THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
I. LI M U
Lớ lun ch ngha Mỏc - Lờnin ủó ch rừ vai trũ, sc mnh ca qun chỳng

OBO
OKS
.CO
M

nhõn dõn l ngi sỏng to nờn lch s - ủng lc ca cỏc cuc cỏch mng, tuy
nhiờn sc mnh ca qun chỳng ch cú th pht huy ủy ủ, ủỳng ủn khi cú s
lónh ủo ca mt ng cỏch mng chõn chớnh. Chớnh trờn ý ngha ủú ỏp dng
vo thc t cỏch mng Vit Nam: mun lm cỏch mng thỡ "Trc ht phi cú
ng cỏch mnh, ủ trong thỡ vn ủng v t chc dõn chỳng, ngoi thỡ liờn lc
vi dõn tc b ỏp bc v giai cp vụ sn mi ni. ng cú vng cỏch mnh mi
thnh cụng, cng nh ngi cm lỏi cú vng thuyn mi chy"
Lun ủim nờu trờn ca H Chớ Minh ch ra rng:

Cỏch mng l s nghip ca qun chỳng, nhng ủú khụng phi l tng s
qun chỳng gp li mt cỏch c hc m l khi ủi ủon kt ton dõn ủc giỏo
dc ủc giỏc ng, cú t chc ủc dn dt bi ủng li ủỳng ủn ca mt
chớnh ng vụ sn.

ng cng sn cú trỏch nhim nh "ngi cm lỏi", ngi dn ủng:
ng cú trỏch nhim hoch ủnh ủng li ủỳng ủn v ủa ủng li ủú vo
qun chỳng ủ giỏc ng, tp hp, t chc nhõn dõn ủng lờn ủu tranh thc hin
gii phúng dõn tc v xõy dng xó hi mi.

Nh vy, s lónh ủo ca ng l nhõn t ch yu quyt ủnh mi thng


mng ủỳng ủn.

Khi bt tay vo chun b thnh lp ng cng sn, Nguyn i Quc v
nhng ngi cng sn ủu tiờn ủó sm bit v vn dng ch ngha Mỏc-Lờnin
vo ủiu kin c th ca xó hi Vit Nam, xỏc ủnh ủỳng nhng vn ủ c bn
v ủng li v hỡnh thc cỏch mng. T "Bn ỏn ch ủ thc dõn Phỏp" ủn tỏc
phm "ng cỏch mnh" T tuyờn ngụn ụng Dng cng sn ng nm
1929, chớnh cng- sỏch lc vn tt thỏng 2 nm 1930 cho ủn lun cng

KI L

chớnh tr nm 1930 ca ng, nhng vn ủ chin lc ca cỏch mng: Vai trũ
lónh ủo ca giai cp cụng nhõn liờn minh cụng nụng. on kt quc t; Xõy
dng ng ca giai cp cụng nhõn, phng phỏp ủu tranh ginh chớnh
quyn ủó ủc xem xột v gii quyt mt cỏh chớnh xỏc. Cng lnh ủu
tiờn ca ng xỏc ủnh phng hng, con ủng ca cỏch mng Vit Nam tri
qua 2 giai ủon: Trc ht l cỏch mng dõn tc dõn ch sau ủú ủi lờn Ch
ngha xó hi, b qua thi k phỏt trin t bn ch ngha, mc tiờu cui cựng l
Ch ngha xó hi.
1



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
ng li chin lc ủú ủỏp ng nhu cu ca lch s dõn tc v phự hp
vi xu th thi ủi. õy l mt nhõn t lm cho ng ủon kt nht trớ v t
tng v hnh ủng trong cỏc lc lng cỏch mng. õy cng l mt nhõn t

OBO
OKS

dy ủu tranh chng ỏch thng tr ca ủ quc phong kin. Vi nhng thnh qu
ln y ca cao tro cỏch mng 1930-1931 m ủnh cao ca nú l Xụ Vit - Ngh

2



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Tĩnh, Đảng ta đã chuẩn bị và gieo hạt giống tốt cho tiến trình phát triển của cách
mạng nước ta sau này.
Từ 1932-1935 thời kỳ bị kẻ thù khủng bố khốc liệt, nhân dân bị đàn áp -

OBO
OKS
.CO
M

bóc lột tàn bạo, khơng có một chút tự do - dân chủ nào, nhưng khi có điều kiện
mới (Đại hội VII Quốc tế cộng sản thành lập mặt trận nhân dân pháp chống phát
xít, phong trào cách mạng được phục hồi) Đảng đã nhanh chóng phát động, tổ
chức được một cao trào cách mạng quần chúng sơi nổi - cao trào dân chủ 1936 1939 Cách mạng thốt nhanh khỏi thời kỳ thối trào tiến lên một cao trào mới
sơi nổi, rộng lớn - đó là một thành tích hiếm có đối với một Đảng cộng sản ở
một nước thuộc địa. Cụ thể trong cao trào 1936 - 1939 bằng nhiều hình thức đấu
tranh hợp pháp và nửa hợp pháp, kết hợp chặt chẽ với hoạt động bí mật khơng
hợp pháp Đảng ta đã lãnh đạo quần chúng nhằm vào các mục tiêu trước mắt là
chống bọn phản động thuộc địa, chống phát xít và chiến tranh đòi tự do dân chủ
- hồ bình. Về cơ bản cao trào 1936 - 1939 bao hàm cả hai nội dung dân tộc, dân
chủ định hướng theo nhiệm vụ chiến lược mà Đảng đã xác định. Đảng tuyệt
nhiên khơng coi đấu tranh đòi cải cách là mục đích cuối cùng mà chỉ sử dụng nó
để phát triển lực lượng cách mạng, chuẩn bị cho nhiệm vụ giai cấp đấu tranh

(tc chớnh ph lõm thi Vit Nam) l mt nột ủin hỡnh v sỏng to ca ng
trong lónh ủo v t chc lc lng tin lờn Tng khi ngha v trang mt
nc thuc ủa trong thi k tin khi ngha. n gia thỏng 8 - 1945 cỏch
mng ủó cú nhng u th lc lng rng rói c nụng thụn v ủụ th, qun
chỳng nụ nc t v trang v hng hc khớ th tin lờn Tng khi ngha Chớnh
ph Nht ủó ủu hng Liờn Xụ v cỏc nc ủng minh vụ ủiu kin. Quõn Nht
ụng Dng b tờ lit hon ton. Chớnh ph tay sai Trn Trng Kim hoang
mang cc ủ. Nh vy tỡnh th cỏch mng trc tip ủó xut hin. Thụng qua hi
ngh ton quc ca ng v ủi hi ủi biu quc dõn hp Tõn Tro (thỏng
8/1945) ng ta ch rừ: Thi c ngn nm cú mt cho ta ginh ly chớnh quyn
ủó ủn. S lónh ủo ca ng rt kiờn quyt, kp thi khụng do d, lng chng
ủ khụng b mt thi c. T khi ngha tng phn ginh chớnh quyn cc b
ng ủó bt mch ủỳng thi c, nhanh chúng chuyn sang phỏt ủng qun
chỳng tin hnh tng khi ngha. ng ủó huy ủng lc lng ton dõn, sc
mnh ca c dõn tc ủng dy t mỡnh gúp phn cho mỡnh. ng ủó lónh ủo
ton dõn ni dy ủng lot c nụng thụn v ủụ th . Khi ngha 3 ủụ th ln
H Ni - Hu - Si gũn v cỏc thnh ph quan trng khỏc gi vai trũ quyt
ủnh ủi vi thng li ca cuc tng khi ngha. Trong tỡnh th khn cp ca
nhng ngy thỏng 8 lch s, ng ủó huy ủng ton lc lng cỏc ủụ th v

KI L

nụng thụn, ginh ly chớnh quyn v ti ni ủu nóo ca ủch l H Ni v cỏc
trung tõm chớnh tr quan trng khỏc trong c nc gia lỳc chỳng cha kp tr
tay ủi phú ủi ủó ủa cuc tng khi ngha ủn thng li nhanh chúng v rt ớt
ủ mỏu. ú l mt thnh cụng ln trong ngh thut v lao ủng v trong ủt
khi ngha ca ủng ta. Khi trong 15 ngy cuc tng khi ngha ủó thng li
hon ton lõn ủu tiờn trong lch s chớnh quyn trong c nc tht s thuc v
nhõn dõn. Ngy 2/9/1945 Ch Tch H Chớ Minh ủc tuyờn ngụn ủc lp, tuyờn
b trc quc dõn v Th gii: Nc Vit Nam dõn ch cng ho ra ủi.

ng ta ủó thc hin cng c chớnh quyn dõn ch nhõn dõn, xõy dng ch ủ
mi. ng coi vn ủ cú trc quyt ủnh ủ bo v v xõy dng chớnh quyn l
da chc vo nhõn dõn ly khi liờn minh cụng nụng do giai cp cụng nhõn lónh
ủao lm nn tng. Ch mt tun l sau khi Nh nc Vit Nam dõn ch cng ho
ra ủi, chớnh ph cỏch mng lõm thi cụng b lnh Tng tuyn c trong c nc
v ngy 6/1/1946 ton th nhõn dõn phn khi , nụ nc ủi b phiu bu Quc
hi - c quan quyn lc cao nht v sau ủú bu Hi ủng nhõn dõn cỏc cp theo
nguyờn tc ph thụng ủu phiu. V quc phũng, ng coi trng vic xõy dng
va phỏt trin cỏc cụng c, bo lc ca Cỏch mng nh quõn ủi cụng an ủú l
cụng c chuyờn chớnh sc bộn ủ bo v Nh nc cỏch mng v t chc cuc
khỏng chin chng thc dõn Phỏp.

Thng li ca cuc Tng tuyn c bu quc hi v hi ủng nhõn dõn cỏc
cp xõy dng cụng c bo lc ca cỏch mng, khi ủi ủon kt dõn tc ủc
cng c v m rng l mt ủũn giỏng mnh vo õm mu chia r ủon kt dõn
tc; lt ủ chớnh quyn cỏch mng v xõm lc ca bn ủ quc v tay sai. Nú
gúp phn cng c v bo v chớnh quyn cỏch mng, l dp lm tng thờm lũng
yờu nc, ý thc lm ch, ngha v ca nhõn dõn ta sng trong mt nc ủc lp
t do. Cú ủc kt qu ủú l do s ủon kt ca nhõn dõn di s lónh ủo ủỳng

KI L

ủn ca ng v ch tch H Chớ Minh gúp phn ủa cỏch mng nc ta ginh
ủc nhng thng li bc ủu.

Song song vi vic cng c chớnh quyn dõn ch nhõn dõn, xõy dng ch
ủ mi ng ta cũn chm lo n ủnh v ci thin ủi sng ca nhõn dõn.
V kinh t ti chớnh: Ngay t ủu ng v chớnh ph ủó quyt ủnh ủy
mnh tng gia sn xut ủ chng gic ủúi, phỏt ủng phong tro thi ủua sn xut
vi khu hiu"Tc ủt tc vng" bói b thu v cỏc th thu vụ lý khỏc ca ch

niên nơ nức lên đường Nam tiến. Nhân dân Miền Nam" thành đồng tổ quốc"
chiến đấu với sức mạnh của chiến tranh nhân dân sức mạnh của cẳ dân tộc đã
ngăn chặn và làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của thực dân Pháp.
Giữa lúc đó, Chính phủ Tưởng Giới Thạch và Chính phủ Pháp đã dàn xếp
nhân nhượng nhau để cho thực dân Pháp kéo ra Miền Bắc thay chân Tưởn, còn
qn Tưởng thì kéo về nước đối phó với phong trào cách mạng Trung Quốc

KI L

đang phát triển. Trước tình hình đó Đảng ta triệt để lợi dụng mâu thuẫn, phân
hóa hàng ngũ kẻ thù và tiến hành nhân nhượng có ngun tắc: Từ 9/1945 - tháng
3/1946 Đảng ta cam hòa hỗn với qn Tưởng, tập trung chống thực dân Pháp
xâm lược. Chủ trương sách lược và biện pháp đó đối với qn đội Tưởng và tay
sai của chúng là cần thiết và đúng với điều kiện lịch sử lúc đó đã giúp ta hạn chế
và vơ hiệu hóa các hoạt động phá hoại, đẩy lùi từng bước và làm thất bại mọi âm
mưu lật đổ chính quyền cách mạng của chúng, góp phần quan trọng làm ổn định
mọi mặt ở Miền Bắc, tập trung lực lượng chống thực dân Pháp ở Miền Nam.
7



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Sau khi thực dân Pháp quay trở lại đánh chiếm Nam Bộ Đảng ta lúc này
lại thực hiện chính sách tạm hòa hỗn với thực dân Pháp (thơng qua việc lùi
Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 và tạm ước 14/9/1946, để thúc đẩy qn Tưởng nhanh

OBO
OKS
.CO
M

chiến lược là giữ vững độc lập thống nhất nước nhà, giữ vứng chính quyền và
thành quả cách mạng. Giữ vững ngun tắc nhưng lại mềm dẻo về sách lược và
lĩnh họat về hình thức đấu tranh.
8



THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Ba là Đảng và chính phủ đứng đầu là Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã hết sức
nhạy cảm về chính trị, tỉnh táo sáng suốt nhìn nhận đúng bản chất sự việc, đề
cao cảnh giác, khơng ảo tưởng vào kẻ thù. Khi hòa hỗn, nhân nhượng phải dự

OBO
OKS
.CO
M

kiến những diễn biến xuấu nhất có thể xảy ra chủ động đối phó, lường trước mọi
tình huống. Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong điều kiện khó
khăn phức tạp, có nhiều Đảng phải đối lập chống phá.

Dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng nhân dân ta đã giành và giữ
được chính quyền cách mạng trong điều kiện vơ cùng khó khăn gian khổ.
Với dã tâm xâm lược hòng đặt lại ách thống trị ở Việt Nam và Đơng
Dương, 3 tuần lễ sau khi nước Việt Nam DCCH ra đời ngày 23/9/145 được qn
Anh giúp sức thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn rồi mở rộng đấu tranh
ra tồn Nam Bộ và Nam Trung Bộ. Lịch sử đã đặt dân tộc ta trước một sự lựa
chọn mới: Phải đứng lên kháng chiến trong tồn quốc để bảo vệ nền độc lập. Và
đêm 19/12/1946 Ban Thường Vụ Trung ương Đảng ra bản chỉ thị Tồn dân
kháng chiến. Đến tháng 9/1947 đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh viết tác

.CO
M

kt hp chin tranh du kớch vi chin tranh chớnh quy.
Vi quyt tõm phỏ tan cuc tin cụng mựa ủụng ca gii phỏp ngay t khi
chin dch mi bt ủu (7/10/1947) ủch ủó vp phi s giỏng tr quyt lit ca
quõn v dõn ta. Kt qu, 2 thỏng (ủn 22/12/1947) ta ủó tiờu dit v bt sng
hng ngn tờn ủch. Nhiu mỏy bay b h, nhiu ca nụ tu chin b bn chỡm
nhiu ủon xe ủch b ủt chỏy trờn ủng s 3 v s 4 Vit Bc thc s tr
thnh m chụn gic Phỏp.

Chin thng Vit Bc l mt thng li to ln ca quõn v dõn ta di s
lónh ủo ca ng cng sn ý ngha ca nú khụng ch ch tiờu dit mt b
phn quan trng sinh lc ủch, m cũn ch nú ủp tan õm mu chin lc
ủỏnh nhanh thng nhanh ca thc dõn Phỏp. Qua chin dch ny ng ta rỳt ra
ủc nhiu bi hc v ch ủo chin tranh. Nhõn dõn ta phn khi tin tng vo
thng li cui cựng. Sau chin thang Vit Bc, so sỏnh lc lng v tỡnh th
cuc chin tranh gia ta v Phỏp ủó cú s thay ủi quan trng. Vo mua thu nm
1950 ng ch trng m quõn ủi ta. Chin dch biờn gii thng ln, ủỏnh du
s trng thnh mt bc mi; chin tranh chớnh quy ủó xó hi rừ rt, ta ủó
ginh ủc quyn ch ủng chin lc trờn chin trng chớnh - chin trng
Bc B. T ủõy tr ủi cựng vi s phỏt trin chin tranh du kớch, quõn ủụ ta ủó
liờn tip m chin dch chớnh quy, quy mụ ngy cng to, thng li ngy cng van
in Biờn Ph.

KI L

chi tiờu biu v ủnh cao l chin cuc ụng Xuõn 1953 - 1954 v chin dch
Chin thng in Biờn Ph l thng li ln nht trong cuc ủ sc ton
din v quyt lit nht ca quõn dõn Vit Nam vi quõn ủi xõm lc Phỏp.

ủng li khỏng chin v ủng li cỏch mng ủỳng ủn cú s ủng viờn v t
chc ton dõn ủỏnh bi, bo v thnh qa CMT8.

c ủim tỡnh hỡnh nc ta t cui nm 1954 tr ủi l ủt nc tm thi
b chia ct l 2 min theo 2 ch ủ chớnh tr xó hi khỏc nhau v ủi lp nhau.
T ủc ủim c bn trờn, ng xỏc ủnh CMVN trong giai ủon ny cú hai
chin lc khỏc nhau tin hnh ủng thi mi min:

Mt l: CMXHCN Min Bc, Hai l CM dõn tc, dõn ch Min Nam.
Thc tin lch s nc ta chng minh rng ủng li trờn ca ng ta ủó

KI L

phn ỏnh ủỳng quy lut vn ủng ca CM tng min v chung c nc trong
giai ủon lch s 1954-1975 ủng thi phự hp vi xu th phỏt trin chung ca
thi ủi, nh vy CMVN ủó phỏt huy ủc sc mnh tng hp ca c nc v
ca thi ủi ủ chin thng ủ quc M xõm lc.
Cuc ủu tranh cỏch mng Vit Nam ủó tri qua nhiu thi k, phi ln
lt ủi phú vi cỏc k hoch chin lc ca ủ quc M. Trờn c s ủng li
cỏch mng chung, bit phõn tớch ủỳng õm mu v hnh ủng ca k thự v so

11



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
sỏnh lc lng gia ta v ủch trong tng thi k ủ ủa ra ch trng ch ủo
sỏt hp ủú l bớ quyt thnh cụng ca ng ta.
C th thi k 1954-1960 xut phỏt t so sỏnh lc lng gia ta v ủch


li ớch sng cũn ca dõn tc.

Vai trũ ca ng trong thng li ny ủú l ng ủó xỏc ủnh ủc ủng
li cỏch mng ủỳng ủn, sỏng to phự hp vi ủc ủim cỏch mng Vit Nam. ú
l ủng li nm vng ngn c c lp dõn tc v ch ngha xó hi, tin hnh
ủng thi hai chin lc cỏch mng. Cỏch mng dõn tc dõn ch nhõn dõn Min
Nam v cỏch mng xó hi ch ngha Min Bc. Trong hon cnh lch s ủt
nc ta tm thi b chia ct bng hai min ch ủ chớnh tr khỏc nhau thỡ ủng
12



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
li cỏch mng y l mt nột sỏng to, ủc ủỏo l thnh cụng ln ca ng ta. Nh
ủng li y, ng ta ủó ủng viờn v tp hp ủc sc mnh ch ngha xó hi
vi sc mnh ca ch ngha yờu nc truyn thng ca dõn tc, sc mnh ca

OBO
OKS
.CO
M

hu phng vi sc mnh ca tin tuyn to nờn mt sc mnh tng hp ca c
nc cựng ủng lờn ủỏnh M v thng M. Vi ủng li y, ng ta ủó kt hp
ủc li ớch c bn ca dõn tc vi nhng mc tiờu ca thi ủi - chớnh vỡ vy
cỏch mng Vit Nam ủó ủc tt c cỏc lc lng xó hi ch ngha ủc l dõn
tc, dõn ch v ho bỡnh trờn ton th gii ủng tỡnh ng h, giỳp ủ to thnh
mt mt trn quc t rng rói ủng v phớa nhõn dõn Vit Nam chng xõm lc.
Cựng vi vic xỏc ủnh ủỳng ủng li cỏch mng thỡ trong cuc khỏng
chin chng M cu nc ng ta cũn la chn ủc phng phỏp cỏch mng


OBO
OKS
.CO
M

bỏm dõn, bỏm ủch), phỏt huy tớnh tiờn phong gng mu lm cho ng xng
ủỏng l ủi quõn tiờn phong ca giai cp, ca ton th dõn tc to nờn s gn bú
mỏu tht gia ng vi dõn. ú chớnh l nn tng sc mnh ca ng trong quỏ
trỡnh lónh ủo khỏng chin.

T 1954 - 1975 cuc cỏch mng xó hi ch ngha ủó tri qua nhiu thi k,
thụng qua thi vi cuc cỏch mng dõn tc dõn ch nhõn dõn Min Nam ủó tri
qua nhiu thi k, thụng qua vic thc hin cỏch k hoch ngn v di hn.
Thi k 1954 - 1975: ng ủt nhim v thc hin k hoch khụi phc
kinh t sau chin tranh v hon thnh v c bn nhng nhim v cũn li ca
cuc cỏch mng dõn tc dõn ch.

Thi k 1958 - 1960: Thi k k hoch ci to xó hi ch ngha, bc ủu
phỏt trin kinh t - vn húa theo ủng li ca ng. i hi ton quc ln III ca
ng (nm 1960) thụng qua ủng li cỏch mng xó hi ch ngha Min Bc.
Thi k 1961 - 1965, thc hin k hoch 5 nm ln th nht xõy dng
bc ủu c s nc - kinh t ca ch ngha xó hi.

Thi k 1965 - 1975. Thi k chuyn hng xõy dng kinh t trong ủiu
kin cú chin tranh phỏ hoi bng khụng quõn ca Quc M, v 2 ln thc

KI L

hin khụi phc kinh t sau 2 cuc chin tranh phỏ hai.

nc ủ xõy dng v bo v T quc. t nc ta ủó nhanh chúng thng nht v
mt Nh nc. Thit lp ủc h thng chuyờn chnhs vụ sn trờn phm vi c
nc. T ủú to ra sc mnh chung, ginh thng li trong hai cuc chin tranh
bo v t quc. ng thi thu ủc mt s thnh tu ủỏng k trờn mt trn kinh
t - vn húa.

KI L

Trờn con ủng xõy dng ch ngha xó hi ng ta ủó tri qua nhiu nm
thỏng va lm, va tỡm tũi - quỏ trỡnh ủú thc t khụng trỏnh khi nhng thiu
sút, sai lm nhng nh ủú ng ta ngy cng cú quan nim ủỳng ủn v ủy ủ
hn v con ủng ủi lờn ch ngha xó hi nc ta.
T 1986 ủn nay vai trũ tiờn phong ca ng l lónh ủo cụng cuc xõy
dng ch ngha xó hi trờn c nc theo ủng li ủi mi ca ng:
- i hi ủi biu ton quc ln th VI ca ng (12/1986) ủỏnh du mt
bc ngot trong s nghip xõy dng ch ngha xó hi nc ta. i hi ủỏnh
15



THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
giỏ tỡnh hỡnh, tng kt mt bc cụng cuc xõy dng ch ngha xó hi nc ta,
ủ ra ủng li ủi mi ton din ủc bit l v kinh t.
- i hi ủi biu ton quc ln th VII ca ng (thỏng 6/1991) din ra

OBO
OKS
.CO
M