BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG Ở TRƢỜNG
THPT NGUYỄN VĂN THOẠI THỰC TRẠNG- GIẢI PHÁP
Nguyễn Hằng*

1. Thực trạng của nạn bạo lực học đƣờng
Một trò chơi trên game giết chóc nhau, hay đánh nhau để giành lấy thứ này, thứ
nọ. Một quyển truyện tranh có những hành động bạo lực để giải quyết vấn đề. Một bộ
phim hoạt hình có nội dung tƣơng tự (các phim nhƣ siêu nhân Grow, robo trái cây
chẳng hạn), hay dễ bắt gặp nhƣ một cuộc đá gà…Tất cả đang xuất hiện hàng ngày
trƣớc mắt chúng ta và các em. Từ việc mắt thấy tai nghe hàng ngày đã dần ảnh hƣởng
vào đầu óc trẻ thơ, bởi trẻ thơ nhƣ tờ giấy trắng dễ dàng học hỏi cũng dễ dàng bắt
chƣớc những hành động của ngƣời lớn. Hơn thế, phần lớn ngƣời Việt chúng ta lại có
quan niệm: “thƣơng cho roi cho vọt” nên mỗi khi con cái không ngoan đều lấy việc
đánh đập làm cách răn dạy. Ở một số gia đình bất hạnh khác ngƣời cha mỗi khi đi
nhậu về hay mỗi lần bực tức việc gì liền về nhà trút giận lên vợ, con. Tất cả những
việc ấy tƣởng chừng bình thƣờng nhƣng đã để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn đứa trẻ
sau này. Ngày nay, khi mà xu hƣớng giải quyết vấn đề bằng bạo lực càng gia tăng,
phim ảnh, sách báo, các trang mạng cũng phát triển tràn lan làm “tiêm nhiễm” các em,
và dần hình thành ở các em thói quen dùng bạo lực để giải quyết vấn đề bởi “thắng
làm vua”. Học sinh trƣờng THPT Nguyễn Văn Thoại - Thoại Sơn - An Giang nhiều
em cũng có cùng cách hành xử đó: dùng bạo lực thay vì hòa giải hay đàm phán.
Trƣờng THPT Nguyễn Văn Thoại tọa lạc tại ấp Nam Sơn- Thị Trấn Núi Sập là
một ngôi trƣờng có bề dày lịch sử cũng nhƣ bề dày thành tích. Nhiều năm qua, trƣờng
luôn đứng đầu cả tỉnh về số lƣợng cũng nhƣ chất lƣợng học sinh. Từ năm 2010 trƣờng
có tổng số hơn 40 lớp với hơn một ngàn học sinh của cả ba khối. Trƣớc đây, trong
kháng chiến chống Mỹ trƣờng có tên là Huệ Đức. Khi mới hình thành, trƣờng chỉ là
ngôi trƣờng nhỏ với vài ba phòng học. Và sau nhiều lần đổi tên từ Huệ Đức thành
Thoại Sơn và Nguyễn Văn Thoại (khoảng năm1996-1997). Giờ đây (năm 2014),
trƣờng có 32 phòng học đƣợc trang bị các trang thiết bị hiện đại nhƣ: bảng chống lóa,
ti vi màn hình khổ lớn…Ngoài ra, trƣờng còn có các phòng chức năng phục vụ công
việc giảng dạy của giáo viên cũng nhƣ học tập của học sinh nhƣ phòng tin (đƣợc nối

Nhƣ vậy, bạo lực đang diễn ra hàng ngày hàng giờ không chỉ bên ngoài lớp học mà
còn ngay trong lớp, trong trƣờng.
Bạo lực là hành vi sử dụng sức mạnh thể chất với mục đích gây thƣơng vong, tổn
hại một ai đó. Bạo lực thể chất có thể là điểm tột đỉnh của các cuộc xung đột, ví dụ, hai
quốc gia có thể gây chiến với nhau nếu các nỗ lực ngoại giao bất thành19. Bạo lực học
đƣờng là những hành vi dùng sức mạnh thể chất để giải quyết những mâu thuẫn phát
sinh từ trong lớp, trong trƣờng. Nhà văn Nam Cao - tác giả Chí Phèo đã nhấn mạnh:
“kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai kẻ khác để thể hiện sự ích kỉ 20…” Thế nhƣng
hầu hết học sinh ngày nay khi nảy sinh mâu thuẫn đều dùng nắm đấm và sức mạnh thể
chất để “quy phục” bạn học của mình.
Trƣờng hợp em Trƣơng Vạn Phát lớp 11K5 21 ngồi cạnh bạn Nguyễn Minh Tâm
cùng lớp (năm học 2012-2013), vì đùa với bạn (ném sách và tập bạn ra cửa) làm phát
sinh mâu thuẫn và dẫn đến việc hai em này đánh nhau ngay trong lớp học. Mặc dù
đƣợc các bạn can ngăn nhƣng hậu quả cả hai em đều bị kỷ luật trƣớc hội đồng kỷ luật
của trƣờng22. Hay vụ việc của Huỳnh Văn Phố lớp 10K8 và em Nguyễn Thanh Hùng
lớp 10K11 (năm học 2010-2011). Em Phố học trên lầu có bạn thân học 10A11 dƣới
lầu là Kim Hƣơng, vì trắng trẻo lại có da thịt nên bạn Kim Hƣơng có biệt danh là “heo
19

/>Câu nói của nhân vật Hộ trong Đời thừa của Nam Cao
21
Từ khi cải cách sách giáo khoa THPT năm 2006 tƣờng Nguyễn Văn Thoại có 2 ban: Nâng
cao tự nhiên các lớp đƣợc đánh dấu bằng chữ A (10A1,10A2), các lớp cơ bản đánh dấu bằng
chữ K (10k1,10K2), năm 2012-2013 trƣờng bỏ ban nâng cao các lớp học theo ban cơ bản.
22
Căn cứ vào nội dung vi phạm của học sinh kèm theo các tờ tự kiểm, giáo viên chủ nhiệm sẽ
đề xuất với Hội đồng kỉ luật (đứng đầu là hiệu trƣởng) mức xử lí phù hợp
20

110

này ngày càng gia tăng làm cho nhiều học sinh lo sợ, hoang mang khi đến trƣờng. Phụ
huynh cũng không yên tâm. Bên cạnh việc giải quyết vấn đề bằng nắm đấm, các em
còn sử dụng cả vũ khí nguy hiểm để giải quyết các mâu thuẫn phát sinh. Nhƣ vậy, bạo
lực học đƣờng ngày nay đang là một vấn đề “nóng” đƣợc nhà trƣờng, gia đình và xã
hội quan tâm. Nhiều vụ bạo lực đã vƣợt ra khuôn khổ trƣờng học và cái giá phải trả
của các em tham gia là bị phạt hành chính hay nặng hơn là phải đứng trƣớc vành móng
ngựa.
Ngày nay, bạo lực học đƣờng đƣợc Hội đồng kỷ luật trƣờng xem xét dƣới hai
góc độ để xử lý và từ đó, đƣa ra hình thức kỷ luật phù hợp: có tổ chức và không có tổ
chức. Bạo lực không có tổ chức là những vụ đánh nhau giữa hai học sinh cùng lớp hay
khác lớp, cùng khối hay khác khối. Mâu thuẫn phát sinh và để giải quyết mâu thuẫn ấy,
học sinh chứng minh “sức mạnh cơ bắp” của mình để “dạy dỗ” bạn. Nghĩa là giải
quyết trực tiếp không qua tổ chức lôi kéo các bạn khác, không có sự chuẩn bị. Với loại
111


bạo lực này, hình thức xử lý và mức kỷ luật sẽ nhẹ hơn bởi đây là sự “nóng giận nhất
thời”, “tuổi trẻ bồng bột”, “giận quá mất khôn”. Và nếu học sinh tham gia đánh nhau
trong trƣờng hợp này mức xử lý nặng nhất là khiển trách trƣớc Hội đồng kỷ luật của
trƣờng và hạ hai bậc hạnh kiểm. Bạo lực có tổ chức là những vụ đánh nhau có sự
chuẩn bị, đƣợc tính toán kĩ, số lƣợng học sinh tham gia đông (nhƣ vụ em Kim Ba có 6
học sinh trực tiếp tham gia và 3 em bị liên đới xử lý ), thậm chí mang cả hung khí theo.
Trƣờng hợp này sẽ đƣợc xem xét tùy vào hậu quả của nó, nếu chỉ đơn giản là bị
thƣơng thì bên nào sai phải trả tiền thuốc và mức xử lý cũng nặng hơn23. Nhƣ vậy, bạo
lực học đƣờng đang là vấn đề nan giải và đƣợc nhiều ngƣời quan tâm. Trƣớc đây, chỉ
có giáo viên đánh học sinh, chƣa bao giờ có học sinh đánh giáo viên hay học sinh đánh
nhau. Tại sao ngày nay vấn đề này lại trở nên phổ biến ở các trƣờng từ thành thị đến
nông thôn, từ THPT đến THCS, vậy nguyên nhân từ đâu.
2. Nguyên nhân
Nhìn chung có hai nguyên nhân chính: do chủ quan và do khách quan 24.


112


rằng mình có thể làm bất cứ việc gì miễn sao “đòi” lại đƣợc “danh dự”. Các em cho
rằng mình đã lớn phải có hành động cụ thể để chứng tỏ mình là “ngƣời lớn”. Và những
gì ngƣời lớn đã làm hiện ra trong đầu các em. Đó là cảnh cha đánh mẹ, hay hai con gà
đá nhau. Các em cho rằng làm nhƣ thế để thị uy, chứng tỏ sức mạnh và mai mốt đối
phƣơng “không dám nữa”, “lép vế” trƣớc mình. Trong hoàn cảnh ấy, phần lớn các em
hành động theo “bản năng” nhƣ một con vật mù quáng, thiếu ý thức và khi xảy ra hậu
quả nghiêm trọng thì mọi việc đã rồi.
2.2. Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân thứ hai là do khách quan. Do ảnh hƣởng của phim ảnh bạo lực, các
trò chơi bạo lực từ “ảo đến thật”, từ trên bàn phím ra đời sống. Ngày nay, cuộc sống
kinh tế khá giả, phần lớn cha mẹ sẵn sàng cho con bất cứ cái gì cho “bằng bạn bằng
bè” mà không hề nhận ra tác hại của nó. Một chiếc điện thoại di động hiện đại có đầy
đủ tính năng để phục vụ học tập. Nhƣng công dụng tốt chƣa thấy phát huy đã thấy các
em lên mạng chơi game, tải những hình ảnh đồi trụy, những bộ phim “nóng” để rồi bắt
chƣớc làm theo.
Nhƣ vậy, nguyên nhân thứ hai là do tác động từ bên ngoài, do phim ảnh, gia đình,
và tác động từ xã hội. Theo số liệu thống kê của công an huyện Thoại Sơn, xung
quanh trƣờng với khoảng cách 500m có 5 tiệm internet và hàng chục quán “tum”. 26
Cùng với nhiều quán nƣớc là nơi các em tụ tập bỏ học, la cà quán xá để rồi phát sinh
những mâu thuẫn và giải quyết các mâu thuẫn ấy bằng bạo lực. Theo thống kê 16 vụ
bạo lực năm 2012-2013 có 7 vụ (chiếm 43,75% ) là các vụ bạo lực có nguyên nhân từ
quán cà phê. Từ những câu nói đùa vô tình hay những lời trêu chọc tại quán là những
nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bạo lực.
Bên cạnh ấy, phần lớn các bậc phụ huynh lại ít có điều kiện quan tâm con em
mình nên mỗi khi phát sinh mâu thuẫn các em không có nơi “tƣ vấn” nên giải quyết ra
sao và giải quyết nhƣ thế nào. Bản thân tôi từng nhiều năm làm công tác chủ nhiệm

khác đã bị “xử” một cách thê thảm. Em bị một toán học sinh lớp 10 và nhiều thanh
niên bên ngoài chặn đánh trƣớc cổng trƣờng rồi xé áo, xén tóc. May mà có bảo vệ đến
can thiệp nếu không hậu quả ra sao chƣa ai biết. Đến giờ, sau nhiều năm rời ghế nhà
trƣờng em Quyên vẫn chƣa lập gia đình vì sợ “ông xã” tƣơng lai biết đƣợc “chuyện
cũ” của cô. Phần lớn các em bị bạo lực và tham gia bạo lực đều bị ảnh hƣởng đến tâm
lý và để lại nhiều di chấn sau này. Ngoài ảnh hƣởng đến tâm lý, bạo lực học đƣờng
còn ảnh hƣởng đến hạnh kiểm của các em. Tham gia đánh nhau có tổ chức cũng nhƣ
không có tổ chức đều bị kỉ luật và hạ hạnh kiểm, làm ảnh hƣởng xấu trong mắt của bạn
bè và giáo viên. Nếu bị đánh mà không đánh lại thì bị cho là “hèn”, “nhịn là nhục” nên
“cự là đục” là phƣơng châm của các em. Phần lớn các vụ học sinh của trƣờng đánh
nhau đều xuất phát từ hai phía nên ngƣời nào cũng là chủ mƣu và ngƣời nào cũng là
nạn nhân. Hầu hết các em đánh nhau đều bị trƣờng mời phụ huynh vào xử lý và phần
lớn phụ huynh không biết con em mình có mâu thuẫn với bạn, hay đánh bạn. Bạo lực
học đƣờng còn ảnh hƣởng nghiêm trọng đến kết quả các em.
Phần lớn giáo viên hay để ý các em có hạnh kiểm không tốt và do một phần tâm
lý lo sợ nên các em thƣờng lơ là trong học tập dẫn đến kết quả sa sút. Mỗi năm trƣờng
có hơn vài chục học sinh ở lại lớp do học lực yếu và hạnh kiểm yếu (nguyên nhân
chính của hạnh kiểm yếu là đánh nhau). Ngay từ bây giờ cần có giải pháp phù hợp và
khả thi để hạn chế và dần chấm dứt tình trạng bạo lực này.
3. Giải pháp khắc phục
Nhiều năm qua trƣờng đã thƣờng xuyên kết hợp với giáo viên bộ môn và giáo
viên chủ nhiệm tuyên truyền, giáo dục các em về hậu quả cũng nhƣ tác hại của bạo lực
học đƣờng. Năm học 2011-2012 đề thi học kì I của hai khối 10 và 11 phần nghị luận
xã hội là nạn bạo lực học đƣờng. Ngoài công tác tuyên truyền qua giáo viên, trƣờng
còn tổ chức các buổi tuyên truyền dƣới cờ để các em biết. Hơn thế nữa năm học 2014 2015 trƣờng còn kết hợp với Ủy ban huyện tổ chức buổi xét xử lƣu động một thanh
niên ấp Đông Sơn II Thị Trấn Núi Sập đánh nhau với bạn. Học sinh ba khối đƣợc nghỉ
học một buổi để dự phiên tòa. Qua phiên tòa, đƣợc sự nhắc nhở cũng nhƣ chỉ dạy của
hội đồng xét xử về hành vi “cố ý đánh nhau gây thƣơng tích” các em đã hiểu đƣợc đâu
là hành vi đúng và đâu là hành vi sai để có hƣớng sửa chữa và khắc phục. Chính vì vậy,
mà năm học này số vụ bạo hành của trƣờng đã giảm đáng kể. Tính từ tháng 8 đến nay

ngày hối hận vì lỗi lầm của mình đã hoàn lƣơng vƣơn lên làm ngƣời tốt, đó là minh
chứng điển hình. Chúng ta hoàn toàn có thể và có khả năng để ngăn chặn nạn bạo lực
học đƣờng bằng sự quan tâm, chia sẻ, hƣớng thiện cho các em cũng nhƣ đừng quá
nghiêm khắc, hãy hòa mình vào các em để hiểu các em hơn. Hãy là ngƣời cha, ngƣời
mẹ thứ hai thật sự cho các em để những đau buồn, thất vọng hay mâu thuẫn trong cuộc
sống đƣợc các em chia sẻ. Hãy hƣớng những chú hƣơu lầm đƣờng đi đúng hƣớng bằng
chính nghề của mình: giáo dục.

27

Mẹ Khổng Tử là Khổng mẫu. Lúc đầu nhà bà cạnh một lò mổ heo. Một hôm bà thấy những
đứa trẻ hàng xóm trong đó có con bà bắt một con chó con ra để “làm thịt” nhƣ ngƣời lớn đã
làm với heo. Bà nói: “đây không phải nơi con ta ở”. Bà dọn nhà đến cạnh chợ, thấy con cũng
bắt chƣớc ngừơi lớn buôn bán, bà lại bảo : “đây không phải nơi con ta ở”. Sau đó bà dọn nhà
đến cạnh một trƣờng học, thấy con cũng cắp sách đi học nhƣ bao ngừơi, bà liền bảo : “đây là
nơi con ta ở”.

115


Kho Ebook miễ n phí
ebookfree247.blogspot.com
Cơ sở Dữ liệ u Hội t hảo/Tham luận
t huvie nhoit hao.blogspot.com
t huvie nt hamluan.blogspot.com

CHIA SẺ TRI THỨC