21
nhập quốc tế, trong đó đôiMỞ
mớiĐÀU
cơ chế quản lý giáo dục toàn diện, phát triển
đội ngũ1.giáo
và cán
Lýviên
do chọn
đềbộ
tàiquản lý ỉà khâu then chốt
Nhiệm bối
vụ của
hiện học
nay -làcông
đổi mói
cả
Trong
cảnhngành
hiện GD-ĐT
nay, toàntrong
cầu giai
hóa đoạn
và khoa
nghệtấtphát
các bậc
học,các
ngành
đó đang
đổi mới
đượcnhanh
xem trên
học
kết
quả
của
giảo
dục
tiếu
học;
cỏ
học
vẩn
phô
thông
trình
độ
cơ
sở
và
những
kỹ thuật.
hiểu biết
banđịnh
đầuđược
về kỹtình
thuật
để học
bậc Đảng
THPT,vàtrung
Nhận
hìnhvàvàhướng
mớirệtgiáo
nói
ta
khỏicủatình
nâng cao
đời dục
songbậc
vật THCS
chất, vãn
riêng tinh
cần thần
thiết của
phảinhãn
nângdân,
caotạochất
độiđến
ngũnăm
Cán2020
bộ nước
quản ta
lý cơ
trường
hoá,
nềnlượng
tảng đế
bản
THCS.
chất
lượng
dụctheo
có
vai
trò
và
vị
trí
quan
trọng
điều
hành
toàn
bộ
hoạt
tạo ra nguồn lực có chất lượng cao thì mới đáp ứng yêu cầu phát triển của đất
động và
giảng
dục thế
củagiới
nhà hiện
trường
định chất
nước
hòa dạy
nhịpvàxugiáo
thế của
nay;điVìđúng
vậy, hướng,
Chỉ thị quyết
40- CT/TƯ
của
chất
lượng
lực quan
trọng
sự nhà
nghiệp
công
nghiệp
đạicứu
hoávềđất
nước,
là
đội
ngũ
Cán
bộ
quản
lý
các
trường
THCS,
quan
tâm
đến
việc
nâng
cao
trình
điều kiện đế phát hĩty nguồn nhân lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn
độ chuyên
độ nhận
chung;
đê cần
đápphải
ứng tăng
cho cường
từng vùng
miền
hình trên,
định
xây đựng
cần phải
nghiên
cơ sởlý
lý giáo
luận và
chotoàn
phù diện.
họp. Đây là nhiệm
đội
ngũ có
nhàsựgiáo
và cứu
cán trên
bộ quản
dụcthực
mộttiễn
cách
Bỉmứng
Sơnyêulà cầu
cấu
và
chất
lượng
nhưng
vẫn
còn
một
số
bất
cập
như:
Chất
lượng
đội
ngũ
hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khắng định “Đoi mới cơ bản toàn diện nền
khôngdụcđồng
đáp ứng
yêuhỏa,
cầuhiện
caođại
trong
của và
sự hội
nghiệp giáo
giáo
Việt đều,
Nam chưa
theo hướng
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao được chất lượng đội
ngũ Cán bộ quản lý trường THCS.
5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
Cán bộ quản lý trường THCS Thị xã Bỉm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa.
4
5.3. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý
trường THCS Thị xã Bỉm Sơn, Tỉnh Thanh Hóa.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phư ơng pháp nghiên cún lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận đê xây
dựng cơ sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập.
6.2. Nhóm phư ơng pháp nghiên cứu thực tiên
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn đê xây
dựng cơ sở thực tiễn của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực
tiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp quan sát;
- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp tống kết kinh nghiệm giáo dục;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia;
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm.
6.3. Phư ơng pháp thong kê toán học
7. Đóng góp của luận văn
7.1. về mặt lý luận
thành viên trong nhóm, trong tổ chức, trong cộng đồng đê đạt được mục tiêu
đề ra; đó chính là nguồn gốc ra đòi của hoạt động quản lý. Xã hội phát triển
thì trình độ tố chức, điều hành cũng được nâng lên và phát triển theo. Trong
tất cả các lĩnh vực của xã hội, quản lý luôn giữ một vai trò quan trọng trong
việc vận hành và phát triển, ơ lĩnh vực giáo dục, quản lý là nhân tố giữ vai trò
then chốt trong việc đảm bảo và nâng cao chất lượng giáo dục. Bởi vậy trên
thế giới và trong nước ngày càng có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý
giáo dục có giá trị.
1.1.1. Các nghiên cứu ở ngoài nước
- M.I.Kônđacốp. Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục. Trường
cán bộ quản lý Trung ương I - Hà Nội, 1984.
- v.zimin, M.I.Kônđacốp, N.I. Xaxerđôtốp.Mzũwg- vẩn đề quản lý
trường học. Trường cán bộ quản lý trường học, Bộ giáo dục, 1985.
- Pam Robbins, Harvey B. Alvy. Câm nang dành cho hiệu trưởng.
Chiến lược và lời khuyên thực tế giúp công việc hiệu quả hơn. Nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
- K.B. Everard, Geokírey Morris, lan Wilson. Quản trị hiệu quả trường
học. Nhà xuất bản Hà Nội - 2009; Với những nội dung đề cập trong công
trình nghiên cứu của tác giả về quản lý con người; quản lý to chức; quản lý sự
thay đoi,... được dự án SREM (Dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục) do
7
cộng đồng châu Âu tài trợ đã triển khai đến tất cả hiệu trưởng các trường
THCS trong những năm vừa qua.
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
ơ nước ta, từ năm 1990 trở về trước đã có nhiều tác giả như Nguyễn
Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ,... đã có những công trình bàn về lý luận quản lý
trường học, nhiều tập bài giảng về quản lý giáo dục tại trường Cán bộ quản lý
giáo dục Trung ương I.
Như vậy từ trước đến nay đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu
về quản lý Giáo dục, quản lý nhà trường hết sức công phu, có tính lý luận và
thực tiễn cao, đã đóng góp vào việc nghiên cứu nâng cao chất lượng quản lý
giáo dục. Song vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường
THCS chưa được đề cập sâu rộng, chưa mang tính toàn diện để có thể ứng
dụng vào điều kiện thực tế ở từng địa phương. Trên địa bàn Thị xã Bỉm Sơn
cũng chưa có đề tài nào đi sâu vào nghiên cứu nâng cao chất lượng đội ngũ
Cán bộ quản lý giáo dục, đặc biệt là đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS;
những người giữ vai trò chủ đạo điều hành mọi hoạt động giáo dục của nhà
trường. Chính vì lẽ đó, việc đề ra các giải pháp khoa học đê nâng cao chất
lượng quản lý của đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS trên địa bàn Thị xã
Bỉm Sơn là những nội dung nghiên cứu cần được quan tâm.
1.2. Một số khái niêm cơ bản
1.2.1. Quản lý, Cán bộ và Cán bộ quản lý:
1.2.1.1. Quản lý:
- Tác giả Nguyễn Minh Đạo định nghĩa: “Quản lý là sự tác động liên
tục có tô chức, cỏ định hướng của chủ thế quản lý lên khách thế quản lý về
các mặt văn hoả, kinh tế, chính trị, xã hội bằng hệ thong luật lệ, các chỉnh
sách, các nguyên tắc, các phưong pháp và các biện pháp cụ thế nhằm tạo ra
môi trường và điều kiện cho sự phát triến của đổi tượng’’ [10, tr.28].
9
1.2.1.2. Cán bộ:
Là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ,
chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà
nước, tổ chức chính trị-xã hội ở Trung ương, ở Tỉnh, Thành phố trực thuộc
Trung ương, ở Huyện, Quận, Thị xã, Thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và
hưởng lương từ ngân sách nhà nước [19].
1.2.1.3. Cán bộ quản lý: Có hai định nghĩa cán bộ quản lý như sau:
ii) Đội ngũ Cản bộ quản lý
Đội ngũ Cán bộ quản lý là tập họp những người lãnh đạo, quản lý
trường học, chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường được tổ
chức thành một lực lượng cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu
giáo dục đã đề ra cho tập họp đó, tố chức đó. Họ làm việc có kế hoạch và gắn
bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khố quy
định của pháp luật.
1.2.3. Chat lượng và chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS
1.2.3.1 Chat lượng là gì?
Theo từ điển Tiếng Việt, “chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị
của một con người, một sự vật” [35; tr.144].
Phạm Thành Nghị cho rằng, chất lượng là “cái làm hài lòng, vượt
những nhu cầu và mong muốn cúa người tiêu dùng” [33; tr.34].
Còn theo Nguyễn Cảnh Hoàn thì, “chất lượng là tập họp các đặc tính
của một thực thể tạo ra cho thực thể đó khả năng thỏa mãn nhu cầu đã nêu
hoặc còn tiềm ẩn [tr.101].
Như vậy, chất lượng là giá trị sự vật, hiện tượng, con người phù hợp
với mục tiêu, đáp ứng nhu cầu con người và xã hội.
1.2.3.2. Chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý
11
Chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý là tổ hợp các phẩm chất và năng lực
mà đội ngũ đó cần có để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Được
thể hiện thông qua các đặc trưng sau:
- Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp;
- Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm;
- Năng lực quản lý nhà trường;
- Năng lực phối họp với gia đình học sinh và cộng đồng xã hội...
1.2.4. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
về khái niệm biện pháp, theo Từ điển Tiếng Việt, đó là “Cách làm,
cách giải qĩiyết một vấn đề cụ thế ” [35. tr.64].
Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điếm chung vói các khái
niệm trên nhưng nó cũng có điểm riêng. Điểm riêng cơ bản của thuật ngữ này
là nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khó
khăn nhất định. Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp.
1.2.5.2. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường
THCS
Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS là
hệ thống các cách thức tác động hướng vào việc tạo ra những biến đối về chất
lượng nhằm làm cho đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS có những năng
lực, phẩm chất mới và cao hơn.
1.3. Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1. Vị trí của trường THCS
Điều 4 - Luật giáo dục 2005 nêu rõ:
‘T. Hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và giáo dục
thường xuyên.
2. Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân bao
13
a)
b)
c)
d)
học) đào
sĩ’ [tr.2].
Giáo dục mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo;
Giáo dục phổ thông có TH, THCS, THPT;
Mục tiêu của giáo dục được ghi trong Điều 2 - Luật giáo dục 2005:
“.Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát, triến toàn diện,
cỏ dạo đức, tri thức, sức khoẻ, thấm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý
tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân
cách, phâm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tô quốc” [1].
Mục tiêu của giáo dục THCS được ghi trong Điều 27 - Luật giáo
dục 2005:
“Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng co và phát triển
những kết quả của giáo dục tiếu học; có học vấn phô thông ở trình độ cơ sở
15
và những hiếu biết ban đầu về kỹ thuật và hưởng nghiệp đế tiếp tục học trung
học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc song lao động” [1].
1.3.3. Nhiệm vụ của trường THCS
Trường THCS nói riêng và nhà trường nói chung có nhiệm vụ và quyền
hạn được quy định bởi Điều 58 - Luật giáo dục 2005, đó là:
1. Tô chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục
tiêu, chưong trình giáo dục,Xác nhận hoặc cấp vãn bằng, chímg chỉ theo
thâm quyền;
2. Tuyến dụng, quản lý nhà giáo, cán bộ, nhân viên; Tham gia vào quả
trình điều động của cơ quan quản lý nhà nước có thâm qiỉyển đoi vói nhà
giảo, cán bộ, nhân viên;
3. Tuyến sinh và quản lý người học;
4. Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của
pháp luật;
5. Xây dimg cơ sở vật chất kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện
đại hoá;
6. Phổi hợp với gia đình người học, tổ chức, cá nhân trong hoạt động
Hiệu trưởng phải là một nhà hoạt động xã hội giàu kinh nghiệm, biết
kết họp mối quan hệ của cộng đồng, của xã hội đế huy động và sử dụng
nguồn lực phục vụ cho nhà trường một cách có hiệu quả.
Với vai trò là hạt nhân tổ chức và điều hành: Hiệu trưởng phải là người
có nhạy cảm về tổ chức, biết tổ chức lao động của tập thể nhà trường một
cách hợp lý, khoa học, biết phát triển năng lực cá nhân đê bố trí, phân công
vào vị trí thích hợp nhằm phát huy tối đa năng lực và sự sáng tạo của mỗi cá
nhân. Người hiệu trưởng phải có khả năng cảm hóa được người khác bằng
vốn hiểu biết, sự nêu gương, tình cảm chân thành cũng như ý chí và nghị lực
của người đứng đầu.
17
- Với vai trò là tác nhản thúc đây phát triển nhà trường.
Sự nghiệp giáo dục luôn phát triển cho kịp sự phát triển kinh tế - xã
hội, đòi hỏi Hiệu trưởng phải là tác nhân thúc đây nhà trường phát triển theo
kịp sự phát triển chung đó. Muốn vậy Hiệu trưởng phải có tầm nhìn và năng
lực dự báo, phân tích tình hình kinh tế, văn hóa, giáo dục, biết nghiên cứu
truyền đạt, áp dụng những kinh nghiệm bản thân với những thành tựu mới về
khoa học giáo dục đế năng cao chất lượng giáo dục, định hướng sự phát triển
nhà trường đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.
Các vai trò trên thường đan xen vào nhau và được thể hiện trong các
nhiệm vụ của người Hiệu trưởng. Đe thực hiện đầy đủ vai trò trên năng lực và
phẩm chất của người Hiệu trưởng phải được phát triển tương xứng.
1.4.2. ơiức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng tnrờng THCS
về mặt chức năng, tiếp cận theo hoạt động quản lý thì chức năng của
Hiệu trưởng trường THCS là thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý theo
một chu trình quản lý, đó là.
- Xây dựng các loại kế hoạch hoạt động của nhà trường;
- Tổ chức thực hiện các kế hoạch;
trưởng trường THCS như sau:
“a) về trình độ đào tạo và thời gian công tác: Phải đạt trình độ chuẩn
được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp học,
đạt trình độ chuẩn được đào tạo ở cấp học cao nhất đối với trường phổ thông
có nhiều cấp học và đã dạy học ít nhất 5 năm (hoặc 4 năm đối với miền núi,
hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều
kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp học đó.
b) Hiệu trưởng phải đạt tiêu chuẩn quy định tại Chuẩn hiệu trưởng trường
THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học. Phó Hiệu trưởng
19
phải đạt mức cao của chuẩn nghề nghiệp giáo viên cấp học tưong ứng và đủ
năng lực đảm nhiệm các nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công”.
Phâm chất được xem là linh hồn của người cán bộ, người cán bộ quản
lý thành công ở vị thế của mình phần lớn dựa vào phẩm chất, nhân cách lãnh
đạo. Tư tưởng Hồ chí Minh về phẩm chất người cán bộ là:
- Trung với nước, hiếu với dân;
- Yêu thương con người;
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư;
- Tinh thần quốc tế trong sáng.
Năng lực chính là phương diện tài của người lãnh đạo, năng lực không
phải là kiến thức và kinh nghiệm nhưng giữa năng lực và kiến thức có mối
quan hệ khăng khít hỗ trợ cho nhau. Năng lực quản lý được thể hiện qua kết
quả việc thực hiện các chức năng quản lý. Năng lực quản lý được hợp thành
bởi sáu năng lực cụ thể sau:
- Tầm nhìn chiến lược;
- Năng lực thiết kế;
- Óc thực tiễn;
- Năng lực tổ chức;
đó quản lý quá trình dạy và học là cơ bản, bởi hoạt động dạy và học là hoạt
động trung tâm đặc trưng nhất của nhà trường.
Hoạt động quản lý được thể hiện qua mô hình:
21
Trong các trường THCS hiện nay cơ cấu bộ máy quản lý và các mối
quan hệ, phối hợp các lực lượng trong quản lý bao gồm:
+ Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng do nhà nước bổ nhiệm, chịu trách
nhiệm quản lý các hoạt động cúa nhà trường. Thời gian bổ nhiệm theo nhiệm
kỳ 5 năm một lần. Quản lý các hoạt động của nhà trường theo chế độ thủ
trưởng.
I Tố chức Đảng trong trường THCS là Chi bộ trực thuộc Đảng bộ cấp
phường, xã ở địa phương.
+ Công đoàn nhà trường, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên và các tổ
chức xã hội khác hoạt động trong trường theo quy định của pháp luật giúp nhà
trường thực hiện mục tiêu giáo dục.
Sự phối hợp giữa chính quyền và các đoàn thể trong nhà trường tạo nên
một sức mạnh tống hợp trong việc quản lý trường học. Mỗi trường THCS
chịu sự quản lý trực tiếp về chuyên môn, hành chính của Phòng GD-ĐT và cơ
quan quản lý nhà nước ở địa phương nơi trường đóng.
Qua việc tìm hiểu đặc điểm quản lý trường THCS ở trên ta thấy muốn
nâng cao chất lượng giáo dục THCS cần làm tốt vấn đề nâng cao chất lượng
đội ngũ Cán bộ quản lý nhà trường, giúp họ có đủ phâm chất và năng lực đê
giải quyết tốt các tình huống quản lý, các mối quan hệ nảy sinh trong thực
tiễn quản lý.
1.5. Đánh giá chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS
1.5.1. Mục tiêu đánh giá chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS
Trước hết ta hiểu hai khái niệm “Mục tiêu” và “Đánh giá”
Khái niệm “Mục tiêu” theo từ điển Tiếng Việt: Mục tiêu là đích cần đạt
lĩnh vực sau: Phấm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên
môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực quản lý nhà trường, năng lực phối hợp với
gia đình học sinh và cộng đồng xã hội.
23
1.5.3. Quy trình đánh giá chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS
Nếu hiểu đơn thuần về khái niệm quy trình thì theo từ điến Tiếng Việt,
“Quy trình là các bước, trình tự phải tuân theo khi tiến hành một công việc
nào đó” [tr.46].
Như vậy, quy trình đánh giá sẽ bao gồm các bước cần phải thực hiện
khi tiến hành đánh giá một sự vật, hiện tượng hay con người.
Quy trình đánh giá chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS ở
Thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa hiện nay đang dựa vào các tiêu chí cụ thê
của Bộ GD-ĐT đã ban hành “Qui định chuân hiệu trưởng trường THCS theo
Thông tư 29/2009/TT-BGD-ĐT ngày 22/10/2009Luật Công chức, Luật viên
chức cũng như các yếu tốt khác có liên quan.
Ket luận chương 1
Chương 1 đã đề cập, tìm hiểu cơ sở lý luận của đề tài như tống quan
vấn đề nghiên cứu, một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài: Quản lý,
quản lý giáo dục, quản lý trường học, vị trí, mục tiêu và nhiệm vụ của trường
THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đặc biệt là nhiệm vụ, quyền hạn của
Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường THCS, ý nghĩa của việc nâng cao chất
lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường THCS.
Nâng cao chất lượng quản lý của đội ngũ Cán bộ quản lý là vấn đề cần
thiết và cấp bách nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của đối mới và
phát triển giáo dục trong thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế.
Muốn nâng cao chất lượng quản lý của đội ngũ Cán bộ quản lý các
trường THCS trên địa bàn Thị xã Bỉm Sơn; ngoài việc nắm bắt cơ sở lý luận
nêu trên, cần tìm hiếu, nhận biết và đánh giá chính xác thực trạng công tác
Là một trong số những vùng kinh tế trọng diêm của tỉnh Thanh Hóa,
nhìn chung tình hình kinh tế của Thị xã Bỉm Sơn có nhiều chuyển biến tích
25
cực, đặc biệt là trong những năm gần đây; Đời sống của nhân dân tương đối
ốn định và không ngừng nâng cao.
Thành phần dân cư có xấp xỉ 30% số dân cư sống bằng nghề sản xuất
nông nghiệp tại xã Hà Lan, xã Quang Trung; số còn lại chủ yếu là công nhân
sản xuất công nghiệp tại các doanh nghiệp như: Công ty xi măng Bỉm Sơn,
Công ty sản xuất và lắp ráp ô tô VEAM, Công ty xây dựng số 5, Công ty lắp
máy LILAMA5, Công ty TNHH Công nông nghiệp Hà Trung, các doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại khu A, khu B, khu công nghiệp Bỉm Sơn (với diện tích
gần 600 ha), công chức, viên chức, nhân lực của những hộ kinh doanh, làm
dịch vụ, kinh tế vườn đồi, tiểu thủ công nghiệp.về Tôn giáo và tín ngưỡng:
Thị xã Bỉm Sơn có một bộ phận đồng bào theo đạo thiên chúa giáo (tập trung
tại xã Hà Lan), một bộ phận theo đạo Phật giáo; Hệ thống Đen, Chùa trên địa
bàn luôn đáp ứng nhu cầu văn hóa tín ngưỡng của nhân dân và du khách thập
phương. Dù có sự đan xen về mặt tôn giáo, nhưng nhân dân trong Thị xã đều
có quan hệ gắn bó đoàn kết, đây là điều kiện thuận lợi cho Thị xã Bỉm Sơn
phát triển về mọi mặt, trong đó có giáo dục.
Thị xã Bỉm Sơn là một thị xã trẻ, hiện tại là một địa phương có phong
trào tốt về công tác giáo dục, hàng năm đều có những học sinh đạt giải quốc
gia, nhiều học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, tỷ lệ đỗ vào các trường đại
học trong những 5 năm trở lại đây trên 50% mỗi năm.
2.1.3. Truyền tliong lịch sử, văn hóa
Bỉm Sơn với vị trí chiến lược trọng yếu, đã chímg kiến biết bao sự kiện
oai hùng trong suốt chiều dài lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc. Nơi đây,
năm 1789, Nguyễn Huệ đã cùng Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở đã dừng chân
để tập kết quân lương, chiêu mộ binh lính trước khi tiến quân ra bắc đánh bại