TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LỚP BỒI DƢỠNG NGHẠCH CHUYÊN VIÊN K3A-2015

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
TÊN ĐỀ TÀI
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG VI PHẠM PHÁP LỆNH KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ
CÔNG TRÌNH THỦY LỢI HỒ ĐỒNG MÔ, THỊ XÃ SƠN TÂY

Họ và tên học viên: Lê Thị Vân
Chức vụ:

Chuyên viên

Đơn vị công tác:

Chi cục Thủy lợi_Sở Nông nghiệp và PTNT

Hà Nội, tháng 11 năm 2015


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

LỜI NÓI ĐẦU
Hà Nội thuộc lưu vực sông Hồng, là trung tâm đầu não của đất nước ta.
Đây còn là nơi tập trung nhiều cơ quan chính phủ và quốc tế, nhiều trường đại
học và số lượng người định cư ở đây rất đông. Chính vì thế việc đảm bảo cuộc
sống cho người dân ở đây là vô cùng cần thiết.


Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có khoảng 99 hồ chứa nước lớn nhỏ phục
vụ cho 127.000 ha đất canh tác. Tuy nhiên hiện nay các hồ như Đồng Mô, Quan
Sơn, Đồng Đò, Kèo Cà,... có số vụ vi phạm công trình thủy lợi lớn gây ảnh
hưởng nghiêm trọng đến quy trình vận hành hồ chứa cùng với cuộc sống của
một bộ phận không nhỏ người dân sinh sống hạ du.
Để chủ động trong công tác phòng, chống lụt bão năm 2015 và đặc biệt là
đảm bảo an toàn hồ đập, ngày từ đầu mùa mưa bão việc rà soát, kiểm tra, xử lý
những vụ việc vi phạm an toàn hồ đập đã được tiến hành và triển khai theo văn
bản số 1250/SNN-TL ngày 20/4/2015 của Sở Nông nghiệp và PTNT về việc
kiểm tra công trình trước lũ. Nhiều vụ vi phạm, lấn chiếm trong hành lang bảo
vệ công trình thủy lợi cũng như hồ chứa đã được xử lý. Cụ thể, trong tiểu luận
với phương pháp phân tích, tổng hợp tôi xin nêu ra tình huống xử lý vi phạm của
gia đình ông A đã xây nhà cấp IV và nuôi vịt, thả cá trái phép trong phạm vi bảo
vệ hồ chứa nước Đồng Mô, Thành phố Hà Nội.

2


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

Phần II
NỘI DUNG

2.1. Mô tả tình huống
Gia đình ông Nguyễn Văn A trú tại xã Kim Sơn, Thị xã Sơn Tây. Là một


=======================================================

tiến hành nuôi vịt không chỉ mỗi vào ba tháng 6,7,8 mà nuôi cả năm. Trong khi
đó, UBND Thị xã Sơn Tây chỉ gửi giấy triệu tập ông A lên tường trình về vụ
việc mà không có động thái cụ thể nào.
Những tháng cuối năm 2014 và đầu năm 2015, gia đình ông A không
những không dừng việc nuôi vịt mà còn khoanh vùng mặt nưới tiến hành thả cá
trong lòng hồ. Đồng thời xây một ngôi nhà cấp IV cách mặt hồ 20m để tiện đi
lại coi sóc. Ngày 15/02/2015, Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây phối hợp với chính
quyền xã Kim Sơn cũng như UBND thị xã Sơn Tây tiến hành lập biên bản lần
hai với nội dung tương tự biên bản lần 1 nhưng thêm vụ việc: xây dựng trái phép
nhà cấp IV với diện tích 20m2, chiếm dụng thả cả mặt hồ với diện tích 3.000 m2
và yêu cầu gia đình ông Nguyễn Văn A dừng ngay việc sản xuất và xây dựng
trái phép trong phạm vi hồ chứa nước Đồng Mô. Ngay sau đó ông A cùng gia
đình tiến hành gỡ bỏ lưới, lán trại nuôi vịt, nuôi cá nhưng còn ngôi nhà cấp IV
ông vẫn tiếp tục cho xây dựng với lý do ông đã xây cách mặt hồ 20m nên không
nằm trong phạm vi công trình thủy lợi và giờ không cho gia đình ông nuôi vịt,
nuôi cá rồi phá nhà ông đang xây thì gia đình ông trắng tay.
2.2. Xác định mục tiêu xử lý tình huống
- Mục tiêu tiên quyết là phải trả lại sự thông thoáng cho mặt hồ chứa đảm
bảo quá trình vận hành và điều tiết hồ cấp nước tưới tiêu, sinh hoạt, dịch vụ du
lịch và trên hết là sự an toàn cho hạ du trong mùa mưa bão năm 2015 và các
năm kế tiếp.
- Để pháp luật được thực thi nghiêm minh đồng thời nâng cao vai trò của
các Công ty khai thác công trình Thủy lợi cũng như các Xí nghiệp Thủy lợi và
Ủy ban nhân dân các cấp. Điều này cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ lợi ích hợp
pháp, tính mạng và tào sản của một bộ phận không nhỏ người dân ở khu vực hạ
du các công trình thủy lợi nói chung và công trình hồ chứa nói riêng.
- Từ xưa ông cha ta đã dăn dạy con cháu làm việc gì cũng phải có lý, có

vụ lợi ích công cộng;
3 - Thải các chất thải độc hại, nước thải chưa xử lý hoặc xử lý chưa đạt
tiêu chuẩn cho phép vào công trình thủy lợi;
4 - Vận hành công trình thủy lợi trái với quy trình, quy phạm kỹ thuật đã
được quy định;
5 - Các hành vi khác gây mất an toàn cho công trình thủy lợi.”
5


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

Sau khi Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây tiến hành lập biên bản thì gia đình
ông A không những không tháo dỡ, giải tỏa vi phạm mà lại còn tiếp tục tái phạm
với mức độ cao hơn khi đến cuối năm 2014 đầu năm 2015 thì tiến hành xây nhà
cấp IV và mở rộng diện tích mặt nước để nuôi thêm cá trong lòng hồ chứa nước
Đồng Mô.
Trước hết, việc gia đình ông A xây nhà cấp IV với lý do các hồ chứa 20m
không nằm trong phạm vi công trình thủy lợi cho thấy ông và gia đình còn kém
hiểu biết về pháp luật. Lý do này được ông đưa ra là trái với Pháp lệnh Khai thác
và bảo vệ công trình thủy lợi và không thể chấp nhận được. Theo quy định tại
Điều 25, khoản 3, điểm a thì phạm vi vùng phụ cận của công trình thủy lợi đối
với các đập chứa nước được tính như sau:
“a) Đối với đập của các hồ chứa nước, phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập
từ chân đập trở ra:
- Đập cấp I tối thiểu là 300 m, phạm vi không được xâm phạm là 100 m
sát chân đập, phạm vi còn lại được sử dụng cho các mục đích không gây mất an

không gây mất an toàn đập. Gia đình ông A đã xây dựng nhà cấp IV chỉ cách có
20m vẫn nằm trong phạm vi không được xâm phạm nên hành động này không
được chấp nhận.
Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây đứng đầu là giám đốc Xí nghiệp Hoàng Văn
H phối hợp với xã Kim Sơn đã tiến hành lập biên bản đối với hộ gia đình ông A
theo đúng thẩm quyền với tư cách pháp nhân là Thủ trưởng cơ quan chức năng
được giao chức năng thanh tra chuyên ngành khai thác và bảo vệ công trình
Thủy lợi; đê điều là hoàn toàn đúng với chương V, điều 24 trong nghị định Quy
định xử phạt vi phạm hành chính về khai thác và bảo vệ công trình Thủy lợi; đê
điều; phòng, chống lụt, bão ngày 22/10/2013. Gia đình ông A phải chịu hình
thức xử phạt cho hành động xây nhà cấp IV trong phạm vi không được xâm
phạm của hồ chứa nước Đồng Mô theo quy định tại chương 2, điều 9, khoản
4,điểm d và khoản 7 Nghị đinh Quy định xử phạt về vi phạm quy định bảo vệ
công trình thủy lợi, cụ thể:
“
4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong
các hành vi sau đây:

7


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

d) Xây dựng nhà ở, cầu, kè, bến bốc dỡ hàng hóa, nơi sản xuất, bãi chứa
vật liêu trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi
”


=======================================================

chống lụt, bão thì chủ tịch UBND cấp xã phải tiến hành theo thẩm quyền của
mình là tại chương V, điều 23, khoản 1:
“
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền:
Phạt cảnh cáo;
Phạt tiền đến 5.000.000 đồng;
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt
quá mức xử phạt tiền được quy định tại điểm b khoản này;
Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a và b Khoản
1 Điều 28 Luật xử lý vi phạm hành chính.”
Nhưng UBND Thị xã Sơn Tây đã không chỉ đạo UBND xã Kim Sơn thực
hiện các điều theo quy định nói trên mà chỉ gửi giấy triệu tập gia đình ông A lên
UBND thị xã để tường trình về vụ việc cho thấy sự tắc trách trong công tác quản
lý của các cán bộ, công chức UBND thị xã Sơn Tây. Theo đúng quy định thì
UBND thị xã Sơn Tây phải phối hợp với xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây để xử phạt
cũng như buộc gia đình ông A giải tỏa vi phạm. Trên thực tế, UBND Thị xã Sơn
Tây không có một hành động cụ thể nào. Như vậy, UBND Thị xã Sơn Tây cũng
đã góp phần để sự việc vì thế mà leo thang lên mức cao hơn với đỉnh điểm là
việc xây nhà cấp IV của gia đình ông A. Điều này cho thấy sự phối hợp hạn hế
giữa Xí nghiệp thủy lợi sở tại với UBND Thị xã và cả hai cũng không có một
văn bản hay biện pháp nào báo cáo lên cơ quan cấp trên trực tiếp đó là công ty
TNHH một thành viên Đầu tư phát triển Thủy lợi Sông Tích và sở Nông nhiệp
và phát triển nông thôn Hà Nội để có chỉ đạo xử lý tình huống trên.
2.3.2. Hậu quả của tình huống
Thứ nhất, việc vi phạm của ông A đã gây ra hậu quả hết sức nghiêm
trọng, ảnh hưởng đến quá trình vận hành hồ chứa, cản trở dòng chảy cũng như
việc tưới tiêu, cấp nước cho hạ du hồ Đồng Mô; cản trở cho việc khai thác du

công trình thủy lợi.
Thứ tư, vụ việc là bằng chắng cho hậu quả về sự yếu kém trong công tác
xử lý vi phạm của các Xí nghiệp Thủy lợi, Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị
trấn và Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã.
2.4. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phƣơng án giải quyết tình huống
2.4.1. Phương án 1:

10


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

Nội dung của phương án: Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây phối hợp với
UBND xã Kim Sơn và UBND thị xã Sơn Tây tiến hành lập biên bản và xử phạt
gia đình ông A với mức phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng theo đúng
quy định của Nghị định Xử lý vi phạm hành chính trong vòng thời gian 01 năm
và đồng thời yêu cầu ông A tháo dỡ nhà và khu nuôi trồng của mình để trả lại
nguyên trạng cho công trình. Trong trường hợp gia đình ông A không tự thực
hiện việc tháo dỡ trên thì sau 5 đến 10 ngày kể từ khi nhận được biên bản
UBND thị xã Sơn Tây sẽ phối hợp với công an thị xã Sơn Tây có quyền cưỡng
chế giải tỏa vi phạm của gia đình ông A.
Ưu điểm:
- Phương án đảm bảo tính nghiêm minh của Pháp luật, thực hiện đúng các
quy định của pháp luật về khai thác và bảo vệc công trình thủy lợi, quy định về
xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy lợi, đê điều, phòng, chống lụt, bão.
- Trả lại cho lòng hồ Đồng Mô sự thông thoáng, đảm bảo an toàn hồ đập

đồng thời gây ảnh hưởng đến các hoạt động du lịch cũng như cấp nước tưới tiêu,
sinh hoạt mà hồ đang đảm nhận.
- Điều này sẽ làm cho người dân trở nên coi thường pháp luật, sẽ dẫn đến
những sự việc sai trái tiếp theo, lan truyền cái không đúng trong nhân dân, pháp
chế Xã Hội Chủ Nghĩa không được đề cao.
2.4.3. Phương án 3
Nội dung phương án:
- Đối với gia đình ông A: Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây phối hợp với
UBND Xã Kim Sơn và UBND Thị xã Sơn Tây tiến hành lập biên bản và xử phạt
gia đình ông A với mức phạt 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng theo đúng
quy định của Nghị định Xử lý vi phạm hành chính trong vòng thời gian 01 năm
và đồng thời yêu cầu ông A tháo dỡ nhà và khu nuôi trồng của mình để trả lại
nguyên trạng cho công trình. Trong trường hợp gia đình ông A không tự thực
hiện việc tháo dỡ trên thì sau 5 đến 10 ngày kể từ khi nhận được biên bản
UBND Thị xã Sơn Tây sẽ phối hợp với công an Thị xã Sơn Tây có quyền cưỡng
chế giải tỏa vi phạm của gia đình ông A. Song song với đó vì hoàn cảnh gia
đình ông A có nhiều khó khăn lại thuộc hộ nghèo trong xã nên Ủy ban nhân dân
xã Kim Sơn đề nghị Ủy ban nhân nhân Thị xã Sơn Tây có chính sách ưu tiên
cho gia đình ông A như sau:

12


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

+ Kéo dài thời gian trong vòng 2 năm gia đình ông A phải hoàn thành


Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

Trong ba phương án vừa nêu trên căn cứ vào các mục tiêu đã đặt ra thì
phương án thứ ba là tối ưu hơn cả vì phương án này đã đáp ứng được nhiều mục
tiêu hơn cả vừa có lý, có tình, có tính khả thi trong thực tiến đúng quy định của
pháp luật và còn phù hợp với mong muốn của nhân dân.
2.5. Lập kế hoạch tổ chức phƣơng án đã lựa chọn
Để thực hiện phương án đã chọn như trên ta có các bước giải quyết như
sau:
- Bước 1: Xí nghiệp Thủy lợi Sơn Tây phối hợp với UBND xã Kim Sơn
và UBND Thị xã Sơn Tây tiến hành kiểm tra và lập biên bản vi phạm đối với
các hành vi khoanh vùng mặt nước nuôi vịt, nuôi trồng thủy sản và xây dựng
nhà cấp IV trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi mà cụ thể là hồ
Đồng Mô, thị xã Sơn Tây. Các bên liên quan mỗi bên giữ một bản, gia đình ông
Nguyễn Văn A phải có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu ghi rõ trong nội dung
biên bản.
- Bước 2: UBND Thị xã Sơn Tây ra quyết định xử phạt đối với hành vi vi
phạm của ông Nguyễn Văn A, UBND xã Kim Sơn tiến hành giải thích, hướng
dẫn cho ông Nguyễn Văn A để thực hiện đầy đủ từ việc nộp phạt đến tự giải tỏa
vi phạm theo đúng thủ tục của pháp luật.
- Bước 3: Ông Nguyễn Văn A tiến hành phá dỡ nhà cấp IV và các nông cụ
như lưới, lồng, ván... dùng để nuôi vịt và nuôi cá trong vòng từ 5 đến 10 ngày
được ghi rõ trong biên bản vi phạm công trình thủy lợi và hoàn trả lại hiện trạng
hồ Đồng Mô.
- Bước 4: Sau 5 đến 10 ngày mà ông Nguyễn Văn A không thực hiện việc
phá dỡ nêu trên thì UBND Thị xã Sơn Tây gửi giấy thông báo cưỡng chế đến
gia đình ông.

3.1. Kết luận
Do tốc độ gia tăng dân số, tốc độ đô thị hóa cao nhưng cùng với đó hệ
thống công trình thủy lợi chưa được đầu tư kiên cố hóa, đồng bộ do vậy còn tạo
nhiều kẽ hở cho những hành vi vi phạm công trình thủy lợi nói chung và hồ
chứa nước nói riêng. Vi phạm nuôi trồng thủy sản và xây dựng trái phép trong
phạm vi khai thác và bảo vệ công trình hồ chứa nước Đồng Mô, thị xã Sơn Tây
chỉ là một phần nhỏ trong nhiều vi phạm công trình thủy lợi đang diễn ra hàng
ngày. Theo thống kê của sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Hà
Nội trong 6 tháng đầu năm 2015 có 2.145 vụ vi phạm, trong đó có đến hơn một
nửa số vụ nêu trên là các vụ vi phạm mới. Vì vậy để đảm bảo an toàn công trình
thủy lợi cần lắm ý thức của người dân và cũng chính là những người được
hưởng lợi từ công trình thủy lợi hãy chung tay phối hợp với chính quyền địa
phương và các công ty khai thác công trình thủy lợi để công trình được vận hành
an toàn.
3.2. Kiến nghị
3.2.1. Quốc hội, chính phủ và Bộ Nông nghiệp và PTNT:
- Bổ sung các quy định xử phạt đối với hành vi trồng rau, hoa màu, cây
công nghiệp, cây dược liệu ngắn ngày lên phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi;
che giấu các hoạt động vi phạm công trình thủy lợi, cản trở bảo vệ công trình
thủy lợi, làm sai lệch thông tin dẫn đến hậu quả xấu đối với lĩnh vực khai thác và
bảo vệ công trình thủy lợi và các hành vi bị cấm khác theo quy định;
- Quy định xử lý hành vi né tránh, thiếu trách nhiệm của người có thẩm
quyền xử phạt khi tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo của quần chúng hoặc biên
bản của các cơ quan quản lý khai thác công trình thủy lợi;

16


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong



17


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

những hành vi xả chất thải chưa qua xử lý vào hệ thống công trình thủy lợi gây
nguy hại trên diện rộng, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và dân sinh ;
- Đề nghị nâng mức phạt tiền tối đa và tối thiểu trên cơ sở quy định của
các Luật, Pháp lệnh trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính;
- Nên quy định rõ các hành vi vi phạm ứng với mức tiền cụ thể, không
nên để khoảng tiền từ bao nhiêu đến bao nhiêu quá lớn mà không quy định cụ
thể gây khó khăn cho việc xử phạt;
- Đề nghị quy định bổ sung thẩm quyền lập Biên bản, xử phạt, quy định
trách nhiệm cụt thể đối với các Doanh nghiệp nhà nước khai thác công trình
thủy lợi;
- Đề nghị quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của chủ tịch UBND các
cấp, chính quyền địa phương trong việc xử lý vi phạm trước; chỉ trường hợp các
vụ việc nghiêm trọng, không xử lý được mới chuyển đến cơ quan Thanh tra,
Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển; tránh tình trạng quy định
cùng một mức tiền phạt đối với các cơ quan thẩm quyền như nhau dẫn đến sự
việc đùn đẩy trách nhiệm;
3.2.2. Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã
- Nghiêm chỉnh chấp hành Pháp lệnh Khai thác và bảo vệ công trình thủy
lợi và Nghị định Quy định xử phạt vi phạm hành chính về khai thác và bảo vệ
công trình Thủy lợi; đê điều; phòng, chống lụt, bão;


Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

KẾT LUẬN
Trên đây là bài tiểu luận về lĩnh vực quản lý nhà nước. Qua lớp bồi dưỡng kiến
thức quản lý nhà nước, chương trình chuyên viên; Tôi đã được các thầy, cô giáo
Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong tận tình giảng dạy giúp tôi nhận được
những kiến thức quý báu khi bắt đầu bước vào cơ quan nhà nước. Tuy nhiên
trong một thời gian ngắn, bản thân không tránh khỏi những thiếu xót và nhận
thức cũng chưa được đầy đủ. Qua bài viết tiểu luận này Tôi rất mong nhận được
ý kiến đóng góp của các thầy, cô và bạn bè để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn
cũng như bản thân được học hỏi thêm những kiến thức, kinh nghiệm quý báu.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 09 tháng 11 năm 2015
Ngƣời viết tiểu luận

Lê Thị Vân

20


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong

Lê Thị Vân- Lớp CVK3A-2015

=======================================================

TÀI LIỆU THAM KHẢO


22