TaiLieu.VN


Tiết : 58- Tiếng Việt

Tiếng Việt

:

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
1Ví dụ:
Mục I Sgk/163,164

Đọc bài ca dao sau em có nhận xét gì về
nghĩa của các từ lợi ?
Bà già đi chợ cầu đông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
1.Ví dụ:Mục I Sgk/163,164



Đọc bài ca dao sau đây và trả lời câu hỏi:
Bà già đi chợ cầu đông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi (1) chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi (1) thì có lợi (3) nhưng răng không còn.

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
1.Ví dụ:
Mục I Sgk/163,164
2.Ghi nhớ

Đọc bài ca dao sau đây và trả lời câu hỏi:
Bà già đi chợ cầu đông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi (1) chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi (1) thì có lợi (3) nhưng răng không còn.

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
II. Các lối chơi chữ

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai
Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

Mõi mắt miên man mãi mịt
Mời cô mời bác ăn cùng,
mờ.
TaiLieu.VN

(Tú Mỡ)

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm
nhà.
(Phạm Hổ)


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt

II. Các lối chơi chữ

Ngoài lối chơi chữ đã dẫn ở mục I, còn
những lối chơi chữ khác. Em hãy chỉ rõ lối
chơi chữ trong các câu dưới đây:

1.Các lối chơi chữ
thường dùng:

(1)Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp

I. Thế nào là chơi chữ?


II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ
thường dùng:
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm
(gần âm);

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ
thường dùng:
-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm
(gần âm) ;
-Dùng cách điệp âm ;

TaiLieu.VN

(2) Mênh mông muôn mẫu một màu mưa
Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.
(Tú Mỡ)

Lặp lại liên tiếp phụ
âm “m”

Dùng cách

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

(Ca dao)
cá đối
mèo cái
TaiLieu.VN

Dùng lối
cối đá
mái kèo nói lái.


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ
thường dùng:
-Dùng từ đồng
âm ;
-Dùng lối nói trại âm
(gần âm) ;
-Dùng cách điệp âm ;
-Dùng lối nói lái ;
TaiLieu.VN

(3)Con cá đối bỏ trong cối đá,
Con mèo cái nằm trên mái kèo,
Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ
duyên em.
(Ca dao)

TaiLieu.VN

(4)Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,
Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.
Mời cô mời bác ăn cùng,
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.
(Phạm Hổ)


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?

(4)Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,

II. Các lối chơi chữ

Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng.

1.Các lối chơi chữ
thường dùng:

Mời cô mời bác ăn cùng,
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

-Dùng từ đồng âm ;
-Dùng lối nói trại âm
(gần âm);
-Dùng cách điệp âm ;

Sầu


âm) ;
-Dùng cách điệp âm ;
-Dùng lối nói lái ;

-Dùng từ ngữ trái
nghĩa,đồng nghĩa,gần
nghĩa.
TaiLieu.VN

Ví dụ(4): Da trắng vỗ bì bạch
HÁN VIỆT

THUẦN VIỆT

Bì bạch ->

Da trắng

Dùng từ
đồng nghĩa.


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
I. Thế nào là chơi chữ?
II. Các lối chơi chữ
1.Các lối chơi chữ
thường dùng:
2.Sử dụng phép chơi
chữ:

I. Thế nào là chơi chữ?

Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,

II. Các lối chơi chữ

Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.

III. Luyện tập

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,

1.

Nay thét mai gầm rát cổ cha.

Tác giả vừa chơi chữ
đồng âm vừa chơi
chữ theo lối dùng các
từ có nghĩa gần gũi
nhau là các từ chỉ loài
rắn: liu điu, rắn,thẹn,
hổ lửa,mai
gầm,ráo,lằn,roi,hổ
mang.

Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,

TaiLieu.VN


những tiếng nào chỉ
các sự vật gần gũi
nhau? Cách nói này
có phải chơi chữ
không?

-Trời mưa đất thịt trơn như mỡ,dò đến
hàng nem chả muốn ăn.
- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đến khóm
trúc,thở dài hi hóp.
-thịt, mỡ, dò, chả, nem
- Nứa, tre, trúc

TaiLieu.VN


Tuần 15 Tiết 58 Tiếng Việt
Đọc truyện ngắn sau, em hãy cho biết thuộc lối chơi
chữ nào ?
Một hôm Trạng Quỳnh dâng lên chúa Trịnh một lọ thức ăn, bên ngoài
có ghi hai chữ “ Đại phong”.chúa không hiểu là món gì, hỏi Trạng
Quỳnh, Quỳnh trả lời :
- Bẩm Đại phong là gió to, gió to thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng
lo,tượng lo là lọ tương
( Theo Lê Trung Hoa – Hồ Lê, Thú chơi chữ)
Dùng lối nói láy

TaiLieu.VN