V
VN
NC
CA
ASSIIO
Oe
err TTe
ea
am
m
RRe
esse
ea
arrc
chh b
byy A
Ad
dm
miinn
Công thức nghiệm phương trình bậc 3
ax 3 bx 2 cx d 0
Đặt y x
b
, đưa PT về dạng y 3 py q 0 . Đến đây có 2 cách làm:
3a
Cách 1: Áp dụng CT Cardano – Tartaglia. Đặt u
nghiệm thực x
+ TH1. Với 4t 3 3t q ' , nếu q ' 1 ta đặt t cos , PT chuyển về dạng lượng
giác cos3 q ' . Còn ngược lại, ta giải PT r 6 2q ' r 3 1 0 tìm r, khi đó ta thu
1
1
được nghiệm t r là nghiệm duy nhất.
2
r
+ TH2. Với 4t 3 3t q ' , ta chỉ có thể tìm r thông qua PT r 6 2q ' r 3 1 0 , khi
1
1
đó t r cũng là nghiệm duy nhất.
2
r
Sau đây là công thức nghiệm dạng lượng giác tổng quát cho mọi trường hợp:
Đầu tiên, đặt b 2 3ac và k
9abc 2b3 27 a 2 d
2
3
, ta được:
vviieettnnaammccaassiiooeerrtteeaamm..bbllooggssppoott..ccoomm
V
VN
3a
arccos k
b
3
,
3a
b
2) Với k 1, PT có 1 nghiệm duy nhất:
x
k 3
b
2
2
3
k k 1 k k 1
3ak
3a
b 3 b3 27a 2 d
3a
Nếu 0 , PT có 1 nghiệm bội: x