TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƯ PHẠM
BỘ MÔN SƯ PHẠM VẬT LÝ

THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN VẬT LÝ LỚP 11
NÂNG CAO SỬ DỤNG MICROSOFT POWERPOINT
VÀ ADOBE PRESENTER 7
Luận văn tốt nghiệp
Ngành: SƯ PHẠM VẬT LÝ – TIN HỌC

Giáo viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện

Vương Tấn Sĩ

Đoàn Thị Thảo
Mã số SV: 1117564
Lớp: SP Vật lý – Tin học
Khóa: 37
Cần Thơ, tháng 5 năm 2015


Luận Văn Tốt Nghiệp

LỜI CẢM ƠN


Sau khi học hết 4 năm đại học tôi đã lĩnh hội được rất nhiều kiến thức
có ích cho việc đi dạy sau này cũng như trong quá trình hoàn thành luận văn.
Để đạt được thành quả như ngày hôm nay, tôi đã nhận được sự ủng hộ và

Các số liệu, kết quả phân tích trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa
từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây.
Mọi tham khảo, trích dẫn đều được chỉ rõ nguồn trong danh mục tài
liệu tham khảo của luận văn.
Cần Thơ, ngày 20 tháng 4 năm 2015
Sinh viên thực hiện

Đoàn Thị Thảo

GVHD: Vương Tấn Sĩ

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. ...............................................................................................1
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. .......................................................................................1
3. HẠN CHẾ TỒN TẠI CỦA ĐỀ TÀI. ...........................................................................2
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ...............................................................................2
5. CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI. ..................................................................2
6. CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN. ............................................................2

PHẦN NỘI DUNG..................................................................................3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ...................................................3
1. KHÁI QUÁT VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ .......................................................................3
1.1. Khái niệm về giáo án điện tử. ................................................................................3
1.2. Quy trình thiết kế giáo án điện tử ..........................................................................4

1.2. Mở chương trình Powerpoint:..............................................................................12
1.3. Lưu file:................................................................................................................13
2. THỰC HIỆN NỘI DUNG ..........................................................................................13
2.1. Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đưa vào .......................................13
2.2. Đưa nội dung vào slide ........................................................................................14
3. ĐỊNH DẠNG NỀN TRANG......................................................................................16
3.1. Màu: .....................................................................................................................16
3.2. Fill Effects (Gradient, Texture, Pattern, Picture). ................................................17
4. TẠO KỸ XẢO CHO TRANG VÀ CÁC ĐỐI TƯỢNG TRONG TRANG ..............18
5. ĐÓNG GÓI.................................................................................................................20
5.1. Lưu file dưới dạng *.pps. .....................................................................................20
5.2. Đóng gói...............................................................................................................20
6. CÁC TIÊU CHUẨN CỦA GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ ......................................................22
6.1. Quy cách thiết kế..................................................................................................22
6.2. Kết xuất giáo án theo chuẩn E – Learning ...........................................................22
6.3. Một số yếu tố cần thiết khi giảng bài dùng giáo án điện tử .................................23
CHƯƠNG 3 : THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG POWERPOINT &
ADOBE PRESENTER 7..................................................................................................24
1. MỞ ĐẦU ....................................................................................................................24
2. QUY TRÌNH XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ DÙNG ADOBE PRESENTER 7
.........................................................................................................................................25
2.1. Thiết kế bài giảng trên Powerpoint. .....................................................................25
2.2. Biên tập bài giảng sử dụng các công cụ của Presenter. .......................................25
2.3. Xem lại bài giảng và công bố trên mạng. ............................................................25
3. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG ADOBE PRESENTER...................................................25
3.1. Cài đặt Adobe Presenter.......................................................................................25
3.2. Sử dụng phần mềm Adobe Presenter ...................................................................26
3.3 Chèn một file video lên slide: ...............................................................................31
3.4. Chèn câu hỏi trắc nghiệm, tương tác, vấn đáp (Quiz) .........................................32
3.5. Các dạng câu hỏi trắc nghiệm ..............................................................................36

BÀI 31: TƯƠNG TÁC GIỮA HAI DÒNG ĐIỆN THẲNG SONG SONG. ĐỊNH
NGHĨA ĐƠN VỊ AMPE ................................................................................................56
PHẦN I: MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI GIẢNG ...............................................56
PHẦN II: THIẾT KẾ BÀI GIẢNG (TRÌNH CHIẾU) ...............................................57
BÀI 32: LỰC LO-REN-XƠ ...........................................................................................62
PHẦN I: MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI GIẢNG ...............................................62
PHẦN II. THIẾT KẾ BÀI GIẢNG (TRÌNH CHIẾU) ...............................................63
BÀI 33: KHUNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN ĐẶT TRONG TỪ TRƯỜNG........................70
PHẦN I: MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI GIẢNG ...............................................70
PHẦN II: THIẾT KẾ BÀI GIẢNG (TRÌNH CHIẾU) ...............................................71
BÀI 35: TỪ TRƯỜNG TRÁI ĐẤT ...................................................................................77
PHẦN I: MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA BÀI GIẢNG ..............................................77
PHẦN II: THIẾT KẾ BÀI GIẢNG (TRÌNH CHIẾU) ...............................................78

PHẦN KẾT LUẬN ...............................................................................84
1. NHẬN ĐỊNH CHUNG...............................................................................................84
2. HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI. .....................................................................84
3. NHỮNG DỰ ĐỊNH TRONG TƯƠNG LAI. .............................................................84

TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................85

GVHD: Vương Tấn Sĩ

- iii -

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp


Thiết kế giáo án điện tử nhằm phục vụ nhu cầu tự học, tự nghiên cứu của một số
lượng lớn học sinh của nước ta, đồng thời là nguồn tài liệu cho các giáo viên ở trường
THPT cũng như phụ huynh học sinh. Giáo án điện tử được xây dựng theo nội dung sách

GVHD: Vương Tấn Sĩ

-1-

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
giáo khoa lớp 11 NC, sử dụng phần mềm Microsoft Powerpoint và Adobe Presenter 7
nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Vật Lý lớp 11 NC.

3. HẠN CHẾ TỒN TẠI CỦA ĐỀ TÀI.
Do thời gian thực hiện đề tài có giới hạn, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó
khăn, vướng mắc nên việc thiết kế giáo án điện tử đưa vào luận văn còn hạn chế. Hình
ảnh minh họa, flash nhúng vào bài giảng chưa phong phú, đa dạng. Mặt khác, việc nghiên
cứu và tìm hiểu các phần mềm hỗ trợ, trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc thiết kế
giáo án điện tử còn hạn chế nên việc hoàn thành luận văn còn gặp nhiều khó khăn, thiếu
sót.

4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Tìm hiểu chung các phần mềm xây dựng giáo án điện tử thông qua sách, giáo
trình, Internet và thông qua các thầy cô, bạn bè.
- Tìm hiểu phần mềm Microsoft Powerpoint 2003 và Adobe Presenter 7.
- Nghiên cứu SGK Vật lý và sách giáo viên 11 NC.
- Tiến hành thiết kế giáo án điện tử sử dụng Microsoft Powerpoint 2003, chuyển
hóa thành giáo án điện tử trực tuyến thông qua phần mềm Adobe Presenter 7 được tích

“ Nội dung của chương này tôi viết dựa trên cấu trúc của giáo trình thiết kế giáo án điện
tử Powerpoint & Adobe Presenter 7 ” [4].

1. KHÁI QUÁT VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
Trong những năm gần đây, bài giáo án điện tử được sử dụng tương đối phổ biến ở
nhiều bộ môn. Giáo án điện tử có thể được thiết kế với bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào tùy
theo trình độ có được về CNTT của người viết hoặc dựa vào các phần mềm trình diễn có
sẵn như Frontpage, Publisher, Powerpoint, … Trong đó thiết kế bài giảng với Microsoft
Powerpoint là đơn giản và dễ sử dụng nhất đối với đa số giáo viên.
1.1. Khái niệm về giáo án điện tử.
“Giáo án điện tử” có thể hiểu là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy
học của giáo viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã được multimedia hoá
một cách chi tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy định bởi cấu trúc của bài học.
Giáo án điện tử là một sản phẩm của hoạt động thiết kế bài dạy được thể hiện bằng vật
chất trước khi bài dạy học được tiến hành.
Multimedia được hiểu là đa phương tiện, đa môi trường và đa truyền thông. Trong
môi trường multimedia, thông tin được truyền dưới dạng: văn bản (text), đồ họa
(graphics), ảnh động (animation), ảnh tĩnh (image), âm thanh (audio) và phim video
(video clip).
Vậy giáo án điện tử là một bản kế hoạch lên lớp của giáo viên được xây dựng bằng
phần mềm tin học. Cần phải phân biệt giáo án điện tử với bài giảng điện tử là những tập
tin có chức năng chuyển tải nội dung giáo dục đến học sinh. Như vậy, bài giảng là công
cụ tương tác giữa người học và người dạy để thực hiện các mục tiêu của giáo án. Xét về
mặt hình thức, giáo án điện tử có thể là trang văn bản hay một file với các đường liên kết
trực tuyến. Giáo án điện tử không thay thế hoàn toàn cho phương pháp giảng dạy truyền
thống, nhưng yếu tố trực quan có khả năng hỗ trợ cho những bài giảng được mở rộng và
trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.
Giáo án điện tử là bản thiết kế cụ thể toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học của giáo
viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã được số hóa và minh họa bằng các
dữ liệu đa phương tiện (multimedia) một cách trực quan, có cấu trúc chặt chẽ và logic

objectives).
Mỗi mục tiêu cụ thể nên diễn đạt bằng một động từ để xác định rõ mức độ học sinh
cần đạt được bằng hành động, tránh viết chung chung như “nắm được”, “hiểu được”… Để
viết mục tiêu cụ thể nên dùng các động từ như: phân tích, so sánh, liên hệ, tổng hợp,
chứng minh, đo đạc, tính toán, quan sát, lập được, vẽ được, thu thập, áp dụng,…
Mục tiêu được đề ra nhằm vào việc đảm bảo thực hiện nhiệm vụ. Liên quan đến 3
nhiệm vụ cơ bản của lý luận dạy học, bài học thường có các mục tiêu và kiến thức, kỹ
năng, thái độ.

GVHD: Vương Tấn Sĩ

-4-

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
Theo Bloom, nhóm mục tiêu nhận thức có 6 nhóm từ thấp đến cao:

Đánh giá
Tổng hợp
Phân tích
Vận dụng
Hiểu
Biết
Hình 1.1 Các bậc nhận thức Bloom
- Biết: nhận biết, ghi nhớ, tái hiện, định nghĩa khái niệm.
- Hiểu: thông báo, thuyết minh, tóm tắt, thông tin, giải thích, suy rộng.
- Vận dụng: vận dụng kiến thức vào tình huống mới.
- Phân tích: nhận biết các bộ phận của một tổng thể, so sánh, phân tích, đối chiếu,

tạp. Để chọn đúng kiến thức cơ bản của một bài dạy học, cần phải quan tâm đến các điểm
sau:
- Nắm vững đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của bộ môn. Do tính tổng hợp cao
của khoa học bộ môn mà nội dung tri thức liên quan đến hàng loạt ngành khoa học khác.
- Bám sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn. Đây là điều bắt
buộc tất yếu vì sách giáo khoa là tài liệu dạy học và học tập chủ yếu; chương trình pháp
lệnh cần phải tuân theo. Căn cứ vào đó để lựa chọn kiến thức cơ bản là nhằm đảm bảo
tính thống nhất của nội dung dạy học trong toàn quốc. Mặt khác, các kiến thức trong sách
giáo khoa đã được quy định để dạy cho học sinh. Do đó, chọn kiến thức cơ bản là kiến
thức ở trong đó chứ không phải là ở tài liệu nào khác.
Nắm vững chương trình và sách giáo khoa, ngoài nắm vững nội dung từng chương,
từng bài, giáo viên cần có cái nhìn tổng quát chung toàn bộ chương trình và mối liên hệ “
móc xích” giữa chúng để thấy tất cả các mối liên quan và sự kế tiếp. Do đó mới xác định
được đúng đắn những vấn đề, khái niệm… cần giảng kỹ, cần đi sâu, cần bổ sung vào và
giảm bớt đi được mà không có hại đến toàn bộ hệ thống kiến thức, trên cơ sở đó chọn lọc
các kiến thức cơ bản.
Tuy nhiên, để xác định đúng kiến thức cơ bản mỗi bài thì cần phải đọc thêm tài liệu,
sách báo tham khảo để mở rộng hiểu biết về vấn đề cần dạy học và tạo khả năng chọn
đúng kiến thức cơ bản. Đồng thời “ muốn chọn lọc cái không nhiều, cái quan trọng
thường phải học tập rất nhiều (hầu như tất cả mọi thứ) và không phải chỉ học tập mà còn
phải hiểu biết khá sâu sắc nữa”. Điều đáng chú ý là khi nghiên cứu nội dung sách giáo
khoa, giáo viên không chỉ dừng lại ở nội dung bài khóa mà phải nghiên cứu các bảng số
liệu thống kê, tranh ảnh, câu hỏi và bài tập trong sách giáo khoa với tư cách là một thành
phần của nội dung bài giảng.
Phải hết sức quan tâm đến trình độ học sinh (tức là chú ý đến đối tượng dạy học).
Cần phải biết học sinh đã nắm vững cái gì, dựa vào kiến thức của các em để cân nhắc lựa
chọn kiến thức cơ bản của bài giảng, xem kiến thức nào cần bổ sung, cải tạo hoặc cần
phát triển, đi sâu hơn.

GVHD: Vương Tấn Sĩ

- Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm thanh. Khi sử
dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các yêu cầu về mặt nội dung,
phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư phạm.
1.2.4. Xây dựng các thư viện tư liệu
Sau khi có được đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành sắp
xếp lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý. Cây thư mục hợp lý sẽ
tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ được các liên kết trong bài giảng đến
các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ổ đĩa này sang ổ đĩa khác, từ
máy này sang máy khác.

GVHD: Vương Tấn Sĩ

-7-

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
1.2.5 Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng
tiến trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể
Sau khi đã có các thư viện tư liệu, giáo viên cần lựa chọn các ngôn ngữ hoặc các
phần mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng giáo án điện tử.
Trước hết cần chia quá trình dạy học trong giờ lên lớp thành các hoạt động nhận
thức cụ thể. Dựa vào các hoạt động đó để định ra các slide (trong Powerpoint) hoặc các
trang Frontpage. Sau đó xây dựng nội dung cho các trang (các slide). Tùy theo nội dung
cụ thể mà thông tin trên mỗi trang/slide có thể là văn bản, đồ họa, tranh ảnh, âm thanh,
video clip…
Văn bản trình bày ngắn gọn cô động, chủ yếu là các tiêu đề và dàn ý cơ bản. Nên
dùng một loại font chữ phổ biến, đơn giản, màu chữ được dùng thống nhất tùy theo mục
đích sử dụng của văn bản như câu hỏi gợi mở, dẫn dắt hoặc giảng giải, giải thích, ghi nhớ,

- Đề cao tính tự học nhờ bài giảng điện tử, đáp ứng tính cá thể trong học tập.
- Giúp người học có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc, trên mọi thiết bị.
2.2. Kỹ năng trình bày
- Màu sắc không lòe loẹt.
- Không có âm thanh ồn ào.
- Chữ đủ to, rõ, không quá nhỏ.
- Không ghi nhiều chữ chi chít.
- Mỗi slide nên có chủ đề (title).
- Có slide ngăn cách khi chuyển chủ đề lớn.
2.3. Kỹ năng giảng bày
- Tránh không thao thao bất tuyệt từ đầu đến cuối.
- Hãy đặt câu hỏi trao đổi, khuyến khích người học phát biểu.
- Trước khi giảng bài, cần tìm hiểu đối tượng nghe giảng, tâm lý và mong muốn của
họ, cố gắng nói cái họ cần hơn là cái mình có.
2.4. Đáp ứng tiêu chí tự học
- Có nội dung phù hợp.
- Có tính sư phạm.
2.5. Kỹ năng Multimedia
- Có âm thanh.
- Có video giáo viên giảng bài.
- Có hình ảnh, video clips minh họa về chủ đề đang giảng.
- Công nghệ: Chuẩn SCORM, AICC, công cụ dễ dùng, có thể online hay
offline…(giải quyết vấn đề mọi lúc, mọi nơi).

GVHD: Vương Tấn Sĩ

-9-

SVTH: Đoàn Thị Thảo


bản, các biểu bảng, biểu đồ, các hình họa, ảnh chụp được quét vào máy tính, các hoạt
hình, các phim video và âm thanh. Với các khả năng đó, nhiều giáo viên đã tận dụng
Powerpoint để thiết kế giáo án điện tử.
Sử dụng Powerpoint để soạn thảo giáo án điện tử cho phép tạo ra một tập các slide
theo cấu trúc logic của bài giảng. Mỗi một slide thường chứa đựng trên đó một đơn vị
kiến thức cần truyền thụ của bài giảng. Các slide được liên kết với nhau trong một file và
lần lượt xuất hiện theo một trật tự được quy định bởi người soạn.
Việc xây dựng giáo án điện tử trên máy tính không chỉ cho phép lưu trữ hệ thống
các bài giảng của từng môn học theo từng chức năng mà còn cho phép cập nhật, sửa đổi
để nâng cao chất lượng của bài giảng theo thời gian. Trong Powerpoint, số lượng các
Slide cũng như mỗi liên kết giữa chúng là hoàn toàn tùy ý.
Đặc điểm nổi bật của các trình ứng dụng trên Windows là chúng có thể phát huy cao
độ những khả năng đồ họa của máy tính. Cũng như vậy, Powerpoint cho phép tạo ra các
Slide với những dáng vẻ khác nhau (màu nền, kiểu chữ, màu chữ) rất đa dạng và phong
phú, nhờ đó đã tăng cường được sự chú ý, kích thích hứng thú, tránh được tâm lý buồn
chán, mỏi mệt khi phải làm việc chỉ với bảng đen và phấn trắng.
Việc liên kết các file dữ liệu hầu hết các chương trình trên Windows đã cho
Powerpoint khả năng sử dụng thêm các công cụ khác để phục vụ cho tiến trình dạy học
như: vẽ các biểu bảng, biểu đồ, đồ thị, xử lý các bảng số liệu…
Các hiệu ứng tác động lên các đối tượng trên các Slide như hiệu ứng xuất hiện các
dòng văn bản, các hình vẽ, ảnh chụp,…khả năng trình diễn các hoạt ảnh, phim video, ghi
âm lời thuyết minh không chỉ đã làm cho hoạt động dạy học diễn ra phù hợp với logic của
quá trình nhận thức mà còn có tác dụng làm cho thế giới khách quan được tái tạo lại một
cách có chọn lọc và sinh động, kích thích hứng thú, tăng cường sự chú ý và niềm tin của
học sinh trong quá trình dạy học nhận thức.
Việc trình bày các slide theo thời gian có thể được thực hiện ở ba chế độ tự động, có
định thời gian hoặc không theo thời gian. Biết cách sử dụng hợp lý ba chế độ này sẽ cho

GVHD: Vương Tấn Sĩ


SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
1.3. Lưu file:
- Vào menu File/ Save as, đặt tên file ví dụ: bài 1.ppt

2. THỰC HIỆN NỘI DUNG
2.1. Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đưa vào
- Như tiêu đề, đoạn văn bản, hình, phim, bảng tính, biểu đồ…

Hình 2.2 Các định dạng trang của Slide

GVHD: Vương Tấn Sĩ

- 13 -

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
2.2. Đưa nội dung vào slide
2.2.1. Văn bản
- Trực tiếp gõ vào hay copy từ tài liệu dán vào ( nhớ mở Text Box và chọn canh lề là
Justify). Các tiêu đề phải chọn định dạng Bold.
2.2.2. Hình, audio, video, flash.
- Vào menu Insert/ Picture, Movies and Sounds, Flash Movie,…

Hình 2.3 Cách chèn các hình ảnh, audio, video … vào các Slide.


Chọn More Colors.

Hình 2.6 Chọn màu cho nền trang các Slide.

GVHD: Vương Tấn Sĩ

- 16 -

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
3.2. Fill Effects (Gradient, Texture, Pattern, Picture).

Hình 2.7 Chọn màu cho nền trang các Slide.

GVHD: Vương Tấn Sĩ

- 17 -

SVTH: Đoàn Thị Thảo


Luận Văn Tốt Nghiệp
Chú ý khi chọn Background cho Slide:
- Nếu màu chữ đậm thì background phải có màu nhạt và ngược lại.
- Các trang nội dung bài giảng (văn bản và công thức) nên chọn nền trang màu
trắng.
 Thực hiện trình chiếu (F5):