Bài 10

ĐẶC TRƯNG VẬT LÝ CỦA ÂM
---------o0o--------

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Nêu được sóng âm , âm thanh, hạ âm, siêu âm là gì?
- Nêu được cường độ âm và mức cường độ âm là gì và đơn vị đo mức cường độ âm. Nêu
được các đặc trưng vật lí (tần số, mức cường độ âm và các hoạ âm) của âm.
- Trình bày sơ lược về âm cơ bản, các hoạ âm
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Thí nghiệm hình 10.4 SGK
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Bài củ
2. Bài mới Đvđ- Hằng ngày tai ta nghe được vô số các loại âm thanh êm tai có,
chói tai có. Vậy âm thanh là gì và chúng có những đặc điểm vật lý gì ta sẽ tìm hểu thông
qua bài “Đặc trưng vật lí của âm”
Hoạt động 1: Âm. Nguồn âm
Hoạt động của GV
Hoạt động của hs
NỘI DUNG
- Yêu cầu hs tự đưa ra định - Định nghĩa sóng âm (SGK)
I- Âm. Nguồn âm
nghĩa âm (SGK)
1) Âm là gì ? - (sgk)
- Mở rộng định nghĩa sóng
-Sóng âm là những sóng cơ học
âm.
truyền trong các môi trường rắn,
- Gợi ý, hướng dẫn và giới
lỏng, khí .

rắn, lỏng ,khí
môi trường nào ?
-Môi trường rắn truyền âm tốt -Âm không truyền được trong chân
- Tốc độ âm phụ thuộc vào nhất .
không .
cái gì ?
b) Tốc độ âm :
-Môi trường nào truyền âm Trả lời C3:
-Tốc độ âm phụ thuộc vào tính đàn
tốt nhất ?
-Ta trông thấy tia chớp và khá hồi và khối lượng riêng, nhiệt độ của
(Xem bảng 10-1SGK )
lâu mới nghe thấy tiến sấm.
mội trường .
-Trả lời C3?
- Vrắn > Vlỏng > Vkhí


Hoạt động 2: Những đặc trưng vật lý của âm
II- Những đặc trưng vật lý của âm
- Giới thiệu điều kiện để chọn - Tiếp thu
-Nhạc âm : âm có f xác định
nhạc âm để xét các đặc điểm
-Tạp âm : không có f xác định
- Nhắc lại đặc điểm thứ nhất
1) Tần số : Là một trong những đặc
là tần số âm.
- Tiếp thu
trưng quan trọng nhất của âm.
2) Cường độ âm và mức cường độ

B
I0
-1dB = 10
dB ( đêxiben)
- Yêu cầu hs viết lại biểu thức
3) Âm cơ bản và họa âm :
tính múc cường độ âm bằng
-Khi nhạc cụ phát một âm có tần số f0
dB
(âm cơ bản) thì cũng đồng thời phát ra
các âm có tần số 2 f0;3 f0
;4 f0 . . . . Các họa âm ( có cường độ
a.Âm thoa
- Đưa một số đồ thị về âm
khác nhau )
cùng tần số do nhiều nhạc cụ
phát ra
-Tập hợp các họa âm tạo thành phổ
- Gợi ý cho hs nắm được đâu
của nhạc âm.
b.Sáo
là âm cơ bản đâu là họa âm.
-Tổng hợp đồ thị dao động của các
họa âm gọi là đồ thị dao động của
nhạc âm đó.
- Cho hs đọc SGK để tìm đăc
-Vậy : đặc trưng vật lí thứ ba của
trưng thứ 3 của âm
- Đọc SGK và phát biểu về đăc
âm là đồ thị dao động của âm đó.