Chuyên đề tốt nghiệp
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA NGÂN HÀNG TÀI CHÍNH

¬
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
Tên đề tài:
NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN NHIỆT ĐIỆN PHẢ LẠI
Giảng viên hướng dẫn : Th.S NGUYỄN ĐỨC HIỂN
Sinh viên thực hiện : TRẦN PHƯƠNG QUỲNH
Lớp : TCDN 47C
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
Hµ Néi - 2009
Chuyên đề tốt nghiệp
MỤC LỤC
- Đổi mới công tác kế hoạch tài chính :...................................................................................77
- Xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp :.............................................77
* Hàng năm cần đánh giá..........................................................................................................79
* Tiếp tục hoàn thiện chế độ khấu hao tài sản cố định............................................................79
* Đổi mới công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản...............................................................79
* Đổi mới quản lý vốn vay dài hạn..........................................................................................79
* Quản lý trong khâu thu mua: Doanh nghiệp phải xác định mức dự trữ hợp lý của từng loại
vật tư, tránh tình trạng dự trữ vượt định mức gây ứ đọng vốn. Tổ chức mua sắm tiết kiệm
phải có sự phối hợp chặt trẽ đồng bộ việc cung ứng vật tư, dự trữ cho sản xuất đến việc tổ
chức sản xuất.............................................................................................................................80
* Tổ chức khai thác tốt các nguồn vốn lưu động sử dụng cho kinh doanh: Trong quá trình
hoạt động của mình, nhà máy nên giảm tối thiểu lượng vốn đi vay, tăng nguồn vốn tự có,
khai thác triệt để các khoản vốn có thể chiếm dụng một cách thường xuyên. Khi cần thiết
phải vay nợ thì nhà máy nên chọn các ngân hàng có điều kiện thuận lợi, giá vay thấp.........80
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C

chức sản xuất.............................................................................................................................80
* Tổ chức khai thác tốt các nguồn vốn lưu động sử dụng cho kinh doanh: Trong quá trình
hoạt động của mình, nhà máy nên giảm tối thiểu lượng vốn đi vay, tăng nguồn vốn tự có,
khai thác triệt để các khoản vốn có thể chiếm dụng một cách thường xuyên. Khi cần thiết
phải vay nợ thì nhà máy nên chọn các ngân hàng có điều kiện thuận lợi, giá vay thấp.........80
* Tổ chức khai thác tốt các nguồn vốn lưu động sử dụng cho kinh doanh: Trong quá trình
hoạt động của mình, nhà máy nên giảm tối thiểu lượng vốn đi vay, tăng nguồn vốn tự có,
khai thác triệt để các khoản vốn có thể chiếm dụng một cách thường xuyên. Khi cần thiết
phải vay nợ thì nhà máy nên chọn các ngân hàng có điều kiện thuận lợi, giá vay thấp.........80
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
Chuyên đề tốt nghiệp
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
- Đổi mới công tác kế hoạch tài chính :...................................................................................77
- Đổi mới công tác kế hoạch tài chính :...................................................................................77
- Xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp :.............................................77
- Xây dựng chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp :.............................................77
* Hàng năm cần đánh giá..........................................................................................................79
* Hàng năm cần đánh giá..........................................................................................................79
* Tiếp tục hoàn thiện chế độ khấu hao tài sản cố định............................................................79
* Tiếp tục hoàn thiện chế độ khấu hao tài sản cố định............................................................79
* Đổi mới công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản...............................................................79
* Đổi mới công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản...............................................................79
* Đổi mới quản lý vốn vay dài hạn..........................................................................................79
* Đổi mới quản lý vốn vay dài hạn..........................................................................................79
* Quản lý trong khâu thu mua: Doanh nghiệp phải xác định mức dự trữ hợp lý của từng loại
vật tư, tránh tình trạng dự trữ vượt định mức gây ứ đọng vốn. Tổ chức mua sắm tiết kiệm
phải có sự phối hợp chặt trẽ đồng bộ việc cung ứng vật tư, dự trữ cho sản xuất đến việc tổ
chức sản xuất.............................................................................................................................80
* Quản lý trong khâu thu mua: Doanh nghiệp phải xác định mức dự trữ hợp lý của từng loại
vật tư, tránh tình trạng dự trữ vượt định mức gây ứ đọng vốn. Tổ chức mua sắm tiết kiệm

sử dụng vốn tại công ty cổ phần Nhiệt Điện Phả Lại” để nghiên cứu và viết thành
chuyên đề thực tập. Chuyên đề thực tập bao gồm 3 chương:
- Chương I: Vốn và hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp
- Chương II: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần
Nhiệt Điện Phả Lại
- Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ
phần Nhiệt Điện Phả Lại
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
6
Chuyên đề tốt nghiệp
CHƯƠNG 1
VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG
DOANH NGHIỆP
1.1. Tổng quan về vốn trong doanh nghiệp
1.1.1. Khái niệm về vốn trong doanh nghiệp
Để hiểu được vốn trong doanh nghiệp là gì, trước hết cần phải hiểu doanh
nghiệp là như thế nào. Trong nền kinh tế, doanh nghiệp là các thực thể sản xuất và
cung cấp hàng hoá dịch vụ thoả mãn nhu cầu của cả nền kinh tế đảm bảo cho sự tồn
tại, phát triển của xã hội. Một nền kinh tế phát triển cao đồng nghĩa với doanh nghiệp
của nó hoạt động hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu của thị trường.
Để doanh nghiệp có thể hoạt động sản xuất kinh doanh được thì điều kiện tiên
quyết là phải có vốn. Vậy vốn là gì? Khái niệm về vốn rất nhiều và cũng rất khác
nhau, tuỳ theo từng thời kỳ và giai đoạn, mỗi nhà kinh tế lại đưa ra những khái niệm
khác nhau:
- Theo K. Marx: “Vốn là tư bản, là giá trị đem lại giá trị thặng dư, là một đầu
vào của quá trình sản xuất.”
- Theo David Begg trong cuốn “Kinh tế học”: Vốn là phạm trù bao gồm vốn
hiện vật và vốn tài chính doanh nghiệp. Vốn hiện vật là dự trữ hàng hoá để sản xuất
ra các hàng hoá khác. Vốn tài chính doanh nghiệp là tiền và các giấy tờ có giá của
doanh nghiệp.

thái ban đầu là tiền. Sự vận động như vậy được coi là sự tuần hoàn của vốn. Quá
trình hoạt động sản xuất của doanh nghiệp diễn ra không ngừng. Do đó, sự tuần hoàn
của vốn cũng diễn ra liên tục, lặp đi lặp lại có tính chất chu kì tạo thành dòng chu
chuyển.
Tóm lại, quan điểm về vốn là rất nhiều, nhưng có thể khái quát lại để đưa ra
một khái niệm đơn giản nhất: Vốn của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của
toàn bộ giá trị tài sản được huy động, sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh
nhằm mục đích sinh lời.
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
8
Chuyên đề tốt nghiệp
1.1.2. Phân loại vốn trong doanh nghiệp
Để sử dụng vốn một cách hiệu quả, phân loại vốn là yêu cầu cơ bản nhất. Tuỳ
theo mục đích của nhà quản lý mà vốn được phân chia theo nhiều tiêu thức khác
nhau. Dưới đây là những cách phân loại đơn giản theo 4 tiêu thức: Theo nguồn hình
thành, theo phương thức chu chuyển, theo thời gian sử dụng vốn, theo phạm vi sử
dụng vốn.
1.1.2.1. Phân loại vốn theo nguồn hình thành
Căn cứ theo nguồn hình thành, vốn được phân thành hai loại: Vốn chủ sở hữu
và vốn vay. Nhờ cách phân loại này, nhà quản lý có thể tìm cách cân đối vốn và lựa
chọn cơ cấu vốn tối ưu nhất cho doanh nghiệp.
• Vốn chủ sở hữu:
Vốn chủ sở hữu là vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư góp vốn hoặc hình
thành từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Doanh nghiệp không có nghĩa vụ phải
thanh toán cho nguồn vốn này. Vốn chủ sở hữu được hình thành từ ba nguồn chủ
yếu:
- Vốn góp ban đầu: Đây chính là nguồn vốn chủ sở hữu chủ yếu. Theo Luật
doanh nghiệp, muốn thành lập một doanh nghiệp thì ban đầu cần phải có một số vốn
nhất định của chủ sở hữu để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, số vốn này
được ghi vào vốn điều lệ của doanh nghiệp và phải lớn hơn hoặc bằng mức vốn pháp

phí quản lý và vốn chuyên dùng xây dựng cơ bản…
Như vậy, vốn chủ sở hữu mang tính dài hạn, không phảI hoàn trả và mang tính
an toàn rất cao đối với doanh nghiệp nhưng lại rủi ro đốI với các nhà đầu tư. Do vậy
mà chi phí sử dụng vốn chủ sở hữu thường cao hơn chi phí của vốn vay. Phát hành cổ
phiếu để huy động vốn cho doanh nghiệp được gọi là hoạt động tài trợ dài hạn của
doanh nghiệp.
• Vốn vay
Vốn chủ sở hữu đóng vài trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp nhưng nếu chỉ có vốn chủ sở hữu thì không đủ. Để đáp ứng nhu
cầu về vốn, doanh nghiệp còn có thể huy động vốn dướI nhiều nhiều hình thức khác
nhau từ các nguồn bên ngoài, nguồn vốn này gọi là vốn vay. Vốn vay là các khoản
vốn do doanh nghiệp huy động trên cơ sở chế độ chính sách của nhà nước như vay
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
10
Chuyên đề tốt nghiệp
ngân hàng, các tổ chức tín dụng khác, các khoản tín dụng thương mại… Đối với
khoản vốn này, doanh nghiệp chỉ có quyền sử dụng trong phạm vi những ràng buộc
nhất định. Doanh nghiệp có nghĩa vụ phải hoàn trả trong một thời gian nhất định. Chi
phí vốn là lãi phải trả cho các khoản nợ vay. Chi phí nợ vay được tính vào chi phí
hợp lý hợp lệ nên không phảI chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Như vậy so với vốn
chủ sở hữu, vốn vay tạo ra một khoản tiết kiệm nhờ thuế cho doanh nghiệp, ảnh
hưởng tới việc hình thành cơ cấu vốn tốI ưu với mục đích tối đa hoá giá trị của các
chủ sở hữu. Đây được gọi là lá chắn thuế của nợ vay. Nguồn vốn này được hình
thành dưới nhiều hình thức khác nhau: Vay nợ, liên doanh liên kết, tín dụng thương
mại, tín dụng ngân hang, đi thuê và các hình thức sở hữu khác.
- Nguồn vốn tín dụng ngân hàng: Đây là nguồn vốn phổ biến nhất, là một
trong những nguồn quan trọng nhất đối với doanh nghiệp. Đó có thể là vốn vay ngắn,
trung, dài hạn tuỳ theo nhu cầu của doanh nghiệp và sự thoả thuận giữa doanh nghiệp
với ngân hàng. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường vay ngân hàng để
đảm bảo nguồn tài trợ chính cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là các

tác sản xuất với doanh nghiệp đóng góp.
1.1.2.2. Phân loại vốn theo phương thức chu chuyển
Theo phương thức chu chuyển, vốn được chia làm hai loại: Vốn cố định và vốn
lưu động. Trong các doanh nghiệp hiện nay, hai khái niệm này được coi là đồng nhất
vớI tài sản lưu động và tài sản cố định, nhưng vốn thì được biểu hiện bẳng tiền còn
tài sản lại là biểu hiện của hiện vật.
Tài sản Nguồn vốn
Tài sản lưu động Vốn lưu động
Tài sản cố định Vốn cố định
• Vốn cố định
Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ tài sản cố định của doanh
nghiệp. Do vậy trước hết cần xem xét tài sản cố định:
Tài sản cố định là những tư liệu lao động chủ yếu có giá trị lớn và thời gian sử
dụng lâu dài, việc phân loại tư liệu sản xuất có phải tài sản cố định hay không thường
dựa vào tiêu chuẩn về thời gian và về giá trị. Thông thường, tài sản cố định có thời
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
12
Chuyên đề tốt nghiệp
gian sử dụng từ một năm trở lên và phải có giá trị lớn, mức giá trị cụ thể được Nhà
nước quy định phù hợp với tình hình kinh tế của từng thời kì.
Tài sản cố định bao gồm 2 loại: tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình.
- Tài sản cố định hữu hình được chia thành:
+ LoạI 1: Nhà cửa vật kiến trúc
+ LoạI 2: Máy móc thiết bị
+ LoạI 3: Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn
+ LoạI 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý
+ LoạI 5: Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm
+ LoạI 6: Các loại tài sản cố định khác
- Tài sản cố định vô hình: Là những tư liệu lao động không có hình thái vật
chất cụ thể như: LợI thế thương mại, uy tín doanh nghiệp, nhãn hiệu sản phẩm…

động theo nhiều tiêu thức: Theo hình thái biểu hiện, theo công dụng,…
- Theo hình thái biểu hiện: Vốn lưu động được chia thành Vốn bằng tiền và
vốn trong thanh toán.
+ Vốn bằng tiền: Tiền mặt tạI quỹ, tiền gửI ngân hàng, tiền đang chuyển
+ Vốn trong thanh toán: Các khoản nợ phảI thu của khách hàng, các khoản tạm
ứng, các khoản phải thu khác, vốn vật tư hàng hoá, vốn về chi phí trả trước.
Việc phân loại này tạo điều kiện thuận lợi dễ dàng cho việc xem xét đánh giá
khả năng thanh toán của doanh nghiệp.
- Theo công dụng: Vốn lưu động được chia thành ba loại. Đó là vốn lưu động
trong khâu dự trữ, vốn lưu động trong khâu sản xuất, vốn lưu động trong khâu lưu
thông.
+ Vốn lưu động trong khâu dự trữ: Là giá trị nguyên vật liệu, nhiên liệu…
+ Vốn lưu động trong khâu sản xuất: là giá trị sản phẩm dở dang, bán thành
phẩm, các phí tổn được phân bổ…
+ Vốn lưu động trong khâu lưu thông: Là giá trị thành phẩm, hàng hoá mua
ngoài…
Việc phân loại này giúp cho nhà quản lý xem xét đánh giá tình hình phân bổ
vốn lưu động trong các khâu của quá trình chu chuyển trong doanh nghiệp.
1.1.2.3. Phân loại theo thời gian sử dụng vốn
Theo thờI gian sử dụng, vốn của doanh nghiệp được chia thành vốn thường
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
14
Chuyên đề tốt nghiệp
xuyên và vốn tạm thời.
- Vốn thường xuyên: bao gồm vốn chủ sử hữu và các khoản vay dài hạn.
Nguồn vốn này mang tính chất ổn định và lâu dài, thường được sử dụng để mua sắm
trang thiết bị, nhà xưởng… đầu tư vào TSCĐ và một bộ phận TSLĐ cần thiết cho
quá trình hoạt động kinh doanh.
- Vốn tạm thời: Là nguồn vốn mang tính chất ngắn hạn bao gồm các khoản vay
ngân hàng, vay nợ các tổ chức tín dụng, các khoản nợ ngắn hạn khác…

vốn giúp donah nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất và tái sản xuất mở rộng của
mình. Do đó, vốn là yếu tố quan trọng quyết định năng lực sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp đồng thời xác định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.
Từ những phân tích trên, có thể bốn vai trò lớn của vốn đối với doanh nghiệp:
- Thứ nhất: Vốn là điều kiện tiên quyết để thành lập doanh nghiệp
- Thứ hai: Muốn hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần vốn để đầu
tư TSCĐ, TSLĐ. Vốn là yếu tố đầu vào quyết định ảnh hưởng đến những yếu tố đầu
vào khác cho doanh nghiệp
- Thứ ba: Vốn là điều kiện để doanh nghiệp thực hiện các dự án, kế hoạch sản
xuất, các cơ hội kinh doanh mang lại lợi nhuận.
- Thứ tư: Vốn là yếu tố quan trọng hàng đầu để doanh nghiệp mở rộng sản
xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Vốn quan trọng như vậy nhưng không phải doanh nghiệp nào có đủ vốn cũng
hoạt động hiệu quả, có vốn là điều kiện cần, nhưng sử dụng vốn như thế nào để mang
lại hiệu quả cao nhất, lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp thì lại hoàn toàn phụ
thuộc vào nhà quản lý trong doanh nghiệp. Do vậy vấn để đặt ra ở đây là hiệu quả sử
dụng vốn là gì và sử dụng vốn thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất?
1.2. Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp
1.2.1.Khái niệm về hiệu quả sử dụng vốn
Mục tiêu hoạt động của một doanh nghiệp là tối đa hoá giá trị tài sản của chủ
sở hữu thông qua việc cung cấp sản phẩm dịch vụ cho xã hội. Như vậy, muốn đạt
được mục tiêu đó, nhà quản lý phải sử dụng vốn có hiệu quả. Vậy hiệu quả sử dụng
vốn là như thế nào?
Theo lý thuyết chung, hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp là một phạm
Trần Phương Quỳnh Lớp: TCDN 47C
16
Chuyên đề tốt nghiệp
trù kinh tế phản ánh trình độ, năng lực khai thác và sử dụng vốn của doanh nghiệp
vào hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mục đích tối đa hoá lợi ích và tốI thiểu hoá
chi phí.