Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phần một : Tình hình thu hút vốn đầu tư trên thị
trường vốn việt nam hiện nay.
I. Vai trò của thị trường vốn.
1. Vai trò tập trung và tích tụ vốn cho đầu tư.
Thị trường vốn có một ý nghĩa vô cùng quan trọng trong sự phát triển
kinh tế của mỗi đất nước, đây là một kênh bổ sung vốn rất hiệu quả và nhanh
chóng cho các nhà đầu tư và các doanh nghiệp .
Thông qua việc phát hành và mua bán các loại chứng khoán , các khoản
vốn nhỏ lẻ tồn tại trong dân cư được các tổ chức kinh tế huy động nhằm đáp
ứng nhu cầu về vốn cho công cuộc đầu tư và xây dựng của chủ đầu tư.
Các doanh nghiệp phát hành cổ phiếu , trái phiếu để huy động vốn còn
chính phủ và các địa phương phát hành trái phiếu của chính phủ và trái phiếu
địa phương để bù đắp thiếu hụt ngân sách hoặc đầu tư xây dựng các dự án
lớn.
Nếu đem so sánh với các phương thức huy động vốn khác thì thị trường
vốn có thể huy động một cách đa dạng hơn, rộng rãi hơn với một phương thức
linh hoạt hơn , từ đó có thể đáp ứng một cách nhanh chóng những nhu cầu
khác nhau của các nhà đầu tư, đảm bảo được tính hiệu quả và thời gian cho
nhà đầu tư và những người cần vốn.
Ngoài ra , thông qua thị trường vốn thì chính phủ và địa phương có thể
huy động vốn cho ngân sách hoặc đầu tư vào các công trình bằng việc phát
hành trái phiếu , công trái . Hơn nữa , nếu xét theo quan điểm kinh tế học thì
đây là hình thức có thể kiềm chế được lạm phát do không phải in thêm tiền
vào lưu thông để phục vụ cho chi tiêu của chính phủ .
Ở Việt Nam hiện nay thì vai trò này đã bắt đầu phát huy tác dụng
nhưng vẫn chưa thoả mãn nhu cầu về vốn hiện nay. Theo tính toán của các
nhà kinh tế thì tổng nhu cầu về vốn đầu tư của Việt Nam hiện nay : 258000 tỉ
đồng (năm 2004) , 300.000 tỉ đồng ( năm 2005) và khoảng từ 360.000-
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng qui mô và tăng tính minh bạch; nâng
cao chất lượng quản trị doanh nghiệp
Tuy nhiên, dòng vốn này cũng tiềm ẩn những rủi ro hơn so với các
kênh huy động vốn nước ngoài khác. Chính vì vậy, thúc đẩy thu hút FII ổn
định và tương xứng với tiềm năng, góp phần tạo động lực phát triển thị trường
vốn và nền kinh tế Việt Nam đang là vấn đề được các cơ quan hoạch định
chính sách, các nhà đầu tư, các doanh nghiệp quan tâm.
Theo Bà Nguyễn Thị Liên Hoa, Trưởng Ban phát triển thị trường thuộc
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thì :
"Trong hai năm 2004 và 2005, tốc độ cổ phần hoá các doanh nghiệp
Nhà nước đã được đẩy mạnh hơn so với những năm trước rất nhiều lần. Tới
cuối tháng 3 năm 2006, đã có 4.673 doanh nghiệp Nhà nước được tái cơ cấu,
trong đó có 3.298 doanh nghiệp được cổ phần hoá.
Tuy nhiên, đây cũng chỉ là những công ty có quy mô trung bình và nhỏ,
vốn Nhà nước trong những công ty này chỉ chiếm 8% trong tổng số những
doanh nghiệp Nhà nước phải cơ cấu lại. Vẫn còn nhiều các doanh nghiệp Nhà
nước cần phải cổ phần hoá trong những năm tới và đây là những doanh
nghiệp Nhà nước có số vốn khổng lồ và thực sự là cơ hội lớn cho các nhà đầu
tư trong nước cũng như ngoài nước.
Một khu vực tiềm tàng nữa mà có thể thu hút được nguồn vốn đầu tư
gián tiếp nước ngoài, đó chính là khu vực các doanh nghiệp vừa và nhỏ tư
nhân. Hiện nay, có tới 97% của hơn 230.000 doanh nghiệp đăng ký hoạt động
tại Việt Nam là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp tư nhân rất
năng động và phát triển mạnh mẽ và đã trở thành một bộ phận quan trọng của
nền kinh tế.
Trong số đó, có một số không ít doanh nghiệp khẳng định được vị trí
của mình và đang trở thành những thương hiệu mạnh của Việt Nam. Tương
lai phát triển của các doanh nghiệp này càng trở nên rõ ràng hơn sau khi
Chính phủ ban hành hai bộ luật mới, đó là Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
vốn đầu tư
Từ bảng trên ta có thể thấy được tầm quan trọng của nguồn vốn đầu tư
tác động tới sự tăng trưởng kinh tế .
Khi nguồn vốn đầu tư tăng thì khối lượng sản phẩm sản xuất ra tăng ,
từ đó làm tăng tổng thu nhập quốc dân , làm cho GDP tăng từ đó làm cho nền
kinh tế tăng trưởng .
Tuy nhiên khi nguồn vốn đầu tư tăng đến một mức nào đó thì kinh tế
không thể tăng trưởng thêm đựơc do nền kinh tế còn phụ thuộc rất nhiều yếu
tố khác nhau như : lao động , tài nguyên thiên nhiên, hay chính sách tài khoá
của chính phủ .
Nước ta xuất phát từ một nước nghèo nàn và lạc hậu thì nguồn vốn lại
là một yếu tố vô cùng quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước.
Không có tiền chúng ta không thể làm được gì , không có tiền chúng ta không
thể mọc thêm các nhà máy sản xuất , không thể tận dụng nguồn lao động dồi
dào của nước ta , không thể tận dụng những gì mà thiên nhiên đã ban tặng cho
chúng ta .
Kể từ khi đất nước ta chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang
nền kinh tế thị trường thì nguồn vốn là một điều rất quan trọng. Chính phủ đã
cố gắng tạo ra những cơ chế chính sách hợp lý tuỳ thuộc vào từng hoàn cảnh
của đất nước ta, để có thể phát huy tối đa mọi khả năng và nguồn lực của đất
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nước.Và, cũng từ đó thì thị trường vốn cũng dần dần mở cửa khi chúng ta hội
nhập kinh tế thế giới.
Thị trường vốn của nước ta trong những năm qua có sự phát triển mạnh
mẽ vượt bậc so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Có thể thấy rất rõ
trên thị trường vốn quốc tế. Mặc dù, thị trường vốn của ta còn non trẻ nhưng
bước đầu khi hội nhập kinh tế thế giới đã khẳng định được vai trò của mình
trên trường quốc tế.
Trước kia khi chưa có thị trường vốn thì các nhà đầu tư thường không
có nhiều cơ hội đầu tư, nhất là những nhà đầu tư có quy mô vốn nhỏ , những
người có vốn nhàn rỗi .
Hiện nay , khi thị trường vốn xuất hiện thì đã tạo ra rất , rất nhiều cơ
hội đầu tư cho các nhà đầu tư. Chỉ tính riêng trên thị trường chứng khoán hiện
nay đã có trên 40 doanh nghiệp cổ phần được niêm yết trên thị trường chứng
khoán tập trung và còn rất nhiều doanh nghiệp khác trên thị trường OTC.
Chính điều này đã làm tăng khả năng cạnh tranh nhau về vốn trên thị trường
vốn. Chẳng hạn ,trên thị trường không chính thức, các hoạt động mua bán cổ
phiếu diễn ra hết sức sôi động với hơn 100 loại cổ phiếu được giao dịch khá
thường xuyên; trong đó có những tên tuổi nổi tiếng như Vinamilk, Giống Cây
trồng miền Nam, Dầu Tường An, Dược Hậu Giang, Bảo Minh, Sacombank,
ACB, Eximbank… Cùng với nỗ lực đẩy mạnh tiến trình cổ phần hoá các
doanh nghiệp nhà nước và được khích lệ bởi sự tăng trưởng trở lại của thị
trường chứng khoán chính thức, các đợt đấu giá bán cổ phần ra công chúng
thật sự “bùng nổ” và đã thu hút sự quan tâm rất lớn của công chúng đầu tư
cũng như của toàn bộ người dân.
Tuy nhiên thì số lượng nhà đầu tư tham gia trên thị trường chứng khoán
chưa nhiều như mong đợi, diễn biến giao dịch trên thị trường có những giai
đoạn trầm lắng, nhiều công ty vẫn còn tình trạng thiếu minh bạch trong công
bố thông tin khi đấu giá bán cổ phần lần đầu ra công chúng
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Cho tới thời điểm hiện nay, đã có 41 công ty niêm yết tại Trung tâm
Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM và 11 công ty đăng ký giao dịch tại Trung
tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Dữ liệu thị trường vào trung tuần tháng
7/2006 cho thấy mức vốn hoá của Trung tâm Giao dịch Chứng khoán
Tp.HCM ước đạt 44.442 tỷ VND, và của Trung tâm Giao dịch Chứng khoán
Hà Nội là 15.000 tỷ VND.
Tổng mức vốn hoá của toàn bộ thị trường tại thời điểm này ước chiếm
Khi đất nước ta chưa có cải cách kinh tế thì tình hình tài chính của Việt
Nam rất rối ren, và mang tính khó lường. Tỉ lệ lạm phát tăng cao, có khi đến
hàng trăm phần trăm, người dân không dám cầm tiền mặt trong tay do sợ mất
giá đồng tiền , từ đó kinh tế chậm phát triển ,đời sống nhân dân gặp rất nhiều
khó khăn. Nhưng còn hiện nay, do có những chính sách tài chính ổn định
cùng với sự xuất hiện của thị trường vốn thì thị trường tài chính của Việt Nam
đã ổn định đi rất nhiều , không còn những con số lạm phát cao như trước đây
nữa mà thay vào đó là tỉ lệ lạm phát luôn luôn nằm trong phạm vi được kiểm
soát .
Thông qua thị trường vốn thì chính phủ đã điều tiết và thực hiện những
chính sách kinh tế của mình nhằm phục vụ cho nhu cầu chi tiêu của mình và
nhằm bình ổn giá cả , bình ổn thị trường tài chính , từ đó phục vụ cho nhu cầu
phát triển kinh tế của doanh nghiệp ,của đất nước.
7. Thị trường vốn là công cụ đánh giá, dự báo chu kì kinh
doanh của các doanh nghiệp của nền kinh tế.
Đứng trên quan điểm của chính phủ và trên quan điểm của các doanh
nghiệp thì thị trường vốn thực sự là cầu nối giữa doanh nghiệp , nhà nước và
thị trường. Thị trường vốn như cái van điều tiết hữu hiệu các nguồn huy động
vốn và sử dụng vốn .
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Do đó mà thông qua thị trường vốn mà các doanh nghiệp và chính phủ
thường lấy tín hiệu từ thị trường vốn làm căn cứ điều chỉnh những chính sách
và kế hoạch của mình cho phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường .
Với chính phủ thì phải ban hành những quy định và chính sách kinh tế
ngày càng hợp lý hơn, ngày càng đi sâu đi sát vào tình hình trên thị trường
vốn hơn. Chẳng hạn như : Nghị định số 134/2005/NĐ-CP ngày 1/1/2005 của
Chính phủ về quy chế quản lý vay và trả nợ nước ngoài giúp Chính phủ xây
dựng một cơ chế quản lý nợ an toàn, hiệu quả, thống nhất, và mang tính
chuyên nghiệp; góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền trên cơ sở đảm bảo
hay thế chấp tài sản của doanh nghiệp khi vay vốn của ngân hàng… nhưng
hầu hết các biện pháp trên đều gặp rất nhiều khó khăn khi huy động vốn do có
nhiều lý do khác nhau. Chẳng hạn muốn vay vốn của ngân hàng thì các doanh
nghiệp phải có dự án cụ thể có khả năng thu hồi vốn cao, nếu không phải thế
chấp bằng tài sản hiện có của công ty, nếu doanh nghiệp muốn được nhận trợ
cấp từ chính phủ thì phải qua rất nhiều khâu, nhiều giai đoạn khác nhau mới
có thể nhận được nguồn vốn từ ngân sách. Hiện nay thì nguồn vốn ngân sách
không còn nữa khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO do đó các doanh
nghiệp sẽ phải huy động vốn trên thị trường vốn. Chính thị trường vốn sẽ là
nơi huy động vốn một cách tốt nhất , đáp ứng một cách đầy đủ và nhanh
chóng về vốn cho các doanh nghiệp. Và cũng chính thị trường vốn là căn cứ ,
là tín hiệu , là công cụ dự báo chu kì kinh doanh cho các doanh nghiệp khi đi
quyết định đi vay vốn.
II .Tình hình thu hút vốn trên thị trường vốn
1. Toàn cảnh thu hút vốn đầu tư trên thị trường vốn .
Thị trường chứng khoán Việt Nam đã được 6 năm hình thành và phát
triển. Trong đó, khi mở cửa để đón các nhà đầu tư nước ngoài, thị trường
chứng khoán bắt đầu có những chuyển biến tích cực. Đa số các nhà đầu tư
nước ngoài đến Việt Nam đều đã nghiên cứu khá kỹ lưỡng thị trường này.
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Việt Nam được xem như là “một Trung Quốc Mới” như nhận định gần đây
của một số tờ báo.
Tuy nhiên, khoảng cách của Việt Nam và các nước trong khu vực còn
khá xa. Đặc biệt về độ lớn của thị trường và số lượng chứng khoán niêm yết.
Toàn bộ giá trị thị trường hiện nay nằm ở mức 5.3 tỷ USD. Và với thói quen
đầu tư của người Việt hiện nay, số tiền còn “dự trữ dưới gối” là con số rất lớn
lên đến hàng chục tỉ đô la Mỹ, và số tiền này chưa được đưa vào đầu tư, tuy
nhiên vẫn không thể so với nguồn vốn dồi dào từ các nhà đầu tư nước ngoài
của quốc tế nằm ở mức hơn hàng trăm tỷ USD vẫn còn chờ nơi để đầu tư chủ
nhiên, con số vẫn còn thấp so với đầu tư trực tiếp nước ngoài, chiếm khoảng
1,2% năm 2002 và tăng lên 3,7% năm 2004. Trong khi đó, tỉ lệ này ở Thái
Lan, Malaysia và Trung Quốc là 30-40%. “Các quĩ đầu tư có mặt tại đây đang
nắm giữ một lượng vốn khoảng 100 tỉ USD. Chỉ cần họ đồng ý chi 1% trong
số này vào VN là chúng ta đã có 1 tỉ USD” - ông Don Lam, tổng giám đốc
VinaCapital, nói.
Ông Bill Vanperfelt một nhà đầu tư Bỉ lại cho rằng quy định của Chính
phủ cho phép nhà đầu tư nước ngoài mua 49% cổ phần trong các doanh
nghiệp VN là tín hiệu mở ra khả năng cho thấy sẽ có nhiều nhà đầu tư gián
tiếp khác “đổ” vào VN thời gian tới.
Và thực tế đã chứng minh điều này khi Việt Nam mở cửa thị trường
vốn của mình với những chính sách thông thoáng hơn. Các doanh nghiệp , các
tổ chức tài chính nước ngoài đã chính thức nhảy vào thị trường vốn của Việt
Nam một cách nhanh chóng với một tốc độ chóng mặt.
Ngày càng có nhiều quỹ đầu tư nước ngoài công khai ý định đổ tiền
vào Việt Nam, nhất là sau khi Merrill Lynch tung ra báo cáo về sự tăng
trưởng khả quan của nền kinh tế Việt Nam và tin mới nhất được hãng thông
tấn Reuters phát đi.
Giữa tháng 3/2006, Công ty Quản lý quỹ VinaCapital mới chính thức
khai trương Quỹ Bất động sản VinaLand, nhưng số tiền mà các nhà đầu tư
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nước ngoài góp vào quỹ đã lên tới gần 65 triệu đô la Mỹ, vượt mức dự kiến
15 triệu Đôla Mỹ
Theo ngài Don Lam, Giám đốc VinaCapital, nói công ty đang chạy đua
với thời gian vì thời gian này chính là cơ hội: “Đầu tư tín dụng của ngân hàng
cho địa ốc đang chựng lại. Một số ngân hàng không những không “bơm”
thêm vốn, mà còn cân nhắc rút bớt vốn khỏi lĩnh vực này. Điều đó có khả
năng làm giá nhà đất trở nên dễ chịu hơn và tạo điều kiện cho các quỹ đầu tư
tham gia vào các dự án bất động sản”.
Templeton với số vốn khoảng 50 triệu Đôla Mỹ. Vào những năm 1990,
Templeton đã từng đầu tư ở Việt Nam 105 triệu Đôla Mỹ, nhưng phần lớn các
dự án lúc bấy giờ, do nhiều nguyên nhân, đã không thành công
Bên cạnh Templeton, có thêm một quỹ của Cộng hòa Séc, một của
Thụy Sỹ và một của Nhật. Hai quỹ khác là Pionneer Fund và Horison Fund
cũng đang rục rịch tham gia thị trường.
Tuy nhiên nhiều nhà đầu tư cũng cảnh báo, chính sách mở cửa của
Chính phủ Việt Nam đã tạo thụân lợi cho các nhà đầu tư cả trong và ngoài
nước, thu hút được nhiều nguồn vốn, tốc độ phát triển nhanh, nhưng vấn đề là
cần phải có một khung pháp lý hoàn thiện để có thể kiểm soát được hoạt động
của các doanh nghịêp.
Vấn đề tiếp theo mà Việt Nam cần lưu ý là xu hướng luân chuyển đồng
vốn trên thị trường thế giới quá nhanh, vì vậy, Việt Nam cần phải có qui chế,
cơ sở hạ tầng để điều chuyển nguồn vốn hịêu quả, là phải hoàn thiện hệ thống
tài chính, ngân hàng, kiểm toán.
3.Thị trường vốn quốc tế.
Việc phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế ngoài mục
tiêu huy động vốn còn nhằm tạo ra một hình ảnh của Việt Nam trên thị trường
vốn quốc tế. Trong bối cảnh chúng ta đã tiến hành hội nhập về hoạt động
thương mại, đầu tư thì hội nhập tài chính không thể đứng ngoài cuộc. TPCP
do Việt Nam phát hành trên thị trường quốc tế sẽ là thước đo cho các nhà đầu
tư khi quyết định đầu tư vào Việt Nam.
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Thứ trưởng Tài chính Lê Thị Băng Tâm cho biết: “Việc phát hành trái
phiếu lần này có ý nghĩa rất quan trọng vì đây là một trong những mục tiêu
của Việt Nam tham gia hội nhập vào thị trường tài chính quốc tế, đồng thời
việc phát hành trái phiếu quốc tế còn là một phương thức vay thương mại
trong chiến lược huy động vốn của Việt Nam, đảm bảo quyền tự chủ trong
việc sử dụng nguồn vốn huy động được không bị lệ thuộc vào điều kiện của
kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao và ổn định thứ hai châu Á, chỉ sau Trung
Quốc. Bên cạnh đó, phải kể đến việc sụt giảm lòng tin của nhà đầu tư đối với
trái phiếu cùng loại của Indonesia và Phillipines do tình hình kinh tế chính trị
các nước này thời gian qua không ổn định lắm. Số tiền thu được sẽ được bơm
thêm vào nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh với tốc độ trung bình từ 7 - 8%
của Việt Nam, cùng với việc đầu tư nước ngoài đang tăng nhanh tại đây.
Việt Nam đã rút ra nhiều bài học từ kinh nghiệm của các nước trong khu
vực trong suốt 20 năm qua và đang có những chiến lược kinh tế tài chính
được đánh giá cao. Chính phủ đã có kế hoạch 5 năm sắp tới (2006-2010) là
thời gian quyết định để thực hiện chiến lược đưa Việt Nam ra khỏi tình trạng
nước đang phát triển ở trình độ thấp và tạo nền tảng để đến năm 2020 cơ bản
trở thành một nước công nghiệp hiện đại.
Các nhà đầu tư hy vọng chiến lược đó sẽ giúp họ hưởng lợi lớn trong
tương lai khi bỏ tiền vào Việt Nam để cùng Việt Nam bước vào công cuộc cải
cách mới.
4. Căn cứ vào sự luân chuyển của nguồn vốn
4.1 Thị trường sơ cấp.
Thị trường sơ cấp đảm bảo nguồn vốn được huy động thông qua phát
hành chứng khoán ra công chúng (POs - Public Oferrings hoặc lPOs - Initial
Public Oferring). Thị trường sơ cấp thực sự là kênh huy động vốn trung và dài
hạn cho nên kinh tế. Thị trường thứ cấp là nơi thu hút các nhà đầu tư mua đi
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bán lại chứng khoán, từ đó nâng cao tính thanh khoản cho các loại chứng
khoán được giao dịch
Trong khi đó tại Việt Nam thì tại thị trường sơ cấp chỉ mới huy động
một lượng vốn còn rất nhỏ so với quy mô đầu tư. Năm 2000 và 2001, số huy
động vốn qua kênh này bằng 0, năm 2002 là 0,035 nghìn tỷ đồng. Nếu so
sánh với dư nợ cho vay trung và dài hạn đa là con số không đáng kể, so với
tổng dư nợ cho vay của cả hệ thống ngân hàng thì con số là không có ý nghĩa
nhân sâu xa dẫn đến hoạt động yếu kém của thị trường sơ cấp trong thời gian
gần đây. Nguyên nhân là do việc công bố thông tin của các doanh nghiệp
niêm yết trong một số trường hợp không trung thực, đánh mất lòng tin của
công chúng đầu tư đối với thị trường. Có thể nêu vài ví dụ: Công ty đồ hộp
Hạ Long CANFOCO, tổng giám đốc bị truy tố đến sáu tháng mà các nhà đầu
tư trên thị trường chứng khoán không hề hay biết Công ty bánh kẹo Biên Hòa
đến 30/6/2003 vẫn tiếp tục trì hoãn không công bố thông tin về tình hình hoạt
động kinh doanh trong năm 2002.
Tuy nhiên nếu tính đến việc vay vốn nước ngoài thông qua việc phát
hành trái phiếu chính phủ thì trên thị trường thứ cấp chúng ta lại thu được
những kết quả rất tích cực , hơn cả sự mong đợi của các nhà đầu tư và của
chính phủ.
Khi chúng ta phát hành trái phiếu chính phủ trên thị trường quốc tế
Hồng Kông đã có rất nhiều nhà đầu tư muốn mua trái phiếu của Chính phủ
Việt Nam. Bằng chứng là số lượng nhà đầu tư đặt mua trái phiếu lên tới trên
255 nhà đầu tư lớn (so với 150 nhà đầu tư mua trái phiếu của Chính phủ
Indonesia đầu tháng 10/2005). Tính trung bình, mỗi nhà đầu tư chỉ mua được
khoảng 20% lượng đặt mua, thậm chí có nhà đầu tư không mua được trái
phiếu. Việc nhiều nhà đầu tư lớn tham gia mua trái phiếu Việt Nam sẽ là điều
kiện tốt để tăng tính thanh khoản cho trái phiếu khi giao dịch trên thị trường
thứ cấp, tạo thuận lợi cho những lần phát hành tiếp theo.
Theo Thứ trưởng Băng Tâm cho biết, 30 giây sau khi được định giá
phát hành ở thị trường sơ cấp, trái phiếu Chính phủ Việt Nam đã được giao
19
Website: Email : Tel : 0918.775.368
dịch trên thị trường thứ cấp và giá trái phiếu đã tăng khoảng 5 điểm, sau 15
phút tăng lên 10 điểm và đến ngày 1/11 vẫn giữ ở mức tăng 10 điểm so với
lúc định giá phát hành....
Qua đó chúng ta có thể thấy được tính thanh khoản cũng như việc mua
bán các công cụ trên thị trường thứ cấp. Tại thị trường thứ cấp thì việc buôn
hóa doanh nghiệp Nhà nước đi đôi với phát triển thị trường chứng khoán. Uỷ
ban Chứng khoán Nhà nước được chuyển giao về Bộ Tài chính nhằm tạo điều
kiện thuận lợi cho việc thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển.
Những yếu tố trên đã khiến thị trường cổ phiếu sau một thời gian dài rơi
vào tình trạng trầm lắng đã có sự hồi phục và tăng trưởng mạnh mẽ. Chỉ số
VNIndex từ mức 166,94 điểm vào cuối năm 2003 đã tăng lên đến gần 280
điểm (tăng 67,7%) vào đầu tháng 4-2004 và hiện nay khá ổn định ở mức 230
điểm.
Với việc giá cổ phiếu tăng mạnh, giới đầu tư đã quan tâm hơn đến thị
trường chứng khoán khiến tình hình giao dịch cổ phiếu trên thị trường diễn ra
sôi động hơn. Trong năm, Quỹ đầu tư chứng khoán đầu tiên đã được thành lập
và được niêm yết chứng chỉ VF1 trên thị trường chứng khoán tập trung.
Thứ hai : Trên thị trường không chính thức, các hoạt động mua bán cổ
phiếu diễn ra hết sức sôi động với hơn 100 loại cổ phiếu được giao dịch khá
thường xuyên; trong đó có những tên tuổi nổi tiếng như Vinamilk, Giống Cây
trồng miền Nam, Dầu Tường An, Dược Hậu Giang, Bảo Minh, Sacombank,
ACB, Eximbank…
Bên cạnh đó, với nỗ lực đẩy mạnh tiến trình cổ phần hoá các doanh nghiệp
nhà nước và được khích lệ bởi sự tăng trưởng trở lại của thị trường chứng
khoán chính thức, các đợt đấu giá bán cổ phần ra công chúng thật sự “bùng
nổ” và thu hút sự quan tâm rất lớn của công chúng đầu tư.
Đặc biệt, năm 2004 chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường trái
phiếu Việt Nam. Các đợt phát hành trái phiếu Chính phủ đã diễn ra đều đặn
và mức độ thành công cũng khá hơn so với năm trước.
21
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trên thị trường giao dịch, nghiệp vụ mua bán trái phiếu có kỳ hạn đã giúp
tăng tính thanh khoản cho thị trường trái phiếu và thực sự đem lại lợi ích cho
các đối tượng tham gia mua bán trái phiếu. Các đơn vị chiếm thị phần lớn trên
thị trường trái phiếu cũng thu được lợi nhuận đáng kể từ nghiệp vụ này, nổi
với 300 tỷ đồng, ngân hàng quân đội 280 tỉ , ngân hàng VIB 180 tỉ .Các ngân
hàng đã thực hiện tăng vốn, mở rộng quy mô hoạt động; chuẩn bị cho thời kỳ
hội nhập với các tổ chức thương mại quốc tế và thực hiện cam kết Hiệp định
thương mại Việt - Mỹ; theo đó, ngân hàng sẽ phải đối đầu với những cạnh
tranh gay gắt.
Tổng kết báo cáo hàng năm của các ngân hàng thương mại cổ phần cho
thấy, các ngân hàng có bình quân lợi nhuận đạt từ 15-30%, tỷ lệ chia cổ tức
đạt 15%. Nợ quá hạn của các ngân hàng đã giảm hơn 7% trong năm vừa qua
và chỉ chiếm 6,35% trong toàn hệ thống. Theo các chuyên gia về kinh doanh
tiền tệ, mặc dù số vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại cổ phần còn hạn
chế nếu so với các ngân hàng liên doanh hay chi nhánh các ngân hàng nước
ngoài, nhưng nhờ kinh doanh có hiệu quả trong mấy năm gần đây nên đầu tư
vào các ngân hàng thương mại cổ phần đang có sự hấp dẫn hơn nhiều lĩnh
vực khác; cổ phiếu các ngân hàng đang được các nhà đầu tư tìm mua. Điều đó
cho thấy có một triển vọng lớn khi cổ phiếu các ngân hàng thương mại cổ
phần được niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Trên thực tế, một số ngân hàng thương mại cổ phần khi tăng vốn điều
lệ đã bán được cổ phiếu của mình cao hơn mệnh giá nhiều lần. Khi ACB có
được góp vốn của các cổ đông nước ngoài, lập tức giá cổ phiếu của cổ đông
trong nước tăng 1,5 lần so với mệnh giá và cổ phiếu dành cho người nước
ngoài đã tăng 2,1 lần. Cổ phiếu Sacombank đã bán được gấp 1,8 lần so với
mệnh giá. Điều đó cho thấy các nhà đầu tư đã đặt niềm tin lớn vào hoạt động
kinh doanh của các ngân hàng thương mại cổ phần.
23
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tuy nhiên , khi vốn tăng thì lại đặt ra một vấn đề là vấn đề sử dụng vốn
như thế nào. Theo bà Bùi Thị Mai, Tổng giám đốc Habubank, việc điều hành
một ngân hàng có số vốn điều lệ cả ngàn tỷ đồng hoàn toàn không giống việc
điều hành một ngân hàng chỉ vài trăm tỷ vốn điều lệ. Vốn tăng vài trăm phần
quyết có điểm cho phép bán thêm 10% cổ phần cho HSBC khi Nhà nước cho
phép mở room lên 20% đối với cổ đông chiến lược nước ngoài. Trả lời Báo
Đầu tư Chứng khoán, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc Techcombank
đã xác nhận thông tin này. Theo ông Vinh, việc bán thêm 10% cổ phần cho
HSBC đồng nghĩa với việc HSBC trở thành cổ đông lớn nhất tại
Techcombank. Điều này cũng nằm trong kế hoạch tăng vốn lên mức khoảng
từ 1.500 đến hơn 1.600 tỷ đồng của Techcombank trong năm tới. Việc tăng
vốn của Techcombank thông qua việc phát hành thêm cổ phiếu mới, gồm hai
phần dành cho cổ đông cũ và cổ đông chiến lược là HSBC.
Đối với Techcombank, việc tăng vốn của cổ đông chiến lược tương đối dễ
dàng, bởi room dành cho các nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn và HSBC mới là
nhà đầu tư nước ngoài duy nhất của ngân hàng này. Nhưng đối với trường
hợp của Sacombank sẽ khác, bởi hiện tại ngân hàng này đã sử dụng hết room
30% dành cho cổ đông nước ngoài. Hiện IFC, Dragon Capital và ANZ là 3
nhà đầu tư nước ngoài, mỗi nhà đầu tư nắm giữ 10% cổ phần của ngân hàng
này.
Mặc dù vậy, không có nghĩa ANZ không thể tăng thêm phần vốn góp bởi khi
Sacombank phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ, ANZ có thể mua
thêm và thay đổi tỷ lệ nắm giữ nếu các nhà đầu tư nước ngoài khác là IFC và
Dragon Capital không mua thêm. Điều này không làm ảnh hưởng tới trần tối
đa 30% như đã nói trên.
Hiện trong 4 ngân hàng cổ phần có nhà đầu tư chiến lược nước ngoài là
Techcombank, Sacombank, Ngân hàng Á Châu (ACB) và Ngân hàng Ngoài
quốc doanh (VPBank) thì ACB và Sacombank đã sử dụng hết room cho nhà
đầu tư nước ngoài, Techcombank là 10% và VPBank là 20%.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©