BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
________________

HOÀNG MINH PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN – 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
________________

HOÀNG MINH PHƯƠNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN 1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS-TS Thái Văn Thành


2. Mục đích nghiên cứu...............................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu........................................................3
4. Giả thuyết khoa học.................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................................3
6. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................3
7. Đóng góp của luận văn............................................................................4
8. Cấu trúc luận văn.....................................................................................4
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nước ngoài...................................................................................5
1.1.2 Trong nước...................................................................................6
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Hiệu trưởng trường TH.................................................................8
1.2.2. Đội ngũ HT trường TH.................................................................9
1.2.3. Phát triển đội ngũ HT trường TH................................................10
1.2.4. Giải pháp phát triển đội ngũ HT trường TH...............................11
1.3. Một số vấn đề về hiệu trưởng trường tiểu học
1.3.1.Vị trí, vai trò của HT trường TH..................................................12
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của HT trường TH ...................................13


1.3.3. Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của HT trường TH ..................14
1.4. Một số vấn đề về công tác phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường tiểu
học
1.4.1. Sự cần thiết phải phát triển đôi ngũ HT trường TH ...................18
1.4.2. Nội dung phát triển đội ngũ HT trường TH...................................19
1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ HT trường TH
.....................................................................................................23
Kết luận chương 1 ................................................................................27

3.2. Các giải pháp phát triển đội ngũ HT các trường TH Quận1, Thành phố
Hồ Chí Minh..............................................................................................54
3.2.1. Tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của công tác phát triển đội ngũ
HT các trường TH Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.................................54
3.2.2. Xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, sử
dụng, luân chuyển đội ngũ HT các trường TH Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. 58
3.2.3. Cụ thể hóa tiêu chuẩn HT các trường TH Quận 1, TP.Hồ Chí Minh68
3.2.4. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ HT.............................72
3.2.5. Đổi mới công tác đánh giá đội ngũ HT ............................................79
3.2.6. Hoàn thiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ HT..........................83
3.3. Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã
đề xuất .......................................................................................................87
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO


PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh, bền vững nhất đối
với mỗi quốc gia đó là chú trọng đến công tác đổi mới và nâng cao chất lượng hệ
thống giáo dục và đào tạo (GD & ĐT), tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển
nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước. Đảng và Nhà nước Việt Nam hết sức chú
trọng phát triển GD & ĐT, coi "giáo dục là quốc sách hàng đầu". Một trong các
yếu tố quyết định cho sự thành công của giáo dục (GD) là đội ngũ cán bộ quản lí
GD. Cán bộ quản lí (CBQL) giáo dục có vai trò quyết định đến chất lượng và
hiệu quả GD của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở GD.

Xác định tầm quan trọng của đội ngũ CBQL ngành GD, trong những năm
qua, Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cố gắng trong công tác xây
dựng, quy hoạch, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ HT. Tuy nhiên, trước sự phát


triển chung của đất nước, trước đòi hỏi đổi mới của ngành GD, đội ngũ CBQL
GD nói chung, CBQL các trường tiểu học (TH) nói riêng vẫn còn những tồn
tại, hạn chế và bất cập, đặc biệt là năng lực chuyên môn quản lí và khả năng
thích ứng với bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay. Chính vì vậy, đòi hỏi cần
phải tăng cường công tác bồi dưỡng để nâng cao năng lực đội ngũ CBQL nói
chung, HT các trường TH nói riêng.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển
đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh.”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp phát triển
đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh, góp
phần nâng cao chất lượng GD tiểu học của quận.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 1, Thành phố
Hồ Chí Minh.
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận 1, Thành
phố Hồ Chí Minh.
4. Giả thuyết khoa học


Nếu đề xuất được các giải pháp đảm bảo tính khoa học, có tính khả thi thì
sẽ phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí
Minh

có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận của vấn đề phát triển đội ngũ hiệu trưởng các
trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường
tiểu học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng các trường tiểu
học Quận1, Thành phố Hồ Chí Minh



CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Lịch sử phát triển của xã hội loài người từ cổ sơ đến hiện đại văn minh
như ngày nay đều gắn liền với lịch sử GD. Bởi bất kì ở thời đại nào, quốc gia
nào, chế độ chính trị nào cũng đều đặt nhiệm vụ GD thành mục tiêu có tính chiến
lược để chấn hưng và phát triển đất nước. Ngay từ thế kỉ thứ 18 nhà trí thức lỗi
lạc Lê Quý Đôn đã nói "phi trí bất hưng”. Nếu không chăm lo, bồi dưỡng đào tạo
đội ngũ những người trí thức thì làm sao có chỗ dựa rường cột cho một quốc gia
hưng thịnh. Ngày nay GD được đánh giá là quốc sách hàng đầu. Vấn đề cải cách
và đổi mới GD đang đựơc triển khai với nhiều yếu tố liên quan đến chất lượng
GD: Phương pháp dạy học chưa thực sự đổi mới, cơ cấu chưa đồng bộ, đội ngũ
GV yếu, trang thiết bị dạy học, kinh phí đầu tư cho GD còn thấp, đặc biệt đội
ngũ cán bộ (CB) QLGD nhất là HT chưa thực sự đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ
ngày càng cao. Đánh giá và nâng cao chất lượng đội ngũ HT là một vấn đề hết
sức quan trọng, nhưng trong thực tế còn ít đề cập đến nâng cao chất lượng đội
ngũ HT, đây là đội ngũ CB có chức năng ảnh hưởng lớn, có ý nghĩa quyết định
đến chất lượng GD toàn diện của các nhà trường.
1.1.1. Nước ngoài

CBQL là điều kiện cơ bản, quyết định sự phát triển của GD. Thực tế nhiều nước
đi vào cải cách GD, phát triển GD thường bắt đầu bằng phát triển đội ngũ
CBQL.
1.1.2. Trong nước
Ở Việt Nam, liên quan đến các vấn đề về phát triển đội ngũ CBQL – HT
đã có những nghiên cứu. Từ những năm 90 trở về trước đã có một số công trình
của nhiều tác giả bàn về lí luận quản lí trường học và các hoạt động quản lí nhà
trường như: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sĩ Hồ và các bài giảng về QLGD (Trường
CBQLGD Trung ương I).....Những năm đầu của thập kỉ 90 đến nay đã có nhiều
công trình nghiên cứu có giá trị như: “Khoa học tổ chức và quản lí - một số vấn
đề lí luận và thực tiễn” của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lí
(NXB Thống kê Hà Nội năm 1999); “Tập bài giảng lí luận đại cương về quản lí”
của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Hà Nội 1998); Tác giả Lê Vũ
Hùng với bài “CBQL giáo dục - đào tạo trước yêu cầu của sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” trên tập san Nghiên cứu Giáo dục, tháng
1/2003 [30]. “Tập bài giảng lớp CBQL phòng GD&ĐT” của trường CBQL GD


& ĐT (Hà nội năm 2000); “Giáo trình khoa học quản lí” của Phạm Trọng Mạnh
(NXBĐHQG Hà Nội năm 2001) . Bên cạnh đó còn có những bài viết đề cập đến
lĩnh vực QLGD như: “Vấn đề kinh tế thị trường, Quản lí nhà nước và quyền tự
chủ các trường học”của Trần Thị Bích Liễu – Viện KHGD đăng trên tạp chí GD
số 43 tháng 11/2002; “Đổi mới QLGD là khâu đột phá” của tác giả Quế Hương,
đăng trên báo Giáo dục & Thời đại ngày 01/12/2002; “CBQL GD&ĐT trước yêu
cầu của sự nghiệp CNH- HĐH đất nước” của cố Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Vũ
Hùng trên tạp chí số 60 tháng 6 năm 2003; Tác giả Hoàng Tâm Sơn trong nghiên
cứu của mình ở đề tài cấp Bộ “Một số vấn đề tổ chức khoa học lao động của
người HT” đã đưa ra các giải pháp và kiến nghị về đào tạo, bồi dưỡng CBQL
giáo dục các tỉnh phía Nam trước yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước trong những năm đầu của thế kỷ XXI; Tác giả Vũ Bá Thể đã đưa ra một số

Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm HT trường TH phải đạt chuẩn
HT trường TH. Nhiệm kì của HT trường TH là 5 năm. Sau 5 năm, HT được


đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại. Đối với trường TH
công lập, HT được quản lí một trường TH không quá hai nhiệm kì. Mỗi HT chỉ
được giao quản lí một trường TH. Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, HT
trường TH được cán bộ, GV trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về
công tác quản lí các hoạt động và chất lượng GD của nhà trường theo quy định.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay việc bổ nhiệm HT các trường các trường Mầm
non, TH, Trung học cơ sở đều do Chủ tịch ủy ban quận, huyện kí quyết định.
1.2.2. Đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học
1.2.2.1 Khái niệm về đội ngũ
Theo từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là “Tập hợp gồm một số đông người
cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng”. [37]
Nói đến đội ngũ là nói đến một số đông người được tổ chức thành một lực
lượng, có sự gắn bó chặt chẽ với nhau trong một tổ chức theo những quy định,
điều lệ… để tạo nên sức mạnh nhằm thực hiện những mục tiêu đã xác định của
tổ chức đó.
Theo từ điển Tiếng Việt: “Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người
cùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt động
trong một hệ thống (tổ chức)”. [37]
Như thế có thể hiểu: Đội ngũ là một tập hợp gồm nhiều người, cùng chức
năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, có sự gắn kết với nhau trong một tổ chức để
cùng thực hiện mục tiêu của tổ chức đó.


1.2.2.2 Khái niệm về đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học
Đội ngũ HT trường TH là những người được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm
và đạt chuẩn về HT trường TH. HT các trường TH được tập hợp và tổ chức chặt

đua-khen thưởng đội ngũ.
Tuy nhiên, phát triển đội ngũ HT trường TH là phát triển những con người
có học vấn, có nhân cách phát triển ở trình độ cao. Vì thế trong phát triển đội
ngũ hiệu trưởng trường TH, chúng ta cần chú ý một số yêu cầu chính sau đây:
[9] [10]
+ Phát triển đội ngũ HT trường TH, trước hết phải giúp cho đội ngũ này
phát huy được vai trò chủ động, sáng tạo, khai thác ở mức cao nhất năng lực,
tiềm năng của đội ngũ, để họ có thể cống hiến được nhiều nhất cho việc thực
hiện mục tiêu GD đề ra.


+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải nhằm hướng vào phục vụ những
lợi ích của tổ chức, cộng đồng và xã hội, đồng thời phải đảm bảo thoả đáng lợi
ích vật chất và tinh thần cho họ.
+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải nhằm đáp ứng mục tiêu trước mắt
và mục tiêu phát triển lâu dài của tổ chức, đồng thời phải được thực hiện theo
một quy chế, quy định thống nhất trên cơ sở Pháp luật của Nhà nước.
+ Phát triển đội ngũ HT trường TH phải đảm bảo đủ về số lượng, cân đối
về cơ cấu, đạt chuẩn và trên chuẩn, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng
cao chất lượng và hiệu quả GD, đáp ứng yêu cầu đặt ra của địa phương.
Phát triển đội ngũ HT trường TH là những tác động liên tục, có tổ chức, có
định hướng của chủ thể quản lí tới đội ngũ HT trường TH, làm cho đội ngũ này
đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu; có kế hoạch, quy hoạch, chuẩn hoá, nâng cao
chất lượng nhằm phát huy năng lực, vai trò, trách nhiệm của họ trong việc đảm
bảo chất lượng GD [10].
1.2.4. Giải pháp phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường tiểu học
1.2.4.1. Giải pháp
Theo từ điển Tiếng Việt “Giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn đề
cụ thể nào đó” [37]. Như vậy nói đến giải pháp là nói đến những cách thức tác
động nhằm thay đổi chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng thái

học
Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng:
- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực
hiện kế hoạch dạy học, GD; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng
trường và các cấp có thẩm quyền;
- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong
nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;
- Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng,
thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với GV, nhân viên theo quy
định;
- Quản lí hành chính; quản lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính,
tài sản của nhà trường;
- Quản lí học sinh và tổ chức các hoạt động GD của nhà trường; tiếp nhận,
giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phê duyệt kết
quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra,
xác nhận việc hoàn thành chương trình TH cho học sinh trong nhà trường và các
đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;


- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; tham
gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các
chính sách ưu đãi theo quy định;
- Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính
trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng GD;
- Thực hiện xã hội hoá GD, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã
hội cùng tham gia hoạt động GD, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng
đồng.
1.3.3 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của người Hiệu trưởng trường Tiểu
học
Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp