PHÂN TÍCH NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA
VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ VÀ QUA
ĐÓ PHÂN BIỆT VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ VỚI
VẬN CHUYỂN QUỐC NỘI
1. DẪN NHẬP ĐỀ TÀI
Hàng không dân dụng là một bộ phận trong hoạt động giao thông vận tải- mạch máu
của nền kinh tế quốc dân, trợ giúp đắc lực cho sự lưu thông hành khách, hàng hóa và
hành lí đến mọi nơi trên thế giới. Đây là hoạt động mang tính quốc tế cao, có sự phối hợp
giữa nhiều quốc gia, nhiều hãng hàng không khác nhau trên thế giới. Hơn nữa, hoạt động
vận chuyển hàng không dân dụng quốc tế còn là ngành kinh tế chiến lược trong thời đại
mới, thời đại mở cửa thị trường.
Với vai trò đó thì hoạt động hàng không dân dụng cũng mang những đặc điểm nhất
định của riêng nó để đảm bảo cho hoạt động vận chuyển hàng không dân dụng được tiến
hành thuận lợi, an toàn.
Vậy vận chuyển hàng không dân dụng quốc tế được hiểu như thế nào?
Hiểu theo nghĩa rộng thì vận chuyển hàng không là tập hợp các yếu tố kinh tế - kỹ
thuật nhằm khai thác việc chuyên chở bằng máy bay một cách có hiệu quả, còn theo
nghĩa hẹp thì vận chuyển hàng không là sự di chuyển của máy bay trong không trung hay
cụ thể hơn là hình thức chuyên chở hành khách, hàng hóa, bưu kiện từ một địa điểm này
đến địa diểm khác bằng máy bay.
“Vận chuyển quốc tế” được định nghĩa tại khoản 2 Điều 1 Công ước Varsava 1929 là:
“bất kì sự vận chuyển nào, theo sự thỏa thuận của các bên, nơi khởi hành là nơi đến, có
hoặc không có sự gián đoạn hay chuyển tải nằm trong lãnh thổ hai bên hoặc lãnh thổ của
một bên kí kết nếu có một nơi dừng thỏa thuận thuộc lãnh thổ của một nước khác kể cả
quốc gia đó không là một bên kí kết”. Phạm vi áp dụng của công ước trong việc vận
chuyển quốc tế về người, hành lí, hành khách bằng tàu bay để kiếm lời hoặc không kiếm
lời.
1
Như vậy, “vận chuyển quốc tế” theo công ước này phải có các yếu tố sau:
Thứ nhất, phải có hợp đồng giao kết giữa các bên nhằm mục đích chuyên chở hành
khách, hành lí, hàng hóa; thứ hai là nơi đi và nơi đến không phụ thuộc vào việc chuyên
hầu hết khách hàng quan tâm nhất sau vấn đề thời gian nhanh chóng. Vì thực tế
mà nói thì thời đại bây giờ việc an toàn cho sức khỏe là điều quan trọng của không
riêng bất cứ ai. Không chỉ không bị ảnh mà còn có thể tính đến việc tiết kiệm chi
phí xây dựng đường sá cho việc vận chuyển bằng hình thức này.
- Thứ ba, nếu nói đến vận chuyển hàng không thì không ai không nghĩ rằng đó là
nơi mà cung cấp dịch vụ tốt nhất trên các phương tiện vận tải hiện có. Tương ứng
với việc phải trả một mức giá khá cao (thường là cao hơn những phương thức
khác) thì khách hàng được cung cấp một dịch vụ tốt tương ứng, như việc phục vụ
về bữa ăn, thái độ tiếp viên cũng như về vấn đề sức khỏe của cá nhân,…
Vd: thường thì các hàng sẽ có bữa ăn nhẹ miễn phí cho hành khách (vietnam
airlines); có dụng cụ y tế để đáp ứng khi cần;…
Vì vậy khi đi máy bay khách hàng có thể yên tâm tuyệt đối về vấn đề dịch vụ của
hãng (hầu hết các hãng hàng không đều có chất lượng phục vụ như nhau vì bây
giờ các hãng đang có sự cạnh tranh về lượng khách cũng như sự tín nhiệm của
khách hàng)
- Thứ tư, không những không bị ảnh hưởng bởi địa hình mà hình thức vận chuyển
hàng không còn không bị ảnh hưởng bởi yếu tố tự nhiên như về khí hậu, mưa bão,
…Có trang thiết bị phục vụ vận chuyển hiện đại nhất, máy bay bay ở độ cao trên
9000m trên tầng điện ly, nên trừ lúc cất cánh, hạ cánh, máy bay không bị tác động
bởi các điều kiệu thiên nhiên như : sét, mưa bão… trong hành trình chuyên chở.
Và cũng nói thêm là vì khi vận chuyển đường hàng không thì việc chú ý tới thời
tiết là việc quan trọng và thường thì các hãng sẽ chọn thời gian và thời tiết thuận
lợi để tiến hành bay.
- Và cuối cùng, vận chuyển hàng không được xem là ngành vận chuyển an toàn
nhất. Vì xét tới thời điểm hiện tại số lượng vụ tai nạn hàng không là ít nhất. Và vì
bản chất của máy bay là hoạt động trên không trung – là nơi mà khi xảy ra vấn đề
gì thì rất khó có thể liên hệ với những cơ sở vật chất hạ tầng khác như bệnh viện,
… nên việc kiểm tra độ an toàn cho máy bay trước khi cất cánh là công việc có
tầm quan trọng vô cùng lớn và thật sự cần thiết. Nên việc xảy ra các trục trặc cũng
được hạn chế đến mức tối đa và hết sức an toàn về mặt kỹ thuật cũng như đội ngũ
- Đòi hỏi khả năng đầu tư lớn về cơ sở vật chất kĩ thuật cho máy bay, sân bay và
nguồn nhân lực: Theo thống kê hiện nay, 10 sân bay thuộc hạng lớn nhất thế giới
được đầu tư xây dựng công phu và hiện đại: sân bay quốc tế Kansai, Nhật Bản với
mức chi phí đầu tư lên đến 20 tỷ USD và có khả năng hơn thế; sân bay quốc tế
Hồng Kông là 20 tỷ USD; sân bay quốc tế Al Maktoum, các Tiểu vương quốc Ả
rập thống nhất với chi phí là 12 tỷ; sân bay Heathrow, Luân Đôn, Anh là 10,2 tỷ;
sân bay quốc tế thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc là 8 tỷ USD. Với mức đầu tư xây
dựng đó, các sân bay có sức chứa rất lớn và có sở hạ tầng, cơ sở vậy chất kỹ thuật
phải được hiện đại, phục vụ nhanh chóng và kịp thời cho quá trình vận chuyển
hàng không. Hiện nay, giá bán của 1 chiếc Airbus A380 là 295 triệu USD, với chi
phí đó thì bỏ ra để mua 1 phương tiện vận tải là quá lớn, đồng thời, mỗi hãng hàng
không không chỉ trang bị cho mình chỉ 1 máy bay mà cần có số lượng nhiều để
4
đảm bảo cho việc cung ứng dịch vụ của mình và nhất là đối với việc đầu tư của
các hãng hàng không danh tiếng thì điều đó còn quan trọng hơn. Hàng không là
ngành công nghiệp cần đến lượng nhân viên tương đối lớn, có khả năng tiếp xúc
nhiều với nhiều người từ nhiều quốc gia trên thế giới. Ngành hàng không cần có
sự đầu tư chuyên nghiệp ở nguồn nhân lực, do việc di chuyển và vận tải bằng
đường hàng không có quy trình và thủ tục rất nghiêm ngặt và có phần phức tạp, do
đó cần đội ngũ nhân viên khéo léo, chuyên nghiệp và trình độ cao. Cho nên chi phí
cho nguồn nhân lực cần được quan tâm đầu tư đúng mức để có được chất lượng
phục vụ tốt nhất.
2. PHÂN BIỆT GIỮA VẬN CHUYỂN QUỐC NỘI VÀ VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ
TRONG VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG DÂN DỤNG
Bài làm chủ yếu dựa trên quy định của pháp luật Việt Nam
TIÊU CHÍ VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG
QUỐC NỘI
VẬN CHUYỂN HÀNG KHÔNG
QUỐC TẾ
Khái niệm Điều 115 Luật hàng không dân
phải là một bên ký hợp đồng. Vận
chuyển giữa hai điểm của một bên ký
hợp đồng mà không có một nơi dừng
thỏa thuận trong lãnh thổ của một nước
khác thì không phải là vận chuyển quốc
tế theo Công ước này”.
Thương
quyền
Việc vận chuyển hàng không
quốc nội mang tính nội địa nên
trong quá trình vận chuyển, chỉ áp
dụng thương quyền số 8.
Vì tính chất của việc vận chuyển hàng
không quốc tế là vận chuyển giữa 2
quốc gia hoặc vận chuyển trong 1 quốc
gia nhưng có điểm dừng ở 1 quốc gia
khác nên hầu hết các thương quyền đều
được áp dụng, từ thương quyền 1 đến
thương quyền 7.
Nguồn
luật áp
dụng
Chủ yếu áp dụng pháp luật quốc
gia, ngoài ra còn một số điều ước
quốc tế
Chủ yếu là các Điều ước quốc tế, Hiệp
định giữa các quốc gia.
Cước phí
vận
chuyển
Việt Nam không được phép thực hiện
bất kỳ một quy định nào của Nhà chức
trách hàng không nước ngoài liên quan
đến cước vận chuyển hành khách, hàng
hoá đến, đi từ và qua Việt Nam nếu
chưa được sự đồng ý của Cục Hàng
không dân dụng Việt Nam.
2. Đối với các đường bay quốc tế là đối
tượng của điều ước quốc tế mà Việt
Nam tham gia, doanh nghiệp vận
chuyển hàng không Việt Nam được chỉ
6
được quyết định theo quy định tại
mục c khoản 1 Điều 3 và mục d
khoản 2 Điều 3 của Quyết định số
818/TTg của Thủ tướng Chính
phủ, Cục Hàng không dân dụng
Việt Nam xem xét phê duyệt các
mức cước vận chuyển hành khách
áp dụng cho công dân Việt Nam
trên từng đường bay nội địa theo
đề nghị của các doanh nghiệp vận
chuyển hàng không Việt Nam thực
hiện việc vận chuyển thường lệ
trên đường bay đó.
3. Cục Hàng không dân dụng Việt
Nam xem xét phê duyệt các mức
cước vận chuyển hành khách áp
dụng cho người nước ngoài và
người Việt Nam định cư ở nước
Nam thực hiện việc đệ trình.
Thời gian xem xét phê duyệt cước,
giải quyết trường hợp các hãng hàng
không không thoả thuận được về mức
cước đệ trình sẽ tuân thủ theo quy định
của điều ước quốc tế.
3. Đối với cước vận chuyển hành khách,
hàng hoá trên đường bay quốc tế không
phải là đối tượng của điều ước quốc tế
mà Việt Nam đã tham gia, Hãng hàng
không Quốc gia Việt Nam có trách
nhiệm thoả thuận về mức cước với hãng
hàng không có liên quan và trình Cục
Hàng không dân dụng Việt Nam phê
duyệt. Trong trường hợp các hãng hàng
không không thoả thuận được về mức
cước đệ trình, Cục Hàng không dân
dụng Việt Nam có thể xem xét phê
duyệt mức cước được một hãng hàng
không đề nghị. Thời gian xem xét phê
7
5. Mức vận chuyển hành khách
trên các đường bay trong nước áp
dụng cho công dân Việt Nam được
áp dụng một cách thống nhất đối
với các doanh nghiệp vận chuyển
hàng không Việt Nam. Đối với
cước vận chuyển hành khách trên
các đường bay trong nước áp dụng
cho công dân nước ngoài và người
nguyên tắc xây dựng cước hàng không
của hãng, trên cơ sở các mức cước vận
chuyển hành khách, hàng hoá đã được
phê duyệt (đối với các chặng đến hoặc
đi từ Việt Nam) và các mức cước được
công bố trên các ấn phẩm cước hàng
không quốc tế (đối với các chặng ngoài
Việt Nam).
5. Các mức cước được áp dụng theo quy
định tại khoản 4 trên phải được chỉ rõ
trong các báo cáo thường kỳ theo quy
8
định về bán sản phẩm vận chuyển hàng
không tại Việt Nam.
Thủ tục
hành
khách
Không nhất thiết phải có hộ chiếu;
Phải có chứng minh thư.
Thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh: Phải có
hộ chiếu, thị thực; giấy mời hoặc giấy
bảo lãnh,
3. KẾT LUẬN
Từ những phân tích trên cho thấy pháp luật quốc tế đã có những ghi nhận đáng kể
trong hoạt động vận chuyển hàng không dân dụng cụ thể là việc vận chuyển hành khách,
hành lý, hàng hóa, bưu kiện có trong các công ước như: Công ước Varsava 1929, Công
ước Chicago 1944, Công ước Montreal
Bên cạnh đó nhìn nhận những ưu điểm của hoạt động vận chuyển như: không bị phụ
thuộc vào địa hình Trái Đất, phương tiện vận chuyển hiện đại với tốc độ cao nhất, dịch vụ
vận chuyển tốt nhất, an toàn nhất, không chịu ảnh hưởng bởi các điều kiện tự nhiên như