HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
PHẦN A: MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam .Đảng ta luôn coi trọng
sự nghiệp giáo dục và đào tạo, xây dựng nhân tố con người là động lực
trực tiếp và lâu dài cho sự phát triển của đất nước. Đ hội Đảng toàn quốc
lần thứ VII coi giáo dục là quốc sách hàng đầu .Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ VIII lại quyết đònh lấy Giáo dục –Đào tạo và khoa học công nghệ
là khâu đột phá để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá –hiện đại hoá đất
nước.
Để góp phần vào sự nghiệp đào tạo con người mới .Là một giáo viên
công tác được 8 năm ơ û bậc THCS huyện Tân Châu, tôi luôn có những trăn
trở ,suy nghó làm sao để nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Đòa lí lớp
8A1 tại trường THCS Tân Đông ?
Chức năng của kênh hình nói chung và bản đồ giáo khoa nói riêng có
rất nhiều, nó vừa là nguồn cung cấp kiến thức phục vụ cho nội dung bài
học , vừa là rèn luyện kỹ năng Đòa lí cho học sinh, đồng thời tạo điều kiện
thuận lợi cho giáo viên thực hiện phương pháp dạy học của mình theo
hướng phát huy tính tích cực của người học .Thông qua kỹ năng phân tích
so sánh ,tìm ra các mối liên hệ đòa lý trên bản đồ giúp học sinh tiếp thu bài
nhanh, nhớ được nội dung bài học bền lâu, góp phần kích thích sự phát
triển năng lực tư duy nói chung và tư duy đòa lí nói riêng .Từ lí do trên tôi
quyết đònh chọn đề tài “Hướng dẫn cách phân tích bản đồ cho học sinh
lớp 8 THCS” nhằm giúp học sinh có được những kỹ năng cơ bản về học
tập bộ môn, góp phần đào tạo những thế hệ học sinh phát triển toàn diện
,tránh được tình trạng học lệnh ,học tủ các môn học lâu nay vẫn từng xảy
ra .
II. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI :
a. Mục đích :
+ Ngay từ đầu năm học tôi đã đề ra biện pháp là : “ Kiểm kê phân
loại đồ dùng dạy học trong thư viện hiện có và lớp 8 THCS có những bản

ĐDDH chật hẹp.
ĐDDH môn đòa lí 8 hiện có ở trường tương đối đầy đủ: bộ bản đồ
giáo khoa Đòa lí lớp 8 gồm 23 bản . Bộ tranh ảnh và mẫu khoáng sản rất
thuận lợi cho việc giảng dạy bộ môn . Giáo viên luôn thực hiện sử dụng
điều đặn và phù hợp từng tiết dạy.
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 2
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
Các tài liệu về chuyên môn giáo viên liên hệ với cán bộ thư viện để
tìm đọc các tài liệu chuyên môn như : SGK, SGV Đòa lí 8 . Tài liệu bồi
dưỡng thường xuyên chu kì 2004-2007, Một số vấn đề đổi mới phương
pháp dạy học môn Đòa lí trung học cơ sở …
c/ Các cấp lãnh đạo :
Được sự quan tâm giúp đỡ của BGH nhà trường cùng chính quyền
đòa phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên giảng dạy.
BGH luôn quan tâm, sâu sát giúp đỡ, dự giờ góp ý động viên giáo
viên tham gia hội giảng, hỗ trợ kinh phí để làm ĐDDH thư viện không có
phục vụ cho tiếy dạy có chất lượng . Công đoàn trường tạo điều kiện giúp
đỡ giáo viên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Động viên khuyến
khích, hỗ trợ vật chất , tinh thần để giáo viên an tâm giảng dạy .
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1/ Về không gian :
Phạm vi nghiên cứu của đề tài này là : “ Học sinh lớp 8A
1
Trường
THCS Tân Đông.
2/ Về thời gian nghiên cứu đề tài :
Phạm vi nghiên cứu đề tài này là suốt cả năm học :2008-2009
Từ ngày 25/8/2008 đến giữa học kì II được chia làm 3 giai đoạn :
+ Giai đoạn I :
Từ ngày 25/8/2008 đến ngày 5/9/2008 Giáo viên kiểm kê phân loại

Bộ Giáo dục –Đào tạo .
5.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS chu kì 2004-
2007 môn đòa lý .
6. Tài liệu Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học môn Đòa lí
trung học cơ sở – Nhà xuất bản giáo dục năm 2008
+ Tập bản đồ thế giới các châu lục - Nhà xuất bản giáo dục, Trung
tâm bản đồ và tranh ảnh giáo dục năm 2003.
+ Atlat đòa lí Việt Nam - Nhà xuất bản giáo dục, Trung tâm bản đồ
và tranh ảnh giáo dục năm 2004. Trong tập Atlát có Bản đồ hành chính,
bản đồ hình thể, bản đồ đòa chất khoáng sản, khí hậu, đất, thực và động
vật, các miền tự nhiên, dân số dân tộc , nông nghiệp chung, nông nghiệp,
lâm nghiệp và ngư nghiệp…
_ Phương pháp nghiên cứu các nguyên tắc dạy học về sử dụng các
phương tiện dạy học, phương pháp trực quan.
_ Phương pháp quan sát khách quan.
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 4
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
_ Phương pháp điều tra khảo sát.
_ Đọc sách và tài liệu.
-Phương pháp dự giờ đồng nghiệp, đúc kết những kinh nghiệm từ
thực tế giảng dạy đòa lí ở trường THCS Tân Đông .
2/ Điều tra :
a/ Dự giờ :
-Dự giờ đồng nghiệp, giáo viên cùng bộ môn để rút kinh nghiệm cho
bản thân .
- Dự giờ các giáo viên ở Trường khác có cùng bộ môn, có nhiều kinh
nghiệm để học hỏi chuyên môn. Mục đích dự giờ để rút kinh nghiệm cho
bản thân . Trong quá trình dự giờ tôi luôn chú ý giáo viên hướng dẫn học
sinh khai thác kiến thức từ hệ thống kênh hình như thế nào để học hỏi .
b/ Đàm thoại :

tra cho học sinh . Giáo viên photo lược đồ, bảng số liệu thống kê để học
sinh khai thác đạt ở mức độ nào để giáo viên có biện pháp điều chỉnh kòp
thời .
Giai đoạn I : Giáo viên kiểm kê phân loại ĐDDH, thống kê các lược
đồ, biểu đồ, ảnh đòa lí, bảng số liệu trong SGK đòa lí 8 . n tập bổ sung
kiến thức về các kí hiệu, màu sắc trên bản đồ, lược đồ SGK sự trùng khớp
để học sinh dễ nhận biết . Rèn luyện cho học sinh các kó năng xác đònh
trên bản đồ, lược đồ. Xác đònh phương hướng dựa vào hệ thống kinh vó
tuyến . Xác đònh đòa hình dựa vào kí hiệu màu sắc, đường đồøng mức , kí
hiệu đọc tên các dãi núi , cao nguyên , sơn nguyên, đồng bằng … Kết quả
đạt được : 10/41 –Tỉ lệ : 24.4%
Giai đoạn II: Sang giai đoạn này học sinh có phần tiến bộ hơn ,nhận
biết được kiến thức từ kênh hình, ảnh đòa lí… Có kó năng xác đònh vò trí đòa
lí củachâu lục, khu vực trên bản đồ, lược đồ SGK, đọc được các dạng đòa
hình kí hiệu màu sắc, phân tích biểu đồ, ảnh đòa lí .Kết quả đạt được :
21/41 -Tỉ lệ : 51.2%
Giai đoạn III : Học sinh đọc khá tốt lược đồ trong SGK, phân tích
được bảng số liệu thống kê, đọc được bản đồ tốt hơn biết xác đònh vò trí đòa
lí nước ta trên bản đồ thế giới, các điểm cực B-N-Đ-T của nước ta . Xác
đònh các tỉnh ven biển biết đối chiếu so sánh, từ lược đồ SGK ứng dụng
vào bản đồ treo tường .Kết quả đạt được : 35/41 – Tỉ lệ 85.4%
PHẦN B : NỘI DUNG
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 6
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN :
Hệ thống kênh hình trong bộ môn đòa lí ở trường phổ thông luôn giữ
vai trò rất quan trọng ,đặc biệt bản đồ luôn được xem là cuốn sách thứ hai
của học sinh .Vì bản đồ là phần thu nhỏ các đối tượng tự nhiên kinh tế xã
hội ở ngoài thực tế thông qua hệ thống kinh tuyến ,vó tuyến ,tỉ lệ và hệ
thống kí hiệu .Qua bản đồ, học sinh dễ dàng tìm ra các đối tượng ,nội

Học sinh chưa có tập Atlat đòa lí .
Học sinh tương đối ngoan chòu học .Tuy nhiên cũng có những khó
khăn nhất đònh ,ảnh hưởng đến chất lượng học tập bộ môn ,đầu vào của
học sinh tương đối thấp ,đời sống kinh tế gia đình còn gặp nhiều khó khăn
nên chi phối thời gian học tập của các em ,ở nhà phụ huynh chưa thực sự
quan tâm đến việc học tập của các em.Có đầy đủ sách giáo khoa ,vở ghi
và đồ dùng học tập, nhưng thiếu tập bản đồ, các em lại chưa trang bò tập
Atlat Đại lí Việt Nam .
Đa số các em có có ý thức học tập tốt .Tuy nhiên việc học môn Đòa
lí chỉ dừng lại ở mức học thuộc lòng những nội dung kiến thức ngắn gọn
được ghi trong vở ,kỹ năng khai thác kiến thức từ kênh hình để hiểu sâu
kiến thức bộ môn còn hạn chế .Qua nghiên cứu có 25 học sinh biết đọc
bản đồ treo tường , đọc biểu đồ xem bảng chú giải , đọc tên các dãy núi,
cao nguyên,sơn nguyên, đồng bằng lớn dựa vào thang màu . Có 16 chưa
biết quan sát bản đồ, lược đồ SGK, biểu đồ, bảng chú giải , thang màu …
•Nguyên nhân :
- Giáo viên làm việc với các em rất ít 1 tiết / tuần / học kì I nên việc
ôn tập các kó năng làm việc với kênh hình của học sinh có phần hạn chế .
- Ở lớp các em không chú ý tập trung quan sát đồ dùng dạy học, khi
bạn lên xác đònh, trình bày thì lơ là không quan sát .
- Ở nhà học sinh chưa chòu khó đọc SGK, không chòu nghiên cứu hệ
thống kênh hình trong SGK, không soạn kó bài ở nhà khi đến lớp, ít chòu
khó làm bài tập bản đồ, không mua tập Atlát đòa lí Việt Nam .
* Giải pháp :
Từ tình hình thực tế lớp 8A1 là giáo viên trực tiếp giảng dạy bản
thân đề ra một số biện pháp cụ thể để giúp các em chưa biết khai thác
kiến thức từ kênh hình như sau :
-Đối với học sinh khá giỏi gọi học sinh lên trình bày trên bản đồ
bằng câu hỏi, phân tích biểu đồ, bảng số liệu thống kê .
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 8

Giáo viên có ý thức nghề nghiệp ,nhiệt tình và tâm huyết với nghề .
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 9
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
Qua thực tế trong giờ học và các tiết thực hành, dự giờ các đồng
nghiệp, quan sát trong quá trình dạy – học, tôi nhận thấy nổi lên những
vấn đề sau:
+ Các bản đồ treo tường và lược đồ trong sách giáo khoa chưa có sự
đồng bộ về màu sắc, kí hiệu…
+ Từ thực tế trên tôi đã tiến hành khảo sát và điều tra đưa ra những
biện pháp cụ thể nhằm tạo cho học sinh sự say mê hứng thú học tập bộ
môn đòa lý để nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn.
III / NỘI DUNG VẤN ĐỀ :
1/ Vấn đề đặt ra cần tìm giải pháp để nghiên cứu :
Qua nghiên cứu chương trình nội dung SGK môn Đòa lí 8 gồm có 52
tiết và chia thành 2 phần :
Phần I : Thiên nhiên , con người ở các châu lục ( tiếp theo chương
trình đòa lí lớp 7 ) gồm 21 tiết chia ra :
+ Châu Á : 18 tiết ( 15 tiết lí thuyết, 3 tiết thực hành )
+ Tổng kết ( đòa lí tự nhiên và đòa lí các châu lục ) 3 tiết
Phần II : Đòa lí Việt Nam :23 tiết
+ Bài mở đầu Việt Nam đất nước con người -1 tiết
+ Đại lí tự nhiên Việt Nam -22 tiết ( 15 tiết lí thuyết, 7 tiết thực
hành )
Phần : n tập, kiểm tra -8 tiết .
Để giải quyết vấn đề đặt ra tôi đã đề ra các giải pháp như sau :
a/ Kiểm kê phân loại đồ dùng dạy học:
-Ngay từ đầu năm tôi đã liên hệ với bộ phận thư viện,thiết bò kiểm
kê lại toàn bộ những đồ dùng dạy học đã có sắp xếp theo thứ tự từng khối
lớp, từng chương, bài
-Có kế hoạch vẽ thêm những đồ dùng dạy học đã hư hỏng hoặc còn

quyển sách giáo khoa đòa lý thứ hai phục vụ cho việc dạy học và học môn
đòa lý.
+ Để việc dạy và học môn đòa lý đạt hiệu quả cao, giáo viên phải
đầu tư suy nghó xây dựng kiến thức chứa đựng trong bản đồ mà nội dung
kênh chữ không chuyền tải hết được. Giáo viên không nên sử dụng bản
đồ, lược đồ như một phương tiện để minh hoạ kiến thức.
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 11
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
+ Để hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ bản đồ, lược đồ có
hiệu quả cần thực hiện các bước sau:
Đọc tên bản đồ, lược đồ để biết nội dung đòa lý thể hiện trên đó là gì
?
Ví dụ: Bản đồ dân cư Châu Á thể hiện các nội dung: phân bố dân
cư, mật độ dân cư, các đô thò đông dân…
- Đọc bảng chú giải để biết cách người ta thể hiện các đối tượng đó
trên bản đồ như thế nào bằng các ký hiệu gì, màu sắc ra sao? Dựa vào các
ký hiệu, màu sắc trên bản đồ để xác đònh các đối tượng đòa lý.
- Đối chiếu, so sánh các ký hiệu với nhau để tìm ra đặc điểm của đối
tược trục tiếp trên bản đồ.
Ví dụ: Cũng trên bản đồ dân cư Châu Á ( Lớp 8 ) sau khi giáo viên
hướng dẫn học sinh thực hiện các bước trên để rút ra nhận xét về mật độ
dân cư, sự phân bố dân cư, sự phân bố các đô thò đông dân, yêu cầu học
sinh giải thích vì sao dân cư Châu Á có sự phân bố như vậy? Từ đó rút ra
hình thành mối quan hệ đòa lý giữa các yếu tố đòa lý: đòa hình, đất đai, khí
hậu, gió mùa, biển…
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 12
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
Bản đồ, lược đồ có thể dùng để khai thác kiến thức ở nhiều dạng bài
khác nhau.
• Xác đònh vò trí đòa lý:

HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
Tìm trên hình 28.1 đỉmh Phan-xi-păng và đỉnh Ngọc Linh .
-Từ đặc điểm đòa hình gợi ý hướng dẫn học sinh tìm hiểu mối quan
hệ giữa đòa hình với khí hậu, sông ngòi…
* Quan sát, mô tả, nhận xét sông ngòi:
Ví dụ: Bài 33: Đặc điểm sông ngòi Việt Nam ( Đòa lý 8 ).
Hướng dẫn học sinh khai thác theo các bước sau:
-Quan sát ký hiệu sông ngòi trên bản đồ, nhận xét chung về mạng
lưới sông ngòi của nước ta ( dày hay thưa ) phân bố như thế nào? Độ lớn
của sông, hướng chảy chủ yếu, nơi đổ nước, nguồn nước cung cấp…
-Hướng dẫn học sinh xác lập mối quan hệ giữa các đặc điểm của
sông với đòa hình, khí hậu, chế độ nước… và giải thích các đặc điểm đã
nêu.
d2/ Khai thacù kiến thức về biểu đồ:
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 15
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
-Có những biểu đồ làø một đơn vò kiến thức cần được khai thác, cũng
có những biểu đồ có thể dùng để củng cố những kiến thức mà học sinh đã
học. Tuy nhiên dù ở dạng nào thì giáo viên cũng phải hướng dẫn học sinh
khai thác, phân tích theo các hướng sau:
+ Đọc tên biểu đồ: biểu đồ thể hiện cái gì? ( Khí hậu, gia tăng dân số,
tăng trưởng kinh tế…).
+ Quan sát toàn bộ biểu đồ để biết các đại lượng thể hiện trên biểu đồ
là gì? ( Số dân, các ngành kinh tế…) Trên lãnh thổ nào? Vào thời gian nào?
Các thể hiện trên biểu đồ như thế nào? ( Theo đường, theo cột, hình quạt…)
trò số các đại lượng được tính bằng gì? ( %, triệu người, nghìn ha, tấn…).
+ Đối chiếu, so sánh độ lớn của các hợp phần ( Biểu đồ cột chồng,
biểu đồ miền, biểu đồ quạt ), chiều cao của các cột ( Biểu đồ cột ), độ dốc
của đồ thò ( Biểu đồ đường ), kết hợp với số liệu ( Nếu có ) rút ra nhận xét
về các đối tượng và các hiện tượng đòa lý được thể hiện trên biểu đồ.

nhập
Nhật Bản 1.5
(2)
32.1
(2)
66.4
(2)
-0.4 33400.0 Cao
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 16
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
Cô-oet - 58.0
(3)
41.8
(3)
1.7 19040.0 Cao
Hàn Quốc 4.5 41.4 54.1 3 8861.0 Trung Bình
trên
Ma-lai-xi-a 8.5 49.6 41.9 0.4 3680.0 TrungBình
trên
Trung Quốc 15 52.0 33.0 7.3 911.0 TrungBình
dưới
Xi-ri 23.8 29.7 46.5 3.5 1081.0 Trung
Bìnhdưới
U-dơ-bê-ki-xtan 36 21.4 42.6 4 449.0 Thấp
Lào 53 22.7 24.3 5.7 317.0 Thấp
Việt Nam 23.6 37.8 38.6 6.8 415.0 Thấp
-Học sinh đọc nội dung của bảng.
-Nhận xét chung về chỉ tiêu của các nước .
-Mức thu nhập của các nước được phân ra làm mấy loại.
-Mức bình quân GDP cao nhất? Thấp nhất? Chênh lệch nhau khoảng

và học.
e1/ Trong kiểm tra đầu giờ:
Khi kiểm tra bài học cũ giáo viên phải treo bản đồ phục vụ bài học
trước để học sinh quan sát và trả lời những câu hỏi của giáo viên đặt ra.
Mọi câu hỏi đặt ra phải yêu cầu buộc học sinh phải quan sát các đặc
điểm trên bản đồ để tự trả lời nội dung câu hỏi.
e2/ Trong giảng bài mới:
Kênh hình phải được treo vò trí thuận lợi nhất để học sinh cả lớp
quan sát được.
-Đưa ra và cất đi đúng lúc để tránh sự phân tán chú ý trong giờ học
của học sinh.
-Các câu hỏi gợi ý để học sinh khai thác kiến thức phải chú ý đến
yêu cầu buộchọc sinh phải quan sát kênh hình để trả lời. Đặt các câu hỏi
với yêu cầu trả lời các nội dung từ đơn giản đến phức tạp.
- Giáo viên phải có sư linh hoạt, sáng tạo trong xử lý các tình huống
sư phạm, luôn có thao tác “ mẫu”, uốn nắn sửa sai kòp thời những thao tác
chưa chuẩn bò của học sinh.
e3/ Trong củng cố bài:
- Luôn chú ý đặt ra những câu hỏi có yêu cầu rèn kỹ năng về bản đồ.
e4/ Trong hướng dẫn học sinh ở nhà:
- Hướng dẫn học sinh biết cách học ở nhà trên cơ sở dựa vào các kênh
hình ở sách giáo khoa kết hợp với vở ghi.
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 18
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
- Đặc biệt chú ý hướng dẫn học sinh làm các bài tập củng cố kỹ năng
trong tập bản đồ in sẵn ( nếu có ) thường xuyên kiểm tra, sửa bài tạo thói
quen tốt và các kỹ năng đòa lý cho học sinh
Dưới đây là Ví dụ cụ thể của tôi đưa ra kinh nghiệm :Hướng dẫn học
sinh học sinh từ hệ thống kênh hình để nâng cao hiệu quả dạy và học
môn đòa lí lớp 8A1 :

Trong khi tranh ảnh chưa đầy đủ để sử dụng cho dạy học theo yêu cầu
của việc đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên cần phải sưu tầm tranh
ảnh, làm đồ dùng dạy học. Tuy việc làm ĐDDH không phải là dễ, chưa
nói đến việc tốn công sức và tiền, việc nghó ra một ĐDDH thích hợp để
phục vụ cho một hay nhiều tiết dạy rất khó khăn với giáo viên. Vì thế
việc làm và sử dụng ĐDDH còn rất hạn chế. Trong một số tiết dạy giáo
viên có đem nhiều thứ ĐDDH nhưng thực tế chất lượng bài học chưa cao.
Nguyên nhân:
+Về khách quan: Điều kiện khó khăn như ở trường Tân Đông làm một
ĐDDH là cả một sự vất vả cho giáo viên. Ngoài ra, giáo viên chưa được
bồi dưỡng một cách hệ thống làm ĐDDH trong nhà trường. Trong lúc
môn đòa lí bài nào cũng có ĐDDH.
d. Một sốù vấn đề rút ra từ thực trạng:
- Để nâng cao chất lượng bộ môn, không thể không đổi mới phương
pháp giảng dạy.
- Trong việc đổi mới phương pháp, phương tiện dạy học là yếu tố cần
để đảm bảo cho giờ học , không chỉ tạo hứng thú cho học sinh mà còn
phát huy tính tích cực, chủ động cho mọi đối tượng học sinh, nhất là học
sinh trung bình, học sinh yếu.
- Sự sáng tạo trong dạy học đòa lí là điều cần thiết, nhưng sáng tạo
trong việc sử dụng tranh ảnh, làm ĐDDH cũng hết sức quan trọng.
3. Một số kinh nghiệm : hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ
hệ thốnh kênh hình để nâng cao hiệu quả môn học đòa lí
Xây dựng bộ sưu tập:
Trong chương trình đòa lí lớp 8 có nhiều bài đề cập đến tài nguyên
thiên nhiên. Để tập cho HS có thói quen quan sát, GV hướng dẫn HS xây
dựng bộ sưu tập.
Những bộ sưu tập đơn giản như làm về bộ sưu tập tranh ảnh về đòa
hình các-xtơ và các hang động ở Việt Nam: HS sưu tầm tranh ảnh từ lòch,
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 20

điểm trở lên
Giữa
HKI
8A
1
41 2 4.9 16 39 7 17.1 16 39 39 95,1
HKI
8A
1
41 5 12,2 11
26,8
25 61 41 100
Giữa
HKII
8A
1
41 7 17,1 8 19,5 26 63,1 41 100
Chất lượng bộ môn giữa các năm học ở lớp 8A
1
,tại trường THCS
Tân Đông đến nay tuy vẫn còn học sinh yếu, tỉ lệ HS đạt trung bình còn
cao. Song có sự tiến bộ giữa học kì II so với học kì I, đặc biệt có sự thay
đổi về số lượng HS khá, giỏi so với HS trung bình.
* Nguyên nhân:
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 21
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
_ Là trường vùng nông thôn việc đầu tư cho học tập của HS còn hạn
chế. HS cuối cấp THCS, chất lượng đầu vào của trường còn thấp, không
đều giữa các năm.
_ Do trường có nhiều HS dân tộc theo học …

quen sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật, rèn luyện kó năng thao tác mà còn góp
phần rèn luyện tư duy.
_ Khi sáng tạo một bộ đồ dùng dạy học GV nên chú ý đến tính năng,
hiệu quả sử dụng của nó. Những đồ dùng dạy học được sử dụng nhiều bài
với nhiều hoạt động học tập khác nhau thì khả năng rèn luyện tư duy của
HS càng cao.
PHẦN C : KẾT LUẬN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI SÁNG
KIẾN KINH NGHIỆM :
1/ Bài học kinh nghiệm :
Bản thân là một giáo viên giảng dạy bậc THCS được 8 năm nên
kinh nghiệm chưa nhiều . Trong qua 1trình nghiên cứu đề tài này , tôi chỉ
vận dụng trong phạm vi lớp 8A
1
với só số 41 em . Qua thực tiễn tôi rút ra
bài học kinh nghiệm cho bản thân như sau :
Để khai thác kiến thức từ hệ thống kênh hình để nâng cao hiệu quả dạyvà
học môn đòa lí lớp 8 có kết quả thì :
+ HS phải được trang bò đầy đủ SGK, tập bản đồ, bài tập và bài thực
hành đại lí 8 , Atlát đòa lí Việt Nam .
+Giáo viên phải thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp giảng dạy,
thường xuyên kiểm tra và bảo quản các thiết bò, đồ dùng dạy học phục vụ
bộ môn. Khi lên lớp, giáo viên phải chuẩn bò ĐDDH để phục vụ tiết học
đó, nếu thiếu thì đồ dùng cần thiết thì GV phải tự làm. Sử dụng co 1hiệu
quả ĐDDH sẵn có như : Bản đồ , tranh ảnh, mẫu khoáng sản … tuỳ bài mà
giáo viên hướng dẫn HS làm việc với ĐDDH đó .
+ Giáo viên kiểm tra thường xuyên, đánh gía khả năng khai thác
kiến thức của HS từ hệ thống kênh hình, sự tiếp thu bài của HS qua làm
viậc với ĐDDH ở các bước kiểm tra bài cũ và củng cố luyện tập .
HS cần quan tâm nhiều đến bộ môn : đọc kó SGK, soạn bài theo câu
hỏi , hoàn thành bài tập, học bài trước khi đến lớp .

giáo viên .Ngược lại ,đối với những lớp có nhiều học sinh trung bình ,yếu
,giáo viên cần lựa chọn những kiến thức bài giảng cơ bản ,kiên trì hướng
dẫn học sinh một cách cụ thể ,tỉ mỷ bằng các câu hỏi gợi mở ,gíup quá
trình tiếp thu kiến thức của các em được thuận lợi và đảm bảo được tinh
thần dạy học theo phương pháp phát huy tính tích cực của người học .
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 24
HƯỚNG DẪN CÁCH PHÂN TÍCH BẢN ĐỒ CHO HỌC SINH LỚP 8 THCS
-Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân tại một trường ven
vùng nông thôn nên còn gặp nhiều khó khăn đối với việc dạy và học, tôi
mong rằng sự chia sẻ những kinh nghiệm của đồng nghiệp nhằm giúp
cho tôi thực hiện tốt hơn công việc dạy học của mình. Vì vậy, hội đồng
khoa học xem xét giúp đỡ. Nếu được chấp nhận là đề tài có giá trò về “
Hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ hệ thốnh kênh hình để nâng
cao hiệu quả môn học đòa lí” . Tôi sẽ áp dụng rộng rãi ở các lớp còn lại
trong phạm vi môn Đòa lí tại đơn vò nagỳ có hiệu quả hơn .

Giáo viên thực hiện : Nguyễn Thò Ngờ Trang 25