ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong thực tế chúng ta thƣờng thấy một số
hiện tƣợng có liên quan đến ánh sáng. Chẳng hạn
nhƣ các hiện tƣợng sau:
Cầu vồng

Ánh sáng khúc xạ qua Mắt


Sự truyền ánh sáng trong không khí và sợi quang.


NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Định nghĩa hiện tượng khúc xạ ánh sáng

2. Định luật khúc xạ ánh sáng
3. Chiết suất của môi trường
4. Ảnh của một vật được tạo bởi sự khúc xạ
ánh sáng qua mặt phân cách hai môi trường
5. Tính thuận nghịch trong sự truyền ánh sáng


BA ĐỊNH LUẬT CƠ BẢN CỦA QUANG HÌNH HỌC

 Định luật truyền thẳng ánh sáng
 Định luật phản xạ ánh sáng

i

i

gọi là lưỡng chất phẳng.

Mặt phân cách giữa hai môi trường
gọi là mặt lưỡng chất.

N

i
I

r
N’

R


2. ĐỊNH LUẬT KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
a. Thí nghiệm:

N

S

S
S

i
I
r


* IR: tia khúc xạ

N
S

* i: góc tới; r: góc khúc xạ.
* Mặt phẳng làm bởi tia tới với
pháp tuyến được gọi là mặt phẳng tới.

i
I

r
N’

R


2. ĐỊNH LUẬT KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

b. Định luật khúc xạ ánh sáng:
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới .
- Tia tới và tia khúc xạ nằm ở hai bên pháp tuyến
tại điểm tới.

- Đối với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ
số giữa sin của góc tới (sini) và sin của góc khúc
xạ (sinr) là một hằng số

sin i


i

n1

I

n2

i
I

n2

r

r

R

R
Hình a

Hình b

Môikhúc
trường
xạ đi
khúc
xa pháp

là
chiết
suất)
- Công thức liên hệ giữa chiết suất tuyệt đối
của và
một
môi
trường
là
chiết
suất
tỉ
đối
của
môi
vận tốc ánh sáng:
trường đó đối với chân không.

n

c

- Chiết suất của chân không
 là 1.
Trong đó:
- Chiết
suất
khí làchân
1,000293.
c: tốc


 Chú ý:
- Nếu i và r nhỏ hơn

100

sin i  i
thì: 
sin r  r

Do đó ta được: n1i = n2r
- Trường hợp i = 00 thì r = 00  tia sáng chiếu
vuông góc mặt phân cách thì không xảy ra hiện
tượng khúc xạ.
- Nếu tia sáng truyền qua n môi trường, khúc xạ
qua n môi trường, và các mặt phân cách song
song nhau thì:
n1sini1 = n2sini2 = n3sini3 =…= nnsinin


4. ẢNH CỦA MỘT VẬT ĐƢỢC TẠO BỞI SỰ KHÚC XẠ
ÁNH SÁNG QUA MẶT PHÂN CÁCH HAI MÔI TRƢỜNG


Hãy quan sát đường truyền của tia sáng cho nhận xét?

R

S




CỦNG CỐ
- Hiện tượng khúc xạ ánh sáng.
- Định luật khúc xạ ánh sáng.
- Chiết suất tuyệt đối của môi trường.

- Tính thuận nghịch về chiều truyền ánh sáng.


C7:
Phân
hiệntƣợng
tƣợngkhúc
khúc xạ
xạxạ
ánhánh
sángsáng
Phân
biệtbiệt
hiện
xạvà
vàphản
phản

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng
S

P


Hiện tượng
khúc xạ ánh sáng
- Tia tới gặp mặt phân cách
giữa hai môi trường trong
suốt bị gãy khúc tại mặt phân
cách và tiếp tục đi vào môi
trường trong suốt thứ hai.

- Góc phản xạ bằng góc - Góc khúc xạ không bằng
tới.
góc tới.


CỦNG CỐ
Câu 1: Trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng:
A. Góc tới i lớn hơn góc khúc xạ r

SAI

B. Góc tới i nhỏ hơn góc khúc xạ r.

SAI

C. Góc tới i bằng góc khúc xạ r.

SAI

D. Góc tới i tỉ lệ với góc khúc xạ r.

ĐÚNG

n2

1,305

1,5

1,5

i

30,6o

45o

60,3o

200

380

54o

130

r

23o

1,4