Pháp Luật Cộng Đồng ASEAN

N02. Nhóm 4

Đề bài 4:
Tiến trình hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử trong Cộng đồng Chính trị
- an ninh ASEAN dưới những góc độ cơ bản sau:
- Khái niệm “chuẩn mực ứng xử” và “hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng
xử” .
- Thành tựu của tiến trình này (Kể từ khi thành lập ASEAN năm 1967).
- Vị trí và vai trò của hoạt động xây dựng và chia sẻ chuẩn mực trong quá trình
xây dựng APSC.
- Triển vọng của hoạt động này.

Bài tập nhóm tháng 1

Page 1


Pháp Luật Cộng Đồng ASEAN

N02. Nhóm 4

BÀI LÀM
I.NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TIẾN TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ CHIA
SẺ CÁC CHUẨN MỰC ỨNG XỬ TRONG CỘNG ĐỒNG CHÍNH TRỊ- AN
NINH ASEAN
1.1.Các khái niệm
a. “Chuẩn mực ứng xử”
Khái niệm “chuẩn mực ứng xử” được xét trên hai phương diện xã hội và pháp
lý:

N02. Nhóm 4

cách thức ứng xử giữa các thành viên ASEAN trong việc củng cố và nâng cao sự
đoàn kết, gắn bó, hài hòa của ASEAN.
1.2. Mục tiêu của lĩnh vực hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử
trong APSC
Việc xây dựng và chia sẻ chuẩn mực ứng xử có mục tiêu là hướng tới các
tiêu chuẩn chung được tôn trọng về cách ứng xử giữa các thành viên của Cộng
đồng ASEAN, củng cố và nâng cao sự đoàn kết, gắn bó, hài hòa của ASEAN, góp
phần xây dựng một cộng đồng dân chủ, minh bạch ở Đông Nam Á, phù hợp với
nguyên tắc cơ bản được ghi nhận trong Hiến chương ASEAN. Duy trì các công cụ
Hiệp Ước thân thiện và hợp tác Đông Nam Á (TAC), Hiệp ước về Đông Nam Á
không có vũ khí hạt nhân cũng như tuyên bố cách ứng xử của các bên ở Biển Đông
(DOC). Và mục tiêu mà ASEAN hướng tới là một Hiệp ước về cách ứng xử ở Biển
Đông (COC) để các nước trong khối có lợi ích ở đó được đảm bảo, tránh xảy ra
xung đột.
1.3. Nội dung của lĩnh vực hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử
trong APSC
Nội dung của lĩnh vực này là bao gồm các chiến lược nhằm hình thành và
chia sẻ các chuẩn mực ứng xử trong APSC trong Chương trình hành động Viên
Chăn (VAP). Bao gồm 5 chiến lược sau:
Một là, điều chỉnh khuôn khổ thể chế ASEAN hợp với Hiến Chương thông
qua các biện pháp, bao gồm chuẩn bị và thực hiện một chương trình làm việc
chuyển tiếp trong trường hợp cần thiết phải cải cách các thiết chế cho phù hợp với
Hiến chương, xây dựng các Nghị định thư hoặc các Hiệp định bổ sung, bao gồm
các điều khoản chỉ dẫn, các quy định về thủ tục trong trường hợp cần thiết để thực
hiện Hiến chương ASEAN và xây dựng một cơ quan pháp luật hỗ trợ thực hiện
Hiến chương.
Hai là, tăng cường hợp tác theo quy định tại TAC, đánh giá quá trình thực
hiện TAC và đưa ra những cách thức hoàn thiện cơ chế này, đánh giá việc thực

cường hợp tác trong các vấn đề về an toàn hàng hải, tìm kiếm, cứu nạn thông qua
các hoạt động trao đổi thông tin, hợp tác công nghệ và các chuyên thăm giữa các
cơ quan có liên quan.
II.THÀNH TỰU CỦA TIẾN TRÌNH NÀY
Hình thành và chia sẻ các chuẩn mực ứng xử trong APSC là một trong sáu
thành tố không thể thiếu để xây dựng một Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN
hòa bình, ổn định và phát triển. Ta thấy rằng những chuẩn mực ứng xử trong Cộng
đồng chính trị-an ninh được hình thành chưa lâu. Tuy nhiên, trong lĩnh vực này,
ASEAN đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Cụ thể: ASEAN tiếp tục duy trì hiệp
ước thân thiện và hợp tác Đông Nam Á (TAC), Hiệp ước về Đông Nam Á không
có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), Tuyên bố cách ứng xử của các bên ở biển Đông
(DOC)…
+ Về hoạt động điều chỉnh khuôn khổ thể chế ASEAN: Để phù hợp với Hiến
chương ASEAN thông qua các biện pháp cũng như việc chuẩn bị và thực hiện một
Bài tập nhóm tháng 1

Page 4


Pháp Luật Cộng Đồng ASEAN

N02. Nhóm 4

chương trình làm việc chuyển tiếp trong trường hợp cần thiết sẽ phải cải cách các
thiết chế cho phù hợp với Hiến chương. Xây dựng các khung pháp lý như các Điều
ước quốc tế, Nghị định thư…để thực hiện Hiến chương ASEAN.
+ Về tăng cường hợp tác theo quy định tại hiệp ước TAC: Việc ký kết hiệp
ước TAC đã xác định những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ của các nước Đông
Nam Á, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, giải quyết các tranh
chấp bằng biện pháp hòa bình, không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước


nhân và kế hoạch hành động với những hoạt động cụ thể. Điều này không chỉ có ý
nghĩa duy trì nền hòa bình an ninh khu vực mà còn góp phần quan trọng trong việc
duy trì hòa bình an ninh thế giới.
+ Về tăng cường hợp tác hàng hải giữa các nước ASEAN: Trước những biến
động phức tạp trên Biển Đông, hải quân các nước ASEAN chú trọng tăng cường
mở rộng quan hệ hợp tác trong nội khối và với các nước bên ngoài khối trong việc
đối phó với các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống, thu được
nhiều kết quả quan trọng. Nổi bật là, trong khuôn khổ quan hệ song phương và đa
phương nội khối, Hải quân các nước ASEAN đã và đang đẩy mạnh hợp tác trên
các mặt, các lĩnh vực, như: trao đổi đoàn quan chức các cấp, tổ chức tàu hải quân
thăm viếng lẫn nhau, hợp tác đào tạo, chia sẻ thông tin, tuần tra chung, hợp tác
chống khủng bố, cướp biển, buôn lậu, tội phạm xuyên quốc gia, cứu hộ cứu nạn,
thiết lập đường dây nóng…
III. VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG VÀ CHIA SẺ
CHUẨN MỰC TRONG HỢP TÁC CHÍNH TRỊ AN NINH
3.1. Vị trí của hoạt động xây dựng và chia sẻ chuẩn mực trong hợp tác
chính trị - an ninh
APSC hoạt động dựa trên nguyên tắc “tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình
đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả các quốc gia thành viên” và
được duy trì như là nền tảng của hợp tác chính trị - an ninh. Khi APSC hình thành
sẽ đưa hợp tác chính trị- an ninh ASEAN tới giai đoạn phát triển. Trong giai đoạn
hợp tác khu vực mạnh mẽ như hiện nay thì vai trò của hoạt động xây dựng và chia
sẻ các chuẩn mực chiếm một vị trí quan trọng nhằm thúc đẩy sự hình thành và phát
triển của cộng đồng an ninh chính trị ASEAN.
3.2. Vai trò của hoạt động xây dựng và chia sẻ chuẩn mực trong hợp tác
chính trị - an ninh
Thứ nhất, hoạt động xây dựng và chia sẻ chuẩn mực trong hợp tác chính
trị - an ninh có vai trò trong việc thúc đẩy Asean tiến tới hình thành một Cộng
Bài tập nhóm tháng 1

ASEAN đã tích cực triển khai thực hiện kế hoạch tổng thể về APSC trên tất
cả các mặt nhất là trên 14 lĩnh vực ưu tiên đã đề ra, vì hòa bình, ổn định ở khu vực
và nhằm đưa APSC lên một tầm cao mới và bảo đảm các nước trong khu vực
chung sống hòa bình với nhau và với bên ngoài trong một môi trường công bằng,
dân chủ và hòa hợp.
Bài tập nhóm tháng 1

Page 7


Pháp Luật Cộng Đồng ASEAN

N02. Nhóm 4

APSC được hướng đến tạo dựng với 3 đặc trưng chính: một cộng đồng hoạt
động theo luật lệ với các giá trị, chuẩn mực chung; một khu vực gắn kết, hòa bình
và tự cường, có trách nhiệm chung bảo đảm an ninh toàn diện và một khu vực rộng
mở với bên ngoài trong một thế giới ngày càng gắn kết và tùy thuộc lẫn nhau.
Hợp tác chính trị - an ninh tiếp tục được đẩy mạnh. Hiến chương ASEAN có
hiệu lực đã tạo khuôn khổ thể chế và pháp lí hỗ trợ tiến tình xây dựng cộng đồng
ASEAN, trong đó có chương trình hành động xây dựng cộng đồng chính trị - an
ninh ASEAN. Để thực hiện mục tiêu của APSC, ASEAN đã xây dựng và đưa vào
thực hiện các kế hoạch hành động và chương trình hợp tác trong ASEAN cũng như
giữa ASEAN với các bên đối tác, thong qua nhiều biện pháp và hoạt động cụ thể,
thiết thực trong lĩnh vực này như: tăng cường đối ngoại, phát huy vai trò của các
diễn đàn, công cụ về hợp tác chính trị - an ninh, giải quyết hòa bình các tranh chấp,
ứng phó hiệu quả với các thách thức, cũng như tích cực xây dựng và chia sẻ các
chuẩn mực, cách ứng xử chung ở khu vực.
Ý KIẾN CỦA NHÓM:
- Qua tìm hiểu, quá trình hình thành và xây dựng các chuẩn mực ứng xử ta

trong tương lai hoạt động này sẽ tiếp tục được củng cố và phát huy vì hòa bình, ổn
định và an ninh ở khu vực như hiệp ước thân thiện và hợp tác ĐNA (TAC) để xây
dựng các chuẩn mực ứng xử hợp lý.
Chúng em tin rằng những khó khăn, thách thức về truyền thống và phi
truyền thống mà Cộng đồng chính trị-an ninh Asean phải đối mặt là khá nhiều và
phức tạp. Nhưng với những kế hoạch chính sách về việc chia sẻ các chuẩn mực
ứng xử của Cộng đồng chính trị-an ninh ASEAN một cách rõ ràng, tập trung cho
các vấn đề quan trọng cần giải quyết sẽ là cơ sở chắc chắn để dần hình thành nên
một cộng đồng chính trị an ninh hoạt động theo các chuẩn mực ứng xử.

Bài tập nhóm tháng 1

Page 9


Pháp Luật Cộng Đồng ASEAN

N02. Nhóm 4

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trung tâm Luật châu Á-Thái Bình Dương, Pháp luật Cộng đồng ASEAN, 2011
2. Viện nghiên cứu Đông Nam Á, Trần Khánh (chủ nhiệm đề tài), Cộng đồng an
ninh ASEAN (ASC): Nội dung, lộ trình, triển vọng và tác động, Đề tài nghiên cứu
khoa học cấp bộ, 2008
3. Chương trình hành động Viên Chăn 2004 – 2010.
4. Kế hoạch hành động về Cộng đồng an ninh ASEAN năm 2004.
5. Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng an ninh-chính trị ASEAN năm 2009
6. Nguyễn Trần Quế (chủ biên) – Trung tâm KHXH và NVQG, Viện Kinh tế thế
giới, 35 năm ASEAN hợp tác và phát triển, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2002
7.

Ý KIẾN CỦA NHÓM……………………………………………………………...7

Bài tập nhóm tháng 1

Page 11