Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1. Thực Trạng năng suất lao động Việt Nam
Năng suất lao động (NSLĐ) là chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động sống, đặc trưng
bởi quan hệ so sánh giữa một chỉ tiêu đầu ra (kết quả sản xuất) và một chỉ tiêu đầu
vào (lao động làm việc). Đây là một chỉ tiêu khá tổng hợp nói lên năng lực sản xuất
của một đơn vị hay cả nền kinh tế - xã hội.
Hiện nay có thể tính năng suất lao động theo 3 chỉ tiêu: hiện vật, giá trị và thời
gian lao động nhưng ở Việt Nam, năng suất lao động được tính toán theo chỉ tiêu giá
trị tổng sản lượng.
Từ số liệu thống kê về GDP về tổng sản phẩm trong nước (GDP) theo giá thực tế
và lao động làm việc có trong Niên giám Thống kê của Tổng cục Thống kê, ta tính
được mức năng suất lao động của Việt Nam giai đoạn 2005 -2007.
Nếu tính theo giá cố định (giá năm 1994) và nghiên cứu biến động của năng suất lao
động ta thấy 5 năm qua năng suất lao động chung toàn nền kinh tế quốc dân của Việt
Nam liên tục tăng lên với tốc độ tăng năng suất lao động năm sau gấp hơn 2 lần năm
trước. Cụ thể như sau:
Bảng 1: Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội giai đoạn 2005 - 2007
Năm ĐVT 2005 2006 2007
Năng suất lao động Triệu/người /năm 19,62 22,46 29
Tôc độ tăng NSLĐ (%) % 5,51 14,46 29
Nguồn: Tổng cục thống kê
Năng suất lao động của Việt Nam đang từng bước được nâng cao, tuy nhiên hiện
thời đạt xấp xỉ 1.700USD/lao động/năm nhưng còn rất thấp thua xa so với nhiều
nước trong khu vực.rất thấp. Chỉ số nói trên của Việt Nam mới bằng khoảng 50% của
những nước thuộc tốp trung bình trong khu vực như Indonesia, Philippin. So với Thái
Lan, năng suất lao động của Việt Nam chỉ bằng khoảng 30%. Trong khi năng suất lao
động của Việt Nam chưa vượt qua con số 2.000 USD/lao động/năm, chỉ số này của
Brunei hơn 60.000USD, Singapo hơn 50.000USD, Malaysia hơn 14.000USD. Nếu so
sánh với các nước ngoài khu vực ví dụ như Mỹ- là nước có năng suất cao nhất thì
năng suất lao động của Việt Nam chỉ bằng 1,6%
Với năng suất thấp như vậy thì khả năng tích lũy trong nước thấpvì giá trị thặng

lớn và tính đại lý của thương mại còn lớn; tập trung vào ngành giáo dục, y tế, văn
hóa,... là những ngành có giá trị gia tăng thấp. Đồng thời nhiều hoạt động dịch vụ vẫn
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
còn mang tính kiêm nhiệm ngoài giờ của các cơ quan, đơn vị, hộ gia đình, lúc nông
nhàn ở nông thôn nên tính chuyên nghiệp thấp.
Tuy nhiên khi xét về tốc độ tăng năng suất lao động thì có thể thấy: năng suất lao
động trong ngành nông - lâm nghiệp tăng đều hơn (từ 3,15% đến 4,21%) và bình
quân 5 năm (2001-2005) đạt 3,81%. Năng suất lao động của công nghiệp trong 3 năm
đầu (2001 - 2003) tăng không đáng kể, đến năm 2004 có tốc độ tăng tương đương tốc
độ tăng năng suất lao động của ngành nông - lâm nghiệp (4,05%) và đến năm 2005
đạt khá cao (6,54%). Mức tăng bình quân 5 năm đạt 2,75%, thấp hơn tốc độ tăng
năng suất lao động bình quân 5 năm của ngành nông, lâm nghiệp là -1,06% (=2,75%
- 3,81%). Năng suất lao động của các ngành kinh tế khác trong 2 năm 2001 và 2002
giảm chút ít, 3 năm tiếp theo có tăng, nhưng chậm và bình quân 5 năm (2001 - 2005)
năng suất lao động của các ngành này gần như không tăng.
Bảng 2: Tốc độ tăng năng suất lao động của các ngành kinh tế thời kỳ 2001 -
2005
Đơn vị tính: %
Năm
Ngành KT
2001 2002 2003 2004 2005 Bình quân
5 năm
Chung nền kinh tế 4,25 4,48 4,54 5,19 5,58 4,81
-Ngành nông-lâm
nghiệp
4,21 3,15 3,34 4,21 4,14 3,81
-Ngành công nghiệp 0,19 2,03 1,05 4,05 6,54 2,75
Các ngành kinh tế
khác

động nhẹ khoảng 1%.
Bảng 3: Tốc độ tăng năng suất lao động của toàn nền kinh tế và các khu vực
kinh tế thời kỳ 2001 – 2005
Đơn vị tính: %
Năm 2005 2006 2007
1. KV kinh tế nhà nước 6,87 15,61 13,67
2. KV kinh tế ngoài nhà nước 5,17 13,99 16,29
3. KV kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 5,63 4,80 5,75
Nguồn : Tổng cục thống kê
Theo số liệu của tổng cục thống kê cho thấy trong 6 năm qua, năng suất lao động
bình quân của các doanh nghiệp tăng 8,7%/ năm. Nếu loại trừ tác động của yếu tố giá
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thì tăng trưởng năng suất bình quân của các doanh nghiệp đạt 8,4%/ năm, cao hơn
nhiều so với tăng trưởng năng suất lao động toàn bộ nền kinh tế (khoảng 6%/ năm).
Bảng 2. Năng suất bình quân của các doanh nghiệp, 2000 - 2005
Chỉ tiêu Đơn vị 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Năngsuất
lao động
triệu đồng/
người
228,9 228,3 256,5 277,57 298,0 345,9
Nguồn: Tổng cục Thống kê.
Trong các loại hình doanh nghiệp, doanh nghiệp liên doanh có năng suất cao nhất -
năm 2005 đạt 1.357,2 triệu đồng/ lao động với mức tăng năng suất 10%/ năm, tiếp đó
là các doanh nghiệp nhà nước Trung ương - đạt 473,2 triệu đồng/ lao động với mức
tăng 14,2%/ năm, công ty cổ phần có vốn nhà nước đạt 380 triệu đồng/ lao động với
mức tăng 18%/ năm, doanh nghiệp tư nhân đạt 360,9 triệu đồng/ lao động với mức
tăng 3,7%/ năm.
Trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã tích cực đổi mới tổ chức quản lí, đẩy