Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
I. Lý do chọn đề tài
1. Lý thuyết
Ngữ văn là môn học có vị trí đặc biệt trong việc thực hiện mục tiêu chung
của nhà trờng T.H.C.S . Nó là bộ môn thuộc nhóm khoa học- xã hội, vừa giúp
ngời học hình thành từng bớc về trình độ học vấn phổ thông tạo tiền đề cho các
em học ở bậc cao hơn. Đồng thời giúp ngời học phát triển và hoàn thiện về mặt
nhân cách, các em biết yêu cái hay cái đẹp, ghét cái xấu, biết cách ăn nói, giao
tiếp trong cuộc sống hàng ngày.Từ đó ta thấy trong học văn con đờng tiếp cận
tác phẩm văn chơng có ý nghĩa quan trọng. Đây là một vấn đề mà khi học và
cảm thụ văn chơng học sinh còn khá nhiều lúng túng và bỡ ngỡ, đặc biệt khi các
em học các tác phẩm văn học trung đại.
Bài thơ "Bạn đến chơi nhà" của tác giả Nguyễn Khuyến là một thi phẩm
nghệ thuật hay thể hiện phong cách nghệ thuật, tâm hồn thanh cao trong sáng
của ''Nhà thơ của làng cảnh Việt Nam''. Tác phẩm đợc đa vào giảng dạy trong
chơng trình T.H.C.S, Ngữ văn 7- tập 1, thuộc mảng thơ trữ tình trung đại Việt
Nam.
Khi hớng dẫn học sinh tiếp cận bài thơ ''Bạn đến chơi nhà'' chúng ta chỉ tập
trung khai thác tình cảm chân thành, sâu sắc của Nguyễn Khuyến dành cho bạn
của mình, mà không chú trọng đến khai thác cảnh sắc thiên nhiên trong bài thơ.
Nếu vậy vô tình chúng ta làm mất đi phần nào giá trị đích thực của tác phẩm và
cha dẫn dắt học sinh đi đến sự cảm nhận sâu xa về hồn thơ cũng nh phong cách
thơ của bậc thi nhân vờn Bùi.
Hiện nay, giáo dục có đang có sự chuyển biến rất mạnh mẽ, đặc biệt về ph-
ơng pháp giảng dạy. Chơng trình đổi mới SGK ở bậc THCS đã đợc thực hiện bắt
đầu từ năm học 2002 - 2003, đến nay bớc đầu đã đạt đợc một số kết quả đáng
khích lệ, phần nào tích cực đẩy mạnh sự phát triển của nghành, đáp ứng nhu cầu
tri thức ngày càng của xã hội.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn Ngữ văn trong nhà trờng THCS, bản thân
thấy đợc vai trò ý nghĩa lớn của đổi mới phơng pháp trong dạy và học hiện nay.
Để góp phần nho nhỏ trong cuộc đó, chúng tôi xin góp một cách hiểu, tiếp cận

Với đề tài này tôi muốn góp một ý kiến tìm ra hớng tiếp cận đúng và đầy đủ
hơn nhằm nâng cao chất lợng khả năng tiếp thu bài thơ "Bạn đến chơi nhà'',
nhằm làm rõ phong cách nghệ thuật của Nguyễn Khuyến, đa nội dung t tởng,
tình cảm của nhà thơ vào mạch suy nghĩ của học sinh, làm cho văn học cổ trở
thành niềm rung động yêu mến của thế hệ trẻ.Từ đó học sinh thấy và cảm nhận
đợc đóng góp to lớn về nội dung t tởng cũng nh cách sử dụng ngôn ngữ dân tộc
tài hoa của Nguyễn Khuyến.Từ việc khai thác giá trị nội dung và nghệ thuật của
bài thơ "Bạn đến chơi nhà'', chỉ ra đợc sự hoà quện giữa nhân cách cao đẹp, tình
bạn chân thành và tâm hồn yêu thiên nhiên, gắn bó với nông thôn Viêt Nam
trong cả bài thơ.Từ đó mạnh dạn đa ra một hớng thiết kế bài dạy "Bạn đến chơi
nhà ".
2. Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên.
Học sinh khối 7 ở trờng có 79 em. Đa số các em ở lứa tuổi từ 13 đến 14 tuổi,
tuổi còn nhỏ, thể lực cũng còn yếu, năng lực học tập còn hạn chế. Các em vừa
mới làm quen với phơng pháp dạy học ở cấp II. Bên cạnh đó hiểu biết về cuộc
sống của các em còn khá ít ỏi, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ
cho việc giảng dạy theo phơng pháp mới còn hạn chế, vì thế khi học các tác
phẩm thơ trung đại( của Việt Nam và Trung Quốc) trong chơng trình ngữ văn
học kì 1, với các em quả thật là không đơn giản. Bởi vậy, trên thực tế hàng năm
khả năng tiếp thu, lĩnh hội kiến thức phần văn học trung đại nói chung cũng nh
riêng bài thơ ''Bạn đến chơi nhà'' ở các em tỉ lệ đạt khá giỏi cha nhiều( chiếm 8
- 12%), tỉ lệ yếu kém vẫn còn nhiều( chiếm 30 - 33%).
Cụ thể kết quả kiểm tra khả năng tiếp thu tác phẩm ''Bạn đến chơi nhà''
trong học kì I, năm học 2004 - 2005:
Lớp
Sỉ
số
Điểm 9 -
10
Điểm 7 - 8 Điểm 5 - 6 Điểm 3 - 4 Điểm 0 - 2

nó. Đây là một bớc rất quan trọng phải vận dụng nhiều năng lực tâm lí, cảm thụ
ở nhiều bình diện khác nhau.Tiếp cận đúng thì việc tìm hiểu, phân tích, bình giá
tác phẩm sẽ dễ dàng, hiểu chính xác đầy đủ giá trị nội dung - nghệ thuật (t tởng
chủ đề) của tác phẩm.
Để tiếp cận đúng đắn một tác phẩm văn chơng cần phải loại trừ những ấn t-
ợng chủ quan sai lệch về nó. Cần xác định rõ: Mỗi tác phẩm văn chơng bao giờ
cũng là lời nhắn gửi trực tiếp hay gián tiếp, kín đáo hoặc công khai của nhà văn
về cuộc đời và với cuộc đời .
Thơ trữ tình con ngời không đợc phô ra mọi mặt nh trong truyện ngắn, kịch,
tiểu thuyết (thuộc phơng thức tự sự ) mà chỉ cho độc giả thấy rõ tâm t tình cảm,
suy nghĩ ớc mơ, đó là nhân vật trữ tình.
Trong "Bạn đến chơi nhà'' ta xác định đợc nhân vật trữ tình là bản thân tác
giả - đóng vai trò là chủ nhà trong tình huống đón bạn và đãi bạn thân xa lâu
ngày đến thăm. ở bài thơ, Nguyễn Khuyến không trực tiếp nói lên tình cảm, tâm
sự của mình nhng cả bài thơ đã toát lên tâm t tình cảm về tình ngời, tình đời
cũng nh cảm xúc trớc cảnh sắc và d vị của làng quê nông thôn Việt Nam. Vì lẽ
đó, khi giảng dạy bài thơ này GV cần phải biết hớng dẫn học sinh tiếp cận,
GV: Bùi Thị Nga
3
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
chiếm lĩnh hình tợng cảm xúc, hình tợng nhân vật trữ tình ta phải làm toát lên đ-
ợc nhân cách trong sáng cao thợng của "nhà thơ của làng cảnh Việt Nam".
Nguyễn Khuyến(1835 - 1909), trong cuộc đời 74 năm ông có 11 năm làm
quan, 25 năm ở ẩn (1884 - 1909); là một bậc trí thức cao nhng ông luôn sống
gần dân, chan hòa với thôn quê, đất nớc. Là ngời có nghị lực phi thờng trong
cuộc sống và luôn gắn bó với thực tiễn đời sống; với ông ( cũng là của ngời trí
thức) vấn đề lớn nhất là vấn đề dân nớc, thấy mình không giúp gì đợc cho dân,
đất nớc lại bị xâm lợc. Vì thế, Nguyễn Khuyến thấy đau, thấy bất lực. Với phẩm
chất ấy nên ông đã từ quan về quê ở ẩn. Những năm sống ở ẩn cũng là thời gian
mà nhà thơ Nguyễn Khuyến đạt đợc sự sâu sắc và giá trị về nội dung và nghệ

về một tình huống: có mà không, không mà có trong mối quan hệ giữa vật chất
và tinh thần. Nhân vật trữ tình là một vị quan ở ẩn, đã rời xa chốn quan trờng từ
lâu; là ngời u thời mẫn thế. Nhng quả là không ngẫu nhiên khi nhà thơ để nhân
vật trữ tình trong cảnh sắc hơng vị của làng quê để giải bày tâm hồn, tấm chân
GV: Bùi Thị Nga
4
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
tình cao đẹp dành cho bạn. Chúng ta đều biết cảnh sắc của thôn quê với những
hình ảnh mộc mạc, giản dị là nguồn khơi gợi bao xúc cảm cho thi ca.Với một
con ngời thanh cao nh Nguyễn Khuyến, chán ghét sự đời đầy rối ren, tao loạn;
Ông muốn gửi lòng mình vào con ngời, thiên nhiên nơi miền yên bình ấy. Vì thế
chỉ có những hơng vị, cảnh vật của làng quê mới giúp Nguyễn Khuyến trải lòng
mình một cách thỏa thê mà thôi.
Bài thơ ''Bạn đến chơi nhà'' là bài thơ nôm khó quên, cho thấy một tâm hồn
đẹp, một tình bằng hữu thâm giao, chân tình, một tấm lòng hồn hậu, đẹp đẽ, đợc
gửi gắm nơi chốn làng quê thanh bình của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Tình bạn của
Nguyễn Khuyến trong sáng, thanh bạch, đối lập với nhân tình thế thái" Còn bạc,
còn tiền, còn đệ tử - Hết cơm hết rợu hết ông tôi'' mà Nguyễn Bỉnh Khiêm đã
kịch liệt lên án. Hai nhà thơ sống cách nhau mấy trăm năm mà có cùng chung
một tâm hồn lớn: nhân hậu, thuỷ chung, thanh bạch. Tâm hồn đó, tấm lòng đó
của tiền nhân đối với thế thái nhân tình hôm nay vẫn xứng đáng là tấm gơng
sáng cho mọi ngời soi chung. Nguyễn Khuyến không chỉ là nhà thơ của làng
cảnh Việt Nam mà còn là nhà thơ của tình bạn trong sáng, thuỷ chung và cao
đẹp rất đáng yêu, đáng kính.
2. Tiếp cận từ đề tài thơ.
Trong nhiều mối quan hệ của cuộc sống con ngời thì tình bạn xa nay vẫn đợc
coi là một nhu cầu tinh thần không thể thiếu đợc. Tục ngữ dân gian đã khẳng
định ''Giàu vì bạn, sang vì vợ''.Truyện dân gian kể về đôi bạn Lu Bình - Dơng Lễ
(sau nhà nho ghi thành truyện thơ cùng tên) rất cảm động. Danh nho lục tỉnh
Nguyễn Đình Chiểu để lại những hình tợng đẹp đẽ cao cả về tình bạn của Vân

để chỏm cho đến lúc đầu bạc răng long, từ thuở bạch diện th sinh cho đến lúc th-
ợng quan hu trí. Tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ
riêng:
''Cũng có lúc rợu ngon cùng nhắp,
Chén quỳnh tơng ăm ắp bầu xuân.
Có khi bàn soạn câu văn
Biết bao đông bích điển phần trớc sau.
Buổi dơng cửu cùng nhau hoạn nạn
Phận đẩu thăng chẳng dám than trời''.
Nếu ''Khóc Dơng Khuê''đau đớn, xót xa, thống thiết, nghẹn ngào khi nghe
tin bạn qua đời đột ngột thì ''Bạn đến chơi nhà'' là niềm vui mừng khôn xiết, là
nụ cời hiền và hóm hỉnh khi đã bấy lâu nay bạn già mới về thăm. Nh vậy, theo
dòng cảm xúc của thơ Nguyễn Khuyến ta thấy ''Bạn đến chơi nhà'' cũng nằm
trong mạch cảm hứng về tình bạn.
Nhân vật trữ tình trong bài thơ đóng vai trò là một vị chủ nhà đón khách là
ngời bạn xa quí lâu ngày đến chơi (Đã bấy lâu nay bác tới nhà ). Thế mà chủ
nhà lại gặp tình huống thật khó xử :
"Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nơc cả, khôn trài cá,
Vờn rộng rào tha, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ ,
Bầu vừa rụng rốn, mớp đơng hoa.
Đầu trò tiếp khách trầu không có"
Sáu câu thơ toát lên một nụ cời hóm hỉnh . Một ý thơ bao trùm : Đã lâu ngày
bạn mới đến chơi , biết lấy gì đãi bạn đây? Thế nhng một tình thế khá éo le: Có
tất cả mà củng chẳng có gì để đãi bạn thân ! Có ao và cá, có vờn và gà, có cà và
cải, có mớp và bầu, nhng Tất cả các lời thơ trên, ta thấy Nguyễn Khuyến đang
giãi bày với bạn: trong nhà ngoài vờn có bao nhiêu là thứ, nhng thực ra chẳng có
gì để thết đãi bạn, đãi bạn vì tất cả mọi thứ, mọi thức đều cha đến lúc, đến thời!
Câu thơ thứ bảy tiếp nối, mở rộng ý thơ trên, khẳng định luôn cái ''không có'':

của làng quê Việt Nam. Là ngời dân đất Việt, ai mà lại không biết đến những cà,
mớp, bầu Thậm chí khi:
Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tơng.
Trong ''Bạn đến chơi nhà'' không chỉ ngợi ca tình bạn mà còn gợi ra không
khí làng quê, vờn xanh, cây trái miền Bắc Việt Nam thật tài tình. Không khí làng
quê Hà Nam cứ dậy lên hết hơng sắc, âm thanh qua mỗi câu thơ tiếp bạn già. Có
ao sâu, nớc cả tràn bờ, có vờn rộng xanh mớt cải, muống giàn bầu đung đa quả
tròn nh bầu, quả dài nh lọ. Hoa mớp vàng rực. Ong bớm rộn ràng, gà mẹ, gà con
bới đất tìm sâu Bầu trời xanh ngăn ngắt Cảnh mới sinh động, ấm áp và thân
mật, gần gũi vô cùng. Phải hiểu lắm, yêu lắm cảnh làng quê mới có thể hạ những
câu đơn giản cứ ngỡ nh là chẳng phải cố gắng suy nghĩ gì mà khiến nguơì đọc
vừa vui vừa cảm động đến nao lòng. Bởi vì đó cũng chính là cảnh quê của ta,
làng quê - miền thơ ấu và cuộc sống êm đềm của mỗi con ngời Việt Nam.
3. Tiếp cận thông qua từ ngữ và hình ảnh, nhịp điệu.
Tình cảm thể hiện sắc thái riêng biệt của nhà thơ đợc gửi gắm qua hệ
thống ngôn ngữ phù hợp. Trong thơ trữ tình ngôn ngữ thể hiện khí chất và cá tính
của ngời nghệ sĩ một cách trọn vẹn.
Bài thơ ''Bạn đến chơi nhà'' là bài thơ nôm hay viết về tình bạn đẹp. Mở ra
bài thơ là những câu nhập đề rất tự nhiên, nh một lời nói mộc mạc của nhà thơ
sau bao tháng ngày mới gặp lại bạn. Lời chào vồn vã, biểu lộ niềm vui khôn xiết:
''Đã bấy lâu nay bác tới nhà''
GV: Bùi Thị Nga
7
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
''Đã bấy lâu nay'' là bao thời gian, năm tháng? Bộ phận trạng ngữ đợc tác
giả đa lên đầu câu có tác dụng đậm nét trong diễn tả tình cảm của nhà thơ. Đó là
sự nhớ mong, niềm xúc động và sung sớng vô hạn khi gặp lại bạn.
Chữ ''bác'' gợi lên thái độ niềm nở, thân mật và kính trọng của nhà thơ đối
với bạn tri âm, một cách xng hô thân tình, mở ra lời chào với ngời bạn đã lâu

thăng trầm. Ta biết rằng Nguyễn Khuyến về ở ẩn là để lắng đục tìm về với cái
trong, cái yên bình sau luỹ tre làng. Có lẽ vì thế mà những vần thơ viết ở vờn Bùi
dờng nh đều có sức lắng đọng sâu xa.
Nhịp điệu của bài thơ vừa có nhịp nh bất cứ bài thơ thất ngôn bát cú Đờng
luật nào, đó là nhịp 4/3; 2/2/3; đặc biệt ở câu 7 nhịp thơ là 4/1/2 (Đầu trò tiếp
khách /trầu/ không có.). Nhịp thơ ấy đã tạo nên giọng điệu của bài thơ vừa chậm
rãi, ung dung vừa hóm hỉnh nh thấp thoáng một nụ cời.
"Bạn đến chơi nhà " là thi phẩm đậm sắc trữ tình. Đó là bài thơ của tiếng
nói vang lên từ tâm hồn, vẻ đẹp phẩm chất của nhà thơ. Qua từng câu chữ ta cảm
nhận đợc một tình bạn cao đẹp. Đó là một tình bạn vợt lên trên mọi lễ nghi, vật
GV: Bùi Thị Nga
8
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
chất tầm thờng để khẳng định một tình bạn trong sáng, thuỷ chung và rất đáng
yêu, đáng kính.
4. Tiếp cận từ thể loại của bài thơ.
Tiếp cận một tác phẩm văn chơng ta không chỉ dừng lại ở việc tập trung
khai thác tâm cảnh mà còn phải chú trọng khai thác ngoại cảnh của tác phẩm.
Đồng thời khi tiếp cận cần chú ý về đặc điểm thể loại. Nắm đợc đặc trng của thể
loại ngời giáo viên đã nắm đợc chìa khoá để mở tác phẩm. Từ đó giáo viên giúp
học sinh hiểu tác phẩm từ góc độ đặc trng thể loại, đánh giá đợc giá trị đích thực
của tác phẩm.
"Bạn đến chơi nhà" đợc viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đờng luật. Với
thể thơ này qui định về niêm, luật khá chặt chẽ. Về kết cấu thơ phải tuân theo
bốn liên (cứ hai câu một liên): đề (câu1-2) - thực (câu3-4) - luận (câu5-6) - kết
(câu7-8). Trong bài thơ Nguyễn Khuyến không tuân theo theo bố cục ấy mà cấu
trúc theo: (1+6+1) câu đầu nói lên niềm vui khi bạn đến; sáu câu giữa hóm hỉnh
cời vui, không có gì để đãi bạn; câu cuối khẳng định chỉ có tình bạn đẹp. Ngay ở
cặp câu 5 - 6(phần luận):
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,

- Nắm đợc nghệ thuật sử dụng ngôn từ, nhịp điệu, hình ảnh thơ; tiếp tục
cũng cố thêm về thể thơ thất ngôn bát cú Đờng luật.
-Tích hợp kiến thức với phần Tiếng Việt về Quan hệ từ, Đại từ; với tập làm
văn ở bài viết số 2: Văn biểu cảm.
- Rèn luyện kĩ năng đọc, phân tích, cảm nhận thơ trữ tình trung đại và so
sánh giữa các bài thơ cổ.
B.chuẩn bị :
1. G iáo viên:
- Tài liệu tham khảo (Về Nguyễn Khuyến, bài thơ Bạn đến chơi nhà )
- ảnh Nguyễn Khuyến, tranh ảnh ao làng, căn nhà Nguyễn Khuyến.
2. Học sinh:
- Đọc trớc toàn bộ bài thơ; nắm về tác giả, thể thơ , chú thích
- Soạn bài ở nhà.
- Su tầm các bài thơ của Nguyễn Khuyến và các nhà thơ khác viết về tình
bạn , thiên nhiên.

C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của giáo
viên
hoạt động
của học
sinh
nội dung cần đạt
Hoạt động 1: ổn định lớp,
kiểm tra bài
cũ.
H: Đọc diễn cảm bài thơ
Qua Đèo Ngang và nêu
hiểu biết của em về tác giả
bài thơ?

GV: Bùi Thị Nga
10
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
hiểu hơn về vẻ đẹp phẩm
chất, tâm hồn cũng nh tài
hoa văn chơng của nhà
thơ vờn Bùi.
Hoạt động 3: Hớng
dẫnHS tìm hiểu chung
văn bản.
H: Đọc chú thích*SGK và
trình bày những hiểu biết
của em về nhà thơ
Nguyễn Khuyến?
H:Ngoài những điều đó
em biết thêm gì về
Nguyễn Khuyến?
-Cung cấp thêm t liệu và
chân dung Nguyễn
Khuyến.
H: Nhịp của các câu thơ
nh thế nào?
-Hớng dẫn HS đọc: Chú ý
giọng điệu thơ; giọng đọc
chậm rãi, ung dung, hồn
nhiên, hóm hỉnh.
-Yêu cầu HS đọc và HS
khác nhận xét.
- Cho HS tìm hiểu một số
chú thích cần thiết. Kiểm

Dựa vào SGK
trả lời.
Suy nghĩ trả lời.
Dựa vào câu
chữ trong bài
thơ trả lời.
Suy nghĩ phát
hiện, trả lời.
Dựa vào ngôn
ngữ của bài thơ
để trình bày.
Suy nghĩ, trả
lời.
I. Tìm hiểu chung văn
bản
1. Tác giả:
Nguyễn Khuyến (1835 1909)
quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đỗ,
huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
.Là ngời thông minh học giỏi đỗ
đầu cả ba kì thi nên còn có tên
gọi là Tam Nguyên Yên Đỗ.Ông
ra làm quan khoảng mời năm sau
đó thời thế loạn lạc thì cáo quan
về ở ẩn. Nguyễn Khuyến là nhà
thơ lớn của dân tộc.

2.Tác phẩm
a. Đọc và tìm hiểu
chú thích.

sâusắc của một tình bạn đẹp; là
vẻ đẹp của một tâm hồn yêu
thiên nhiên, gắn bó với làng quê
đất nớc.
II. Tìm hiểu chi tiết văn
bản:
1. Câu thơ đầu:
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
- Mở ra hết sức tự nhiên nh lời
nói hàng ngày với nhịp thơ 4/3,
nhằm thông báo đã lâu lắm rồi
GV: Bùi Thị Nga
11
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
H: Theo nội dung câu thơ
thì Nguyễn Khuyến phải
tiếp đãi nh thế nào khi bạn
đến thăm?
- Dẫn dắt chuyển nội dung.

H: Sáu câu thơ tiếp theo thì
hoàn cảnh tiếp bạn của thi
nhân nh thế nào?
- Lắng nghe, bổ sung thêm.
H: Có phải Nguyễn
Khuyến nghèo đến nh vậy
hay không ?
H: Có ý kiến cho rằng: Nên
hiểu câu thứ 7 là riêng
trầu không thì có. Theo

bổ sung ý kiến
của các bạn trả
lời còn cha đầy
đủ.
Suy nghĩ, trao
đổi và trả lời.
Thảo luận
nhóm -> cử đại
diện trình bày->
các nhóm nhận
xét lẫn nhau.
Lắng nghe và
cảm nhận
Quan sát tranh
suy ngẫm và
nhận xét.
Đọc câu thơ.
Suy nghĩ, trả
lời.
So sánh, đối
chiếu.
bây giờ bạn mới đến nhà chơi.
Vì thế lời thơ là một tiếng reo
vui, hồ hởi, phấn chấn khi bạn
tới thăm.
- Phải tiếp đãi thịnh soạn, nồng
hậu.
2. Sáu câu thơ tiếp theo (câu 2-
3-4-5-6-7)- Hoàn cảnh tiếp
khách:

- Hình ảnh thơ: gà, cá, cải, bầu,
mớp là những hình ảnh của
thiên nhiên vùng quê Việt Nam.
Gợi nên không khí làng quê êm
đềm xanh mớt, trù phú của cây
trái nông thôn vùng đồng bằng
Bắc Bộ thật tài tình. Phải yêu
lắm, tha thiết gắn bó với làng
quê thiên nhiên đất nớc mới viết
nên những vần thơ hay và đẹp
nh vậy.
3. Câu thơ cuối:Bác đến chơi
đây ta với ta.
-Ta với ta là tôi với bác; là nhà
thơ và bạn; là hai ngời nhng là
một tâm trạng mừng vui vì lâu
ngày mới gặp nhau, chung tâm
sự trớc thời thế
Ta với ta trong Qua Đèo
Ngang của Bà Huyện Thanh
Quan lại là nỗi cô đơn của khách
li hơng khi đứng trên Đèo Ngang
lúc hoàng hôn, còn ở đây trong
GV: Bùi Thị Nga
12
Trờng thcs tây hồ - thọ xuân
thể hoá của ngôn ngữ và
sắc điệu trữ tình tạo nên giá
trị văn chơng trong các bài
thơ cổ.

- Là tình bạn đậm đà thắm
thiết.
2. Nghệ thuật:
-Tạo tình huống thơ đặc biệt.
- Giọng thơ hóm hỉnh, vui.

IV. Luyện tập
Câu1: Có ý kiến cho rằng bài
thơ Bạn Đến Chơi Nhà
không những ca ngợi tình bạn
mà còn gợi ra không khí làng
quê, vờn xanh cây trái miền
Bắc Việt Nam thật tài tình. ý
kiến đó là:
A. Đúng ; B. Sai.

Câu2: Nối các cột cho phù hợp
với các nhận xét về các văn
bản.
Cột A Cột B
1.Bạn đến
chơi nhà
a.sử dụng ngôn
ngữ bác học, điêu
luyện hấp dẫn.
2.Sau phút
chia li
(trích).
b.sử dụng ngôn
ngữ đời thờng nh-

số
%
Tổng
số
%
Tổng
số
%
Tổng
số
%
Tổng
số
%
7A 37 1 2,7 5 13,5 27 63 4 10,8 0 0
7B 42 2 4,8 8 19 26 61,9 6 14,3 0 0
2. Kiến nghị, đề xuất.
Chơng trình thay sách giáo khoa của ngành giáo dục là một sự chuyển
mình rất mạnh mẽ, mang lại những tiến bộ tích cực, thu hút đợc rất nhiều sự
quan tâm của các cấp ngành và nhân dân. Với vai trò là giáo viên trực tiếp giảng
dạy Ngữ văn THCS nói chung và Ngữ văn 7 nói riêng. Tôi xin mạnh dạn có một
số kiến nghị đề xuất:
- Trong chơng trình Ngữ văn 7 đợc xem là điểm kết thúc cho vòng 1 của
chơng trình THCS, cho nên có vị trí, tầm quan trọng lớn.
Song, cũng vì thế mà dờng nh kiến thức của chơng trình khá nặng so với năng
lực cảm thụ và tầm hiểu biết của học sinh. Vì thế, dẫn đến kết quả tiếp thu, lĩnh
hội ở các em còn rất hạn chế (Ví dụ: Phần thơ trữ tình Trung đại, phần văn nghị
luận ). Vì vậy, chúng tôi rất mong có sự điều chỉnh về thời gian và kiến thức
phù hợp với năng lực, tầm hiểu biết của học sinh.
- Khi dạy môn Ngữ văn, tôi nhận thấy để kích thích sự sáng tạo và thu hút