Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
Mục lục:
Mở đầu: 3
Phần I: an toàn lao động 4
Phần II: tìm hiểu công nghệ kho xăng dầu 5
II.1/ Nguyên tắc các bồn bể chứa: 5
II.1.1.Yêu cầu đối với bể chứa xăng dầu: 5
II.1.2. Phân loại bể chứa xăng dầu: 5
II .1.3. Một số bể chứa xăng dầu th ờng dùng 6
II .1.4. Các thiết bị của bể chứa 7
II.2/ Vấn đề hao hụt, nguyên nhân và biện pháp phòng chống: 9
II.2.1) Tính cấp bách của vấn đề chống hao hụt xăng dầu : 9
II.2.2) Các dạng hao hụt và nguyên nhân gây ra các hao hụt đó : 9
II.3/ Vận chuyển xăng dầu: 14
II.3.1) Vận chuyển xăng dầu bằng đ ờng ống ngầm: 14
II.3.2) Vận chuyển xăng dầu bằng tàu thuỷ: 15
II.3.3. Vận chuyển xăng dầu bằng ôtô xitec: 16
II.3.4. Vận chuyển xăng dầu bằng wagon xitec: 17
II.4/ An toàn cháy nổ trong các công trình xăng dầu 17
II.4.1. Đặc điểm nguy hiểm về cháy nổ trong công trình xăng dầu 17
II.4.2) Đặc điểm nguy hiểm cháy nổ xăng dầu: 18
II.4.3) Nguyên tắc dập tắt đám cháy của cơ sở 19
II.4.4. Các loại chất chữa cháy và ph ơng tiện chữa cháy 19
Phần III. Các phơng pháp phân tích chỉ tiêu chất lợng của sản
phẩm xăng dầu
III .1.Thành phần cất phân đoạn. 22
III .2.Độ xuyên kim 23
III .3. Nhiệt độ chớp cháy. 23
1
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
III .4. Độ nhớt 24

then chốt. Từ đó hiệu quả sử dụng của dầu mỏ đợc nâng cao rõ rệt, tiết kiệm đ-
ợc trữ lợng dầu thô trên thế giới.
Là những sinh viên ngành công nghệ Hữu cơ - Hoá dầu, việc hiểu biết về
các quá trình và sản phẩm chuyên ngành là hết sức cần thiết, đặc biệt là bản
chất của chúng. Nhằm hớng tới mục đích trên, kỳ thực tập kỹ thuật này là một
yếu tố hết sức quan trọng cho sinh viên chúng em, giúp sinh viên chúng em có
cơ hội đợc hiểu biết hơn về những ứng dụng thực tiễn của dầu mỏ, việc giữ và
bảo quản các sản phẩm xăng dầu,...cũng nh những thông số hoá lý đặc trng của
chúng có tác động trực tiếp đến quá trình sử dụng sau này.
Qua quá trình đi thực tế và tìm hiểu qua tài liệu, bản thân em rút ra đợc
những kết quả nhất định, và em xin trình bày một số kết quả mà em thu đợc qua
đợt thực tập tại tổng công ty xăng dầu khu vực iii.
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của cô giao Đinh Thị Ngọ và sự giúp
đỡ rất nhiệt tình của các đơn vị trong thời gian chúng em thực tập cho em hoàn
thành đợt thực tập này.
3
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
Phần I: an toàn lao động
Trong khi đi vào nhà máy chúng ta phải hết sức chú ý đến vấn đề an toàn. Vì
đây là các nhà máy về xăng, dầu, gas do xăng, dầu, gas đều có sự nở khối nên
các thiết bị chứa đựng không đợc quá 95% thể tích trống của thiết bị, mặt khác
ở bất kỳ nhiệt độ nào xăng dầu cũng bay hơi, hơi xăng dầu bay lên khoảng
không bể chứa thiết bị chứa đựng xăng dầu dần dần tự bão hoà với không khí
trong khoảng đó và có thể tạo thành môi trờng nguy hiểm gây cháy nổ. Nhng
không phải ở bất kỳ nhiệt độ nào của chất lỏng, hỗn hợp hơi của nó với không
khí cũng có thể xảy ra cháy, do đó yếu tố về an toàn là rất cần thiết và quan
trọng. Để có thể gây ra cháy cần có tác nhân gây ra tia lửa và đợc gia nhiệt đến
nhiệt độ bắt cháy, cho nên việc để các bồn bể chứa xa tác nhân gây ra tia lửa là
việc bắt buộc đối với bất kỳ một nhà máy xí nghiệp nào do đó các yêu cầu về an
toàn lao động khi làm việc là:

+ Bể nổi: Làm trên mặt đất
- Dựa vào áp suất ngời ta chia ra:
+ Bể cao áp: Bể có áp suất chịu đựng trong bể p > 200mm cột nớc
+ Bể có áp lực trung bình: áp suất chịu đựng trong bể P = 20 ữ 200
mm cột nớc
+ Bể thờng áp: có áp suất trong bể P 20mm cột nớc
- Dựa vào vật liệu xây dựng có các loại bể:
+ Bể chứa kim loại (bể bằng thép )
+ Bể phi kim loại (bể không bằng thép).
- Dựa vào hình dạng kết cấu chia ra:
+ Bể hình trụ (trụ đứng, nằm ngang )
+ Bể hình cầu
+ Bể hình giọt nớc
5
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
II .1.3. Một số bể chứa xăng dầu th ờng dùng
Bể hình trụ nằm ngang : Ngời ta thờng chế tạo loại 10 m
3
, 15m
3
,
25m
3
,75m
3
Câu tạo của loại bể này: Thành bể bao gồm những tấm thép cps chiều dày từ 4-
5 mm cuận lại thành hình trụ có đờng kính nhất định. Đầu bể cũng làm bằng
thép tấm dày 4- 5 mm
Tuỳ theo kết cấu bể mà ngời ta có thể chia ra
. Bể nằm ngang đầu bằng

. Bể mái nhọn
. Bể mái hình cầu
II .1.4. Các thiết bị của bể chứa
Các thiết bị trang bị tại bể chứa xăng dầu nhằm đẩm bảo cho thao tác
xuất nhập tại bể đợc thuận tiện và đảm bảo an toàn trong việc chứa xăng dầu
trong bể
7
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
- Cầu thang bể để phục vụ cho việc lên xuống trong qui trình thao tác tại
bể của ngời công nhân giao nhận
- Lỗ ánh sáng đợc đặt trên nắp bể trụ đứng có tác dụng để thông gió trớc
khi lau chùi bể, sửa chữa và kiểm tra bên trong bể
- Lỗ ngời chui có tác dụng để đi vào trong bể khi tiến hành lau chùi, sửa
chữa bên trong bể, lỗ ngời chui đợc đặt ngay tại vành thân thứ nhất của
bể trụ đứng
- Lỗ đo lờng lấy mẫu có tác dụng thả các thiết bị đo, thiết bị lấy mẫu trong
trờng hợp xác định độ cao mức nhiên liệ, lỗ đo lờng lấy mẫu đợc lắp đặt
trên mái bể tru đứng+
- ẩng thông hơi chỉ dùng trên các bể trụ đứng để chứa dầu nhờn và mazut,
ống này có tác dụng điều hoà không gian hơi nhiên liệu của bể với áp
suất khí quyển
- Ông tiếp nhận cấp phát dùng để nối với đờng ống công nghệ tiếp nhận
cấp phát, nhng ống này đợc đặt ngay ở tầng thép thứ nhất của bể thép
hình trụ đứng
- Van hô hấp và van an toàn
. Van hô hấp kiểu cơ khí dùng để điều hoà áp suất d và chân không
trong bể chứa
. Van hô hấp lắp kết hợp với van ngăn tia lửa
Có tác dụng điều chỉnh bởi bể chứa trong giới hạn 20 200mm cột ncs và
ngăn tia lửa từ bên ngoài vào trong bể chứa

II.2.1) Tính cấp bách của vấn đề chống hao hụt xăng dầu :
Hao hụt xăng dầu do vận chuyển hay do quá trình tồn chứa sẽ ảnh hởng tiêu
cực tới hiệu quả sản xuất kinh doanh xăng dầu và và vấn đề bảo vệ môi trờng.
Nếu lợng hao hụt xăng dầu trong thực tế tăng lên sẽ giảm hiệu quả của sản xuất
kinh doanh kể từ khâu nguồn hàng cho đến khâu khách hàng tiêu dùng. Bởi vì
hao hụt làm giảm tổng lợng hàng háo trong quá trình kinh doanh. Bện cạnh đó,
sự hao hụt xằng dầu sẽ kéo theo những tác động tiêu cực đối với môi trờng.
Ngoài ra, những hao hụt, những hao hụt mang tính chất sự cố kĩ thuật nh dò rỉ,
dò chảy khỏi đờng ống vận chuyển hoặc các bể chứa sẽ làm tăng khả năng hoả
hoạn gây nên những thiệt hại to lớn cả về ngời và của.
Bởi vậy tính cấp bách và cần thiết của vấn đề chống hao hụt xăng dầu xuất
phát từ những đòi hỏi thực tế của quá trình kinh doanh xăng dầu, cũng nh
những đòi hỏi mang tính chất xã hội. Hay nói cách khác vấn đề chống hao hụt
xăng dầu có mối liên hệ chặt chẽ với những vấn đề kinh tế xã hội và vấn đề bảo
đảm an toàn cho quá trình kinh doanh xăng dầu nói chung.
II.2.2) Các dạng hao hụt và nguyên nhân gây ra các hao hụt đó :
Từ nơi khai thác, chế biến đến tiêu dùng dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ,
đều bị hao hụt. Mức độ hao hụt nhiều hay ít phụ thuộc vào điều kiện vận
chuyển, phơng tiện chứa đựng và bảo quản, nhiệt độ và áp suất khí trời xung
quanh.
Các nguyên nhân gây ra hao hụt thờng là do bay hơi, rò rỉ, tràn vãi hoặc do
lẫn lộn các sản phẩm dầu mỏ với nhau.
Các dạng hao hụt chia thành các loại:
- Hao hụt về số lợng: Do rò rỉ, tràn vãi do bơm chuyển, dính bám trong quá
trình vận chuyển.
- Hao hụt về cả số lợng và chất lợng: xảy ra do bay hơi, hiện tợng này hao
hụt không những về số lợng mà chất lợng cũng bị sút kém.
- Hao hụt về chất lợng: Sản phẩm dầu bị kém, mất phẩm chất trong khi số l-
ợng vẫn còn nguyên.
a. Hao hụt về số lợng:

- " Thở nhỏ" tại các bể tồn chứa tĩnh
- " Thở ngợc" tại các bể đang xuất
Trong xăng dầu nhẹ có một lợng lớn hỗn hợp hữu cơ dễ bay hơi. Chỉ tiêu
đánh giá tính bay hơi của của xăng dầu là áp suất hơi bão hoà. áp suất hơi bão
hoà càng cao thì khả ngăng bay hơi càng lớn. Do vậy tổn thất do bay hơi chủ
yếu là xăng nhiên liệu, nhiên liệu diêzel và dầu hoả có áp suất hơi bão hoà lớn
10
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
hơn nhiều nên tổn thất do do nguyên nhân này là thứ yếu. Lợng xăng thoát ra
ngoài không khí đợc tính theo công thức:
X: Khối lợng xăng có trong một kg không khí, kg.
M
h
: khối lợng phần tử của xăng.
M
bh
: khối lôựng phần tử của không khí .
: độ bão hoà của xăng.
P
bh
: áp suất hơi bão hoã của xăng tính ra mmHg ở 37,8
0
c.
Khi tăng áp suất hơi bão hoã của xăng thêm một đơn vị psi thì lợng xăng
bay hơi tăng lên 15-17%.
Khi tăng hệ số bão hoã lợng xăng bay hơi tăng lên rất nhiều.
Điều đó cho thấy rằng những quy trình xuất nhập xăng dầu cần đợc tuân thủ
nghiêm ngặt để tránh tiêu hao xăng do bay hơi. Việc xuất và ngay xăng và bể
chứa là với mục đích giảm hệ số hao mòn trong không khí mới vào bể khi
xuất.


+
ì=
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
0.5 0.6 0.7 0.8
7psi (3.27kg/m
3
) 432 345 259 173
8 psi(4.3kg/m
3
) 568 454 341 227
9psi (5.77kg/m
3
) 762 609 457 305
Qua bảng trên ta thấy rằng độ chứa đầy của các bể là rất quan trọng trong
việc hạn chế tổn thất do hô hấp nhỏ.
Tổn thất do " Thở lớn ": khi tiếp nhận hoặc cấp phát xăng dầu, sinh ra tổn
thất " Thở lớn " lợng xăng dầu nạp vào chiếm thể tích ra nén khí, thể tích hơi
xăng dầu co lại nếu áp suất hỗn hợp vợt quá áp suất giới hạn của van thở thì hỗn
hợp hơi xăng dầu sẽ đi ra ngoài gây ra tỗn thất, áp suất giới hạn của van càng
lớn thì sự thoát hơi hỗn hợp chậm lại hơn. Tổn thất khi cấp phát xăng dầu thấp
hơn. Khi cấp phát xăng dầu thể tích chất lỏng giảm lợng không khí bên ngoài sẽ
tràn vào sau khi cấp phát xăng làm tăng nồng độ hỗn hợp trong bể, khi áp suất
hỗn hợp hơi vợt quá áp suất giới hạn của van thở, hỗn hợp khí chui ra ngoài gây
tổn thất.
Để minh hoạ sự phụ thuộc của áp suất hơi với độ bão hoà của xăng ta xét
đến bảng số liệu sau:
Hao hụt " Thở lớn " của bể 2000 m
3
:

* Biện pháp giảm hao hụt do " Thở lớn ":
- Nhập xăng dầu vào bể chứa ở dới mặt chất lỏng (tức là từ dới đáy lên)
- Việc bơm chuyển trong nội bộ kho phải hạn chế đến mức tối thiểu.
- Rút ngắn thời gian nhập.
* Biện pháp giảm hao hụt " Thở ngợc ":
- Tăng nhanh công suất bơm, xuất nhanh, xuất hết và nhập đầy ngay
c. Hao hụt về chất lợng :
Phần hao hụt này xảy ra do dự lẫn lộn các loại sản phẩm dầu mỏ với nhau
trong quá trình bơm chuyển, bảo quản, tồn chứa và vận chuyển.
* Nguyên nhân:
- Do thiếu thận trọng và thực hiện không đúng các qui trình tiếp nhận, tồn
chứa, cấp phát.
- Do bảo quản bị lẫn nớc, lẫn tạp chất cơ học.
- Do loại hàng bị biến động khi phơng tiện đang chứa loại này chuyển sang
chứa loại khác.
13
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
- Do trong quá trình xúc rửa phơng tiện, bể chứa không sạch đúng qui định.
- Do bị lẫn lộn chủng loại, ký mã hiệu
Ví dụ: Xăng lẫn Diesel có cặn cao, tạo tàn, muội trong động cơ gây mài mòn
chi tiết máy. Diesel lẫn xăng làm nhiệt độ bắt cháy của Diesel giảm xuống, gây
nguy hiểm đối với hiện tợng nổ trong quá trình vận chuyển và bảo quản.TC-1
lẫn xăng tạo nút hơi khi bay trên tầng cao, áp suất thấp làm ngừng việc cung cấp
nhiên liệu vào động cơ...
d. Biện pháp bảo dỡng bể và thở:
Việc bảo dỡng bể và van thở là rất cầc thiết đối với các bể tồn chứa xăng
dầu. Trên nóc có chứa van thở và lỗ lấy mẫu vì vậy nếu bể hở thì sẽ có sự thông
gió gây ra tổn thất. Thờng xuyên giữ độ kín và bảo dỡng bể nhằm hạn chế sự
hao hụt dầu bay hơi.
e. Các biện pháp kỹ thuật chuyên dụng để giảm bớt hao hụt:

- Bay hơi do " Thở lớn " và " Thở nhỏ ", " Thở ngợc ", do hơi thoát ra do
khe hở của của mái và thành bể tại vùng khoảng trống chứa hơi trong bể chứa
(các lỗ cửa trên mái bị hở, các khe hở tại vị trí khác nhau trên mái... )
- Hao hụt khi thực hiện nguyên công quản lý bể chứa (đo mức xăng dầu,
lấy mẫu ...)
- Hao hụt do cọ rửa cặn dầu trong bể (súc rửa bể )
- Hao hụt khi xả nớc lót.
- Rò rỉ do bể và các thiết bị của bể bị hỏng.
- Hao hụt tại các dàn đặt bơm trong trạm bơm chuyển bao gồm :
+ Rò rỉ bay hơi tại các phót van chặn trong các máy bơm và các thiết
bị ở các bãi van công nghệ.
+ Hao hụt trên tuyến ống bay hơi qua các khe hở trên thiết bị khoá
chặn, rò rỉ qua các phớt chặn của van, ống co giãn và phớt chặn của các thiết bị
khác, dò chảy qua các khe hở và lỗ châm kim trên thành ống do ống bị rỉ và tàn
vãi khi có sự cố.
II.3.2) Vận chuyển xăng dầu bằng tàu thuỷ:
Các phơng tiện vận tải thuỷ tham gia vào quá trình giao nhận xăng dầu phải
đảm bảo đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật của tàu, xà lan chuyên chở xăng dầu, đợc
trang bị đầy dủ các dụng cụ nh thớc đo, thớc thử nớc, thử dầu
Phơng thức giao nhận đối với tàu xà lan nội địa là giám định tại phơng tiện.
Số liệu đo tính tại phơng tiện là số liệu pháp lý để hạch toán
Trong trờng hợp sau thì phải giám định tại bể chứa: ở đầu giao và đầu nhận
đều có khu bể chứa dùng để giao nhận biệt lập đợc và rõ ràng về lu trình công
nghệ, có barem dung tích và đã đợc kiểm định và đợc Tổng công ty khảo sát
chấp nhận.
Qui trình giao nhận:
- Tiến hành chuẩn bị: Cân bằng mớm nớc, chuẩn bị dụng cụ và phơng tiện
tiến hành lấy mẫu thử.
15
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43

0
C đối với giao nhận nội bộ.
Giao nhận bằng ôtô xitec phải đảm bảo nhận đủ, trả đủ, bơm khô, vét sạch.
Nghiêm cấm mọi hình thức cải tạo sửa đổi lại xitec một cách tuỳ tiện.
Các dạng hao hụt khi vận chuyển xăng dầu bằng ôtô xitec:
16
Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp Phạm Ngọc Sáng Lớp HD3-K43
- Hao hụt dầu trong quá trình vận chuyển bằng ôtto xitéc do " Thở lớn ".
- Hao hụt trên dọc đờng đi do nắp xitéc không đóng chặt, không kín.
- Hao hụt do tràn vãi trong khi xuất nhập và dính trên xitéc.
II.3.4. Vận chuyển xăng dầu bằng wagon xitec:
Các wagon xitec làm nhiệm vụ chuyên chở xăng dầu phải đảm bảo yêu cầu
kỹ thuật, có barem dung tích đã đợc kiểm định và do các cơ quan đo lờng nhà
nớc cấp (hoặc đơn vị đợc uỷ quyền).
Tại nơi giao phải kiểm tra độ sạch, độ kín, các yêu cầu kỹ thuật khác và các
thủ tục giấy tờ cần thiết, đo tính khối lợng xăng dầu thông qua việc đo tính
dung tích và qui về nhiệt độ 15
0
C. Số liệu đo tính tại phơng tiện là số liệu pháp
lý để hạch toán.
Xăng dầu bị hao hụt trong quá trình vận chuyển theo đờng sắt do:
- Bay hơi trong khi xuất nhập vào wagon xitéc
- Bay hơi theo dọc đờng vận chuyển do nắp xitéc không kín
- Rò rỉ qua các khe hở trong các thiết bị của dàn đóng xăng dầu và các
máy bơm trong trạm xuất nhập,
- Tràn vãi ra ngoài xitéc trong khi xuất nhập và dọc đờng vận chuyển
cặn tồn không thể xả hết (gọi là cặn chết) dới đáy xitéc hoặc do dính bám
trên thành xitéc.
II.4/ An toàn cháy nổ trong các công trình xăng dầu
II.4.1. Đặc điểm nguy hiểm về cháy nổ trong công trình xăng dầu

0
C .
Từ tính chất trên ta kết luận: ở đất nớc ta trong bất kì điều kiện khí hậu nào
cũng tạo nên môi trờng nguy hiểm về cháy nổ.
b. Xăng dầu không tan trong nớc và có tỷ trọng nhẹ hơn nớc
Xăng dầu có tỷ trọng nhẹ hơn nớc (từ 0.7-0.9) vì vậy xăng dầu có khả năng
cháy lan trên mặt nớc.
c. Hơi xăng dầu nặng hơn không khí 5.5 lần.
Hơi xăng dầu bay lên thờng bay là là mặt đất tích tụ ở những chỗ trũng, kín
gió kết hợp với oxy không khí tạo thành môi trờng nguy hiểm cháy nổ.
Kết luận: trong xăng dầu phải thờng xuyên vệ sinh công nghiệp
d. Xăng dầu khi cháy toả ra nhiệt lợng lớn
Do ảnh hởng của bức xạ nhiệt, khi cháy một đám xăng dầu sẽ làm cho một
vùng rộng lớn xung quanh bị đôtá nóng và cháy các vật xung quanh sẽ dẫn đến
cháy lan và việc tiếp cận cứu chữa sẽ hết sức khó khăn
e. Xăng dầu có khả năng phát sinh tĩnh điện
Xăng dầu là một loại chất lỏng hầu nh không dẫn điện, trong quá trình bơm
rót xăng dầu bị xáo trộn mạnh ma sát với nhau, với thành ống... các điện tích
phát sinh ra tích tụ lại khi đạt đến hiệu điện thế nhất định thì phát ra tia lửa
điện.
f. Xăng dầu có khả năng tạo thành sunphua sắt.
Trong xăng dầu luôn có một hàm lợng S tồn tại dới dạng H
2
S hoà tan hoặc
bay hơi. Do lợng H
2
S này ăn mòn vào đờng ống, bể làm bằng sắt và tạo thành
18