LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực tập tốt nghiệp vừa qua, ngoài sự cố gắng nỗ lực của
bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy
cô giáo, bạn bè, người thân và các cơ quan đơn vị.
Qua thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học đã giúp tôi không những bổ
sung kinh nghiệm mà còn cho tôi làm quen dần với thực tế sản xuất. Có được
thành công đó, trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Cô Nguyễn Thị
Mai Phó trưởng bộ môn khoa học cây trồng - khoa Nông Lâm Ngư nghiệp Trường Đại Học Hồng Đức, với tư cách là người trực tiếp hướng dẫn, cô đã
giành nhiều thời gian quý báu, tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi trong quá trình
thực hiện đề tài.
Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn tới Ban giám hiệu Trường Đại Học
Hồng Đức, Ban chủ nhiệm Khoa Nông Lâm Ngư nghiệp, cùng các thầy giáo cô
giáo trong khoa đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành tốt đề tài nghiên
cứu của mình.
Đặc biệt tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Th.S Nguyễn Thị
Mai - Người trực tiếp hướng dẫn tôi. Những người luôn tận tình chỉ bảo phương
pháp nghiên cứu phân tích kết quả và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn
thành tốt đề tài thực tập tốt nghiệp này.
Tuy nhiên do thời gian không có nhiều, với kinh nghiệm và tầm nhìn còn
hạn chế nên báo cáo thực tập không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận
được sự góp ý chân thành của giáo viên hướng dẫn và các thầy cô giáo trong
khoa, cùng toàn thể các bạn trong lớp ĐH TTK14 Trường Đại Học Hồng Đức
để tôi khắc phục được những hạn chế của mình, đúc kết thêm kinh nghiệm trong
học tập, cũng như sau này ra trường công tác.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hoá, tháng … năm 2015
Sinh viên

Nguyễn Thị Anh
i


Sản lượng ớt trên thế giới giai đoạn 2004 – 2007………………..
Diễn biến nhiệt độ, độ ẩm không khí trong nhà lưới qua thời gian

Bảng 3.

thực tập……………………………………………………………
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến thời gian sinh

Bảng 4.

trưởng của ớt ngọt trồng trong nhà có mái che..............................
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến động thái tăng

Bảng 5.

trưởng chiều cao của ớt ngọt trồng trong nhà có mái che...............
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến động thái tăng

Bảng 6.

trưởng đường kính thân của ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến bệnh thán thư hại

Bảng 7.

ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.................................................
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến bệnh héo rũ hại ớt

Bảng 8.


Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến động thái tăng

Biểu đồ 4.

trưởng chiều cao của cây ớt ngọt trồng trong nhà có mái che...
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến động thái tăng

Biểu đồ 5.

trưởng đường kính thân của ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến bệnh thán thư

Biểu đồ 6.

hại ớt ngọt trồng trong nhà có mái che......................................
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến tình hình nhện

Biểu đồ 7.

đỏ hại ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.................................
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến số quả trên cây

Biểu đồ 8.

ớt ngọt trồng trong nhà có mái che...........................................
Ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến chiều dài quả ớt

Biểu đồ 9.

ngọt trồng trong nhà có mái che..................................................

Thu hoạch

v


DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
Phụ lục 1.

Lượng phân bón cho mục tiêu năng suất 125 tấn/ha theo phần

Phụ lục 2.

mềm Nutri.net - Haifa Isreal...........................................................
Lượng nước tưới cho cây ớt theo phần mềm Nutri.net - Haifa

Phụ lục 3.
Phụ lục 4.
Phụ lục 5.
Phụ lục 6.
Phụ lục 7.
Phụ lục 8.
Phụ lục 9.

Isreal................................................................................................
Xử lý số liệu phần động thái tăng trưởng chiều cao cây. ………..
Xử lý số liệu phần động thái tăng trưởng đường kính thân……….
Xử lý số liệu phần sâu, bệnh hại ớt……………………………….
Xử lý số liệu phần các yếu tố cấu thành năng suất………………
Xử lý số liệu phần NSLT & NSTT……………………………….
Xử lý số liệu phần chất lượng quả………………………………..

bằng được thiết lập. Việc thiết lập cân bằng giữa quá trình sinh trưởng và phát
triển là rất quan trọng và cần phải được duy trì trong cả vụ cây trồng. Sự mất cân
bằng sẽ dẫn đến tình trạng năng suất quả giảm hoặc là do sinh trưởng quá mạnh,
hoặc là do sinh trưởng không đảm bảo cho việc hình thành và phát triển của quả.
1


Nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc bổ sung, hoàn thiện
qui trình kỹ thuật sản xuất cây ớt ngọt trong nhà có mái che, chúng tôi tiến hành
thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả ớt
trên nền bón NPKCaMg theo mục tiêu năng suất 125 tấn/ha đến sinh trưởng,
năng suất, chất lượng ớt ngọt trồng trong nhà có mái che tại Thanh Hóa”.
1.2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
1.2.1. Mục đích
Xác định cấu trúc cành, quả thích hợp cho cây ớt ngọt trên nền bón
NPKCaMg theo mục tiêu năng suất 125 tấn/ha, tạo cơ sở để bổ sung hoàn thiện
qui trình công nghệ sản xuất ớt trong nhà có mái che ở Thanh Hóa.
1.2.2. Yêu cầu cần đạt
1) Xác định được ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến sinh
trưởng, phát triển ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.
2) Xác định được ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến tình hình
sâu bệnh hại ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.
3) Xác định được ảnh hưởng của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến năng suất,
chất lượng quả của cây ớt ngọt trồng trong nhà có mái che.
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
1.3.1. Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp dữ liệu khoa học về ảnh hưởng
của biện pháp cắt tỉa cành, quả đến sinh trưởng, năng suất, chất lượng ớt trồng
trong nhà có mái che.
1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn

20cm. Thời gian này phân biệt về sau khi rễ phụ phát triển mạnh, phân nhánh
nhiều thì không rõ giữa rễ chính và rễ phụ. Ớt gieo thẳng chống hạn tốt, rễ có
thể ăn sâu lớp đất ở phía dưới trong một thời gian dài hơn. Trường hợp trồng
bằng cây con, rễ chính bị đứt, do đó kích thích rễ bên phải phát triển mạnh hơn
và phân bố chủ yếu ở tầng đất mặt. Bộ rễ ớt ăn nông hay sâu, mạnh hay yếu có
liên quan đến mức độ phát triển các bộ phận trên mặt đất. Phụ thuộc vào phương
pháp trồng, cấu tượng của đất, loại đất, độ ẩm và chế độ canh tác. Khi tưới nước
3


đầy đủ, bộ rễ ăn nông phân bố rộng và ngược lại khi gặp hạn, rễ ăn sâu và phân
bố hẹp. Nắm được đặc tính của rễ ta phải giữ ẩm, chống úng, xới xáo, vun gốc
cho cây vững chắc và tăng diện tiếp xúc của rễ [1].
2.1.2.2. Thân.
Thân thuộc loại thân gỗ, thân tròn, dễ gãy và một số giống còn non thân
có lông mỏng. Khi thân già, phần sát mặt đất có vỏ xù xì, hóa bần. Thân chính
cây ớt dài hay ngắn phụ thuộc vào giống, thường biến động 20 - 40cm thì ngừng
sinh trưởng, trong lúc đó các nhánh mọc ra từ thân chính phát triển mạnh nhánh
cấp 1,2,3... Khi cây già thì khó phân biệt thân chính và các nhánh cấp. Trên thân
các cành phát triển mạnh và mọc đối xứng hoặc so le tùy giống, kiễu lưỡng phân
tạo cho cây ớt có dạng lật ngữa, do vậy rất dễ đổ khi gặp mưa, gió mạnh (đa số
các giống ớt hiện nay, các cành cấp 1 nằm so le còn các cành xa cấp 1 mọc đối).
Sự phân cành trên thân chính cao hay thấp, sớm hay muộn là phụ thuộc vào các
đặc tính của giống và kỹ thuật canh tác [1].
2.1.2.3. Lá ớt.
Lá ớt ngoài nhiệm vụ quang hợp, thì còn một đặc điểm rất quan trọng để
phân biệt giữa các giống với nhau. Lá có hai dạng chủ yếu: dạng elip (bầu dục),
dạng lưỡi mác. Phiến lá nhẵn không có răng cưa, đầu lá nhọn, gân lá dày nỗi rõ,
phân bố dày và so le. Cuống lá mập, khỏe, dài, chiều dài cuống thường chiếm
1/3 so với tổng chiều dài lá (2,5 - 5cm) tùy giống. Lá ớt thường có màu xanh

2.1.2.5. Quả và hạt.
Quả ớt thuộc loại quả mọng, nhiều nước, có 2 - 3 ô cách nhau bởi vách
ngăn dọc theo trục quả (lõi quả). Cấu tạo quả chia làm 3 phần (từ ngoài vào
trong): Thịt quả, xơ thịt và vỏ quả.
Nửa quả gần cuống to hơn và chứa nhiều hạt hơn nửa quả phần ngọn. Hạt
ớt nằm tập trung xung quanh lõi của quả. Phần lớn chất cay được tập trung phần
giữa đến cuống quả. Quả ớt chín có màu đỏ, vàng hoặc tím đen.
Dạng quả: to hoặc nhỏ, dài hoặc nhọn cuối quả (chìa vôi), quả dài cong ở
cuối quả (sừng bò).Ớt ngọt quả to hơn. Ớt cay, ớt ngọt có nhiều hình dáng: tròn
dẹt như quả cà chua, tròn dài như quả cà tím, quả đào, bầu như quả lê, hoặc dạng
sừng bò, chìa vôi phụ thuộc vào đặc tính của giống và kỹ thuật canh tác.
Độ lớn của quả, trọng lượng và số lượng quả trên cây nhiều hay ít phụ
thuộc vào giống, do đó tỷ lệ chất khô/tươi của cây cũng phụ thuộc vào giống và
biện pháp kỹ thuật, hàm lượng chất cay, dinh dưỡng thay đổi ngay trong một
quả và phụ thuộc vào giống cũng như chế độ dinh dưỡng, nước.
5


Hạt ớt nhẵn, dẹp, có màu vàng, P 1000 hạt 4 - 5g. Sức nảy mầm của hạt
giống khá cao nếu bảo quản tốt có thể giữ được 2 - 3 năm [1].
2.1.3. Đặc điểm sinh thái của ớt.
2.1.3.1. Nhiệt độ.
Ớt là cây ưa ấm và rất mẫn cảm với nhiệt độ thấp ở tất cả các thời kỳ sinh
trưởng, phát triển. Giai đoạn nảy mầm, ớt yêu cầu nhiệt độ cao, thích hợp nhất
25 - 30oC. Nhiệt độ thấp hơn, ớt nảy mầm chậm, tỷ lệ nảy mầm thấp. Ớt sinh
trưởng mạnh trong điều kiện nắng ấm và yêu cầu 3 - 5 tháng có nhiệt độ dao
động trong khoảng 25oC - 30oC. Nhiệt độ thấp dưới 5oC ớt ngừng sinh trưởng.
Giai đoạn ra hoa, ớt đặc biệt mẫn cảm với nhiệt độ cao. Tỷ lệ đậu quả giảm
nghiêm trọng khi nụ hoa được hình thành ở nhiệt độ 33 oC trở lên. Ngoài ra nhiệt
độ cao ở thời kỳ sau thụ phấn cũng ức chế quá trình hình thành quả (Denis R.

trưởng khác nhau của cây ớt của Karssen. J. G. M. Vos (1994)[14] cho thấy,
việc cắt giảm lượng nước tưới ở thời kỳ trước khi ra hoa đã làm chậm quá trình ra
hoa, giảm tối đa số lượng hoa. Thiếu nước ở thời kỳ giữa ra hoa và hình thành quả
dẫn đến làm giảm tổng sản lượng lượng quả thu hoạch trong toàn vụ. Tình trạng
thiếu nước liên tục không chỉ ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng quả thu hoạch
mà còn ảnh hưởng lớn đến phẩm chất và sản lượng ớt thương phẩm. Sản lượng
ớt thương phẩm đạt cao nhất khi tưới nước ở mức 120% và thấp nhất ở mức tưới
40% tổng lượng thoát hơi nước nước bề mặt lá và thoát hơi nước bề mặt đất
(Doktorin der Naturwissenschaften, 2010)[9].
Theo Makinde (2010)[15] ớt được coi là cây trồng mẫn cảm nhất đối với
sự thiếu nước. Để đạt năng suất cao, cần cung cấp nước và duy trì độ ẩm đất ở
giới hạn thích hợp trong suốt quá trình sinh trưởng, phát triển của cây, đặc biệt
là giai đoạn trước và trong thời kỳ ra hoa. Phương pháp tưới nước nhỏ giọt được
coi là có hiệu quả nhất để cung cấp nước và dinh dưỡng theo nhu cầu của cây.
2.1.3.4. Độ ẩm.
Ớt yêu cầu độ ẩm đất cao trong suốt thời kỳ sinh trưởng:
+ Thời kỳ cây con yêu cầu 70 - 80%
+ Thời kỳ ra hoa tạo quả yêu cầu 80 - 85%
+ Giai đoạn chín yêu cầu 70 - 80%
Ẩm độ không khí thấp 55 - 65% trong quá trình sinh trưởng.
Nếu độ ẩm đất thiếu: quả bé, ít lứa quả, chín sớm, năng suất thấp. Độ ẩm
cao trước khi cây nở hoa sẽ làm sinh trưởng dinh dưỡng quá mạnh, thời kỳ ra
7


hoa, thụ phấn thụ tinh khó khăn, hoa bị rụng. Thời kỳ quả chín dễ bị bệnh và lâu
chín, tỷ lệ khô/tươi thấp. Phải tưới nước, che tủ luống giữ ẩm, chống úng cho ớt.
2.1.3.5. Đất trồng.
Cây ớt thích hợp trồng trên các loại đất có thành phần cơ giới thịt nhẹ
hoặc cát pha, thoát nước tốt, khả năng giữ ẩm cao, hàm lượng mùn, hàm lượng

trình ra hoa, hình thành quả, đồng thời là nguyên nhân chính dẫn hiện tượng thối
vỏ quả ớt.
Nhu cầu bón phân cho ớt phụ thuộc vào loại đất và đặc điểm cây trồng vụ
trước đó. Bón phân cho ớt phải đảm bảo yêu cầu cân đối về mặt dinh dưỡng để
đảm bảo đạt năng suất tối đa. Ở Ethiopia, lượng phân bón khuyến cáo áp dụng
cho 1 ha ớt là: 200 kg/ha DAP + 100 kg Urê (Karima Lahbib, 2012)[13].
2.1.5. Tình hình sản xuất ớt trên thế giới và ở Việt Nam
2.1.5.1. Trên thế giới
Theo tổ chức Nông lương thế giới (FAO) cây ớt được xem là một trong số
những cây trồng quan trọng ở các vùng nhiệt đới. Năm 2003, diện tích trồng ớt
trên thế giới vào khoảng 1.700.000 ha cho mục đích lấy quả tươi và khoảng
1.800.000 ha để làm ớt khô. Năm 2009 diện tích trồng ớt trên thế giới 1,81 triệu
ha cho mục đích lấy quả tươi, với sản lượng 28,07 triệu tấn. Diện tích sản xuất
ớt khô 1,91 triệu ha, với sản lượng 31,38 triệu tấn. Các nước nhập khẩu và xuất
khẩu ớt quan trọng nhất bao gồm: Trung Quốc, Ấn Độ, Mêxicô, Pakistan, Thái
Lan và Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo JM. Polas, 1994[3] Khu vực Đông Nam Á giai đoạn 1988 – 1992 có
diện tích 1685.000 ha, sản lượng đạt 2.100.000 tấn. Indonexia có diện tích
13.700 ha, sản lượng là 440.000 tấn. Thái Lan có diện tích trồng ớt là 121.000
ha, sản lượng 328.000 tấn.
Sản lượng ớt trên thế giới giai đoạn 2004 – 2007 được thể hiện trong bảng
1. Qua bảng số liệu chúng ta thấy ớt được trồng nhiều nhất ở Trung Quốc. Sản
lượng ớt trên thế giới năm 2007 là 26,056,90 tấn, trong đó Trung Quốc chiếm
14,033,000 tấn, hơn một nửa sản lượng ớt trên toàn thế giới. Tiếp đến là các
nước Mexico, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha có sản lượng hơn 1 triệu
rưỡi tấn/năm.

9



1,617,264

1,681,27
7

1,690,00
0

Indonesia

1,100,514

1,058,023

1,100,00
0

1,100,00
0

Thổ Nhĩ Kỳ

1,700,000

1,829,000

1,842,17
5

1,090,92

721,500

723,000

Ai Cập

467,433

460,000

470,000

475,000

Hàn Quốc

410,281

395,293

352,966

345,000

Hà Lan

318,000

345,000


345,152

252,194

Tuy-ni-di

255,000

256,000

256,000

250,000

Algeria

265,307

248,614

275,888

233,000

10


Quốc gia

2004


167,477

177,255

150,257

Nhật Bản

153,400

154,000

146,900

150,000

Israel

129,100

134,700

150,677

136,000

Thế Giới

24,587,12

Sơn, Cát Lâm, Cát Hanh. Năng suất ớt đạt khá, 1 tấn ớt tươi/sào [23].
Ở huyện Phù Mỹ, địa phương có phong trào trồng ớt mạnh nhất tỉnh Bình
Định, trong vụ Đông Xuân 2012 – 2013 diện tích trồng ớt cũng tăng đột biến lên
800 ha, tăng hơn 200 ha so với cùng kỳ năm trước [23].
Xã Trấn Dương, huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) được xem là xã “triệu phú”
nhờ trồng ớt. Tính đến năm 2013, toàn xã có khoảng 80 ha trồng ớt xuất khẩu.
Ớt là cây dễ trồng, không kén đất, thích hợp với nhiều vùng sinh thái, do
vậy tiềm năng phát triển cây ớt ở nước ta là rất lớn. Khác với các loại rau khác,
quả ớt có thể thu hoạch nhiều lần, sơ chế hay chế biến đơn giản (phơi khô, bột,
tương), với đặc điểm này cây ớt khắc phục được tính rủi ro của thị trường, giữ
giá cả ổn định, đảm bảo được lợi ích co người sản xuất.
Ở Thanh Hóa cây ớt được trồng tập trung ở một số huyện như Triệu Sơn,
Vĩnh Lộc, Thọ Xuân… Riêng vụ Đông Xuân năm 2005 diện tích trồng ớt toàn
tỉnh có khoảng 85 ha, tập trung chủ yếu ở Vĩnh Lộc (65 ha), Thọ Xuân (15 ha)
…
Huyện Hoằng Hóa có tới 80 ha đất màu chuyên sản xuất ớt cay xuất khẩu,
tập trung chủ yếu ở các xã Hoằng Thịnh, Hoằng Trung, Hoằng Đạo, Hoằng
12


Châu, Hoằng Phong, Hoằng Đồng. Năm 2013, nhờ thời tiết thuận lợi nên cây ớt
sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao từ 20 – 25 tấn/ha, giá bán bình
quân 30.000 đ/kg, có thời điểm giá ớt tăng cao đến 55.000đ/kg. Xã Xuân Du,
huyện Như Thanh trồng được 13 ha ớt cay xuất khẩu, đạt giá trị 500 triệu
đồng/ha [24].
2.2. Khái quát về phần mềm quản lý dinh dưỡng Nutri.net – Haifa Israel.
Haifa Nutri-Net là một công cụ được thực hiện để hỗ trợ người sản xuất
trong việc xây dựng các chương trình dinh dưỡng cây trồng của họ và hệ thống
thủy lợi bằng cách tích hợp các thông số canh tác có liên quan với nhau. Phần
mềm chuyên gia này được dựa trên cơ sở dữ liệu toàn diện về dinh dưỡng cây

đích chính là nhằm cải thiện điều kiện môi trường sống cho cây trồng. Canh tác
trong điều kiện được bảo vệ theo cách thức hiện đại không phải chỉ quan tâm
đến việc bảo vệ cây trồng mà còn chú trọng đến việc sử dụng các công nghệ
hiện đại để điều chỉnh sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng, tức là toàn bộ
quá trình sản xuất cây trồng.
Canh tác trong điều kiện được bảo vệ gồm rất nhiều hình thức, từ loại che
phủ nilon trên đất, loại vòm lợp che phủ nilon đến những cấu trúc nhà cao bao
phủ bằng nilon hoặc kính. Việc bảo vệ này có thể được áp dụng trong suốt vụ
sản xuất hoặc chỉ trong một giai đoạn nhất định của vụ.
Sản xuất cây trồng trong nhà có mái che là hình thức sản xuất mà cây
trồng trong các kiến trúc nhà cao (con người có thể di chuyển trong đó được),
được làm bởi các khung, giá đỡ, được phủ bằng tấm kính, màng polyethylene
hay lưới chống công trùng và được lắp đặt các thiết bị để điều chỉnh môi trường
trong nhà nhằm bảo vệ cây trồng khỏi những điều kiện bất thuận và điều chỉnh
sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng theo hướng có lợi cho con người.
Đặc điểm nổi bật nhất của cây trồng trong nhà có mái che khi so với sản
xuất ngoài trời là sự có mặt của hàng rào ngăn cách giữa cây trồng với môi
trường xung quanh. Sự ngăn cách này tạo nên môi trường tách biệt trong nhà và
bảo vệ cây trồng khỏi sự tác động của mưa, gió, côn trùng, bệnh và động vật.
Hơn nữa sự tách biệt này có thể tạo ra các điều kiện thích hợp cho quá trình sản
xuất bằng cách sử dụng các điều kiện nhân tạo như sưởi và cung cấp CO 2. Việc
sử dụng các chất điều khiển hóa học và sinh học cũng hiệu quả hơn khi sản xuất
cây trồng trong nhà có mái che.
Nhà có mái che tạo nên môi trường tách biệt với môi trường bên ngoài ,
điều này có nghĩa là so với ngoài trời thì môi trường bên trong nhà có ít ánh
sáng hơn, nhiệt độ và ẩm độ cao hơn, nồng độ CO 2 biến động mạnh hơn. Khi sử
dụng các thiết bị trong nhà, các yếu tố trên có thể được điều khiển trong một
14



nhiên, do chưa thực sự có những khảo sát, nghiên cứu đầy đủ, kĩ lưỡng về các
15


biện pháp canh tác phù hợp cho cây trồng trong nhà có mái che nên năng suất
của các loại cây trồng hiện nay đang còn thấp.
2.4. Cơ sở của kỹ thuật cắt tỉa cành, quả cây trồng trong nhà có mái che.
Các loại cây trồng trong đời sống của mình đều trải qua giai đoạn sinh
trưởng sinh dưỡng, trong giai đoạn này cây trồng tập trung phát triển các cơ
quan dinh dưỡng như rễ, thân, lá, đến khi thân lá đạt được một mức độ nhất định
để tăng khả năng quang hợp và tích lũy cho cây thì cây chuyển sang giai đoạn
sinh trưởng sinh thực, trong giai đoạn này cây trồng tập trung phát triển các cơ
quan sinh sản, cơ quan dự trữ như ra hoa, kết quả, tạo củ... Để cây trồng phát
triển cân đối giữa hai giai đoạn này cần có các biện pháp kỹ thuật tác động như
phân bón, nước tưới, tỉa cành lá...
Có một số loại cây trồng trong nhà có mái che đã được thực hiện việc cắt
tỉa để tạo cân bằng cho quá trình sinh trưởng và phát triển, đồng thời tạo độ
thông thoáng, giảm thiểu sâu bệnh hại như cà chua, dưa chuột, ớt ngọt, cà tím ...
Cây ớt thuộc loại hình sinh trưởng vô hạn, sinh trưởng liên tục cùng với
việc hình thành nhánh và ra lá mới. Vì lý do đó, cây ớt cần được cắt tỉa một cách
thường xuyên để đảm bảo sự cân bằng giữa quá trình sinh trường và phát triển
nhằm đạt năng suất quả tối đa. Ngoài ra, việc cắt tỉa còn nhằm mục đích cải
thiện chế độ không khí, qua đó đó hạn chế sự phát sinh, phát triển của sâu bệnh
hại (Horbowicz và Stepowska 1995)[12].
Thông thường, cây ớt thường được cắt tỉa hai tuần một lần. Các lá mới và
chồi phía bên trên lá phát triển từ nách của các mắt thân, cây phải được cắt tỉa để
duy trì kiến trúc hai thân chính trên một gốc của cây. Hoa ớt cũng phát triển tại
các điểm phân cành.
Sau khoảng 1 tuần trồng trong nhà có mái che tất cả các cây sẽ phát triển 2
– 3 chồi gốc tại điểm phân cành. Tại thời điểm này các cây nên được tỉa cành để

Một nghiên cứu của MM. Maboko, CP. Du Plooy và S. Chiloane[17]
được tiến hành trong 2009/2010 và 2010/2011 để điều tra tác động của mật độ
cây, hoa và thân cây ớt ngọt được tỉa trồng thủy canh tại ARC-Roodeplaat
VOPI. Cây ớt đã được trồng với 3 mật độ (2, 2,5 và 3 cây / m2), ba phương pháp
cắt tỉa cành (2, 3 và 4 thân) và ba phương pháp cắt tỉa hoa (loại bỏ hai hoa đầu
tiên, bốn hoa đầu tiên hoa hoặc loại bỏ 1 hoa đầu tiên). Bố trí thí nghiệm theo
kiểu khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh với hai lần nhắc lại. Quả cây ớt ngọt đã được
thu hoạch ở giai đoạn có màu xanh lá cây. Dữ liệu được thu thập trên mười cây,
số lượng trái cây, khối lượng trái cây, năng suất lý thuyết, năng suất thực tế và
tổng sản lượng cho tất cả phương pháp cắt tỉa. Dạng cắt tỉa để bốn thân cây mà
17


không loại bỏ bất kỳ hoa với mật độ 3 cây/m2 cho năng suất và chất lượng
cao. Tỉa hai hoặc bốn quả đầu tiên dường như không có ảnh hưởng đáng kể đến
năng suất. Kết quả cho thấy năng suất ớt ngọt và chất lượng có thể bị ảnh hưởng
bởi mật độ cây/m2 và cắt tỉa cành, trong khi hoa cắt tỉa có ý nghĩa (p < 0,05)
hiệu lực.
Theo Jovicich et al (2004); Zende (2008)[10] cây ớt có thói quen phân
cành, vì vậy, trái cây phát triển được điều khiển bằng cách hạn chế sự phân cành
1, 2, 3 và 4 chi nhánh chính. Những lý do cho ớt chuông cắt tỉa cành trong điều
kiện nhà kính là để đào tạo điều kiện cho cây phát triển thẳng đứng, tạo sự thuận
lợi cho ánh sáng thâm nhập trên tất cả các tán lá, cải thiện quả trên cây và làm
chín quả sớm và năng suất cao của các loại quả có kích thước lớn.
Hơn nữa, cắt tỉa là có hiệu quả trong việc cải thiện không khí lưu thông
làm giảm độ ẩm tương đối và giới hạn lây lan của bệnh. Phương pháp cắt tỉa
thay đổi theo thói quen phân cành khác nhau của Capsicum. và dưới mật độ thực
vật khác nhau. Mục tiêu chính của cắt tỉa thực tế là có được sự cân bằng hợp lý
giữa số lượng quả trên cây và kích thước quả bằng cách cải thiện quản lý
tán. Do sự tăng trưởng sinh dưỡng lớn nên việc cắt tỉa cành là yếu tố quan trọng

Theo khuyến cáo của Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, khi trồng ớt
ngọt phải thường xuyên loại bỏ lá già, lá bị bệnh dưới gốc. Thực hiện khâu tỉa
cành trước lúc ra hoa. Mỗi cây chỉ để 3 – 4 cành. Thường những cành phụ phát
triển yếu, hoa quả hình thành chậm. Các cành này thường mọc nghiêng làm cho
tán cây rậm rạp, thiếu ánh sáng, tán cây không thông thoáng, tạo điều kiện cho
sâu bệnh phát triển nhiều, vì vậy cần tỉa nhanh kịp thời.
Biện pháp cắt tỉa cành, quả ớt nhằm tăng năng suất, chất lượng của ớt
đang được nghiên cứu trên thế giới và trong nước. Và sẽ sớm được đưa ra áp
dụng rộng rãi trong sản xuất hiện nay.

19