LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn đến thầy PGS.TS Phan Đức Dũng, Ngƣời đã
hƣớng dẫn tôi chọn đề tài và tận tình góp ý chỉnh sửa bản thảo luận văn của tôi
trong suốt quá trình thực hiện.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự đóng góp quý báu và tận tình của Ban giám
đốc Công Ty Cổ Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9 đã giúp đỡ tôi trong quá
trình nghiên cứu, thu thập số liệu, khảo sát bảng câu hỏi.
Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô Trƣờng Đại học Lạc Hồng đã giảng
dạy, trao cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu làm nền tảng trong quá
trình thực hiện luận văn.
Tôi xin cảm ơn gia đình tôi, bạn bè và đồng nghiệp luôn quan tâm khích lệ và
hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này.
Đồng Nai, Ngày

tháng

năm 2015

Tác giả

Nguyễn Thành Công


LỜI CAM ĐOAN


Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi,
đƣợc thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, khảo sát dƣới sự hƣớng dẫn khoa
học của PGS.TS Phan Đức Dũng.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung quyển luận văn này.


MỤC LỤC
Trang
Bìa chính
Bìa phụ
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Tóm tắt luận văn
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục sơ đồ
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1
2. Tổng quan một số đề tài liên quan đến luận văn .....................................................2
3. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................3
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................3
5. Phƣơng pháp nghiên cứu.........................................................................................3
6. Những đóng góp của đề tài .....................................................................................4
7. Bố cục của luận văn ................................................................................................4
CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM .............................5
1.1 Nguồn gốc, khái niệm và vai trò của kế toán trách nhiệm ....................................5
1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của kế toán trách nhiệm. ................................5
1.1.2 Khái niệm kế toán trách nhiệm.......................................................................5
1.1.3 Vai trò của kế toán trách nhiệm......................................................................6
1.1.3.1 Kế toán trách nhiệm cung cấp thông tin cho việc thực hiện chức năng tổ
chức và điều hành doanh nghiệp .........................................................................6
1.1.3.2 Kế toán trách nhiệm cung cấp thông tin cho việc thực hiện chức năng
kiểm soát ..............................................................................................................7
1.1.3.3 Kế toán trách nhiệm khuyến khích các nhà quản lý hƣớng đến mục tiêu

2.1.1 Tình hình tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh tại Công ty.........................26
2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ............................................................26
2.1.1.2 Mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ .............................................................28
2.1.1.3 Tổ chức bộ máy quản lý ........................................................................31
2.1.1.4 Giới thiệu chung về quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh ..................46
2.1.2 Tình hình tồ chức công tác kế toán tại công ty. ...........................................49


2.1.2.1 Chính sách kế toán áp dụng tại công ty .................................................49
2.1.2.2 Hình thức tổ chức hệ thống kế toán tại công ty .....................................49
2.1.2.3 Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty .......................................................50
2.2 Khảo sát thực trạng tổ chức công tác kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ Phần
Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9 ..........................................................................52
2.2.1 Nội dung khảo sát công tác kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ Phần Cơ
Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9 gồm: ...................................................................52
2.2.2 Sự phân cấp quản lý tại công ty ...................................................................53
2.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá thành quả các trung tâm trách nhiệm .........................54
2.2.3.1 Mô tả quá trình tìm hiểu về hệ thống kế toán trách nhiệm tại công ty ..54
2.2.3.2 Chỉ tiêu và báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm chi phí ..............54
2.2.3.3 Chỉ tiêu và báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm doanh thu .........57
2.2.3.4 Chỉ tiêu và báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm lợi nhuận ..........59
2.2.3.5 Chỉ tiêu báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm đầu tƣ ....................61
2.2.4 Đánh giá thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại công ty.....................62
2.2.4.1 Ƣu điểm .................................................................................................62
2.2.4.2 Nhƣợc điểm ...........................................................................................62
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 ........................................................................................64
CHƢƠNG 3: HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ KHÍ VÀ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG SỐ 9 .....................65
3.1 Những quan điểm về hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ
Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9 .................................................................65

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT


BB

Bán hàng

BP

Bộ phận

BGĐ

Ban giám đốc

C-V-P

Chi phí – Khối lƣợng –Lợi nhuận

CBCNV

Cán bộ công nhân viên

CK

Cuối kỳ

CNĐKKD

Chứng nhận đăng ký kinh doanh


Hội đồng quản trị

KTQT

Kế toán quản trị

KTTN

Kế toán trách nhiệm

NVL

Nguyên vật liệu

PGĐ

Phó giám đốc

ROI

Tỷ lệ hoàn vốn đầu tƣ

RI

Lợi nhuận còn lại

SXKD

Sản xuất kinh doanh

Bảng 2.6: Chỉ tiêu báo cáo đánh giá thành quả của trung tâm đầu tƣ ...................... 61
Bảng 3.1: Tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá trung tâm chi phí ........................................ 72
Bảng 3.2: Tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá trung tâm doanh thu ................................... 73
Bảng 3.2: Tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá trung tâm lợi nhuận .................................... 74
Bảng 3.2: Tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá trung tâm đầu tƣ ......................................... 75


DANH MỤC SƠ ĐỒ


Sơ đồ 1.1: Hệ thống KTTN trong mối quan hệ với cơ cấu tổ chức quản lý của
doanh nghiệp ............................................................................................................. 10
Sơ đồ 2.1: Tổ chức bộ máy hoạt động của công ty ................................................... 31
Sơ đồ 2.2: Quy trình thi công .................................................................................... 48
Sơ đồ 2.3: Sơ đồ hình thức sổ kế toán tại công ty..................................................... 49
Sơ đồ 2.4: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại công ty................................................ 50
Sơ đồ 3.1: Tổ chức phân cấp tại Công Ty Cổ Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây
Dựng Số 9 ................................................................................................ 68
Sơ đồ 3.2: Tổ chức các trung tâm trách nhiệm tại Công Ty Cổ Phần Cơ Khí Và
Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9 ........................................................................... 70


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Kế toán trách nhiệm là một nội dung cơ bản của kế toán quản trị, là công cụ
quản lý nền kinh tế tài chính có vai trò quan trọng việc đƣa ra các chỉ tiêu theo dõi
và đánh giá thƣờng kỳ kết quả của mỗi ngƣời, mỗi bộ phận trong bộ máy tổ chức
của doanh nghiệp. KTTN giúp các nhà quản trị của doanh nghiệp kiểm soát, đánh

Tổ chức công tác kế toán

Nguyễn Văn Hải

quản trị tại công ty

(2012)

Nội dung nghiên cứu
Phân tích thực trạng tổ chức
công tác kế toán và kế toán quản
trị tại Công ty TNHH Chí Hùng.

TNHH Chí Hùng

Thực hiện tổ chức công tác kế
toán quản trị tại Công ty TNHH
Chí Hùng.
Kế toán trách nhiệm

Nguyễn Thị Hƣơng

tại công ty cổ phần

Quế (2013)

xây dựng Trung Nam

Tìm ra những ƣu điểm và
nhƣợc điểm còn tồn tại trong công


tại công ty và trang

(2012)

thiết bị y tế Bình Định

Đƣa ra một số giải pháp để
hoàn thiện kế toán trách nhiệm
theo đặc thù của công ty giúp bộ
máy quản trị công ty đánh giá
đƣợc một cách đúng đắng thành
quả của các bộ phận trong việc
hƣớng đến mục tiêu chung của tổ
chức

( Nguồn:Tổng hợp và nghiên cứu của tác giả, tháng 8/2015)


3

3. Mục tiêu nghiên cứu
Tìm ra những ƣu điểm và những tồn tại trong công tác kế toán phục vụ đánh
giá trách nhiệm tại các đơn vị, bộ phận trong cơ cấu tổ chức của Công Ty Cổ Phần
Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9
Đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán trách nhiệm theo đặc thù của
Công Ty Cổ Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9, giúp nhà quản lý có cơ sở để
đánh giá một cách đúng đắn thành quả của các đơn vị, bộ phận trong việc hƣớng tới
mục tiêu chung của công ty.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Về mặt lý luận: Luận văn đã hệ thống hóa chung về KTTN và hệ thống kế
toán trách nhiệm, trên cơ sở đó phát triển theo hƣớng cụ thể hóa lý luận chung vào
kế toán trách nhiệm tại công ty. Song bên cạnh đó luận văn cũng đã đƣa ra đƣợc
những bài học kinh nghiệm trong công tác tổ chức kế toán trách nhiệm tại công ty.
Về mặt thực tiễn: Luận văn đã khảo sát, phân tích các yếu tố phân cấp quản
lý, các trung tâm trách nhiệm tại công ty. Kết quả đánh giá đã chỉ ra đƣợc những ƣu
điểm và nhƣợc điểm của công tác kế toán trách nhiệm tại công ty, từ đó đề xuất các
giải pháp thiết thực hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ Phần Cơ Khí Và
Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài lời cảm ơn, lời mở đầu, kết luận, danh mục đề tài và tài liệu kham
khảo, luận văn bao gồm 3 chƣơng:
- Chƣơng 1: Tổng quan về kế toán trách nhiệm.
- Chƣơng 2: Thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ
Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9.
- Chƣơng 3: Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công Ty Cổ
Phần Cơ Khí Và Đầu Tƣ Xây Dựng Số 9.


5

CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
1.1 Nguồn gốc, khái niệm và vai trò của kế toán trách nhiệm
1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của kế toán trách nhiệm.
Lịch sử hình thành kế toán trách nhiệm gắn liền với kế toán quản trị, do đó
nguồn gốc của kế toán trách nhiệm tƣơng ứng với nguồn gốc của kế toán quản trị.
Trƣớc năm 1950: đây là giai đoạn sơ khởi của kế toán quản trị. Trong giai đoạn này,
vai trò chủ yếu của kế toán quản trị là xác định chi phí và kiểm soát tài chính.
Thông qua việc lập dự toán và kế toán chi phí. Năm 1965: giai đoạn này, kế toán

Các nhà quản lý doanh nghiệp nhận thấy rằng kế toán trách nhiệm góp phần
phát huy tác dụng trong mỗi tổ chức kinh doanh nếu có sự phân cấp quản lý. Trong
đó, cơ cấu tổ chức là một chính thể các bộ phận khác nhau có trách nhiệm và quyền
hạn nhất định, có mối liên hệ gắn kết nhau, cùng nhau để thực hiện một hay nhiều
mục tiêu chung của doanh nghiệp.
Sự phân cấp quản lý của một tổ chức doanh nghiệp thành các bộ phận khác
nhau giúp cho doanh nghiệp dễ dàng quản lý và hiệu quả hơn. Trong quá trình quản
lý các cá nhân, các bộ phận đƣợc giao trách nhiệm và quyền hạn để thực hiện một
hay nhiều công việc nào đó đòi hỏi cấp trên phải nắm đƣợc kết quả thực hiện của
cấp dƣới. Vì vậy kế toán trách nhiệm đƣợc xây dựng để giám sát công việc, kết quả
đƣợc giao của mỗi cá nhân, mỗi bộ phận trong doanh nghiệp.
Nhƣ vậy, kế toán trách nhiệm là một nội dung cơ bản của kế toán quản trị, là
một hệ thống kế toán đƣợc thiết lập để ghi nhận đo lƣờng kết quả hoạt động của
doanh nghiệp. Kế toán trách nhiệm là quá trình tập hợp và báo cáo thông tin đƣợc
dùng để kiểm tra quá trình hoạt động, đánh giá trách nhiệm của từng cá nhân, từng
bộ phận trong doanh nghiệp.
1.1.3 Vai trò của kế toán trách nhiệm
1.1.3.1 Kế toán trách nhiệm cung cấp thông tin cho việc thực hiện chức
năng tổ chức và điều hành doanh nghiệp
Tổ chức là quá trình sắp xếp, bố trí công việc, giao quyền hạn và phân phối
các nguồn lực của doanh nghiệp sao cho chúng liên kết với nhau một cách chặt chẽ,
liên kết các nguồn lực của doanh nghiệp làm cho kế hoạch mục tiêu doanh nghiệp
đề ra đạt đƣợc hiệu quả cao nhất.
Nhƣ vậy tổ chức và điều hành là chức năng quan trọng của nhà quản trị. Với
yêu cầu đó hệ thống kế toán trách nhiệm đƣợc thiết lập để ghi nhận, đo lƣờng kết
quả hoạt động của từng bộ phận, cá nhân trong tổ chức giúp các nhà quản trị kiểm
soát đƣợc hoạt động thu chi và đƣa ra quyết định đúng đắn cho mình, đồng thời qua


7

Mục tiêu chiến lƣợc của doanh nghiệp gắn liền với các trung tâm trách
nhiệm, khi đó kế toán trách nhiệm có thể kiểm soát tài chính và quản lý thì nhà quản
lý sẽ điều chỉnh hoạt động hƣớng đến mục tiêu chung.


8

Nhƣ vậy, mỗi nhà quản trị sẽ chịu trách nhiệm cho hiệu quả hoạt động của bộ
phận mình do mình quản lý thì họ sẽ cần mọi thông tin về hoạt đông của bộ phận
của mình. Những thông tin ở đây gồm: Nguồn lực của các bộ phận khác (Tài chính,
nguyên vật liệu, nguồn lực, năng lực làm việc, thời gian…); Mức độ tiêu hao của
doanh nghiệp (mức độ phát sinh các chi phí, mức độ tái chế lại các nguyên vật
liệu…); Các nguồn nhân lực đƣợc sử dụng nhƣ thế nào…..
1.2 Sự phân cấp quản lý và mối quan hệ với kế toán trách nhiệm
1.2.1 Sự phân cấp quản lý
Kế toán trách nhiệm là công việc không thể tách rời các trung tâm trách
nhiệm, các trung tâm trách nhiệm này đƣợc hình thành thông qua việc phân cấp
quản lý. Kế toán trách nhiệm chỉ có thể thực hiện trong đơn vị có cơ cấu tổ chức bộ
máy quản lý phải có sự phân cấp rõ ràng.
 Phân cấp quản lý
Phân cấp quản lý là sự phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp trên
cơ sở đảm bảo sự phù hợp giữa khối lƣợng và tính chất thẩm quyền với năng lực và
điều kiện thực tế của từng cấp nhằm tăng cƣờng chất lƣợng, hiệu lực và hiệu quả
hoạt động quản lý đơn vị. Tùy theo từng đơn vị, mức độ phân chia có thể khác nhau
gồm nhiều cấp hay chỉ một cấp và giao quyền quyết định có thể nhiều hay ít. Mỗi
cấp độ sẽ có ngƣời quản lý riêng và có thể thuộc một trong các trung tâm từ thấp lên
cao nhƣ: Trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm
đầu tƣ.
Nhóm tác giả Clive R. Emmauel, David T. Otley, Kenneth A. Merchant
(1990) đã có quan niệm về kế toán trách nhiệm nhƣ sau: “Kế toán trách nhiệm là sự

 Nhƣợc điểm của phân cấp quản lý:
Việc phân cấp càng nhiều thì khó có thể kiểm soát đƣợc, thậm chí nếu kiểm
soát không tốt phân cấp trách nhiệm có thể dẫn đến tuân thủ sai lệch các mục tiêu
chung của toàn doanh nghiệp. Do các giám đốc trung tâm trách nhiệm chỉ tập trung
vào lợi ít của đơn vị không xem xét quyết định đó có ảnh hƣởng đến doanh nghiệp
nhƣ thế nào làm lệch mục tiêu chung của doanh nghiệp. Thêm vào đó cấu trúc tổ
chức phân cấp sẽ tốn chi phí hơn cấu trúc tập trung.
Cần phải xác định khi nào phân chia cấp bậc và mức độ phân quyền nhƣ thế
nào cho hợp lý. Việc phân cấp càng nhiều thì các bộ phận có thể cạnh tranh nhau
gay gắt, dẫn đến bất hòa trong nội bộ. Và chính điều này là nguyên nhân chính dẫn
đến khó điều hành và phối hợp giữa các trung tâm.
1.2.2 Mối quan hệ giữa phân cấp quản lý với hệ thống kế toán trách nhiệm
Kiểm soát chi phí luôn là vấn đề hàng đầu của các nhà quản trị, để kiểm soát
đƣợc chi phí đòi hỏi các nhà quản lý có công cụ quản lý tài chính cho phù hợp. Vì
vậy kế toán trách nhiệm chính là công cụ hữu ít để quản lý.


10

Sự phân cấp quản lý gắn liền với việc xác định nhiệm vụ và trách nhiệm của
từng bộ phận. Khi đã thực hiện việc phân cấp quản lý sẽ tạo ra cơ sở giúp cho hệ
thống kế toán trách nhiệm đánh giá đƣợc thành quả của các cấp quản lý ở các bộ
phận. Bên cạnh đó, khi hệ thống kế toán trách nhiệm thiết lập đƣợc các hệ thống chỉ
tiêu công cụ, báo cáo thành quả hiệu quả ở từng bộ phận đồng nghĩa với việc góp
phần hoàn thiện phân cấp quản lý trong tổ chức. Trong doanh nghiệp, với cơ cấu tổ
chức đứng đầu là chủ tịch hội đồng quản trị chịu trách nhiệm về vốn đầu tƣ, các
hoạt động chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp. Tiếp đến là các doanh nghiệp
thành viên chịu trách nhiệm về lợi nhuận và phải báo cáo hoạt động trƣớc chủ tịch
hội đồng quản trị, các chi nhánh bộ phận bán hàng chịu trách nhiệm trƣớc tổng
giám đốc về doanh thu và sau cùng các bộ phận khác chịu trách nhiệm về chi phí do

- Doanh Thu
- Tỷ SuấtLN/DT

Phòng ban, bộ
phận sản xuất

Trung tâm chi phí

-Chênh lệch chi phí

(Nguồn: Nguyễn Ngọc Quang, 2011)
Sơ đồ 1.1: Hệ thống KTTN trong mối quan hệ với cơ cấu tổ chức quản lý của
doanh nghiệp


11

1.3 Các loại trung tâm trách nhiệm
Trung tâm trách nhiệm là một bộ phận trong tổ chức mà các nhà quản trị chịu
trách nhiệm đối với thành quả hoạt động của chính bộ phận do mình đảm trách.
Hệ thống KTTN có 4 loại trung tâm trách nhiệm gồm: trung tâm chi phí,
trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tƣ.
1.3.1 Trung tâm chi phí
Trung tâm chi phí là trung tâm mà bộ phận các nhà quản trị của nó chỉ đƣợc
quyền ra quyết định đối với chi phí phát sinh trong bộ phận đó, thƣờng đây là trung
tâm trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ, hoặc gián tiếp phục vụ kinh doanh (ví dụ:
Trong một phân xƣởng sản xuất của một công ty là một trung tâm chi phí), không
có quyền hạn đối thu nhập lợi nhuận kinh doanh và vốn đầu tƣ. Tùy theo tính chất
của chi phí và kết quả làm ra mà ngƣời ta chia trung tâm chi phí thành trung tâm chi
phí tiêu chuẩn (hay còn gọi là trung tâm chi phí định mức) và trung tâm chi phí dự

thƣờng chiếc khấu giảm giá hàng bán khi bán với số lƣợng lớn hay thực hiện các
chiến lƣợc quảng cáo, khuyến mãi hoặc chỉ tập trung các sản phẩm có thu nhập
thấp. Các hoạt động này sẽ làm tăng doanh số nhƣng điều làm giảm lợi nhuận mà
doanh nghiệp chỉ chấp nhận trong một thời gian kinh doanh có hạn. Tức trung tâm
này phải có chính sách giá cả bán hàng, không chỉ dựa trên tình hình thị trƣờng mà
còn dựa trên giá thành, chi phí và các mục tiêu lâu dài của công ty. Ngoài ra, trung
tâm doanh thu sẽ phản hồi kịp thời về sự biến động về giá, khuyến mãi của các đối
thủ cạnh tranh trên thị trƣờng để so sánh đánh giá các mặt hàng hay hoạt động kinh
doanh.
1.3.3 Trung tâm lợi nhuận
Là một bộ phận các nhà quản trị của nó chỉ đƣợc quyền ra quyết định đối với
lợi nhuận đạt đƣợc trong bộ phận đó, không có quyền quyết định đến vốn đầu tƣ
của công ty. Trong đó trung tâm lợi nhuận có thể quyết định về chi phí và doanh thu
nhƣ: sản xuất sản phẩm nào, sản xuất ra sao, chất lƣợng và giá cả ra sao…đƣợc xếp
vào loại trung tâm lợi nhuận là các công ty sản xuất kinh doanh thuộc tổng công ty.
Do lợi nhuận bằng doanh thu trừ đi chi phí, nên các nhà quản trị của trung
tâm lợi nhuận có trách nhiệm cả về doanh thu và chi phí phát sinh ở bộ phận đó.
Thành quả của các trung tâm lợi nhuận thƣờng đƣợc đánh giá bằng việc so
sánh các dữ liệu báo cáo kết quả kinh doanh thực tế với các dữ liệu trên báo cáo kết
quả kinh doanh dự toán.
Điều kiện để một trung tâm lợi nhuận có thể thực hiện tốt chức năng của
mình là nó hoàn toàn độc lập trong quản lý. Tức có quyền quyết định trong mọi
hoạt động doanh thu và chi phí của mình, không chịu ảnh hƣởng của các trung tâm
trách nhiệm khác. Thứ hai là mục tiêu của trung tâm lợi nhuận không mâu thuẫn với


13

mục tiêu của toàn doanh nghiệp, cuối cùng là giám đốc trung tâm này đƣợc tự do
quyết định và phải kiên trì thực hiện các quyết định đó theo kế hoạch đã vạch ra.

14

1.4.1 Chỉ tiêu đánh giá thành quả của trung tâm chi phí
Trung tâm chi phí gồm 2 dạng cơ bản đó là trung tâm chi phí tiêu chuẩn và
trung tâm chi phí dự toán.
Đối với trung tâm chi phí tiêu chuẩn thì chỉ tiêu kết quả đƣợc thể hiện nhƣ
sau:
Bảng 1.2: Các chỉ tiêu kết quả, hiệu quả và chỉ tiêu đánh giá thành quả của
trung tâm chi phí
Chỉ tiêu

Chỉ tiêu kết quả/ hiệu quả

Chỉ tiêu đánh giá thành quả

Số lƣợng sản phẩm dịch vụ - Mức chênh lệch giữa số lƣợng
Chỉ tiêu kết quả

tạo ra

sản xuất thực tế với số lƣợng kế
hoạch đề ra

- Mức tiêu hao trên môt - Mức chênh lệch giữa chi phí
đơn vị sản phẩm (CP NVL, thực tế với chi phí định mức
Chỉ tiêu hiệu quả nhân công, khấu hao…)
- Giá thành sản phẩm

- Mức chênh lệch giữa giá thành
thực tế với giá thành định mức

Chỉ tiêu

Chỉ tiêu kết quả / thành quả

Chỉ tiêu đánh giá thành quả

- Số lƣợng sản phẩm tiêu thụ - Dựa trên phân tích sự chênh
trong kỳ
Chỉ tiêu kết quả

lệch giữa doanh thu bán hàng

- Doanh thu bán hàng thực tế trong kỳ so với chỉ tiêu kế
trong kỳ

hoạch đề ra

- Chi phí bán hàng trong kỳ
- Tỷ lệ chỉ tiêu bán hàng trên - Mức chênh lệch giữa chi phí
ban hàng thực tế với chi phí

doanh thu

bán hàng định mức
- Mức chênh lệch giữa chi phí

Chỉ tiêu hiệu quả

bán hàng thực tế trên doanh
thu so với chi phí bán hàng dự