BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 7
BỐ CỤC VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN
TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

TaiLieu.VN


? Nêu yêu cầu tìm hiểu đề và lập ý cho bài văn
nghị luận?
- Yêu cầu tìm hiểu đề là xác định đúng: vấn đề, phạm vi,
tính chất của bài nghị luận.
- Lập ý bao gồm: xác định luận điểm (luận điểm chính và
luận điểm phụ), tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn.

TaiLieu.VN


TIẾT 83

Bố cục và phương pháp lập luận
trong bài văn nghị luận
I/. Lí thuyết
1. Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận
1.1, Phân tích ngữ liệu:
- Văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
(Hồ Chí Minh)

TaiLieu.VN


(1)

Bổn phận của
(4) chúng ta...
TaiLieu.VN

- từ ... đến...
- từ ... đến...
- từ ... đến...

đều giống nhau
nơi lòng yêu nước

giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nước... kháng chiến.


* Nhận xét:
* Văn bản gồm 3 phần: P1: đoạn 1
P2: đoạn 2 và đoạn 3
P3: đoạn 4.
* Các câu văn thể hiện luận điểm trong văn bản:
+ Đoạn 1: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu
nước.
+ Đoạn 2: Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến
vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.
+ Đoạn 3: Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng
đáng với tổ tiên ta ngày trước.
+ Đoạn 4: Bổn phận của chúng ta...
TaiLieu.VN



+ Hàng ngang thứ 1 lập luận theo quan hệ nhân quả:
Lòng yêu nước
Truyền thống
Sức mạnh
+ Hàng ngang thứ 2 lập luận theo quan hệ nhân quả:
Lịch sử
Bà Trưng
Chúng ta phải
đã chứng tỏ...
Bà Triệu
ghi nhớ
+ Hàng ngang thứ 3 lập luận theo quan hệ tổng - phân - hợp:
Đưa ra
Dùng dẫn
nhận định
chứng minh
+ Hàng ngang thứ 4 lập luận theo quan hệ suy
luận tương đồng:
Suy ra bổn phận
Từ truyền thống
của chúng ta
TaiLieu.VN

Kết
luận


Mối quan hệ theo hàng dọc được tác giả trình bày và dẫn dắt như thế nào
- Hàng dọc có kết cấu là những suy luận tương đồng theo thời gian:


tổng phân
hợp, suy
luận tương
đồng,...


3. Ghi nhớ
(sgk-T31)
- Bố cục của bài văn nghị luận:
+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối
với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.
+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của
bài bằng nhiều luận điểm phụ.
+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư
tưởng, thái độ, quan điểm của bài.
- Phương pháp lập luận: suy luận nhân quả,
suy luận tương đồng,...

TaiLieu.VN


Bài tập
nhanh
Lập luận trong bài văn nghị
luận là cách đưa ra những luận
cứ để dẫn người đọc, người
nghe đến kết luận hay quan
điểm mà người viết hướng tới
là đúng hay sai ?
A. §óng


II. Luyn tp:
Đọc văn bản Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn
và trả lời các câu hỏi.
? Bi vn nờu lờn t tng gỡ ?
a.Vn , t tng: Hc c bn mi cú th thnh ti.
? T tng y th hin nhng lun im no ?
- T tng y c th hin qua on u (cõu 1) v on cui (cõu cui cựng).
ú l nhng cõu mang lun im.
? Bi vn cú b cc my phn ? Hóy cho bit cỏch lp lun trong bi ?
b. B cc: 3 phn
- M bi: Dựng li lp lun i chiu so sỏnh nờu lun im: ớt ai bit hc
cho thnh ti.
-Thõn bi: K li mt cõu chuyn ca Lờ-ụ-na Vanh-xi hc v. cỏch hc
c bn, s dy d khoa hc, s kiờn trỡ hc tp.
- Kt bi: Lp lun theo li nhõn qu.
- Cú chu khú hc tp cỏc kin thc c bn tt nờn mi cú tin
- Nh cú nhng ngi thy gii - cú trũ gii.
TaiLieu.VN


CỦNG CỐ
? NÊU BỐ CỤC CỦA BÀI VĂN NGHỊ LUẬN ?
? BÀI VĂN NGHỊ LUẬN THƯỜNG LẬP LUẬN NHƯ
THẾ NÀO ?
- Bố cục của bài văn nghị luận:
+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối
với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.
+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài
bằng nhiều luận điểm phụ.