Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
LỜI NÓI ĐẦU
Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu về thông tin theo đó ngày càng phát
triển lên, thông tin thì ngày càng một đa dạng hơn. Do đó con người không những đòi
hỏi về chất lượng thông tin cao mà cần phải nhanh và kịp thời. Những mạng viễn
thông sử dụng những thiết bị tương tự và truyền dẫn tín hiệu tương tự nên chất lượng
thông tin kém, dung lượng nhỏ. Nên một yêu cầu mới được đặt ra cho ngành viễn
thông nói chung và ngành thông tin nói riêng cần phải đổi mới mạng lưới thông tin cả
về phương thức truyền dẫn lẫn thiết bị để sao cho phù hợp và đáp ứng mọi nhu cầu
thông tin cho người dùng hiện nay.
Nhờ các thành tựu về khoa học điện tử- viễn thông - tin học mà người ta có thể
thay đổi mạng cũ thành mạng mới. Đó là các mạng thông tin số. Ở đây các thiết bị
điện tử có khả năng biến đổi tín hiệu từ tương tự sang tín hiệu số. Nên thời gian
truyền ở đây chỉ là các chữ số 0 và 1 nên thời gian truyền nhanh, dung lượng thông
tin lớn, chất lượng thông tin cao mà giá thành của mạng lại giảm đi rất nhiều so với
mạng tương tự.
Đối với nước ta để trang bị hoàn toàn với một mạng lưới viễn thông là quá tốn
kém với ngân sách Nhà nước. Do vậy, trên quan điểm phát triển tuỳ theo khả năng tối
đa về ngân sách tài chính có thể đáp ứng được, nên bên cạnh việc phải trang bị các
thiết bị mới hiện đại cũng cần phải tận dụng kế thừa có cơ sở những thiết bị hiện có,
không ngừng cải tiến sao cho có thể bắt kịp với yêu cầu của mạng viễn thông hiện đại
và yêu cầu của khách hàng.
Trong hệ thống viễn thông thì hệ thống tổng đài đóng vai trò hết sức quan
trọng. Trong bản báo cáo này, em xin trình bày về hệ thống tổng đài điện tử số SPC
và một số kỹ thuật chuyển mạch cơ bản.
Được sự giúp đỡ tận tình của cô giáo hướng dẫn TS. Nguyễn Vũ Sơn cùng các
thầy cô và bạn bè, với sự nỗ lực của bản thân nên em đã hoàn thành các nhiệm vụ,
yêu cầu của bản đồ án.
Do khả năng còn hạn chế và thời gian tìm hiểu không nhiều, nên bản báo cáo
không tránh khỏi những thiếu sót, mong các thầy cô và bạn bè góp ý.
Em xin chân thành cảm ơn!
quy chung, nguồn điện được cung cấp chung và các tín hiệu gọi, các tín hiệu
hoàn thành cuộc gọi được đơn giản chuyển đến người thao tác viễn thông qua
2 2
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
các đèn. Đối với hệ tổng đài tự động, quá trình thực hiện hoàn thành một cuộc
gọi gồm các nhiệm vụ chính sau:
1.1. Nhiệm vụ báo hiệu:
Đây là nhiệm vụ trao đổi báo hiệu với mạng ngoài bao gồm các đường
dây thuê bao và trung kế, xử lý đấu nối với các mạng thuê bao hay các tổng
đài khác.
1.2. Nhiệm vụ xử lý thông tin báo hiệu và điều khiển thao tác chuyển
mạch
Thiết bị điều khiển chuyển mạch nhận các thông tin báo hiệu từ các
đường dây thuê bao và trung kế, xử lý các thông tin này và đưa ra thông tin
điều khiển để cấp báo hiệu tới các đường thuê bao hay trung kế hoặc để điều
khiển thiết bị chuyển mạch và các thiết bị phụ trợ để tạo tuyến nối.
1.3. Tính cước
Nhiệm vụ này là tạo ra các số liệu phù hợp với từng loại cuộc gọi sau
khi mỗi cuộc gọi kết thúc.
1.4. Chu trình thiết lập một cuộc gọi của tổng đài
a. Nhận dạng thuê bao chủ gọi: Xác định khi thuê bao nhấc ống nghe và
sau đó cuộc gọi được nói mạch điều khiển.
b. Tiếp nhận được số quay: Khi đã được nối với mạch điều khiển thuê
bao, thuê bao chủ gọi bắt đầu nghe thấy tín hiệu mời quay số và sau đó
chuyển số liệu của thuê bao điện thoại. Hệ tổng đài thực hiện các chức năng
này.
c. Kết nối cuộc gọi: Khi quay số được ghi lại, thuê bao bị gọi đã được
xác định thì hệ thống tổng đài sẽ chọn một bộ các đường trung kế tổng đài của
thuê bao bị gọi và sau đó chọn một đường rỗi trong số đó. Khi thuê bao bị gọi
nằm trong tổng đài nội hạt thì một đường gọi nội hạt được sử dụng.
Giao tiếp thuê bao
Trung tâm điều khiển
Bộ nhớ
Vào/ ra
Bộ tạo tone
1
1
1
K
2
2
2
K
n
Hình 1 - Sơ đồ khối của tổng đài
1.5. Khối giao tiếp thuê bao
a. Giao tiếp thuê bao tương tự
5 5
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
Các chức năng cơ bản của mạch thuê bao tương tự có thể tóm tắt bằng
từ "BORSCHT" gồm các chữ đầu của từng chức năng đó là:
- Chức năng cấp nguồn (ắc quy) (B)
- Chức năng chống quá áp (O)
- Chức năng rung chuông (R)
- Chức năng báo hiệu giảm sát (S)
- Chức năng giám sát (C)
- Chức năng chuyển đổi (H).
- Chức năng kiểm tra (T)
Tương tự như đối với thuê bao Analog nhưng chức năng C nằm ở máy
- Chuyển mạch không gian (S): ở phương thức chuyển mạch này đối
với một cuộc gọi, một tuyến vật lý được thiết lập giữa đầu vào và đầu ra của
trường chuyển mạch. Tuyến này là riêng biệt cho mỗi cuộc gọi. Các tuyến nối
cho các cuộc gọi là độc lập nhau.
- Chuyển mạch thời gian (T): Trong phương thức chuyển mạch này thì
một tuyến được sử dụng chung cho một số cuộc trên cơ sở phân chia thời gian
sử dụng nó. Mỗi cuộc được sử dụng tuyến này trong một khoảng thời gian
xác định và theo chu kỳ với tốc độ lặp thích hợp. Đối với tín hiệu thoại tốc độ
là 8KHz tức là cứ qua khoảng thời gian là 125µs lại truyền đi một mẫu tiếng
nói của một kênh thoại, mẫu này được mã hoá thành từ mã 8 bít rồi ghép vào
một khe thời gian của kênh thoại đó. Trong khoảng mỗi khe thời gian tín hiệu
của mỗi kênh lại được truyền đi. Các mẫu tín hiệu của kênh thoại ghép lại
7 7
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
cùng với tín hiệu của các kênh nghiệp vụ báo hiệu và đồng bộ tạo thành một
khung thời gian 125 µs.
Tuỳ theo yêu cầu của từng tổng đài mà trường chuyển mạch này có các
dạng cấu trúc: T-S, S-T-S, T-S-T,… đó là sự kết hợp giữa chuyển mạch không
gian và chuyển mạch thời gian để tạo ra một trường chuyển mạch hết sức linh
hoạt.
1.8. Bộ giao tiếp trung kế
Chức năng của khối giao tiếp trung kế tương tự giống như giao tiếp
thuê bao tương tự: Truy nhập đo thử, bảo vệ quá áp, cấp nguồn chuyển đổi
A/D, D/A, báo hiệu, ghép kênh. Tuy nhiên nó cũng có những điểm quan trọng
khác so với giao tiếp thuê bao tương tự tuỳ thuộc vào phạm vi ứng dụng.
Nhiệm vụ chính của khối giao tiếp trung kế là biến đổi thành dạng thích
hợp để truyền ra trung kế. Tách và chèn các bít báo hiệu đường dây phục vụ
cho từng kênh thoại trong phương thức báo hiệu kênh liên kết. Đồng bộ giữa
hoạt động của tổng đài và hoạt động của mạng viễn thông, để thực hiện nhiệm
vụ này khối giao tiếp phải có các mạch phục vụ cho các công việc sau: Tách
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
PHẦN II
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔNG ĐÀI SPC
1. Nhiệm vụ quan trọng của một tổng đài
Là cung cấp một đường truyền dẫn tạm thời, để truyền dẫn tiếng nói
đồng thời theo hai hướng giữa các loại đường dây thuê bao sau, từ đó ta có
các loại chuyển mạch.
1.1.Chuyển mạch nội hạt
Là chuyển mạch để tạo tuyến nối trong các cặp thuê bao trong cùng một
tổng đài.
1.2. Chuyển mạch gọi ra
Là chuyển mạch để tạo tuyến nối cho các đường dây thuê bao của tổng
đài tới các đường dây thuê bao của tổng đài.
1.3. Chuyển mạch gọi vào
Là chuyển mạch để tạo tuyến nối cho các đường trung kế từ tổng đài
khác tới các đường dây thuê bao của tổng đài.
1.4. Chuyển mạch nối tiếp
Là chuyển mạch để tạo tuyến nối cho các đường trung kế và từ một
tổng đài tới các đường trung kế ra tới một tổng đài khác.
Các nhiệm vụ trên của một tổng đài được thiết bị chuyển mạch của tổng
đài thực hiện thông qua quá trình trao đổi báo hiệu với mạng ngoài. Một tổng
đài nào đó thực hiện được 3 loại chuyển mạch 1,2,3 vừa nêu trên được gọi là
tổng đài nội hạt.
Còn một tổng đài mà chỉ thực hiện được thao tác chuyển mạch thứ tư
nêu trên gọi là tổng đài chuyển tiếp. Ngoài hai tổng đài nêu trên còn có tổng
10 10
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
đài cơ quan (thường gọi là PABX) và tổng đài cửa quốc tế. Tổng đài cơ quan
PABX cùng để tổ chức liên lạc điện thoại trong một cơ quan (liên lạc nội bộ)
và đầu nối cho các thuê bao của nó ra mạng công cộng.
thông qua thiết bị vào ra dùng bàn phím.
3. Cấu trúc chức năng tổng đài điện tử SPC
Cũng giống như các tổng đài điện tử khác hiện đang sử dụng trên thế
giới, tổng đài SPC tuy có khác so với các tổng đài điện tử khác nhưng về cơ
cấu phân bố các khối chức năng của chúng thì tương đối giống nhau. Sơ đồ
khối đơn giản của tổng đài SPC được mô tả ở hình 1.
- Thiết bị kết cuối bao gồm các mạch điện thuê bao, mạch trung kết,
thiết bị tập trung và xử lý tín hiệu…
Thiết bị chuyển mạch
Thiết bị đo thử trạng thái đường dây
Thiết bị điều khiển
đầu nối
Thiết
bị phân phối
Báo
hiệu
kênh riêng
Báo
hiệu
kênh chung
BUS ĐIỀU KHIỂN
Thiết bị trao đổi người máy
Bộ xử lý trung tâm
Các bộ nhớ
12 12
Báo cáo thực tập tốt nghiệp Tạ Khắc Cảnh - CĐLT2B
Đường dây thuê bao
Trung kế tương tự
Trung kế số
Thiết bị kết cuối