TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP HÀ NỘI
Lớp: Bồi dưỡng ngạch chuyên viên K3A-2015
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
Tên đề tài:
Xử lý tình huống trong xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực chất
lượng, an toàn thực phẩm tại Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, khó khăn
vướng mắc và một số kiến nghị
Họ và tên học viên: Nguyễn Ngọc Sơn Tùng
Chức vụ: Chuyên viên
Đơn vị công tác: Phòng Tổ chức – Hành chính,
Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội
Hà Nội, tháng 11/2015
I. Lời nói đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, với chủ trương cải cách toàn diện nền kinh tế của
nhà nước, đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ các doanh nghiệp thuộc nhiều
thành phần sở hữu ra đời cùng với sự thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp nước
ngoài, và giao lưu thương mại quốc tế trong khu vực và thế giới ngày càng mở
rộng đã làm cho nền kinh tế nước ta ngày càng hòa nhập và phát triển, đáp ứng
nhu cầu đa dạng của nhân dân. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế thị trường ngoài
những thành tựu đã đạt được cũng đã bộc lộ những mặt tiêu cực như: khai thác
và sử dụng lãng phí tài nguyên, ô nhiễm môi trường, vi phạm pháp luật trong
kinh doanh thương mại- vi phạm sở hữu trí tuệ, kiểu dáng công nghiệp, hàng
kém chất lượng, ảnh hưởng thuần phong mỹ tục, nhập lậu…gây thiệt hại cho sản
xuất trong nước, thất thu ngân sách, xói mòn niêm tin của người tiêu dùng. Do
xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt là kiểm tra xử lý các vấn đề nổi cộm, nhạy
cảm xảy ra trên thị trường (gia cầm, mũ bảo hiểm, thuốc lá, thịt trâu, tôn thép,
thực phẩm...) và đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, được Thành ủy Hà
Nội, UBND Thành phố, Ủy ban an toàn giao thông quốc gia, Ban chỉ đạo 389
quốc gia và Sở Công Thương Hà Nội trao tặng nhiều bằng khen, giấy khen.
Riêng 2 năm 2013 và 2014, Chi cục QLTT Hà Nội đã kiểm tra 18.312 vụ, đã xử
lý 17.361 vụ vi phạm:
Tổng số thu: 198.877.734.000 đồng.
Trong đó:
+ Phạt hành chính:
62.483.391.000 tỷ đồng;
+Tiền bán hàng tịch thu:
20.912.636.000 tỷ đồng;
+ Trị giá hàng tịch thu chưa bán:
64.362.573.000 tỷ đồng;
+ Trị giá hàng hoá tiêu huỷ:
50.919.134.000 tỷ đồng.
Sau khi sát nhập địa giới hành chính vào tháng 8/2008, Hà Nội là một
trong 17 thủ đô có diện tích, dân số lớn nhất trên thế giới với diện tích đất tự
nhiên hơn 3.324,5km2 và dân số hơn 7 triệu người. Ngoài ra, Hà Nội cũng là nơi
có số lượng lớn người dân ở các tỉnh lân cận đến tạm trú để kinh doanh, buôn
bán. Do việc kinh doanh, buôn bán, tiêu thụ và phân phối hàng hóa với khối
II. Nội dung
1. Mô tả tình huống
Ngày 12/01/2015, Đội QLTT số 6 tiến hành kiểm tra Công ty TNHH
Unicity Việt Nam tại địa chỉ: số 8C Tôn Thất Thuyết, phường Mỹ Đình 2, Nam Từ
Liêm, Hà Nội.
Tại thời điểm kiểm tra, công ty TNHH Unicity Việt Nam đang hoạt động
kinh doanh bán hàng đa cấp. Đại diện Công ty là ông Phạm Văn Hà, Trưởng phòng
Kinh doanh của Công ty đã xuất trình các giấy tờ sau:
4
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH Một thành viên số
0105931912 cấp ngày 11/12/2014;
- Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp số 007/QLCT-GCN
do Bộ Công Thương cấp ngày 22/12/2014 kèm theo phụ lục hàng hóa kinh doanh
theo phương thức đa cấp;
- Bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm số 06/2013/CBTC của
Công ty đối với sản phẩm thực phẩm chức năng Nature’s Tea ngày 01/4/2013;
- Bản xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm số
10745/2013/ATTP - XNCB cấp ngày 11/6/2013 đối với sản phẩm Nature’s Tea;
- Bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm số 08/2013/CBTC của
công ty đối với sản phầm thực phẩm chức năng Bios Life Slim ngày 11/6/2013;
- Bản xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm số
10747/2013/ATTP - XNCB cấp ngày 11/6/2013 đối với sản phầm Bios Life Slim;
- 02 bộ tờ khai hàng hóa nhập khẩu của sản phẩm Bios Life Slim, 05 bộ tờ
khai hàng hóa nhập khẩu của sản phẩm Nature’s Tea, tất cả đều kèm theo giấy xác
nhận đạt yêu cầu nhập khẩu do Tổng cục Đo lường chất lượng - Trung tâm kỹ thuật
I xác nhận;
Trong 02 bộ tờ khai nhập khẩu của sản phẩm Bios Life Slim có số lượng sản
phẩm là: 2.639 hộp, trong 05 tờ khai nhập khẩu của sản phẩm Nature’s Tea có số
TNHH Unicity Việt Nam ngày 02/02/2015 và ngày 04/02/2015;
- Công văn số 12/NV-TL ngày 09/01/2015 của Sở Ngoại vụ về việc cho
phép Công ty TNHH Unicity Việt Nam tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế về giới
thiệu sản phẩm;
- Giấy xác nhận hồ sơ đăng ký hội thảo, hội nghị giới thiệu thực phẩm số
23/2014/TNHT-ATTP ngày 31/12/2014 của Chi cục ATVSTP Hà Nội;
- Thông báo về việc thu hồi và đổi hàng hóa số 06-01/2015 ngày 22/01/2015
của Công ty TNHH Unicity Việt Nam đối với 02 lô hàng sản phẩm Bios Life Slim:
lô 00414-4 và lô 00614-9;
- Bản báo cáo kết quả về tình trạng thu hồi sản phẩm Bios Life Slim của
Công ty Unicity Việt Nam.
Như vậy, qua xác minh làm rõ, việc tổ chức hội thảo của Công ty tại thời
điểm kiểm tra là đúng theo quy định của pháp luật.
6
Về số lượng chênh lệch khi kiểm tra so với khi tạm giữ là 3.413 hộp TPCN
Nature’s Tea và 82 hộp TPCN Bios Life Slim. Công ty TNHH Unicity Việt Nam
đã có công văn số 06-02/CV/2015 ngày 10/02/2015 giải trình có việc chênh lệch số
lượng trên là do Công ty đã điều chuyển nội bộ số hàng trên vào chi nhánh khác
của công ty tại Hồ Chí Minh. Sau khi có biên bản làm việc và kết luận của Đội
QLTT số 6 về kết quả xét nghiệm của các lô hàng, Công ty đã lập tức chuyển toàn
bộ số hàng này ra lại kho Hà Nội. Số hàng trên và số hàng công ty đã thu hồi được
trên thị trường (2118 hộp), Công ty xin được tái xuất theo quy định của pháp luật.
Công ty xin được tự tiêu hủy số hàng hóa thu hồi sau ngày 04/02/2015 dưới sự
giám sát của Đội QLTT số 6.
Căn cứ phiếu kết quả kiểm nghiệm ATVSTP Quốc gia, trị giá các lô hàng
tạm giữ không đạt so với bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm số
06/2013/CB, 08/2013/CB của Công ty TNHH Unicity Việt Nam, theo các phiếu
Slim và 11.253 hộp sản phẩm Nature’s Tea còn tồn lại ở công ty, không đưa ra lưu
thông trên thị trường khi chưa có kết luận của cơ quan quản lý. Tuy nhiên trong quá
trình gửi mẫu xét nghiệm, Đội QLTT số 6 đã ra Quyết định tạm giữ toàn bộ hàng
hóa gồm 02 lô sản phẩm Bios Life Slim (766 hộp) và 03 lô sản phẩm Nature’s Tea
(7.840 hộp) hiện có tại công ty. Như vậy về số lượng chênh lệch khi kiểm tra so với
khi tạm giữ là 3.413 hộp TPCN Nature’s Tea và 82 hộp TPCN Bios Life Slim.
Công ty TNHH Unicity Việt Nam đã có công văn số 06-02/CV/2015 ngày
10/02/2015 giải trình có việc chênh lệch số lượng trên là do Công ty đã điều
chuyển nội bộ số hàng trên vào chi nhánh khác của công ty tại Hồ Chí Minh. Việc
này có phù hợp với quy định của pháp luật không?
- Trách nhiệm của cơ quan Quản lý thị trường như thế nào trong việc thực
hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tái xuất hàng hóa của Công ty TNHH
Unicity Việt Nam vì công việc liên quan đến tái xuất thuộc thẩm quyền xử lý của
cơ quan Hải quan?
3. Phân tích nguyên nhân và hậu quả
- Nguyên nhân của hai kết quả kiểm định chất lượng sai lệch của năm
2013 năm 2015 của cơ quan chức năng, sau khi làm việc với công ty và Viện
Kiểm nghiệm ATVSTP Quốc gia, được xác định là do công ty nước ngoài sản xuất
hai thực phẩm chức năng trên. Công ty TNHH Unicity Việt Nam chỉ nhập khẩu và
phân phối sản phẩm nên không am hiểu về quy trình sản xuất sản phẩm. Tuy nhiên,
8
sai sót của Unicity Việt Nam là không định kỳ kiểm nghiệm lại các tiêu chuẩn về
vệ sinh an toàn thực phẩm của thực phẩm chức năng, do đó dẫn đến sai phạm trên.
Nguyên nhân của việc này đến từ nhận thức không đầy đủ về quy định của pháp
luật trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm và ý thức trách nhiệm của công ty.
Hậu quả mang lại trực tiếp ảnh hưởng tới sức khỏe của người tiêu dùng sử dụng
các sản phẩm do công ty phân phối. Mức độ nghiêm trọng của hậu quả là không
cao tuy nhiên việc sử dụng lâu dài có thể mang đến những tác hại nhất định cho
công ty và Đội Quản lý thị trường.
- Căn cứ điểm b khoản 10 Điều 26 Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày
14/11/2013 của Chính phủ: “Buộc tái xuất hàng hóa nhập khẩu vì có hành vi nhập
khẩu, bán ra thị trường thực phẩm chức năng không phù hợp quy định an toàn
thực phẩm”. Đối với các lô hàng hóa chưa lưu thông ra thị trường của Công ty
TNHH Unicity Việt Nam, cơ quan quản lý thị trường có thẩm quyền áp dụng biện
pháp khắc phục hậu quả là buộc tái xuất nhập khẩu vì có hành vi nhập khẩu, bán ra
thị trường thực phẩm chức năng không phù hợp quy định an toàn thực phẩm. Tuy
nhiên, cơ quan Quản lý thị trường phải phối kết hợp với cơ quan Hải quan trong
công tác kiểm đếm và tái xuất số lượng hàng hóa trên, trách nhiệm của Quản lý thị
trường kết thúc khi hàng hóa đã được cơ quan Hải quan thông qua thủ tục tái xuất
và đưa lên phương tiện vận chuyển.
4. Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề và lựa chọn phương án
a) Phương án 1:
- Phạt tiền: 180.000.000đ (Một trăm tám mươi triệu đồng) về hành vi
nhập khẩu, bán ra thị trường thực phẩm chức năng không phù hợp quy định an
toàn thực phẩm. Áp dụng điểm h, khoản 2 Điều 26 và khoản 3 Điều 4 Nghị định
178/2013/NĐ - CP ngày 14/11/2013 của Chính Phủ.
- Buộc thu hồi số thực phẩm chức năng không phù hợp quy định an toàn
thực phẩm đang lưu thông trên thị trường để tiêu hủy. Áp dụng điểm a, khoản 10
Điều 26 Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ.
- Buộc tái xuất hàng hóa nhập khẩu vì có hành vi nhập khẩu, bán ra thị
trường thực phẩm chức năng không phù hợp quy định an toàn thực phẩm. Áp
dụng điểm b khoản 10 Điều 26 Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013
của Chính phủ.
10
- Căn cứ Điều 45 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012, Chi cục
trường. Ưu điểm của phương pháp này là có thể thực hiện ngay, không tốn chi
phí nên khả năng chấp hành của đương sự là cao. Tuy nhiên, phương án này chỉ
khả thi trong trường hợp số hàng bị buộc tiêu hủy không lớn.
- Phương án 2: Giới thiệu đương sự làm hợp đồng tiêu hủy với công ty
CP môi trường đô thị, toàn bộ chi phí do tiêu hủy do đương sự chịu, cơ quan ra
quyết định buộc tiêu hủy chỉ có trách nhiệm giám sát. Ưu điểm của phương án
này là có thể tiêu hủy số lượng hàng lớn. Nhược điểm của phương án này là chi
phí cao, thủ tục lằng nhằng , phức tạp, tốn kém thời gian của đương sự và cơ
quan thực thi pháp luật.
Kết luận: Tác giả lựa chọn phương án 1 về xử phạt vi phạm hành chính
và phương án 2 về tiêu hủy hàng hóa vi phạm do:
- Đúng pháp luật.
- Có tính khả thi: doanh nghiệp đủ khả năng nộp phạt và có đủ năng lực
tiến hành thu hồi, tiêu hủy hàng hóa vi phạm đã bán ra thị trường.
- Không tiến hành tiêu hủy toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vì lỗi sản phẩm là
do công ty sản xuất, vì thế tạo điều kiện cho doanh nghiệp phân phối được phép
tái xuất trả lại lô hàng lỗi cho công ty sản xuất.
- Số lượng hàng hóa đã bán ra thị trường là lớn, đa dạng về thành phần
người mua, vì vậy để doanh nghiệp tự tiến hành thu hồi và tiêu hủy hàng hóa (do
doanh nghiệp nắm rõ về thông tin khách hàng).
5. Kế hoạch tổ chức thực hiện phương án được lựa chọn
Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội sau khi nghiên cứu, xem xét Hồ sơ vụ
việc của Đội Quản lý thị trường số 6 đã có Tờ trình trình UBND Thành phố Hà
Nội ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính do vượt quá thẩm quyền xử phạt
của Chi cục.
Tháng 02/2015, Phó Chủ tịch UBNDTPHN đã ra Quyết định xử phạt vi
phạm hành chính đối với Công ty TNHH Unicity Việt Nam. Lĩnh vực hoạt
động: Kinh doanh bán hàng đa cấp.
- Công ty TNHH Unicity Việt Nam phải nộp tiền phạt ghi tại Điều 1
Quyết định này vào tài khoản số: 7111.C416.TM4266.1058986 của Sở Tài
chính Hà Nội tại Kho bạc Nhà nước Thành phố Hà Nội (số 15 phố Trần Khánh
Dư, Hà Nội) trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định xử phạt,
13
nộp lại liên 3 của Biên lai thu tiền phạt cho Đội Quản lý thị trường số 6 - Chi
cục Quản lý thị trường Hà Nội.
- Công ty TNHH Unicity Việt Nam có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện
hành chính đối với Quyết định này theo quy định của pháp luật.
Kho bạc Nhà nước Thành phố Hà Nội thực hiện thu tiền phạt.
Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội giám sát thực hiện, lưu hồ sơ gốc vụ
việc.
Đội Quản lý thị trường số 6 - Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội tống đạt
Quyết định này đến Công ty TNHH Unicity Việt Nam và yêu cầu chấp hành
theo quy định, đồng thời có trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc thực hiện.
III. Kết luận và kiến nghị
1. Kết luận
Qua một vụ việc xử lý vi phạm hành chính về thương mại trong thực tế ta
có thể rút ra được một số khó khăn hiện nay đối với công tác kiểm tra, xử lý của
lực lượng QLTT.
- Trước hết đó là việc hiện này hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật
về xử lý vi phạm trong lĩnh vực thương mại còn nhiều bất cập, khối lượng lớn
nhưng lại có sự chồng chéo về nội dung giữa các văn bản gây khó khăn trong
việc lựa chọn chế tài để xử lý đối với những tình huống cụ thể.
- Việc xác định cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý cũng gặp nhiều
khó khăn khi trên thực tế cùng một hành vi nhưng lại nhiều cơ quan có thẩm
quyền xử lý. Điều này sẽ dẫn đến việc đùn đẩy trách nhiệm, dẫn đến tính thiếu
hộ khẩu thường trú tại địa phương khác.
- Về việc giao quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành
chính: Theo Điều 123 Luật xử lý vi phạm hành chính việc tạm giữ người theo
thủ tục hành chính thì Đội trưởng có thể giao quyền cho cấp phó. Tuy nhiên, đối
với việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề (Điều
125); khám người (Điều 127); khám phương tiện vận tải (Điều 128); khám nơi
cất giấy (Điều 129) không có khoản quy định rõ về việc giao quyền cho cấp phó.
Vì vật, dẫn tới có 2 quan điểm không thống nhất về việc áp dụng như sau: Quan
điểm 1: Cho rằng Luật không có quy định cụ thể thì không được giao quyền cho
cấp phó; Quan điểm 2: Nghị định 81/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi
tiết một số điều Luật xử lý vi phạm hành chính có ban hành các mẫu Quyết định,
15
Biên bản xử lý vi phạm hành chính trong đó các mẫu Quyết định áp dụng biện
pháp ngăn chặn vi phạm hành chính đều có nội dung “căn cứ văn bản giao
quyền số…” và trong Luật xử lý vi phạm hành chính việc tạm giữ người rất
quan trọng mà vẫn có thể giao quyền cho cấp phó thì việc tạm giữ tang vật,
phương tiện và các biện pháp khác cũng có thể giao quyền cho cấp phó. Vì vậy,
dẫn tới khó khăn trong công tác thực thi. Kiến nghị: Chính phủ bổ sung trong
Nghị định 81/2013/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể về việc giao quyền áp dụng các
biện pháp ngăn chặn VPHC.
- Tiến hành phổ biến, tuyên truyền về kiến thức pháp luật trong hoạt động
thương mại thường xuyên cho các doanh nghiệp trên địa bàn, nâng cao nhận
thức về pháp luật nhằm giảm thiểu các hành vi vi phạm cũng như các hành vi
gây cản trợ lực lượng thi hành công vụ.
- UBND Thành phố tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt
động công vụ để tăng cường năng lực thực thi công vụ của công chức Quản lý
thị trường và phòng chống, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi tiêu cực xảy ra
trong quá trình thực thi công vụ.