Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình
A.LỜI MỞ ĐẦU

Đạo lý của dân tộc Việt Nam từ xưa đến nay là quý trọng và biết ơn người
cao tuổi ,coi họ là “cây cao bóng cả”, là vốn quý của xã hội. Làng xóm và cháu con
trong gia đình luôn kính trọng, chăm sóc và nghe lời người già, nhất là những
người già có trí tuệ cao, có nhiều đóng góp cho đất nước. NCT khắp mọi miền đất
nước là tấm gương phản chiếu những giai đoạn thăng trầm của đất nước, là nhân
chứng sinh động cho lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Trong
họ hội tụ đủ phẩm chất của người Việt Nam nhân nghĩa, thuỷ chung, cần cù lao
động, dũng cảm thông minh, lạc quan yêu đời... Do vậy, để người cao tuổi thực sự
có một cuộc sống tốt về cả vật chất và tinh thần thì trước hết cần phải quan tâm,
bảo vệ quyền và lợi ích của người cao tuổi trong chính gia đình của họ. Để hiều
hơn về vấn đề này, nhóm chúng em chọn phân tích đề tài: “Bảo vệ quyền và lợi
ích của người cao tuổi trong gia đình Việt Nam hiện nay”.Do tầm hiểu biết còn
hạn chế nên bài viết còn có nhiều thiếu sót mong các bạn và thầy cô giáo giúp đỡ
để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!

Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 1


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

B.NỘI DUNG


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

văn hoá giữa các thế hệ. Ông bà, cha mẹ ta dạy bảo con cháu từ dáng đi, dáng
đứng, dáng ngồi ngay ngắn, đàng hoàng “học ăn, học nói, học gói, học mở”, ăn nói
từ tốn, lễ phép, kính trên nhường dưới và truyền đạt dần kinh nghiệm ứng xử các
tình huống cho phù hợp với chuẩn mực xã hội. Nhờ những kinh nghiệm và tri thức
sống, người cao tuổi trở thành cột trụ hướng dẫn, uốn nắn cho các thành viên trong
gia đình hành động theo nền nếp đã được hình thành. Chính những điều đó hình
thành nên cách sống của gia đình, hình thành nên “gia phong”. Từ đó, mỗi gia
đình, mỗi làng có những tập quán, nét văn hoá riêng (cách chào hỏi, cách mời
khách, cách xưng hô…) và tất cả điều đó tạo thành thói quen, thành nét đẹp, thành
văn hoá.
Là tấm gương chăm lo giáo dục, truyện thụ văn hoá cho các thế hệ, người cao
tuổi luôn có vị trí tôn kính, là sự bảo đảm cho các chuẩn mực văn hoá gia đình
được duy tri và thực hiện. Thông qua việc răn dạy hay phê phán những biểu hiện
xa rời các giá trị văn hoá đã được hình thành hay khuyến khích, động viên, khen
ngợi sự trưởng thành của con cháu, các thế hệ trong gia đình những chuẩn mực văn
hoá gia đình có sức sống mạnh mẽ, có giá trị thực tiễn “ buộc” các thành viên phải
tự giác tuân theo như các quy phạm đạo đức.
Không chỉ trong lĩnh vực nuôi dạy con cháu, trong phát triển kinh tế gia đình,
xóa đói giảm nghèo, làm giàu hợp pháp, người cao tuổi càng có vị trí, vai trò quan
trọng. Nước ta là nước nông nghiệp, trải qua nhiều năm chiến tranh, người cao tuổi
có những đóng góp to lớn, không chỉ cho cuộc sống gia đình mà cho cả quê hương
đất nước. Đến nay, ở khu vực nông nghiệp, nông thôn vẫn còn gần 70 % người cao
tuổi vẫn tham gia lao động sản xuất, trợ giúp con cháu. Người cao tuổi có nhiều
kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, duy trì và phát triển các ngành
nghề truyền thống, các hoạt động dịch vụ. Hàng vạn người cao tuổi đang làm chủ

huy vai trò quan trọng của mình trong gia đình. Bên cạnh đó, Luật hôn nhân gia
đình năm 2000 cũng quy định các điều khoản cụ thể để bảo vệ lợi ích của người
cao tuổi.
Quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi trong gia đình trước hết là các
quyền cơ bản được quy định tại Điều 3, Chương I, Luật người cao tuổi năm
2009:
- Được bảo đảm các nhu cầu cơ bản về ăn, mặc, ở, đi lại, chăm sóc sức khoẻ;
- Quyết định sống chung với con, cháu hoặc sống riêng theo ý muốn;
Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 4


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

- Được ưu tiên khi sử dụng các dịch vụ
- Được tạo điều kiện tham gia hoạt động văn hoá, giáo dục, thể dục, thể thao,
giải trí, du lịch và nghỉ ngơi;
- Được tạo điều kiện làm việc phù hợp với sức khoẻ, nghề nghiệp và các điều
kiện khác để phát huy vai trò người cao tuổi;
- Được miễn các khoản đóng góp cho các hoạt động xã hội, trừ trường hợp tự
nguyện đóng góp;
- Được ưu tiên nhận tiền, hiện vật cứu trợ, chăm sóc sức khỏe và chỗ ở nhằm
khắc phục khó khăn ban đầu khi gặp khó khăn do hậu quả thiên tai hoặc rủi ro bất
khả kháng khác.
- Được tham gia Hội người cao tuổi Việt Nam theo quy định của Điều lệ Hội.
Luật Người cao tuổi thông qua ngày 23/11/2009 đã đưa ra những điều
khoản cụ thể và là cơ sở pháp lí quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

cho cha mẹ theo quy định của pháp luật. Pháp luật cũng quy định cụ thể đối với
“con riêng có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng bố dượng, mẹ kế cùng sống chung
với mình” (Khoản 2, Điều 38, Luật hôn nhân gia đình). Có thể nói, đây là một
trong những yếu tố quan trọng đảm bảo quyền được bảo vệ sức khỏe, được chăm
sóc của người cao tuổi trong gia đình. Như vậy, nghĩa vụ cấp dưỡng gắn liền với
quyền nhân thân của người cao tuổi trong gia đình.
Để bảo vệ quyền cũng như lợi ích của người cao tuổi trong gia đình, pháp luật
cũng đưa ra những quy định tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người cao tuổi được
an nghỉ tuổi già. Những công dân có thời gian dài hi sinh, cống hiến cho đất nước
và lao động để tạo ra của cải vật chất cho xã hội, thì khi từ 60 tuổi trở lên, trở thành
người cao tuổi, họ sẽ được pháp luật đảm bảo các điều kiện tốt nhất để nghỉ ngơi,
nghỉ dưỡng; các thành viên trong gia đình phải quan tâm, chăm sóc, phụng dưỡng.
Nghị định số 06/2011/NĐ-CP của chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi
hành một số điều của Luật người cao tuổi ; theo Luật, người cao tuổi được chăm
sóc đầy đủ hơn về đời sống tinh thần trong hoạt động văn hóa, giáo dục, thể dục,
thể thao, giải trí, du lịch, hưởng phúc lợi từ các công trình công cộng và giao thông
công cộng do Nhà nước và xã hội đầu tư. Chính phủ ban hành danh mục dịch vụ
mà người cao tuổi sử dụng với mức miễn, giảm nhất định, cũng như quy định việc
bố trí một phần ngân sách nhà nước để thực hiện bảo trợ xã hội đối với người cao
Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 6


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

tuổi, hộ gia đình nghèo có người cao tuổi như: người đủ 80 tuổi trở lên không có
lương hưu và bảo hiểm xã hội sẽ được trợ cấp hàng tháng, được hưởng bảo hiểm y


Môn luật hôn nhân và gia đình

1.Những điều đã làm được
Trong công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách chăm lo,
ưu đãi người cao tuổi, thể hiện trong việc ban hành Pháp lệnh NCT và chương
trình mục tiêu quốc gia. Cuộc vận động "Toàn xã hội chăm sóc và phát huy vai trò
người cao tuổi" được phát động trong năm 2008 có một ý nghĩa nhân văn cao cả
với mục đích vừa tôn vinh "kính lão trọng thọ" thế hệ cha anh, vừa đặt ra nhiệm vụ
cụ thể đối với toàn xã hội nhằm chăm sóc, phát huy người cao tuổi với phương
châm đa dạng, phong phú và xã hội hoá.
Năm 2000, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Người cao tuổi
tạo khung pháp lý riêng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người cao tuổi và phát
huy tiềm năng to lớn của họ. Năm 2009, Quốc hội thông qua Luật người cao
tuổi.Luật Người cao tuổi với Chương 6, Điều 31 đã thể hiện rất rõ nét tính ưu
việt cũng như truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của xã hội ta thông qua việc
quy định về quyền và nghĩa vụ của người cao tuổi; trách nhiệm của gia đình, Nhà
nước và xã hội trong việc phụng dưỡng, chăm sóc và phát huy vai trò người cao
tuổi. Theo Luật, người cao tuổi được chăm sóc đầy đủ hơn về đời sống tinh thần
trong hoạt động văn hóa, giáo dục, thể dục, thể thao, giải trí, du lịch, hưởng phúc
lợi từ các công trình công cộng và giao thông công cộng do Nhà nước và xã hội
đầu tư. Chính phủ sẽ ban hành danh mục dịch vụ mà người cao tuổi sử dụng với
mức miễn, giảm nhất định cũng như quy định việc bố trí một phần ngân sách nhà
nước để thực hiện bảo trợ xã hội đối với người cao tuổi, hộ gia đình nghèo có
người cao tuổi như: người đủ 80 tuổi trở lên không có lương hưu và bảo hiểm xã
hội sẽ được trợ cấp hàng tháng, được hưởng bảo hiểm y tế, được hỗ trợ chi phí mai
táng khi chết... và những ưu đãi người cao tuổi trong các hoạt động.
Bên cạnh đó, Luật cũng quy định: Các cơ quan nhà nước cũng có trách nhiệm tạo
điều kiện tốt nhất để người cao tuổi phát huy vai trò phù hợp với khả năng của
mình thông qua việc bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị, việc trực tiếp cống

Quĩ đền ơn đáp nghĩa đã vận động được 5.000 tỷ đồng, xây dựng mới 243.412 căn
nhà tình nghĩa, sửa chữa 104.125 nhà, với tổng số tiền 2.389 tỷ đồng, giúp đỡ trên
300.000 gia đình chính sách có nhà ở ổn định, tặng 604.000 sổ tiết kiệm tình nghĩa,
15.000 vườn cây tình nghĩa trị giá hàng trăm tỷ đồng…
Các hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng được xã hội hóa,
nhiều hoạt động xã hội từ thiện được triển khai để khám bệnh cho người cao tuổi,
Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 9


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

nhất là người già cô đơn, người nghèo tại cộng đồng, thu hút được sự tham gia của
nhiều tổ chức, nhiều hình thức sinh hoạt câu lạc bộ thu hút đông đảo người cao
tuổi tham gia. Câu lạc bộ người cao tuổi là một hình thức hoạt động của người cao
tuổi, rất đa dạng về nội dung, phong phú về hình thức. Có tác động tích cực để
người cao tuổi tự chăm sóc đời sống tinh thần, nâng cao sức khoẻ. Các câu lạc bộ
văn hoá, văn nghệ, thơ ca, thể dục thể thao, sức khoẻ ngoài trời, phụ nữ cao tuổi
đơn thân, bà nội bà ngoại, truyền thống phụ nữ… đã duy trì sinh hoạt thường
xuyên, góp phần thiết thực nâng cao chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ; là nơi
giao lưu tình cảm, chia sẻ vui buồn, học hỏi kinh nghiệm, thể hiện phương châm
sống khoẻ, sống vui, phát huy được nhiều hơn khả năng, kinh nghiệm trong cuộc
sống, góp phần thực hiện các chương trình kinh tế- xã hội ở địa phương.Đến nay,
ngoài số người cao tuổi có bảo hiểm y tế theo quy định của Điều lệ Bảo hiểm xã
hội và Pháp lệnh Ưu đãi người có công, đã có 91.347 người từ 85 tuổi trở lên được
cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế; gần 1,5 triệu người cao tuổi nghèo, người già cô
đơn được cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế hoặc được miễn, giảm viện phí khi khám,

cao tuổi giai đoạn 2005-2010 đã có tác động to lớn đến xã hội, nhất là người cao
tuổi. Người cao tuổi tham gia tích cực hoạt động xã hội và quá trình phát triển.
Trong các gia đình có người cao tuổi ở Việt Nam hiện nay, có 67,3% người cao
tuổi làm chủ hộ và trên 90% vẫn giữ vai trò quyết định hoặc tham gia quyết định
các công việc trong gia đình. Nhiều gia đình đã xây dựng Quỹ “Phụng dưỡng ông
bà, cha mẹ” với nhiều hình thức khác nhau phù hợp với hoàn cảnh, khả năng của
từng gia đình.Hiện nay tổng quỹ có gần 400 tỷ đồng. Hội Người cao tuổi Việt
Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã nghiên cứu xây dựng và triển khai nhiều
mô hình câu lạc bộ dành cho người cao tuổi như câu lạc bộ liên thế hệ, câu lạc bộ
đồng cảm người cao tuổi, câu lạc bộ văn hóa người cao tuổi… Những mô hình này
không chỉ giúp nâng cao chất lượng công tác chăm sóc người cao tuổi tại cộng
đồng mà còn có tác dụng giáo dục các thế hệ trong thực hiện trách nhiệm chăm sóc
người cao tuổi. Hầu hết người cao tuổi sống cùng con cháu đã góp phần cải thiện
đời sống của người cao tuổi. Hiện nay có 57% hộ có người cao tuổi có mức sống
bằng mức sống trung bình của địa phương nơi đối tượng sinh sống. So với năm
2002, đã có 41,8% số hộ có mức sống tốt lên, chỉ có khoảng 5% có mức sống giảm
đi. Ngoài việc hưởng trợ cấp hàng tháng, khi gặp khó khăn, ốm đau, cô đơn, một
số địa phương đã xét giải quyết trợ cấp khó khăn đột xuất.
Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 11


Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình

Thành tựu chúng ta đạt được trong việc bảo vệ nhân quyền cho người cao
tuổi những năm qua là rất to lớn, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an sinh xã
hội, trật tự an ninh ở cơ sở, ổn định chính trị của đất nước


Môn luật hôn nhân và gia đình

sóc.Trong khi đó, hệ thống dịch vụ, xã hội hoá chăm sóc NCT của tỉnh chưa thực
sự đáp ứng nhu cầu của NCT trong giai đoạn hiện nay.
3. Biện pháp khắc phục
- Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng đối với công tác vận động người
cao tuổi, đưa công tác vận động người cao tuổi và xây dựng Hội người cao tuổi
vào chương trình làm việc thường xuyên của các cấp uỷ đảng trong công tác vận
động quần chúng. Các bộ, ban, ngành, mặt trận Tổ quốc và đoàn thể các cấp xây
dựng quan hệ chặt chẽ và phối hợp hoạt động với Hội người cao tuổi trong các
nhiệm vụ có liên quan, tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện các nhiệm vụ chính trị của
địa phương; tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các chính sách, chế độ cần
thiết đối với người cao tuổi và hoạt động của Hội người coa tuổi Việt Nam.
-Tăng cường công tác quản lí nhà nước về người cao tuổi, trước mắt, tập trung
thực hiện có kết quả chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi, chủ động
xây dựng chiến lược dài hạn cho sự già hóa dân số của nước ta, xây dựng Chương
trình mục tiêu Quốc gia về người cao tuổi giai đoạn 2010-2020, nhằm từng bước
giải quyết toàn diện vấn đề người cao tuổi, bảo đảm cho người cao tuổi được tiếp
tục tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, được bình đẳng
về cơ hội trong việc tiếp cận và hưởng thụ các dịch vụ xã hội về chăm sóc sức
khỏe trong suốt cuộc đời; bảo đảm môi trường thuận lợi và tạo được sự đồng thuận
của các lứa tuổi trong việc thực hiện các quyền của người cao tuổi.
-Xã hội hóa các mặt hoạt động về người cao tuổi nhằm nâng cao chất lượng, hiệu
quả của các hoạt động phối hợp liên ngành và các đoàn thể; tuyên truyền giáo dục,
triển khai các mặt công tác chăm sóc người cao tuổi, phát huy nguồn lực người cao
tuổi. Khuyến khích các hoạt động chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi, đồng
thời phải huy động lực lượng của các ngành, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và
nhân dân vào công tác này.



Bài tập nhóm số 1

Môn luật hôn nhân và gia đình
C.KẾT BÀI

“Gốc có vững, cây mới bền”, người già như cái gốc cho cuộc sống con cháu
sum suê cành lá, hoa thơm trái ngọt. Ai rồi cũng phải già đi. Để cái gôc của gia
đình và xã hội trường tồn và nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác, mỗi người
trong chúng ta trong bộn bề công việc của cuộc sống, cần dành riêng cho ông bà
cha mẹ, cô gì chú bác một khoảng thời gian để động viên chăm sóc, làm cho người
già sống vui, sống khoẻ, sống có ích.

Nhóm số 8 – Lớp N07

Page 15