Cơ chế xâm nhập thức ăn qua màng tế bào vi sinh
vật:
Để sinh trưởng và phát triển, tế bào vi sinh vật phải
thường xuyên trao đổi
chất và năng lượng với môi trường xung quanh. Giữa
môi trường và tế bào tồn tại
một hàng rào thẩm thấu, hàng rào này chính là màng
nguyên sinh chất lipoprotein.
Màng nguyên sinh chất có khả năng điều chỉnh tinh
vi sự ra vào của các chất khác
nhau. Sự vận chuyển các chất qua màng tế bào tuân
theo một trong hai cơ chế:
a. Cơ chế khuếch tán thụ động (khuếch tán đơn
giản): Theo cơ chế này các
chất đi qua màng nguyên sinh chất nhờ sự chênh lệch
nồng độ (trong trường hợp
các chất không điện phân) hay chênh lệch điện thế
(trong trường hợp các ion) ở hai
phía của màng. Sự vận chuyển này không đòi hỏi
năng lượng. Tuy nhiên trong thực
tế, chỉ có nước, một số chất khí (CO2, O2), axit béo
và một số chất tan trong lipit
vận chuyển theo cơ chế này. Đa số các chất hoà tan
đi qua màng tuân theo cơ chế
vận chuyển đặc biệt.
b. Cơ chế vận chuyển đặc biệt (vận chuyển tích
cực/chuyển hoá không
gian đặc biệt/khuếch tán xúc tiến):
Theo cơ chế này, các chất hoà tan muốn đi qua màng
nguyên sinh chất trước
hết nó phải liên kết với một enzim vận chuyển nằm

S P P
S
PS PS
ATP
ADP + Pvc
Pi P S
S
“hoạt hoá lại”
* Kiểu chuyển dịch nhóm: kiểu này thường gặp ở sự
vận chuyển đường của
vi khuẩn.
Ở vi khuẩn, hầu hết sự vận chuyển đường do hệ
thống photphotranferaza
đảm nhận. Hệ thống này bao gồm 2 enzim (E1 và E2)
và 1 prôtein vận chuyển bền
nhiệt (HPr = Heast- stable carrier protein) có khối
lượng phân tử thấp. Theo kiểu
vận chuyển này, trước hết E1 chuyển photphat từ
photphoenolpiruvat (PEP) đến
HPr:
E1