Soạn ngày: 16/11/2015
Tiết 72:

CHIẾC LƯỢC NGÀ
Nguyễn Quang Sáng

A. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong đoạn truyện Chiếc lược ngà.
- Cảm nhận được tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
- Sự sáng tạo trong nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, miêu tả tâm lí nhân vật.
2. Kĩ năng:
- Đọc-hiểu văn bản truyện hiện đại sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự
sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại.
* KNS: kĩ năng tự nhận thức tình cảm cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến
tranh.
3. Thái độ: Yêu quí nhà văn, trân trọng tình cảm gia đình.
B. Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, tư liệu nhà văn, máy móc giảng dạy. Phương pháp nêu vấn đề, tích hợp,
bình giảng.
- HS: Đọc văn bản, soạn trả lời hệ thống câu hỏi sgk.
C. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định lớp
2. Bài cũ: Nêu cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa
Pa” và nêu ý nghĩa của truyện?
3. Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Ghi
chú

-1-

Giáo án Ngữ văn - Lớp 9


- Gv hướng dẫn đọc: Giọng kể của tác giả đọc hơi trầm
buồn; phân biệt giọng nhân vật cho phù hợp.
- GV đọc mẫu một đoạn rồi gọi HS đọc(2 HS).
? Em hãy tóm tắt văn bản và giải nghĩa từ khó.
- HS thực hiện
Tóm tắt: Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến. Mãi đến khi con
gái lên tám tuổi, ông mới có dịp về thăm nhà, thăm con.
Bé Thu không nhận ra cha vì vết sẹo trên mặt làm ba em
không giống với người cha trong bức ảnh mà em biết. Em
đối xử với ba như người xa lạ. Đến khi Thu nhận ra cha,
tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng là lúc
ông Sáu phải lên đường trở về khu căn cứ. Ở khu căn cứ,
người cha dồn hết tình cảm yêu quý, nhớ thương đứa con
vào việc làm một chiếc lược bằng ngà voi để tặng con.
Trong một trận càn, ông Sáu hi sinh. Trước lúc ra đi mãi
mãi, ông đã kịp trao cây lược cho bác Ba, nhờ bạn chuyển
cho con gái.
- Giải nghĩa từ khó: (chú thích sgk)
? Em hãy xác định thể loại và phương thức biểu đạt của
văn bản? - HS thực hiện.
? Đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nêu ý chính của
từng phần?
- HS chia bố cục
- GV thống nhất (3 phần)
Gợi ý: 3 phần:

c. Thể loại và PTBĐ:
- Thể loại: Truyện
ngắn.
- PTBĐ: Tự sự, miêu
tả, biểu cảm.
d. Bố cục: 3 phần

Giáo án Ngữ văn - Lớp 9

Trình
chiếu
bố
cục

Chiếu
tình
huống


Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật bé Thu.
? Diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu diễn ra ở mấy
thời điểm? Đó là những thời điểm nào?
- HS: 2 thời điểm (Trước khi nhận ông Sáu là cha và khi
nhận ra cha)
? Khi mới gặp ông Sáu từ chiến khu trở về, thái độ và
hành động của bé Thu được thể hiện qua những chi tiết
nào? - HS nêu trả lời:
- Khi mới gặp ông Sáu:
+ Giật mình, tròn mắt nhìn, ngơ ngác, lạ lùng
+ Tái mặt, vụt chạy, kêu thét lên: Má! Má!

vừa tìm hiểu?
Gợi ý: Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật rất tinh tế, sâu
sắc; Xây dựng tình huống truyện; Lựa chọn ngôi kể thích
hợp.
Giáo viên: Trần Minh Tâm

-3-

II. Đọc-Hiểu văn
bản
1. Diễn biến tâm lí và
tình cảm của bé Thu
trong lần ông Sáu về
thăm nhà:
a. Trước khi nhận
ông Sáu là cha:
- Khi mới gặp ông
Sáu:

Trình
chiếu
các
chi
tiết

-> Ngạc nhiên, bất
ngờ, sợ hãi.
- Hai ngày đầu:
Trình
chiếu

- Về nội dung: Thu là một cô bé có cá tính mạnh mẽ, tình cảm chân thành, có một tình yêu
sâu sắc đối với người cha (trong ảnh) của em.
- Về nghệ thuật: Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật rất tinh tế, sâu sắc; Xây dựng tình huống
truyện; Lựa chọn ngôi kể thích hợp.
* Bài tập trắc nghiệm:
? Theo em, văn bản sử dụng ngôi kể nào?
A. Ngôi kể thứ nhất
B. Ngôi kể thứ hai
C.Ngội kể thứ ba
? Ai là nhân vật chính trong truyện?
A. Bác Ba và ông Sáu
B. Bác Ba và bé Thu
C. Bé Thu và mẹ
D. Bé Thu và ông Sáu
5. Hướng dẫn về nhà:
- Soạn bài: Chiếc lược ngà.
- Nội dung: Diễn biến tâm lí và tình cảm của bé Thu khi nhận ra cha và tình cảm của người
cha dành cho con.
D. Rút kinh nghiệm:
................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................

Giáo viên: Trần Minh Tâm

-4-

Giáo án Ngữ văn - Lớp 9