HÓA HỌC LỚP 12
Bài

30

TIẾT 48:

KIM LOẠI KIỀM THỔ


KIỂM TRA BÀI CŨ
Viết cấu hình electron nguyên tử, xác định số e lớp ngoài cùng, cho
biết chúng thuộc nhóm nào? Trong BTH, dự đoán tính chất hóa học
đặc trưng các nguyên tố sau: Be (Z= 4), Mg (Z= 12), Ca (Z=20) ?.

Trả lời:
Be(Z= 4): 1s22 s2
Mg(Z= 12 ): 1s22 s22 p63 s2
Ca (Z= 2 0): 1s22 s22 p63 s23 p64 s2
+ Số e lớp ngoài cùng là: 2 e nằm trên phân lớp s
+ Chúng thuộc nhóm IIA của BTH
+ Xu hướng cho đi 2 e trong các phản ứng hóa học để đạt
cấu hình bền vững của khí hiếm gần nó nhất trong BTH do
đó tính chất hóa học đặc trưng là tính khử mạnh



Cấu tạo và tính chất của kim loại kiềm thổ

Nguyên tố.



0,191

0,220

Năng lượng ion hoá I2
(kJ/mol)

1800

1450

1150

1061

970

Độ âm điện

1,57

1,31

1,00

0,95

0,89



I. VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO
 Kết luận:
- Các nguyên tố kim loại kiềm thuộc nhóm IIA của
bảng tuần hoàn gồm: Be, Mg, Ca, Sr, Ba
- Nguyên tử chỉ có 2 e ở lớp ngoài cùng.
- Thế điện cực chuẩn có giá trị rất âm. Số oxi hóa +2
- Dự đoán tính chất: Nguyên tử dễ dàng tách đi 2 e
để trở thành ion dương có điện tích 2 +; Tính chất
đặc trưng của kim loại kiềm thổ là tính khử mạnh
nhưng yếu hơn kim loại kiềm trong cùng chu kỳ.


MỘT SỐ HẰNG SỐ VẬT LÝ CỦA
KIM LOẠI KIỀM THỔ
Nguyên tố.

Be

Mg

Ca

Sr

Ba

Nhiệt độ sôi (oC)

2770


3,5

2,0

1,5

1,8

Độ cứng (lấy kim cương
bằng 10)


II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ

Kết luận:
- Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy tương đối thấp
(trừ Be).
- Khối lượng riêng tương đối nhỏ.
- ̣ Độ cứng nhỏ.



III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
Kết luận
-

-

Kim loại kiềm thổ có tính khử mạnh, nhưng yếu hơn so

Mg tác dụng chậm với nước ở nhiệt độ thường tạo ra
Mg(OH)2, tác dụng nhanh với H2O ở nhiệt độ cao tạo MgO
0

+1

to

+2

0

Mg + H2O  MgO + H2


IV. ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ
1. Ứng dụng: SGK

Hợp kim của Mg

Ứng dụng của Ba, Mg

Ứng dụng của MgO


2. ĐIỀU CHẾ
• Kết luận:
- Nguyên tắc: Do có tính khử mạnh nên phương
pháp duy nhất để điều chế kim loại kiềm thổ là
phương pháp điện phân muối nóng chảy.

BKNT, I2, Độ âm điện, Eo, Mạng tinh thể.

II. Tính chất Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi tương đối thấp, khối lượng
vật lí
riêng nhỏ, độ cứng nhỏ
III. Tính chất
hóa học:
Tính
khử
mạnh nhưng
yếu
hơn
KLK…

1. Tác dụng Tạo oxit bazo hoặc muối
với pk
2. Tác dụng Dễ dàng phản ứng với các axit…
với axit
3. Tác dụng Không đều đặn như KLK…
với nước

IV. Ứng dụng 1. Ứng dụng
và điều chế
2. Điều chế

Mg ứng dụng nhiều nhất trong ngành hàng
không…
Điện phân nóng chảy muối halogenua



Hãy xác định tên kim loại kiềm thổ đã dùng.

Đáp án
Áp dụng pt trạng thái: PV = n R T  n= 0,25 mol
M + 2HCl  MCl2 + H2
1 mol
1 mol
x mol
0,25mol
 x= 0,25 mol vậy M= 10/ 0,25= 40 .
Kết luận M là Ca


HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Các bài tập trong SGK.
2. Phân biệt các chất rắn Na, Mg, Ca bằng
phương pháp hóa học.
3. Có thể tách được Na và Ca ra khỏi hỗn hợp
của chúng không? Vì sao?