Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

1. Tính cấp thiết của đề tài
- Hiện nay, trong giai đoạn cách mạng mới, thế giới đã có nhiều thay đổi
và diễn biến phức tạp, khó lường. Hòa bình, hợp tác, phát triển và hội nhập vẫn
là xu thế lớn, nhưng xung đột sắc tộc, tôn giáo, chiến tranh cục bộ, can thiệp, lật
đổ, khủng bố vẫn diễn ra gay gắt; các yếu tố đe dọa an ninh, các nước lớn dùng
mọi thủ đoạn tinh vi, thậm chí cả hành động quân sự dưới mọi chiêu bài để can
thiệp, lấn lướt các quốc gia nhỏ, yếu thế và tội phạm công nghệ cao tiếp tục gia
tăng. Những vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, thiên tai,
dịch bệnh,... sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, không chỉ còn là vấn đề của mỗi quốc
gia mà muốn giải quyết được phải có sự chung tay, góp sức của tất cả các nước
trên thế giới. Song, chế độ chính trị, lợi ích của mỗi nước lại khác nhau, số nước
do Đảng Cộng sản là Đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo không còn nhiều,
trong khi sự chia sẻ trên tinh thần đoàn kết, hy sinh giúp đỡ của các nước có chế
độ do Đảng Cộng sản cầm quyền, lãnh đạo đối với nước ta cũng đã thay đổi
nhiều.
- Trong nước, tuy đã có thành tựu và kinh nghiệm của hơn 25 năm đổi
mới, tạo ra thế và lực mới cho đất nước, nhưng "nước ta vẫn phải đứng trước
nhiều thách thức lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp.
Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế
giới vẫn tồn tại. Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của
một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí
còn nghiêm trọng. Những biểu hiện xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội, "tự diễn
biến", "tự chuyển hóa" có diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch tiếp tục thực
hiện "diễn biến hòa bình", gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài "dân chủ",
"nhân quyền" hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta".

1



2


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

phương thức lãnh đạo của đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu
của đảng. Nhưng chưa đi sâu vào cụ thể về nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng
trong đổi mới hình thức tổ chức, đổi mới cách làm, đổi mới chính trị, kinh tế
hiệu quả.
3. Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1. Mục đích
Trên cơ sở phân tích về lý luận, thực tiển và đánh giá thực trạng, đề tài đề xuất
giải pháp và những kiến nghị thiết thực nhằm góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo
của đảng trong đổi mới kinh tế chính trị ở nước ta hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được những mục đích trên, đề tài sẽ hướng tới giải quyết các nhiệm
vụ:
- Làm rõ cơ sở khoa học về vai trò lãnh đạo của Đảng trong đổi mới chính
trị - kinh tế.
- Khảo sát, phân tích, đánh giá sự nghiệp đổi mới của đảng.
- Từ đó, đề tài nêu ra một số giải pháp chủ yếu để nâng cao vai trò lãnh
đạo của đảng trong đổi mới kinh tế chính trị ở nước ta hiện nay.
3.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng trong đổi mới kinh tế chính trị ở nước
ta.
- Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung vào nghiên cứu vai trò lãnh đạo của đảng trong đổi mới
kinh tế chính trị ở nước ta hiện nay từ đó đề ra một số giải pháp nâng cao vai trò
lãnh đạo của đảng trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay.

6. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có
kết cấu gồm 3 chương.
- Chương 1: Cơ sở lý luận về kinh tế - chính trị

4


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

- Chương 2: Chức năng nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng về đổi
mới kinh tế, chính trị.
- Chương 3: Thực chất nội dung đổi mới kinh tế - chính trị ở nước ta hiện
nay.

5


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

Chương 1: Cơ sở lý luận về kinh tế - chính trị:
1.1 Khái niệm chính trị, kinh tế:
1.1.1 Khái niệm chính tri, đổi mới chính trị:
- Có nhiều quan niệm khác nhau về chính trị. Theo quan điểm của Mac –
Lênin thì: Chính trị là sinh hoạt xã hội gắn liền với các quan hệ giữa các giai cấp,
các dân tộc và các nhóm xã hội khác nhau mà hạt nhân của nó là vấn đề giành
giữ và sử dụng quyền lực nhà nước. Nó bao hàm cả những phương hướng, mục
tiêu xuất phát từ lợi ích cơ bản của giai cấp và cả hoạt động thực tiễn của các giai
cấp, chung các nhóm xã hội, các đảng phái chính trị, các chính khách và của mỗi
người dân trong việc thể hiện lợi ích giai cấp.

các mối quan hệ: giữa đổi mới. ổn định và phát triển, giữa đổi mới kinh tế và đổi
mới chính trị, giữa phát triển kinh tế thị trường và đảm bảo định hướng xã hội
chủ nghĩa; giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa;
giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế., giữa đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý,
nhân dân làm chủ; xây dựng hoàn thiện thể chế chính trị dân chủ xã hội chủ
nghĩa đảm bảo sự phù hợp và tương thích giữa đổi mới chính trị và đổi mới kinh
tế…
- Khái niệm “đổi mới chính trị” qua các văn kiện của Đảng được hiểu là
đổi mới tư duy chính trị về CNXH; đổi mới cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành
của hệ thống chính trị, trước hết là đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; đổi
mới, nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước XHCN nhằm giữ vững ổn đinh
chính trị để xây dựng chế độ XHCN ngày càng vững mạnh; thực hiện tốt nền dân
chủ XHCN nhằm phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình
xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN và phát triển kinh tế-xã hội dưới sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
1.1.2 Khái niệm kinh tế, đổi mới kinh tế:
Từ nhiều cách tiếp cận khách nhau, có nhiều định nghĩa khác nhau về
kinh tế.

7


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

- Nghĩa thông thường: kinh tế là việc sử dụng có nguồn lực hữu hạn một
cách tối ưu để sản xuất ra của cải, đáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội.
- Theo cách tiếp cần Mác: kinh tế là toàn bộ các quan hệ sản xuất hợp
thành cơ cấu kinh tế của xã hội.
- Kinh tế được hiểu là toàn bộ các lĩnh vực, các ngành khác nhau của một
nền kinh tế quốc dân, mà cơ sở của nó là các quan hệ cơ bản : quan hệ sở hữu về

động qua lại lẫn nhau. Trong quá trình đổi mới đất nước, khi xác định đường lối
phát triển giữa chính trị và kinh tế, Đảng ta khẳng định “lấy đổi mới kinh tế làm
trọng tâm”. Điều này xuất phát từ quan điểm kinh tế là nền tảng của chính trị,
kinh tế bao giờ cũng quyết định chính trị và điều này được khẳng định hoàn toàn
trong lý luận cũng như trong thực tiễn.
- Về mặt lý luận, theo chủ nghĩa Mác - Lênin thì cơ sở hạ tầng quy định
cấu trúc, tính chất của kiến trúc thượng tầng và tồn tại xã hội quyết định ý thức
xã hội. Kinh tế là nhân tố cơ bản thuộc cơ sở hạ tầng, trong khi chính trị là nhân
tố chủ yếu của kiến trúc thượng tầng, vì vậy các quan hệ kinh tế là quy định các
quan hệ chính trị. Về mặt thực tiễn: ở hình thái kinh tế xã hội chiếm hữu nô lệ thì
với quan hệ sản xuất của chế độ chiếm hữu nô lệ, thể chế chính trị thuộc về giai
cấp chủ nô, ở hình thái kinh tế xã hội TBCN thì với quan hệ sản xuất của chế độ
tư bản chủ nghĩa, thể chế chính trị thuộc về giai cấp tư sản và ở CNXH thì thể
chế chính trị thuộc về giai cấp công nhân
- Có thể khẳng định rằng kinh tế luôn quyết định chính trị mà trước hết,
nhân tố kinh tế có tính quyết định nhất, tác động đến đời sống chính trị chính là
hệ thống các quan hệ sở hữu. Nếu quan hệ sở hữu thay đổi về căn bản và cùng
với nó là sự thay đổi các quan hệ kinh tế khác mà trước hết nó làm biến đổi bản
chất của hệ thống các quan hệ sản xuất. Hệ thống các quan hệ SX khi đã thay đổi
về căn bản sẽ dẫn đến thay đổi căn bản chế độ chính trị, mở đường cho lực lượng
sản xuất phát triển. Kinh tế thay đổi sẽ kéo theo sự thay đổi của chính trị, thậm
chí một vấn đề kinh tế không lớn nhưng có thể trở thành một vấn đề chính trị
phức tạp, có thể làm đảo lộn đời sống chính trị, xã hội. Lực lượng nào, giai cấp
nào nắm kinh tế thì lực lượng đó, giai cấp đó nắm quyền lực chính trị, chi phối

9


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao



Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

Đông Âu chính là do suy thoái, khủng hoảng kinh tế trầm trọng dẫn đến những
biến động lớn về chính trị, làm tan rã chế độ XHCN tại các nước này.
1.2.2 Vai trò của chính trị với kinh tế :
- Trong quá trình đổi mới, song song với việc lấy “đổi mới kinh tế làm
trọng tâm”, Đảng xác định phải từng “đồng thời từng bước đổi mới chính trị”.
Quan điểm này xuất phát từ chính trị mặc dù bị kinh tế quyết định nhưng chính
trị lại có tính độc lập tương đối và có sự tác động trở lại kinh tế rất mạnh mẽ sự
tác động độc lập của chính trị đến kinh tế.
- Về mặt lý luận : khi nhấn mạnh vai trò của cơ sở hạ tầng đối với kiến
trúc thượng tầng, quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin cũng khẳng định rằng
kiến trúc thượng tầng (chính trị) có tính độc lập tương đối và có sự tác động trở
lại rất mạnh mẽ đối với cơ sở hạ tầng (kinh tế). Về mặt thực tiễn: do nhận thức
được quy luật kinh tế khách quan, kiến trúc thượng tầng (chính trị) có vai trò
định hướng cho quy luật kinh tế, mang lại phương án tối ưu cho phát triển kinh
tế và phục vụ vì lợi ích của giai cấp. Với ý nghĩa đó, chính trị ra đời tồn tại và
phát triển trên cơ sở nó có vai trò to lớn tác động đến kinh tế theo những quy luật
kinh tế khách quan
- Biểu hiện sự tác động của chính trị đối với kinh tế : Một là chính trị định
hướng cho kinh tế phát triển dựa trên quy luật khách quan, lựa chọn mô hình
chiến lược phát triển kinh tế, tham gia vào việc điều tiết, lựa chọn tốc độ phát
triển kinh tế. Hai là vai trò tác động của chính trị tác động đến các chủ thể kinh
tế : mỗi chủ thể kinh tế có vai trò, địa vị, lợi ích riêng, vì vậy, chính trị phải có sự
kiểm soát, tạo điều kiện tác động cho các chủ thể kinh tế phát triển và tạo điều
kiện cho họ góp phần vào việc thực hiện lợi ích chung. Ba là vai trò của cơ cấu
tổ chức và phương thức tổ chức, quản lý con người-xã hội đối với kinh tế để phát
huy được vai trò của nhân tố con người


ngang tầm với nhiệm vụ chính trị đề ra, thì chính trị vẫn có thể cản trở kinh tế
hoặc để cho kinh tế phát triển chệch hướng, trái với đường lối chính trị đã lựa

12


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

chọn. Vì thế chính trị cũng phải tự đổi mới, phải có cơ cấu tổ chức, phương thức
hoạt động, thiết chế vận hành phù hợp với cơ sở kinh tế.
2. Chức năng nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng về đổi mới
kinh tế, chính trị:
Nội dung và phương thức lãnh đạo đang là vấn đề cấp thiết với Đảng ta.
Cơ sở lý luận của đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng được tổng kết từ thực
tiễn lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, xây dựng Đảng và Nhà nước
pháp quyền trong những năm qua, cũng như những đòi hỏi trước mắt của tình
hình trong nước và thế giới.
Trong đó phương thức Đảng lãnh đạo trong đổi mới kinh tế và chính trị,
là vấn đề cơ bản nhất của xã hội, là sự nghiệp đầy khó khăn và phức tạp, là quá
trình vừa làm, vừa tìm tòi sáng tạo. Do vậy, phải thấy rõ mối quan hệ giữa hai
lĩnh vực đó để có những bước đi thích hợp, tác động hỗ trợ lẫn nhau.
2.1. Xác định “đối mới kinh tế là trọng tâm”:
- Trên tổng thể, Đảng ta bắt đầu công cuộc đổi mới về tư duy chính trị
trong việc hoạch định đường lối và các chính sách đối nội, đối ngoại, không có
sự đổi mới này thì không có mọi sự đổi mới khác. Song Đảng ta đã đúng khi tập
trung trước hết vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đổi mới kinh tế, khắc phục
khủng hoảng kinh tế xã hội, tạo tiền đề cần thiết về vật chất và tinh thần để giữ
vững ổn định chính trị, xây dựng và củng cố niềm tin của nhân dân, tạo thuận lợi
để đổi mới các mặt khác của đời sống xã hội. Bởi vì do tính chất kinh tế quy
định chính trị nên xây dựng và duy trì quyền lực chính trị của Đảng, chế độ

đảm bảo được định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây cũng là vấn đề nguyên tắc
trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay cũng như trong suốt thời kỳ quá độ,
bởi vì thành phần kinh tế XHCN đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế sẽ là cơ
sở cho tồn tại vững chắc của hệ thống chính trị XHCN.
- Mặt khác, để đảm bảo sự phát triển kinh tế đúng định hướng, vai trò
lãnh đạo của Đảng phải được giữ vững. Đảng ta không chấp nhận đa nguyên, đa
đảng là hoàn toàn phù hợp với mục tiêu XHCN, vì mục tiêu ấy chỉ có thể thực
hiện trên cơ sở sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Nước ta hiện nay sự lãnh đạo duy

14


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

nhất của Đảng ta là hoàn toàn hợp lý. Một Đảng, nhất nguyên chính trị là điều
kiện đảm bảo sự ổn định chính trị để phát triển kinh tế. Song, để lãnh đạo tốt
kinh tế cũng như các lĩnh vực khác của đời sống XH, Đảng phải tự đổi mới vươn
lên ngang tầm nhiệm vụ. NQ TW6 (lần 2) khoá VIII chủ trương tăng cường công
tác phê bình, tự phê bình, chỉnh đốn Đảng là nhằm làm trong sạch phẩm chất,
đạo đức, lối sống của cán bộ, Đảng viên để nâng cao năng lực và sức chiến đấu
của Đảng. Đây là yêu cầu bắt buộc của Đảng trong tình hình mới hiện nay
- Sự phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận động theo cơ
chế thị trường còn đòi hỏi có sự quản lý của nhà nước. Kinh tế hàng hoá nhiều
thành phần bao giờ cũng có hai mặt: tích cực và tiêu cực. Để giữ vững định
hướng XHCN, phải có nhà nước mạnh mới có thể làm hạn chế những khuyết tật
vốn có của nền kinh tế thị trường. Muốn đạt hiệu quả cao trong quá trình tác
động phải xuất phát từ thực trạng kinh tế của đất nước và nhận thức đúng, đầy đủ
các quy luật khách quan của kinh tế. Nhà nước tác động vào kinh tế còn phải thể
hiện rõ vai trò của mình trong việc tạo môi trường, điều tiết chính sách XH, quản
lý, phân phối nguồn tài nguyên quốc gia. Đồng thời, các chính sách nhà nước đề

toàn bộ đời sống kinh tế-xã hội phù hợp với yêu cầu và quy luật khách quan của
nền kinh tế.
- Đổi mới bộ máy nhà nước và hướng tới là xây dựng nhà nước pháp
quyền XHCN, nghĩa là nhà nước quản lý điều hành xã hội bằng pháp luật, là làm
cho bộ máy nhà nước trong sạch, đủ mạnh để lãnh đạo toàn bộ nền kinh tế quốc
dân. Nhà nước đủ mạnh thì đủ sức điều khiển bánh xe kinh tế thị trường theo quỹ
đạo XHCN và tiến lên CNXH, CNCS mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho
toàn dân tộc.
- Đổi mới các đoàn thể quần chúng nhân dân là làm cho các tổ chức này
với tư cách là đại diện cho lợi ích của nhân dân lao động. Làm được điều đó có
nghĩa là góp phần tạo ra động lực cho quá trình đổi mới, xây dựng và hoàn thiện
nền dân chủ XHCN.

16


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

- Đổi mới hệ thống chính trị và từng bước xây dựng, hoàn thiện nền dân
chủ XHCN có quan hệ biện chứng với nhau. Thực chất đổi mới và kiện toàn hệ
thống chính trị ở nước ta là xây dựng nền dân chủ XHCN. Dân chủ là quy luật
hình thành, phát triển và tự hoàn thiện hệ thống chính trị XHCN. Làm tốt việc
này chính là góp phần tạo ra động lực tổng hợp cho sự nghiệp xây dựng đất nước
trong thời kỳ quá độ ở nước ta.
- Đảng lãnh đạo có nắm được quy luật vận động của kinh tế thị trường mới
đề ra được những định hướng và phương thức lãnh đạo trong phát triển kinh tế.
Như vậy, phương thức lãnh đạo phát triển kinh tế phải bắt đầu từ khoa học kinh
tế. Nghiên cứu các quy luật kinh tế thị trường phải là vấn đề trung tâm trong
công tác lý luận của Đảng. Đảng phải xây dựng đường lối phát triển kinh tế thị
trường trên cơ sở nắm vững phép duy vật biện chứng và lý luận kinh tế chính trị

3.1 Thực chất đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị
Để giải quyết tốt quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị vấn đề
trước hết cần nắm rõ thực chất của đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị ở Việt
Nam.
3.1.1 Đổi mới kinh tế:
Thực chất của đổi mới kinh tế ở Việt Nam là chuyển từ nền kinh tế kế
hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa. Đó là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ
chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản;
vừa vận động theo những qui luật của kinh tế thị trường, vừa được dẫn dắt chi
phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội; trong đó cơ chế thị
trường được vận dụng đầy đủ, linh hoạt để phát huy mạnh mẽ, có hiệu quả mọi
nguồn lực nhằm phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế.
Sau hơn 25 năm đổi mới, chúng ta có được bước tiến mới trong tư duy
phát triển, nền kinh tế có được sự tăng trưởng khá nhanh so với các nước trong
khu vực. Chúng ta đã có sự đổi mới căn bản về hình thức sở hữu, về cơ cấu và
vai trò của các thành phần kinh tế, đã hình thành các loại thị trường, tích cực và
chủ động hội nhập quốc tế... Tuy nhiên, cũng còn nhiều vấn đề cần tiếp tục đẩy

18


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

mạnh đổi mới, trong đó, thể chế kinh tế, chất lượng nguồn nhân lực, kết cấu hạ
tầng vẫn là những “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển.
Hiện nay, nội dung chủ yếu của đổi mới kinh tế là tập trung hoàn thiện thể
chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là đổi mới cơ chế,
chính sách, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính. Để
thực hiện điều này cần phát triển mạnh các hình thức sở hữu, các thành phần

chính nhà nước chưa đủ rõ, còn trùng lặp và chưa bao quát hết các lĩnh vực quản
lý nhà nước; cơ cấu tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, chưa phù hợp. Chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức chưa đáp ứng kịp yêu cầu; tình trạng quan liêu, tham
nhũng, lãng phí còn nghiêm trọng. Thể chế, luật pháp về quản lý tài chính công
tuy có nhiều đổi mới, nhưng còn bất cập. Thủ tục hành chính còn nhiều vướng
mắc, gây phiền hà cho tổ chức và công dân; kỷ luật, kỷ cương cán bộ, công chức
chưa nghiêm, hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước còn nhiều yếu kém.
Để khắc phục tồn tại nêu trên cần tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới nói
chung và tập trung giải quyết tốt mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới
chính trị.
3.2 Nắm vững và giải quyết tốt mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi
mới chính trị:
Nhằm tiếp tục thúc đẩy đổi mới, giải quyết tốt mối quan hệ giữa đổi mới
kinh tế và đổi mới chính trị, phát huy tối đa các nguồn lực bảo đảm phát triển
nhanh và bền vững trên cơ sở tổng kết thực tiễn đề ra các giải pháp, hướng thực
hiện trong thực tiễn. Để đảm đương được vai trò lãnh đạo, Đảng phải tiếp tục tự
đổi mới, tự chỉnh đốn, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiền phong
để xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, có tầm trí tuệ cao, có phương
thức lãnh đạo khoa học... Muốn vậy, cần tập trung vào một số vấn đề trọng tâm
sau:
Một là, cần làm rõ nội dung cơ bản của mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế
và đổi mới chính trị. Để giải quyết tốt mối quan hệ này đương nhiên trước tiên
phải hiểu rõ, nắm vững nội hàm của mối quan hệ biện chứng giữa đổi mới kinh
tế và đổi mới chính trị. Kinh tế và chính trị là hai lĩnh vực cơ bản, rộng lớn của

20


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao



Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

cá nhân, các tổ chức và hệ thống chính quyền. Do vậy, cần có sự vào cuộc của cả
người dân và hệ thống chính trị. Muốn vậy cùng với đòi hỏi nâng cao ý thức
trách nhiệm của các tổ chức, các cá nhân, rất cần bảo đảm thực hiện tốt qui chế
dân chủ cơ sở, tạo điều kiện cho mọi người phát huy sáng kiến và đóng góp của
bản thân vào sự nghiệp đổi mới.
Bốn là, về nguyên tắc, đổi mới phải toàn diện, đồng bộ, nhưng cần xác
định trọng tâm, khâu đột phá. Các thành tố của hệ thống chính trị cũng như kinh
tế có mối quan hệ gắn bó với nhau, thúc đẩy, qui định lẫn nhau. Do vậy, nếu
không có sự đồng bộ trong đổi mới tạo sự nhịp nhàng, ăn khớp trong tiến trình
vận động thì đôi khi chúng lại cản trở, hạn chế nhau. Chính tính hệ thống của
kinh tế và chính trị qui định tính toàn diện và đồng bộ của đổi mới. Tuy nhiên,
cũng như trong một guồng máy vận động liên hoàn, cần xác định khâu then chốt,
chọn điểm đột phá để thúc đẩy đổi mới. Kiên trì và quyết liệt thực hiện đổi mới
nhưng phải theo lộ trình và có bước đi phù hợp, bảo đảm sự đổi mới đồng bộ ở
các khâu, các mắt xích của hệ thống. Thực hiện sự đổi mới kết hợp cả từ dưới
lên và trên xuống. Trong cuộc sống thực tiễn, cái mới luôn nảy sinh và cần được
tổng kết, định hướng để thúc đẩy.
Năm là, về cơ chế giải quyết phải tôn trọng tính biện chứng của mối quan
hệ kinh tế và chính trị. Thực hiện kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu giữa đổi mới kinh
tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước
đổi mới chính trị. Trong quá trình đổi mới chú trọng bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ
và đồng bộ giữa ba nhiệm vụ: phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là
then chốt và phát triển văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội. Đổi mới kinh tế
được thực hiện từ đổi mới tư duy đến đổi mới cơ chế chính sách và chỉ đạo hoạt
động thực tiễn sẽ tạo nền tảng vật chất bảo đảm và đặt ra yêu cầu cho đổi mới
chính trị. Và những bước đổi mới chính trị mở đường và tạo điều kiện chính trị xã hội thuận lợi cho thực hiện giải pháp đổi mới và phát triển kinh tế.


Đảng chỉ có thể dẫn tới thành công khi Đảng xác định đúng đắn mục tiêu, nắm
vững nội dung của lý luận, biết xuất phát từ thực tế khách quan, biết thay đổi
sách lược đúng lúc, thực hiện ngày càng tốt hơn công bằng và bình đẳng xã hội.
Bên cạnh nắm vững mối quan hệ biện chứng giữa chính trị với kinh tế và
vận dụng đúng đắn mối quan hệ đó là một trong những vấn đề có ý nghĩa quan
trọng trong công cuộc đổi mới của nước ta hiện nay. Từ những phân tích trên ta
thấy rằng bài học do Đảng ta nêu “Kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới kinh tế
với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi
mới chính trị” đó chính là nắm vững và vận dụng đúng đắn mối quan hệ biện
chứng giữa chính trị với kinh tế theo chủ nghĩa Mác-Lênin vào trong thực
tiễn.Chính từ sự định hướng đúng đắn ấy cho nên sau hơn 25 năm đổi mới,
chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn và giữ vững sự ổn định chính trị,
tạo đà cho kinh tế phát triển nhanh, đúng hơn.

24


Tiểu luận môn: Chính trị học nâng cao

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Báo cáo tổng kết 20 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước
trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991-2011), Nxb Chính trị quốc gia,
HN 2010,
2. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
VI. Nxb Sự thật, Hà Nội, 1987.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
IX, Nxb Chính trị quốc gia, HN 2001.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới. Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2005.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Hội nghị lần thứ Năm Ban Chấp