1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_____________________
PHẠM THỊ THÁI THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU
HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Vinh, 2015
2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
_____________________
PHẠM THỊ THÁI THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU
HỌC HUYỆN MỘC HÓA TỈNH LONG AN
Chuyên ngành:Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Phạm Thị Thái Thanh
4
MỤC LỤC
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC
HÓA TỈNH LONG AN.................................................................................1
Vinh, 2015.........................................................................................................1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC
HÓA TỈNH LONG AN.................................................................................2
5
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC
HÓA TỈNH LONG AN.................................................................................1
Vinh, 2015.........................................................................................................1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỘC
HÓA TỈNH LONG AN.................................................................................2
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục (GD) Việt Nam đang phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và
hội nhập quốc tế đã trở thành xu thế tất yếu. Khoa học công nghệ, thông tin và
sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn nhân
lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà
giáo và cán bộ quản lý là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng”; "Mục
tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn
hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú
trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề
nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước".
Một trong các yếu tố quyết định cho sự thành công của giáo dục là đội
ngũ cán bộ quản lý giáo dục. Cán bộ quản lý giáo dục có vai trò quyết định
đến chất lượng và hiệu quả giáo dục của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở giáo dục.
Trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và nâng cao chất lượng, đội ngũ nhà
giáo và CBQL giáo dục nước ta được xây dựng ngày càng nâng cao chất
lượng về số lượng và chất lượng, phần lớn có bản lĩnh chính trị, phẩm chất
đạo đức trong sáng và lối sống lành mạnh, trình độ chuyên môn nghiệp vụ
ngày càng nâng cao. Đã góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự
nghiệp cách mạng nước ta.
Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp nâng cao chất lượng
giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đội ngũ nhà
giáo và CBQL giáo dục còn bộc lộ những hạn chế, bất cập. Số lượng giáo
viên còn thiếu nhiều, đặc biệt ở những vùng sâu, vùng xa. Đội ngũ CBQL còn
3
thiếu so với nhu cầu, số lượng CBQL có trình độ chuyên môn, trình độ quản
lý tốt còn ít, tính chuyên nghiệp của đội ngũ CBQL chưa cao, đặc biệt trong
tham mưu, xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện.v.v.
Nhận thức rõ vị trí, tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ, trong
đồng bộ, đáp ứng được sự nâng cao chất lượng của giáo dục và đào tạo nói
chung và của giáo dục Tiểu học nói riêng, nếu đội ngũ cán bộ quản lý trường
Tiểu học được nâng cao chất lượng trên cơ sở một hệ thống các giải pháp có
căn cứ khoa học và phù hợp với thực tiễn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học.
5.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An.
5.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây
dựng cơ sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập.
Nghiên cứu các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Ngành giáo
dục và các tài liệu khoa học có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây
dựng cơ sở thực tiễn của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực
tiễn có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
5
- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
bộ quản lý các trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản
lý trường Tiểu học huyện Mộc Hóa tỉnh Long An giai đoạn 2013-2015 và
định hướng đến năm 2020.
7
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Những nghiên cứu ở ngoài nước
Các nước trên thế giới như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp, Trung Quốc,
Singapor,… luôn xem nhà giáo và CBQL giáo dục là điều kiện quyết định của
sự nghiệp giáo dục và phát triển giáo dục. Đặc biệt là vai trò của người đứng
đầu nhà trường.
Mô hình quản lý trường học ưu việt SEM, đề cập đến lãnh đạo nhà trường , lãnh đạo tài năng: “Người lãnh
đạo phải nêu gương sáng, có khả năng lãnh đạo, hiểu rõ mục đích, tôn trọng, khuyến khích nhân viên. Một người lãnh
đạo lĩnh hội được sứ mệnh của trường học với các mục tiêu cụ thể, năng lực lãnh đạo tốt, và sự thông cảm cũng như tôn
trọng đồng nghiệp sẽ là động lực cho những người khác noi theo. Với vai trò của minh, hiệu trưởng phải vạch ra một tầm
nhìn đối với những thành tích, kết quả dự định đạt được và tạo ra một môi trường học tập lý tưởng cho học sinh và cả
giáo viên. Hiệu trưởng cần duy trì liên tục mục đích tăng cường năng lực cho giáo viên để đối mặt với thử thách hiện tại
và tương lai và luôn phấn đấu vì sự phát triển để hướng tới nền giáo dục toàn diện cho học sinh và giáo viên”. Trong mô
hình này, lãnh đạo nhà trường được xếp vào tiêu chí số một.
Henry Mintzbeg đã chỉ ra vai trò của nhà quản lý trong sự kết hợp giữa
quyền hạn với trách nhiệm. Họ vừa là người đại diện của tổ chức; người lãnh
đạo; người liên lạc; người tiếp nhận thông tin; người phổ biến thông tin;
người phát ngôn; nhà doanh nghiệp; người khắc phục khó khăn; người phân
phối nguồn lực; người đàm phán.
Từ trước đến nay có nhiều đề tài nghiên cứu về việc nâng cao chất
lượng đội ngũ CBQL trường học nói chung và CBQL trường tiểu học nói
riêng. Tuy nhiên trên địa bàn tỉnh Long An, huyện Mộc Hóa chưa có đề tài
nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường
tiểu học.
Việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ
CBQL trường tiểu học huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An có Mục tiêu to lớn về
9
mặt lý luận và thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo
dục tiểu học của địa phương trong điều kiện mới.
1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu
1.2.1. Khái niệm đội ngũ, đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
1.2.1.1. Khái niệm “Đội ngũ”
Có nhiều quan niệm và cách hiểu khác nhau về đội ngũ. Ngày nay khái
niệm đội ngũ được dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách rộng rãi như:
"Đội ngũ cán bộ, công chức; đội ngũ trí thức; đội ngũ y, bác sỹ..." đều xuất
phát theo cách hiểu của thuật ngữ quân sự về đội ngũ đó là: " Khối đông
người được tập hợp lại một cách chỉnh tề và được tổ chức thành lực lượng
chiến đấu".
Khái niệm đội ngũ tuy có các cách hiểu khác nhau nhưng đều có chung
một điểm đó là: Một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực
lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng hay không cùng
nghề nghiệp nhưng đều có chung một mục đích nhất định.
Từ các cách hiểu trên, có thể nêu chung: Đội ngũ là một tập thể gồm số
đông người, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ huy thống
nhất, có kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất cũng như tinh thần.
1.2.1.2. Khái niệm “Đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học”
Theo Từ điển Tiếng Việt: Đội ngũ là tập hợp gồm số đông người cùng
quản lý trường tiểu học”
Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường tiểu học là những cách thức tác
động hướng vào việc tạo ra những biến đổi về chất lượng trong đội ngũ
CBQL trường tiểu học.
Như vậy,
giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường
tiểu học
là nhằm nâng
cao chất lượng đội ngũ CBQL đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,
đảm bảo chất lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
1.3. Người cán bộ quản lý trường tiểu học
1.3.1. Vị trí, vai trò của người cán bộ quản lý trường tiểu học
Người cán bộ quản lý trường tiểu học có vai trò to lớn và hết sức quan
trọng trong sự nghiệp nâng cao chất lượng giáo dục, làm cho mọi hoạt động
13
của nhà trường đi vào kỷ cương, nền nếp, ổn định, góp phần thắng lợi sự
nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
1.3.2. Chức năng nhiệm vụ của người cán bộ quản lý trường tiểu học
a. Hiệu trưởng
Theo Điều lệ trường tiểu học, Hiệu trưởng trường tiểu học có những
nhiệm vụ và quyền hạn cơ bản sau:
+ Xây dựng quy hoạch nâng cao chất lượng nhà trường; lập kế hoạch
và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh
Điều hành hoạt động của nhà trường khi được Hiệu trưởng uỷ quyền;
Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý theo
quy định.
1.3.3. Những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người cán bộ
quản lý trường tiểu học (theo Chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học)
a. Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp
+) Phẩm chất chính trị
Yêu Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vì lợi ích dân tộc, vì hạnh
phúc nhân dân, trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam;
Gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách,
pháp luật của Nhà nước; quy định của ngành, của địa phương và của nhà
trường;
Tích cực tham gia các hoạt động chính trị - xã hội, thực hiện đầy đủ
nghĩa vụ công dân;
Tổ chức thực hiện các giải pháp phòng, chống tham nhũng, quan liêu,
lãng phí; thực hành tiết kiệm.
+) Đạo đức nghề nghiệp:
Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; trung thực, tận tâm
với nghề nghiệp và có trách nhiệm trong quản lý nhà trường;
15
Hoàn thành nhiệm vụ được giao và tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên,
nhân viên thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ; chịu trách nhiệm về kết quả hoạt
động của nhà trường;
Không lợi dụng chức quyền vì mục đích vụ lợi;
Được tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cộng đồng tín
nhiệm; là tấm gương trong tập thể sư phạm nhà trường.
+) Lối sống, tác phong:
Có lối sống lành mạnh, văn minh, phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc
Có khả năng vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học và giáo dục
nhằm phát huy tính tích cực, tự giác và sáng tạo của học sinh;
Có khả năng hướng dẫn tư vấn, giúp đỡ giáo viên về chuyên môn,
nghiệp vụ sư phạm của giáo dục tiểu học;
Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng ngoại ngữ hoặc
tiếng dân tộc nơi công tác phục vụ cho hoạt động quản lý và giáo dục.
c. Năng lực quản lý trường tiểu học
+) Hiểu biết nghiệp vụ quản lý:
Hoàn thành chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo quy
định;
Vận dụng được các kiến thức cơ bản về lý luận và nghiệp vụ quản lý
trong lãnh đạo, quản lý nhà trường.
+) Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch nâng cao chất
lượng nhà trường.
Dự báo được sự nâng cao chất lượng của nhà trường phục vụ cho việc
xây dựng quy hoạch và kế hoạch nâng cao chất lượng nhà trường;
Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch nâng cao chất lượng nhà
trường toàn diện và phù hợp;
Xây dựng và tổ chức thực hiện đầy đủ kế hoạch năm học.
+) Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
17
Thành lập, kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ nhiệm các chức vụ quản lý
theo quy định; quản lý hoạt động của tổ chức bộ máy nhà trường nhằm
đảm bảo chất lượng giáo dục;
Sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá xếp loại, khen thưởng kỷ luật,
thực hiện các chế độ chính sách đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên theo quy
định;
Tổ chức hoạt động thi đua trong nhà trường; xây dựng đội ngũ cán bộ,
Quản lý sử dụng tài sản đúng mục đích và theo quy định của pháp luật;
Tổ chức xây dựng, bảo quản, khai thác và sử dụng cơ sở vật chất và
thiết bị dạy học của nhà trường theo yêu cầu đảm bảo chất lượng giáo dục.
+) Quản lý hành chính và hệ thống thông tin:
Xây dựng và tổ chức thực hiện các quy định về quản lý hành chính
trong nhà trường;
Quản lý và sử dụng các loại hồ sơ, sổ sách theo đúng quy định;
Xây dựng và sử dụng hệ thống thông tin phục vụ hoạt động quản lý,
hoạt động dạy học và giáo dục của nhà trường;
Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo kịp thời, đầy đủ theo quy định.
+) Tổ chức kiểm tra, kiểm định chất lượng giáo dục:
Tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng các hoạt động dạy học, giáo dục
và quản lý của nhà trường theo quy định;
Chấp hành thanh tra giáo dục của các cấp quản lý;
Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục theo quy định;
Sử dụng các kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm định chất lượng giáo dục
đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng nhà trường.
+) Thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhà trường:
Xây dựng quy chế dân chủ trong nhà trường theo quy định;
Tổ chức thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, tạo điều kiện cho các đoàn
thể, tổ chức xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục.
19
d. Năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và
xã hội
+) Tổ chức phối hợp với gia đình học sinh:
Tổ chức tuyên truyền trong cha mẹ học sinh và cộng đồng về truyền
thống, văn hóa nhà trường, mục tiêu của giáo dục tiểu học;
Đảng toàn quốc lần thứ X đã nhấn mạnh: “Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện
đại hoá và phát triển kinh tế tri thức, tạo nền tảng để đưa nước ta cơ bản trở
thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”. Sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đòi hỏi con người phải có nhiều năng
lực mới: năng lực tư duy độc lập, năng lực tự học và tự cập nhật thường
xuyên kiến thức mới, năng lực thích ứng với những thay đổi… Đây chính là
những năng lực giúp con người Việt Nam “đi tắt đón đầu”, rút bớt khoảng
cách lạc hậu so với các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.
- Yêu cầu của sự phát triển khoa học - công nghệ: Một trong những đặc
điểm nổi bật của thời đại chúng ta là sự phát triển như vũ bão của khoa họccông nghệ. Các cuộc cách mạng khoa học trên các lĩnh vực: tin học, truyền
thông, công nghệ… không chỉ làm thay đổi mọi mặt của đời sống kinh tế - xã
hội mà còn có tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đòi hỏi
người CBQL phải có năng lực, trình độ nhất định để lĩnh hội, khai thác và đưa