Tiết 30: VĂN BẢN

BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
- Nguyễn Khuyến-

TaiLieu.vn


KIỂM TRA BÀI CŨ

1. Nghệ thuật
- Thể thơ thất ngơn bát cú điêu luyện
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Qua
- Sử dụng bút pháp nghệ thuật tả cảnh ngụ tình.

đèo ngang ” của Bà Huyện
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ, phép đối rất chỉnh.
Thanh Quan ? Nêu những nét
tiêu
biểu
về nội dung và nghệ
2. Nội
dung
thuật
của
bàiNgang
thơ?thoáng đãng mà heo hút.
- Cảnh
Đèo
- Nỗi nhớ nước thương nhà, cô đơn thầm lặng của tác
giả.

1.Đọc

Giải nghĩa cáCá
c từch: nướ
đọc c: cả, khôn,
rốnng, chửa
? hóm hỉnh
Đọc với giọ
vui tươi,

BẠNnhư
ĐẾthấ
N CHƠI
p thoángNHÀ
một nụ cười.

THỂ THƠ THẤ
T NGÔN
BÁT CÚNĐƯỜNG LUẬT
NGUYỄ
N KHUYẾ

2.Chú thích
3.Thể thơ
Thể thất ngôn bát cú Đường
luật

TaiLieu.vn

Chú

đuổi
gà.
câu
+ rố1,2,4,6,8.
n (rụng rốn): hoa sau khi đậu trái,
Cải
chửa
cây,
càacái
mới
- hoa
Có
phé
plạiđố
i giữ
câu
3nụ,
vớ
i câu
teora
thành
rốn.
Khi
trái4,lớn
Bầu
vừa
rụng
rốn,
mướp
đương

Bạnby
đến
Bạn lõu
đến
chơi nay,
nhà
chơi nhà
ó
bỏc ti nh,
Nguyễn
Nguyễn
Khuyến
Khuyến
Đã bấy
Đã lâu
bấynay,
lâu bác
nay,tớibác
nhà
tới nhà
Tr
thi
i
vng,
ch
thi
xa,
Trẻ thời
Trẻđi
thời

ra cà
cây,
mới
cànụ,
mới nụ,
Bầu vừa
Bầu
rụng
vừa
rụng
rốn, mướp
rốn,
đương
đương
hoa
Vn rng,
ro
tha
khúmướp
ui
g.hoa
Đầu trò
Đầutiếp
trò khách,
tiếp khách,
trầu không
trầu không
có, có,
Bác đến
Bác đến

Bỏc n
chi
õy, ta vi ta!
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!
TaiLieu.vn

Cm xỳc khi bn
n chi nh

Hon cnh
tip bn

Khng nh giỏ
tr ca tỡnh bn

-> Kt cu c ỏo , gm 3 phn 1/6/1.


Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
I.Giới thiệu tác giả, tác phẩm
II. Đọc – Tìm hiểu chú thích
1.Đọc
2.Chú thích
3.Thể thơ, bố cục
a. Thể thơ: Thể
ngônxúc
bákhi

- Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên
như một lời chào hỏi.
=> Niềm vui sướng, thái độ
niềm nở, thân mật, kính
trọng của tác giả đối với bạn.

TaiLieu.vn

? Cách mở đầu bài thơ
có gì có gì đặc biệt?
Qua đấy ta thấy tâm
trạng của tác giả như
thế nào?


Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
II. Đọc – Tìm hiểu chú thích
Ao sâu nước cả, khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà
III. Tìm hiểu văn bản
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
1. Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa
2. Hoàn cảnh tiếp bạn (6 câu tiếp Đầu trò tiếp khách, trầu không có
theo)
? Nhà thơ tiếp đãi
bạn trong hoàn cảnh

- Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn
nhưng không thực hiện được.

TaiLieu.vn

Cách tạo tình huống: Từ chuyện lâu ngày
bạn mới đến chơi để tác giả được giãi bày
tâm sự.
Liệt kê: Cá, gà, cải, cà, bầu, mướp,
-> liệt kê tên các món ăn ngon muốn
đãi bạn
Phép đối :Câu 3 đối với câu 4.
Câu 5 đối với câu 6
-> Tạo nhịp điệu cân đối cho bài thơ


Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
I. Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Đầu trò tiếp khách, trầu không có,

II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III. Tìm hiểu văn bản
1. Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
2. Hoàn cảnh tiếp bạn
- Tình huống khó xử khi bạn tới chơi.
- Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn
nhưng không thực hiện được.


hai chúng ta ->Tình bạn trọn
vẹn, tâm giao, tri kỉ.
-> Tỡnh bạn chõn thành vượt qua
mọi thiếu thốn về vật chất. Cái đáng
quí nhất là đến với nhau bằng tấm
lòng.
TaiLieu.vn

Bác đến chơi đây, ta với ta !

? Em có nhận xét
gì về cụm từ “Ta
với ta”? Ta ở đây
là chỉ ai? Qua đó
muốn nói lên
điều gì?


THẢO LUẬN
So sánh cụm từ “ ta với ta” trong bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn
Khuyến với cụm từ “ta với ta” trong bài Qua đèo Ngang của Bà
Huyện Thanh Quan?
 Giống nhau: Cùng hình thức, cùng khép lại hai bài thơ.
Khác nhau:

BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ

- Tác giả với hình bóng của chính
mình
-Nỗi cô đơn chỉ có mình với mình

vi bn.
2. Hoan canh tip bn
-Tỡnh hung khú x khi bn ti chi.
-Mong mun tip ói bn thnh son
nhng khụng thc hin c.
-Tru: l nghi tip khỏch ti thiu
cng khụng cú
=> Cuục sụng thanh bach, dõn dó,
binh di ca nh th gia xúm lng.
TaiLieu.vn

3. Khng nh li giỏ tr ca tỡnh bn
- Ta vi ta ta l tụi, l bỏc, l hai
chỳng ta ->Tỡnh bn trn vn, tõm
giao, tri k.
-> Tnh bn chừn thnh vt qua mi
thiu thn v vt cht. Cỏi ỏng quớ
nht l n vi nhau bng tm lũng.
IV. TNG KT
1. Nghệ thuật
- Tạo tình huống bất ngờ, thú vị.
- Lời thơ thuần Nôm, giản dị, tự
nhiên.
- Giọng thơ hóm hỉnh, ối về bố cục.
2.Nội dung: Ca ngợi tình bạn đậm
đà, chân thành, m thm
3. Ghi nhớ SGK (Tr.105)


BẠN ĐẾN

IV. LUYN TP
Cõu 1: Từ câu thứ hai đến câu thứ sáu, tác giả
nói đến sự thiếu thốn tất cả những điều kiện vật
chất để đãi bạn với mục đích gì?
A.Miờu t hon cnh nghốo ca mỡnh.
B. Giói by hon cnh thc t ca mỡnh.
C. Khụng mun tip ói bn.
D. Din t mt cỏch dớ dm tỡnh cm chõn thnh,
sõu sc.

TaiLieu.vn


Cõu 2: Trong những nhận xét sau đây, nhận xét nào đúng,
nhận xét nào sai ?
A. Hai bài thơ Qua Đèo Ngang và Bạn đến chơi nhà đều viết
bằng thể thơ thất ngôn bát cú.
B. Hai bài thơ đã diễn tả tình bạn thân thiết gắn bó của những
tâm hồn tri âm.

S

C. Hai bài thơ đều kết thúc bởi ba từ ta với ta, nhng nội dung
thể hiện của mỗi bài lại hoàn toàn khác nhau.

D. Hai bài thơ đều có cách nói giản dị, dân dã, dí dỏm.

S

TaiLieu.vn


TaiLieu.vn


BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tiết 30 :
ĐỌC THÊM MỘT SỐ BÀI THƠ VIẾT VỀ BẠN CỦA NGUYỄN KHUYẾN

Lụt hỏi thăm bạn
“Ai lên thăm hỏi, bác Châu Cầu
Lụt lội năm nay, bác ở đâu?
Mấy ổ lợn con, rày lớn bé
Vài nong nếp cái, ngập nông sâu?...”
Khóc Dương Khuê
Bác Dương thôi đã, thôi rồi:
Nước mây man mác, ngậm ngùi lòng ta,
Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước
Vẫn sớm hôm, tôi bác cùng nhau,
Kính yêu từ trước đến sau.
………………………………..
Muốn đi lại tuổi già thêm nhác,
Trước ba năm gặp bác một lần.
Cầm tay hỏi hết xa gần,
TaiLieu.vn
Mừng rằng bác vẫn tinh thần chưa can.”


TaiLieu.vn