A, MỞ BÀI
Quan hệ xã hội là mối quan hệ giữa người với người trong một cộng
đồng, xã hội cụ thể. Các quan hệ này cần có sự điều chỉnh của các quy phạm
khác nhau như: Quy phạm đao đức, quy phạm phong tục tập quán, tín ngưỡng,
tôn giáo, quy phạm pháp luật… Nếu không có sự điều chỉnh của các quy phạm
này thì các quan hệ xã hội dễ rơi vào tình trạng sai lệch… Hiệu quả tác động của
các quy phạm này lên các quan hệ xã hội là khác nhau, trong đó, việc dùng pháp
luật để tác động lên các quan hệ xã hội luôn đạt kết quả tối ưu. Trong đó, phải kể
đến quan hệ pháp luật hành chính- một dạng cụ thể của quan hệ pháp luật, là kết
quả của sự tác động của quy phạm pháp luật hành chính theo phương pháp
“quyền lực- phục tùng” tới lĩnh vực quản lí hành chính nhà nước.
Do có sự khác nhau về tính chất mối quan hệ giữa các chủ thể cũng như
quyền và nghĩa vụ của các chủ thể và các lĩnh vực phát inh quan hệ mà quan hệ
pháp luật hành chính được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau. Nhận thức về
vấn đề này cùng những gì tiếp thu được trong quá trình học và tìm hiểu tài liệu,
nhóm 1 lớp N09- TL2 quyết định chọn đề tài “Phân loại quan hệ pháp luật
hành chính và nêu đặc điểm cơ bản của từng loại quan hệ pháp luật hành
chính” làm đề tài cho bài tập nhóm lần này.
Mặc dù đã rất cố gắng song do trình độ nhận thức còn hạn chế nên bài
làm không thể tránh khỏi những thiếu sót. Chúng em rất mong được sự chỉ bảo
của các thầy cô giúp cho bài làm của chúng em được hoàn thiện hơn. Chúng em
xin chân thành cảm ơn !


B, NỘI DUNG
I. Khái quát về quan hệ pháp luật hành chính
Nếu như quan hệ pháp luật là dạng quan hệ xã hội đặc trưng bởi sự hiện
diện và tương tác về quyền, nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể, được pháp luật
quy định và được bảo đảm bằng các biện pháp nhà nước thì Quan hệ pháp luật
hành chính là quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lí hành chính nhà
nước, được điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật hành chính giữa các cơ

chính, kỉ luật nhà nước đối với người vi phạm, nếu gây thiệt hại thì phải bồi
thường.
Cũng giống như các quan hệ pháp luật khác, quan hệ pháp luật hành chính có
cơ cấu bao gồm: Chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính; Khách thể của quan
hệ pháp luật hành chính và nội dung của quan hệ pháp luật hành chính.
Chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính là các cơ quan, tổ chức, cá nhân
có năng lực chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính, mang quyền và
nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của pháp luật hành chính.
Pháp luật hành chính xác lập và bảo vệ các trật tự quản lí hành chính nhà
nước trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội trên cơ sở kết hợp hài hòa
lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích chính đáng của các cá nhân tổ chức. Do đó
tùy thuộc vào từng lĩnh vực phát sinh, các quan hệ pháp luật hành chính sẽ có
những khách thể là trật tự quản lí hành chính nhà nước tương ứng với lĩnh vực
đó.
Nội dung của quan hệ pháp luật hành chính gồm quyền và nghĩa vụ pháp
lí hành chính của chủ thể quan hệ pháp luật hành chính. Quyền của chủ thể quan
hệ pháp luật hành chính là khả năng xử sự của chủ thể gắn với những điều kiện
cụ thể được pháp luật quy định và bảo vệ. Nghĩa vụ của chủ thể quan hệ pháp
luật hành chính là xử sự bắt buộc của chủ thể theo quy định của pháp luật để đáp
ứng quyền của chủ thể khác khi tham gia quan hệ pháp luật hành chính. Trong
những trường hợp nhất định cơ quan, tổ chức, cá nhân khi tham gia quan hệ
pháp luật hành chính phải thực hiện nghĩa vụ do pháp luật quy định.
II. Phân loại quan hệ pháp luật hành chính và đặc điểm cơ bản từng loại
quan hệ pháp luật hành chính


Quan hệ pháp luật hành chính rất đa dạng và phong phú, nó được phân
loại theo nhiều căn cứ khác nhau. Và theo mỗi căn cứ thì quan hệ pháp luật hành
chính được phân loại thành các nhóm khác nhau, và mỗi nhóm này lại có nhưng
đặc điểm riêng biệt. Cụ thể như sau:

bộ và cơ quan ngang bộ. Mỗi bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện chức năng quản lí
đối với mỗi ngành và lĩnh vực nhất định.
1.2 Quan hệ hành chính liên hệ
Đây là loại quan hệ pháp luật hành chính phát sinh giữa các chủ thể không
có quan hệ lệ thuộc về mặt tổ chức, mà trong đó ý chí của các bên được biểu
hiện theo phương pháp thỏa thuận.
Chủ thể của loại quan hệ này có thể là cơ quan, tổ chức, cán bộ công chức
trong bộ máy nhà nước với các tổ chức, cá nhân ngoài bộ máy nhà nước; cũng
có thể là giữa các cơ quan, tổ chức,cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước
với nhau.
Ví dụ như quan hệ giữa chủ tich UBND xã- chủ thể xử phạt vi phạm hành
chính với công dân vi phạm hành chính.
Nội dung của quan hệ pháp luật hành chính lên hệ rất đa dạng, phong phú,
nó phát sinh trên nhiều mĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
Quan hệ pháp luật hành chính liên hệ thường tồn tại trong quá trình chuẩn bị
hoặc thảo luận trước khi đưa ra một quyết định đơn phương, khi nhà làm luật
quy định cơ quan ban hành phải thỏa thuận trước với các cơ quan khác. Ví dụ:
Điểu 14 Luật công đoàn quy định: “ Hội đồng Bộ trưởng trước khi quy định
trach nhiệm cụ thể của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, tổ chức tạo điều kiện
làm việc, cung cấp thông tin cần thiết cho công đoàn phải thỏa thuận với Tổng
liên đoàn lao động Việt Nam.
Trong thực tiễn quản lí nhà nước, thông thường quan hệ liên hệ chuyển hóa
thành quan hệ nội bộ. Ví dụ: Trong các giai đoan của trình tự ban hàn quyết
định liên tịch thì tồn tại quan hệ hiên hệ giữa các cơ quan tham gia ban hành
quyết định liên tịch đó. Nhưng kể từ khi quyết định được ban hành thì quyết
định đó lại chính là căn cứ làm phát sinh quan hệ nội bộ giữa mỗi cơ quan đã
tham gia ban hành quyết định liên tịch đó với các chủ thể khác trong hệ thống
của mình.




chủ tich, phó chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, phê chuẩn
việc miễn nhiệm, bãi nhiệm các thành viên của UBND tỉnh, thành phố trực
thuộc trung ương.
2.2 Quan hệ thủ tục
Quan hệ thủ tục có thể phát sinh giữa tất cả các loại chủ thể như cơ quan nhà nước, tổ
chức xã hội, công dân, người nước ngoài...nhưng ít nhất một bên trong quan hệ phải là
cơ quan hành chính nhà nước hoặc cơ quan nhà nước khác hoặc tổ chức, cá nhân được
trao quyền quản lý. Ðiều này có nghĩa là quan hệ giữa công dân với công dân, tổ chức
với tổ chức hay tổ chức với một công dân nào đó (không mang quyền lực hành chính
nhà nước) thì không thể hình thành quan hệ thủ tục hành chính.
Các quan hệ này được điều chỉnh bởi quy phạm thủ tục. Ví dụ các quy phạm quy
định về thủ tục xử phạt vi phạm hành chính; thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo…
Các tranh chấp phát sinh trong quan hệ thủ tục hành chính được giải quyết theo
trình tự, thủ tục hành chính và thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước.
Ví dụ: Quan hệ giữa Thủ tướng Chính phủ với bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan
ngang bộ phát sinh khi bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ “kiến nghị với Thủ
tướng đình chỉ việc thi hành nghị quyết của HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc TW trái
với các văn bản pháp luật của nhà nước hoặc của bộ, cơ quan ngang bộ về ngành, lĩnh
vực do bộ, cơ quan ngang bộ phụ trách”
Trong quan hệ pháp luật này, khi có kiến nghị của bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan
ngang bộ với Thủ tướng Chính phủ về những vấn đề như đã nếu vẫn chưa hình thành
quyền và nghĩa vụ của các chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính. Đó chỉ là tiền đề
cho quan hệ nội dung sau này.
3. Căn cứ vào lĩnh vực phát sinh quan hệ
Căn cứ vào lĩnh vực phát sinh quan hệ thì quan hệ pháp luật hành chính
có thể được phân thành các nhóm quan hệ pháp luật hành chính về quản lí kinh
tế, văn hóa, an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội…; về sử lí vi phạm pháp
luật, thanh tra kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Cụ thể như sau:


nhũng của các sở, ban, ngành, đơn vị trực thuộc UBND tỉnh; UBND huyện, thị
xã, thành phố.
• Quan hệ pháp luật hành chính về giải quyết khiếu nại, tố cáo:


+ Thẩm quyền của chủ thể đặc biệt chỉ có hiệu lực khi nó làm phát sinh nghĩa
vụ chấp hành của chủ thể thường. Mặt khác, việc thực hiện quyền của chủ thể
thường trong quan hệ pháp luật hành chính chỉ có ý nghĩa thực sự nếu nó làm
phát sinh trách nhiệm tiếp nhận, xem xét giải quyết của chủ thể đặc biệt. Ví dụ,
công dân có quyền khiếu nại nhưng việc thực hiện quyền khiếu nại đó của công
dân không làm phát sinh trách nhiệm tiếp nhận, xem xét giải quyết của người có
thẩm quyền giải quyết khiếu nại thì việc khiếu nại đó của công dân chỉ mang
tính hình thức không có giá trị pháp lý.
+ Được giải quyết theo thủ tục hành chính.
III. Đánh giá về cách phân loại quan hệ pháp luật hành chính,
Ngoài ba cách phân loại quan hệ pháp luật hành chính như trên thì cũng
có nhiều quan điểm khác nhau về việc phân loại này. Giáo trình Luật hành chính
Việt Nam của khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội đưa ra 6 căn cứ để phân loại
quan hệ pháp luật hành chính như căn cứ vào đặc tính mối quan hệ giữa các bên;
căn cứ theo mục đích, ý nghĩa của quan hệ; căn cứ vào nội dung cụ thể của quan
hệ; …. Nhưng theo ý kiến của nhóm, thì nhóm đồng ý với 3 căn cứ cơ bản phân
loại quan hệ pháp luật hành chính như đã phân tích ở trên. Và cho rằng có hai
căn cứ chủ yếu và có tính phù hợp hơn cả là căn cứ vào tính chất mối quan hệ
giữa các chủ thể và căn cứ vào tính chất quyền và nghĩa vụ của các chủ thể. Còn
căn cứ thư ba là căn cứ vào lĩnh vực phát sinh quan hệ để phân loại quan hệ
pháp luật hành chính không có tính hiệu quả cao bởi tính chất rộng rãi, bởi vì,
trong cuộc sống xã hội có rất nhiều lĩnh vực khác nhau nên việc căn cứ vào lĩnh
vưc phát sinh dễ dẫn đến tình trạng khó quản lí cũng như nắm bắt một cách triệt
để về các lĩnh vực đó.
Như đã tìm hiểu, phân tích ở trên về đặc điểm của các loại quan hệ pháp