

CẢM BIẾN PCM
TỐC ĐỘ

THÔNG MINH

Brake

PCM

24
0.3Gr

M10-A

MÁY KHỞI ĐỘNG

BÁNH ĐÀ
1

E41

1

ĐẾN ĐÈN
BÁO DỪNG
(SD927-1)(SD927-2)

E42

RƠLE MÁY
KHỞI ĐỘNG

ĐỘÂNG

Hình 2.10. Sơ đồ ngun lý hoạt động của máy khởi động.
22


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
Khi động cơ đã khởi động xong PCM nhận biết tín hiệu tốc độ quay của trục
khuỷu để điều khiển ngắt rơle 4 ngắt dòng điện đến rơle của máy khởi động tránh làm
hư hỏng máy khởi động (do bánh đà gây ra) và hao phí điện năng do người điều khiển
chưa kịp thôi nhấn nút khởi động .
2.2.4. Hệ thống thông tin và hiển thị
Hệ thống thông tin và hiển thị trên xe bao gồm các bảng đồng hồ (tableau), màn
hình, các đèn báo và các thiết bị đo đạt giúp tài xế và người sửa chữa biết được thông
tin về tình trạng hoạt động của các hệ thống chính trong xe.
2.2.4.1. Giới thiệu hệ thống mạng CAN
Trong những năm gần đây với sự phát triển đột phá của công nghệ ECM và
cảm biến đã gắn kết nhiều thông tin rất hiện đại vào trong hoạt động của xe. Tuy nhiên
sự gia tăng trọng lượng của xe do các thiết bị điện, điện tử đã trở thành gánh nặng cho
công nghệ xe hơi. Để giải quyết vấn đề này các nhà sản xuất đã phát triển hệ thống
mạng MPX. Hệ thống mạng MPX là phương thức thông tin liên lạc, nó truyền hay
nhận hai hay nhiều dữ liệu chỉ trên một đường truyền. Vì vậy nó đã giải quyết được
vấn đề giảm bớt số lượng dây điện. Bằng cách chia sẻ thông tin sẽ giảm được các bộ
phận như công tắc, bộ chấp hành...

Hình 2.11. So sánh ưu điểm của hệ thống mạng Can với mạng thông thường

23


Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
Tín hiệu nhận được từ các cảm biến gởi đến ECM động cơ sẽ được xử lý và



Tính toán hệ thống điện thân xe kia sorento
Bộ điều khiển IPM cung cấp các tính năng như điều khiển đóng/mở cửa, điều
khiển báo động chống trộm, điều khiển hệ thống chiếu sáng, điều khiển hệ thống cảnh
báo và chỉ thị, điều khiển cần gạt nước, điều khiển hệ thống xấy kính, điều khiển cửa
sổ điện, điều khiển hệ thống an toàn...
2.2.4.2. Hệ thống thông tin và hiển thị trên xe Kia Sorento
Hệ thống thông tin và hiển thị trên xe bao gồm các đồng hồ và đèn báo sau:
+ Đồng hồ tốc độ xe: Dùng để hiển thị tốc độ xe chạy theo Km/h hoặc theo
MPH. Nó được tích hợp với đồng hồ đo quãng đường để báo quãng đường xe đã đi từ
lúc xe bắt đầu hoạt động.
+ Đồng hồ tốc độ động cơ: Hiển thị tốc độ động cơ (tốc độ trục khuỷu theo
vòng/phút.).
+ Đồng hồ nhiệt độ nước làm mát: Chỉ thị nhiệt độ nước làm mát của động cơ.
+ Đồng hồ báo nhiên liệu: Chỉ thị mức nhiên liệu có trong thùng chứa.
+ Đèn báo áp suất nhớt thấp: Chỉ thị áp suất dầu động cơ thấp dưới mức bình
thường.
+ Đèn báo nạp: Chỉ thị hệ thống nạp hoạt động không bình thường (máy phát
hư).
+ Đèn báo pha: Báo đèn đầu đang ở chế độ chiếu xa.
+ Đèn sương mù: Báo khi bật đèn trong sương mù.
+ Đèn báo rẽ: Báo rẽ phải hay trái.
+ Đèn báo mức nhiên liệu thấp: Chỉ thị nhiên liệu trong thùng nhiên liệu sắp
hết.
+ Đèn báo cửa mở: Chỉ thị có cửa chưa được đóng chặt.
+ Đèn CRUISE và CRUISE SET: Đèn chỉ thị chế độ chạy ga tay tích hợp trên
vôlăng và ga tự động.
+ Đèn báo mở cốp xe: Chỉ thị khi đóng cốp khoang hành lý chưa chặt.
+ Đèn báo quá tốc độ: Chỉ thị khi tốc độ trên 120km/h.