ĐINH VĂN QUẾ
CHÁNH TOÀ TOÀ HÌNH SỰ TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

BÌNH LUẬN KHOA HỌC
BỘ LUẬT HÌNH SỰ
PHẦN CÁC TỘI PHẠM

(TẬP IX)
CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN CÔNG CỘNG,
TRẬT TỰ CÔNG CỘNG
(BÌNH LUẬN CHUYÊN SÂU)

NHÀ XUẤT BẢN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH


LỜI GIỚI THIỆU
Bộ luật hình sự đã được Quốc hội khoá X, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày
21 tháng 12 năm 1999, có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2000 (sau
đây gọi tắt là Bộ luật hình sự năm 1999). Đây là Bộ luật hình sự thay thế Bộ
luật hình sự năm 1985 đã được sửa đổi, bổ sung bốn lần vào các ngày 28-121989, ngày 12-8-1991, ngày 22-12-1992 và ngày 10-5-1997.
Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh đang xuất bản bộ sách BÌNH
LUẬN KHOA HỌC BỘ LUẬT HÌNH SỰ, được thể hiện với nội dung Bình
luận chuyên sâu. Hiện tại đã in 10 tập: 1 tập Phần chung và 9 tập Phần các
tội phạm.
Tác giả của bộ sách là Thạc sĩ luật học Đinh Văn Quế, Chánh toà Toà
hình sự Toà án nhân dân tối cao; đã nhiều năm công tác trong ngành, có
nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, tham gia giảng dạy, đã cho xuất bản nhiều
tác phẩm về luật hình sự, đồng thời cũng là người trực tiếp tham gia xét xử
nhiều vụ án hình sự.
Xin trân trọng giới thiệu tập 9 (Phần các tội phạm) của Bộ sách trên
và mong nhận được sự đóng góp của bạn đọc.

phạm an toàn công cộng vừa xâm phạm trật tự công cộng, nên việc tách bạch
đâu là xâm phạm an toàn công cộng, đâu là xâm phạm trật tự công cộng là
vấn đề không đơn giản. Chính vì vậy mà nhà làm luật quy định các tội xâm
phạm an toàn công cộng và các tội xâm phạm trật tự công cộng trong cùng
một chương là có cơ sở. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, đối với các tội vi
phạm về an toàn giao thông nhà làm luật nên quy định riêng thành một
chương, vì đối với các tội phạm này có những đặc điểm tương tự như nhau và
khác với các tội xâm phạm trật tự công cộng khác. Hy vọng rằng, khi có chủ
trương sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự, ý kiến này sẽ được nhà làm luật quan
tâm, xem xét.
Các tội các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng quy tại
chương XIX, trừ các tội vi phạm quy định về an toàn giao thông (đã giới thiệu
ở tập VII) thì còn lại hầu hết có sửa đổi, bổ sung. Một số tội trước đây quy
định tại Mục B - Chương một – Phần các tội phạm Bộ luật hình sự năm 1985
1

Các tội vi phạm quy định về an toàn giao thông đã được bình luận tại Tập VII.

3


nay được quy định tại Chương XIX như: tội chiếm đoạt máy bay, tàu thuỷ; tội
điều khiển máy bay vi phạm các quy định về hàng không của nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội điều khiển phương tiện hàng hải vi phạm các
quy định về hàng hải của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội chế
tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí
quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự; tội phá huỷ công trình, phương tiện
quan trọng về an ninh quốc gia; tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng,
mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ; tội chiếm đoạt, tàng trữ, vận
chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ; tội sản


tiền là hình phạt chính; hầu hết các tội phạm trong chương này đều quy định
hình phạt tiền là hình phạt bổ sung; có 2 tội có hình phạt cao nhất là tử hình,
đó là: tội chiếm đoạt máy bay, tàu thuỷ và tội phá huỷ công trình, phương tiện
quan trọng về an ninh quốc gia nhưng thực tiễn xét xử tội chiếm đoạt máy
bay, tàu thuỷ chưa xảy ra nên hình phạt tử hình cũng chưa áp dụng, còn đối
với tội phá huỷ công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia tuy có
xảy ra nhưng chưa có trường hợp nào áp dụng hình phạt tử hình; 7 tội có hình
phạt cao nhất là tù chung thân. Các tội phạm có mức hình phạt là tử hình và tù
chung thân đều là tội trước đây quy định tại chương “các tội xâm phạm an
ninh quốc gia”.
Hầu hết các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng nhà làm
luật đều quy định hình phạt bổ sung đối với người phạm tội và được quy định
ngay trong cùng một điều luật.

PHẦN THỨ HAI
CÁC TỘI PHẠM CỤ THỂ
1. TỘI TỔ CHỨC ĐUA XE TRÁI PHÉP

Điều 206. Tội tổ chức đua xe trái phép
1. Người nào tổ chức trái phép việc đua xe ô tô, xe máy hoặc các loại
xe khác có gắn động cơ, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi
triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến
năm năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ
ba năm đến mười năm:
a) Tổ chức đua xe có quy mô lớn;
b) Tổ chức cá cược;
c) Tổ chức việc chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự an
toàn giao thông hoặc người có trách nhiệm giải tán cuộc đua xe trái phép;

các quy định về an toàn giao thông, mặc dù khoản 6 Điều 8 Luật giao thông
đường bộ có quy định cấm đua xe, tổ chức đua xe trái phép và 2 tội này cũng
xâm phạm đến an toàn giao thông đường bộ.
A. CÁC DẤU HIỆU CƠ BẢN CỦA TỘI PHẠM
1. Các dấu hiệu thuộc về chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội phạm này không phải là chủ thể đặc biệt, chỉ cần người
có năng lực chịu trách nhiệm hình sự và đến một độ tuổi theo quy định của
Bộ luật hình sự thì đều có thể trở thành chủ thể của tội phạm này.
Người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách
nhiệm hình sự về tội phạm này thuộc trường hợp quy định tại khoản 2, khoản
3 và khoản 4 của điều luật; người đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm
6


hình sự về tội phạm này không phân biệt thuộc trường hợp nào quy định tại
điều luật.
2. Các dấu hiệu thuộc về khách thể của tội phạm
Khách thể của tội phạm này vừa xâm phạm đến an toàn công cộng vừa
xâm phạm đến trật tự công cộng.
Xâm phạm an toàn công cộng là gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại
đến tài sản, tính mạng, sức khoẻ của con người ở nơi công cộng, làm cho mọi
người hoang mang lo sợ. Điều này thì ai cũng thấy, bất kể ở đâu khi đoàn xe
đua đi qua ai cũng sợ hãi và không ít trường hợp do đua xe trái phép đã gây ra
hậu quả chết người hoặc gây tổn hại đến sức khoẻ của con người.
Cùng với việc gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến tài sản, tính
mạng, sức khoẻ của con người thì hành vi tổ chức đua xe trái phép còn gây
mất trật tự nơi công cộng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động bình
thường của cộng đồng, gây náo động nơi công cộng, nhiều trường hợp làm tắc
nghẽn giao thông nhiều giờ.
Đối tượng tác động của tội phạm này chính là người đua xe, người cổ

người đua xe; cung cấp xe cho người đua xe; tổ chức canh gác, bảo vệ hoặc
chống đối lại lực lượng làm nhiệm vụ; huy động, lôi kéo, mua chuộc người
khác cổ vũ cho cuộc đua.v.v…
Người phạm tội có thể thực hiện một hoặc một số hành vi nêu trên; nếu
người phạm tội chỉ thực hiện những hành vi không trực tiếp liên quan đến
hành vi tổ chức đua xe trái phép thì người phạm tội phải là người chịu sự chỉ
huy của người khác và hành vi của người này cùng với hành vi của người
khác tạo nên một cuộc đua xe trái phép. Ví dụ: Dưới sự chỉ huy của Vũ Văn
A, nên Nguyễn Quốc B được phân công canh gác nếu thấy Cảnh sát giao
thông thì điện thoại báo cho A biết, còn Bùi Quốc H được phân công rủ rê, lôi
kéo một số thanh niên ra đường cổ vũ khi đoàn xe đua đi qua, còn Đặng Xuân
Đ được phân công quyên góp tiền để làm giải thưởng cho cuộc đua; mỗi hành
vi của từng người nếu tách riêng ra thì không có thể tổ chức thành một cuộc
đua xe trái phép nhưng kết nối lại dưới sự chỉ huy của một người thì cuộc đua
xe trái phép sẽ được thực hiện.
Tội phạm hoàn thành khi người phạm tội đã thực hiện hành vi tổ chức
đua xe trái phép, việc đua xe có xảy ra hay không không phải là dấu hiệu bắt
buộc. Nếu đã tổ chức cuộc đua nhưng vì những lý do khách quan nên cuộc
đua không thực hiện được thì cũng không vì thế mà cho rằng hành vi tổ chức
đua xe chưa cấu thành tội phạm, mà người phạm tội chỉ có thể được coi là
phạm tội ở giai đoạn chưa đạt. Tuy nhiên, nếu đã tổ chức đua xe trái phép
nhưng trước khi cuộc đua bắt đầu, không có cản trở khách quan nào khác mà
người phạm tội quyết định ngưng cuộc đua lại và không tiến hành đua xe nữa
8


thì được coi là tự nguyện nửa chừng chấm dứt việc phạm tội và được miễn
trách nhiệm hình sự về tội tổ chức đua xe trái phép3.
b. Hậu quả
Hậu quả không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. Tuy nhiên,

phần chung. NXB T.p. Hồ Chí Minh năm 2000. tr. 113.
3

9


thì tuỳ trường hợp người tổ chức và người đua xe trái phép sẽ bị truy cứu
trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật từ công cộng. Do đó việc quy định các
hành vi này thành một tội độc lập là không cần thiết.
4. Các dấu hiệu thuộc về mặt chủ quan của tội phạm
Người phạm tội tổ chức đua xe trái phép thực hiện hành vi phạm tội
của mình là do cố ý, tức là người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là
hành vi tổ chức đua xe trái phép, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong
muốn hậu quả xảy ra hoặc thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra,
tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.4
B. CÁC TRƯỜNG HỢP PHẠM TỘI CỤ THỂ
1. Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 206 Bộ luật
hình sự
Theo quy định tại khoản 1 Điều 206 Bộ luật hình sự, thì người phạm tội
có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không
giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm, là tội phạm
nghiêm trọng.
Khi quyết định hình phạt đối với người phạm tội tổ chức đua xe trái
phép theo khoản 1 Điều 206 Bộ luật hình sự, Toà án cần căn cứ vào các quy
định về quyết định hình phạt tại Chương VII Bộ luật hình sự (từ Điều 45 đến
Điều 54).5 (Nguyên tắc này chúng tôi sẽ không nhắc lại khi phân tích đối với
các tội phạm khác trong chương này).
Nếu người phạm tội có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại Điều 46
Bộ luật hình sự, không có tình tiết tăng nặng hoặc tuy có nhưng mức độ tăng
nặng không đáng kể, thì có thể được áp dụng hình phạt tiền hoặc hình phạt cải

b. Tổ chức cá cược
Cùng với việc tổ chức đua xe trái phép, người phạm tội có thể còn có
hành vi tổ chức cá cược. Thực chất hành vi tổ chức cá cược là hành vi tổ chức
đánh bạc, nhưng là đánh bạc bằng hình thức đua xe. Cá cược là đánh cuộc ăn
tiền về việc thắng thua của những chiếc xe đua; một số địa phương gọi là “cá
độ”.
Khi áp dụng tình tiết này cần chú ý:
- Chỉ người tổ chức đua xe trái phép mà tổ chức các cược về việc thắng
thua của cuộc đua do mình tổ chức thì mới thuộc trường hợp quy định tại
điểm b khoản 2 Điều 206 Bộ luật hình sự; nếu không phải là người tổ chức
đua xe trái phép mà là người khác tổ chức cá cược thì hành vi cá cược này là
hành vi tổ chức đánh bạc thuộc trường hợp quy định tại Điều 249 Bộ luật hình
sự. Ví dụ: A biết có cuộc đua xe do B tổ chức, nên đã tổ chức cho một số đối
tượng cá cược, thì A phạm tội tổ chức đánh bạc, còn B chỉ phạm tội tổ chức
đua xe trái phép.

Do chưa có hướng dẫn chính thức, nên việc xác định này cũng như các tình tiết khác là yếu tố định
khung hình phạt mà tác giả nêu trong khi bình luận chỉ là ý kiến riêng của tác giả. Nếu sau này có
hướng dẫn chính thức thì phải áp dụng theo hướng dẫn chính thức đó.
6

11


- Người phạm tội nếu đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm b
khoản 2 Điều 206 Bộ luật hình sự thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự
về tội tổ chức đánh bạc theo Điều 249 Bộ luật hình sự nữa, nhưng đối với
người tham gia cá cược vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đánh
bạc nếu có đủ dấu hiệu quy định tại Điều 248 Bộ luật hình sự.
c. Tổ chức việc chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự an toàn

bức, đe dọa, rủ rê, lôi kéo người khác hoặc tạo điều kiện vật chất hoặc tinh
12


thần cho người khác để họ tham gia vào việc chống lại người có trách nhiệm
bảo đảm trật tự an toàn giao thông hoặc người có trách nhiệm giải tán cuộc
đua xe trái phép.
d. Tổ chức đua xe nơi tập trung đông dân cư
Nơi tập trung đông dân cư là nơi có đông dân cứ trú, sinh sống, làm
việc như thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố, các khu công nghiệp, khu nghỉ mát
du lịch…
Cũng coi là nơi tập trung đông dân cư, nếu trong một không gian, thời
gian nhất định ở đó có tập trung đông người như: Sân vận động, nhà thi đấu,
nơi tổ chức lễ hội, mít tinh, biểu tình. Những nơi này bình thường không có
đông người nhưng trong một không gian, thời gian nhất định số người tập
trung đến những nơi này đông đúc.
Không coi là tổ chức đua xe trái phép nơi tập trung đông dân cư, nếu
người phạm tội tổ chức đua xe trái phép đã lôi kéo đông người đứng hai bên
đường cổ vũ cho đoàn đua đi qua mà đoạn đường đua đó không phải nơi đông
dân cư.
đ. Tháo dỡ các thiết bị an toàn khỏi phương tiện đua;
Các phương tiện tham gia vào cuộc đua như: ô tô, xe máy hoặc các loại
xe khác có gắn động cơ là các phương tiện đã được nhà sản xuất chế tạo theo
một mấu thiết kế theo một tiêu chuẩn kỹ thuật được phê duyệt của cơ quan có
thẩm quyền, bảo đảm độ an toàn cho người điều khiển. Nói chung, việc tổ
chức đua xe trái phép, người tổ chức không chủ trương tháo dỡ các thiết bị an
toàn khỏi phương tiện, mà việc tháo dỡ các thiết bị an toàn khỏi phương tiện
lại do chính người đua xe thực hiện. Dù người phạm tội tổ chức đua xe có chủ
trương hay không có chủ trương tháo dỡ các thiết bị an toàn khỏi phương tiện
nhưng người đua xe có hành vi tháo dỡ các thiết bị an toàn khỏi phương tiện

- Gây thiệt hại nghiêm trọng cho tài sản của người khác
Gây thiệt hại nghiêm trọng cho tài sản của người khác là trường
hợp do tổ chức đua xe trái phép mà gây thiệt hại về tài sản cho người
tham gia đua hoặc của người khác có giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới
500 triệu đồng. Nếu gây thiệt hại trên 500 triệu đồng thì phải coi là
trường hợp gây hậu quả rất nghiêm trọng quy định tại điểm b khoản 3
Điều 206 Bộ luật hình sự.
Khi áp dụng tình tiết quy định tại điểm e khoản 2 Điều 206 Bộ luật
hình sự đối với người phạm tội cần chú ý:

14


- Người khác quy định ở đây không phải là người tổ chức đua xe
(người phạm tội), họ chỉ có thể là tham gia đua xe, người cổ vũ đua xe,
người đi đường hoặc người khác.
- Nếu người tổ chức đua xe lại cùng tham gia đua xe thì những
thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ hoặc tài sản gây ra cho chính họ thì không
tính để xác định tình tiết là yếu tố định khung hình phạt đối với người phạm
tội.
g. Tái phạm về tội này hoặc tội đua xe trái phép.
Tái phạm về tội này là trường hợp đã bị kết án về tội tổ chức đua xe trái
phép, chưa được xoá án tích mà lại phạm tội tổ chức đua xe trái phép.
Tái phạm về tội đua xe trái phép là trường hợp đã bị kết án về tội đua
xe trái phép, chưa được xoá án tích mà lại phạm tội tổ chức đua xe trái phép.
Khi áp dụng tình tiết tái phạm về tội đua xe trái phép cũng cần chú ý:
điều luật chỉ quy định “tái phạm về tội đua xe trái phép” mà không quy định
“tái phạm về hành vi đua xe trái phép” nên đối với trường hợp một người tuy
có hành vi đua xe trái phép nhưng lại bị kết án về tội gây rối trật tự công cộng
thì không coi là tái phạm về tội đua xe trái phép. Ví dụ: A, B, C và D đều có

Khi các định tình tiết tái phạm guy hiểm đối với người phạm tội tổ
chức đua xe trái phép cần chú ý:
- Điều luật không quy định tái phạm nguy hiểm về tội này hoặc tội đua
xe trái phép nên chỉ cần trước khi người phạm tội tổ chức đua xe trái phép họ
đã bị kết án về tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng do cố ý
(không phân biệt đó là tội phạm nào), chưa được xoá án tích mà lại phạm tội
tổ chức đua xe trái phép thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 206 Bộ
luật hình sự (khoản 2 Điều 206 Bộ luật hình sự là tội phạm rất nghiêm trọng).
- Người phạm tội cũng có thể đã bị kết án về tội tổ chức đua xe trái
phép thuộc trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 hoặc khoản 4 Điều 206
Bộ luật hình sự hoăc hoăc tội đua xe trái phép thuộc trường hợp quy định tại
khoản 3 hoặc khoản 4 Điều 207 Bộ luật hình sự nhưng chưa được xoá án tích
mà lại phạm tội tổ chức đua xe trái phép thuộc trường hợp quy định tại khoản
2 Điều 206 Bộ luật hình sự. Nếu người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm
nguy hiểm thì không coi là trường hợp “đã tái phạm tội này hoặc tội đua xe
trái phép” quy định tại điểm g khoản 2 Điều 206 Bộ luật hình sự nữa. Tuy
nhiên, tái phạm nguy hiểm về tội tổ chức đua xe trái phép hoặc tội đua xe trái
phép thì tính chất, mức độ nguy hiểm cao hơn trường hợp tái phạm nguy hiểm
khác.
- Người phạm tội đã tái phạm (không phân biệt đã tái phạm tội phạm
nào), chưa được xoá án tích mà lại phạm tội tổ chức đua xe trái phép (không
16


phân biệt thuộc trường hợp quy định tại khoản nào của điều luật). Nếu tái
phạm tội tổ chức đua xe trái phép hoặc tội đua xe trái phép chưa được xoá án
tích mà lại phạm tội tổ chức đua xe trái phép thì tính chất, mức độ nguy hiểm
cao hơn.
b. Gây hậu quả rất nghiêm trọng
Gây hậu quả rất nghiêm trọng là gây ra những thiệt hại rất lớn cho tính

tình tiết tăng nặng hoặc tuy có nhưng mức độ tăng nặng không đáng kể, thì có
thể được áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự phạt dưới bảy năm tù nhưng không
được dưới ba năm.
Nếu thuộc cả hai trường hợp quy định tại khoản 3 của điều luật hoặc
tuy tuy chỉ thuộc một trường hợp quy định tại khoản 3 của điều luật nhưng
còn tập trung nhiều tình tiết quy định tại khoản 2 của điều luật và người phạm
tội có nhiều tình tiết tăng nặng quy định tại Điều 48 Bộ luật hình sự, không có
tình tiết giảm nhẹ hoặc nếu có nhưng mức độ giảm nhẹ không đáng kể, phạm
tội thuộc cả hai trường hợp quy định tại khoản 3 điều luật thì có thể bị phạt
đến mười lăm năm tù.
4. Phạm tội thuộc các trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 206 Bộ
luật hình sự
Khoản 4 của điều luật chỉ quy định một tình tiết là yếu tố định khung
hình phạt, đó là “gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”.
Cũng như đối với trường hợp gây hậu quả rất nghiêm trọng, đến nay
chưa có giải thích hoặc hướng dẫn chính thức thế nào là gây hậu quả đặc biệt
nghiêm trọng do hành vi tổ chức đua xe trái phép gây ra, nên có thể tham
khảo hướng dẫn về tình tiết gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với một số
tội phạm khác để xác định hành vi tổ chức đua xe trái phép gây ra hậu quả đặc
biệt nghiêm trọng nếu:
- Làm chết ba người trở lên;
- Làm chết hai người và còn gây tổn hại cho sức khoẻ của một đến hai
người với tỷ lệ thương tật của mỗi người từ 31% trở lên;
- Làm chết một người và còn gây tổn hại cho sức khoẻ của ba đến bốn
người với tỷ lệ thương tật của mỗi người từ 31% trở lên;
- Gây tổn hại cho sức khoẻ của năm người trở lên với tỷ lệ thương tật
của mỗi người từ 31% trở lên;
- Gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ một tỷ năm trăm triệu đồng trở lên.
Ngoài các thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ và tài sản được hướng dẫn
trên đây, thực tiễn cho thấy có thể còn có thiệt hại phi vật chất như có ảnh hưởng

Điều 207. Tội đua xe trái phép
1. Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe khác có
gắn động cơ gây thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản của người khác hoặc đã bị xử
phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá
án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi
triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến
ba năm.
19


2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ
hai năm đến bảy năm:
a) Gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức
khoẻ, tài sản của người khác;
b) Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không
cứu giúp người bị nạn;
c) Tham gia cá cược;
d) Chống lại người có trách nhiệm bảo đảm trật tự an toàn giao thông
hoặc người có trách nhiệm giải tán cuộc đua xe trái phép;
đ) Đua xe nơi tập trung đông dân cư;
e) Tháo dỡ các thiết bị an toàn khỏi phương tiện đua;
g) Tái phạm về tội này hoặc tội tổ chức đua xe trái phép.
3. Phạm tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm hoặc gây hậu quả
rất nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm.
4. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ mười
hai năm đến hai mươi năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến ba
mươi triệu đồng.

Định nghĩa: Đua xe trái phép là hành vi của hai hoặc nhiều người điều

vụ đua xe ô tô trái phép xảy ra tại thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2002. Để
phù hợp với thực tiễn xét xử, đồng thời phản ảnh đúng bản chát của hành vi
phạm tội, hy vọng rằng khi sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự vấn đề này sẽ
được Quốc hội quan tâm xem xét.
A. CÁC DẤU HIỆU CƠ BẢN CỦA TỘI PHẠM
1. Các dấu hiệu thuộc về chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội phạm này không phải là chủ thể đặc biệt, chỉ cần người
có năng lực chịu trách nhiệm hình sự và đến một độ tuổi theo quy định của
Bộ luật hình sự thì đều có thể trở thành chủ thể của tội phạm này.
Theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự thì, người từ đủ 14 tuổi trở
lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này
thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 của điều luật; người đủ 16
tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này không phân biệt
thuộc trường hợp nào quy định tại điều luật.
Nếu người phạm tội chưa gây thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản của người
khác thì phải là người đã bị xử phạt hành chính về hành vi đua xe trái phép
hoặc đã bị kết án về tội đua xe trái phép, chưa được xoá án tích mà còn vi
phạm thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đua xe trái phép.
2. Các dấu hiệu thuộc về khách thể của tội phạm
Cũng tương tự như đối với tội tổ chức đua xe trái phép, khách thể của
tội phạm này vừa xâm phạm đến an toàn công cộng vừa xâm phạm đến trật tự
công cộng.

21


Khác với tội tổ chức đua xe trái phép, đối tượng tác động của tội phạm
này không phải là người đua xe, mà là phương tiện dùng để đua là ô tô, xe
máy hoặc các loại xe khác có gắn động cơ.
3. Các dấu hiệu thuộc về mặt khách quan của tội phạm



không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đua xe trái phép mà tuỳ trường
hợp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây rối trật tự công cộng.
b. Hậu quả
Hậu quả là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. Nếu hậu quả chưa xảy
ra, tức là chưa gây thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản của người khác thì hành vi
đua xe trái phép chưa cấu thành tội đua xe trái phép. Tuy nhiên, hành vi đua
xe trái phép của người đua xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội
gây rối trật tự công cộng. Như trên chúng tôi đã phân tích thì quy định này là
chưa phù hợp với thực tiễn đấu tranh phòng chống loại tội phạm này, hy vọng
rằng khi sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự vấn đề này sẽ được nhà làm luật
quan tâm.
Điều luật chỉ quy định gây thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản của người
khác chứ không quy định gây thiệt hại tới mức nào, nên chỉ cần xác định có
gây thiệt hại đến sức khoẻ và tài sản của người khác là hành vi đua xe trái
phép đã cấu thành tội phạm rồi.
Đối với thiệt hại về sức khoẻ của người khác cũng cần phải có chứng
nhận của cơ quan y tế hoặc giám định tỷ lệ thương tật nhưng không bắt buộc
mọi trường hợp đều phải có giám định tỷ lệ thương tật mà chỉ cần xác nhận
của cơ quan y tế là sức khoẻ bị tổn hại; nếu có giám định tỷ lệ thương tật thì
mức độ thương tật cũng chỉ cần 1% cũng là gây thiệt hại đến sức khoẻ rồi.
Trong khi chưa sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự theo hướng bỏ tình tiết “gây
thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản của người khác” là yếu tố định tội thì càng
không nên giải thích hoặc hướng dẫn theo hướng ấn định mức tổn hại sức
khoẻ của người khác do hành vi đua xe trái phép gây ra.
Đối với thiệt hại về tài sản của người khác do hành vi đua xe trái phép
gây ra cũng phải được hiểu như đối với trường hợp gây thiệt hại về sức khoẻ
của người khác, tức là chỉ cần có gây thiệt hại về tài sản mà không cần phải
gây thiệt hại tới mức bao nhiêu. Có thể chỉ 100.000 đồng thậm chí dưới

ít nghiêm trọng.
Khi quyết định hình phạt, nếu người phạm tội có nhiều tình tiết giảm
nhẹ quy định tại Điều 46 Bộ luật hình sự, không có tình tiết tăng nặng hoặc
tuy có nhưng mức độ tăng nặng không đáng kể, thì có thể được áp dụng hình
phạt tiền hoặc hình phạt cải tạo không giam giữ. Nếu người phạm tội có nhiều
tình tiết tăng nặng quy định tại Điều 48 Bộ luật hình sự, không có tình tiết
giảm nhẹ hoặc nếu có nhưng mức độ giảm nhẹ không đáng kể, thì có thể bị
phạt đến ba năm tù.

24


2. Phạm tội thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 207 Bộ
luật hình sự
a. Gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức
khoẻ, tài sản của người khác
Trường hợp phạm tội này cũng tương tự như trường hợp phạm tội quy
định tại điểm e khoản 2 Điều 206 Bộ luật hình sự đối với tội tổ chức đua xe
trái phép, chỉ khác ở chỗ thiệt hại về tính mạng hoặc thiệt hại nghiêm trọng
cho sức khoẻ, tài sản của người khác là do hành vi đua xe trái phép trực tiếp
gây ra, không bao gồm thiệt hại về tính mạng hoặc thiệt hại nghiêm trọng cho
sức khoẻ, tài sản của người đua xe trái phép. Nếu người đua xe trái phép tự
gây ra thiệt hại về tính mạng hoặc thiệt hại nghiêm trọng về sức khoẻ, tài sản
cho chính mình thì không tính để xác định tình tiết là yếu tố định khung hình
phạt theo điểm a khoản 2 của điều luật.
b. Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không
cứu giúp người bị nạn
Điểm b khoản 2 của điều luật quy định hai trường hợp phạm tội khác
nhau nhưng có cùng một tính chất, mức độ nguy hiểm, đó là: Gây tai nạn rồi
bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn.