BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

Chuyên đề: Phương pháp nghiên cứu khoa học

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI

ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG TỚI KHẢ NĂNG
TẠO VIỆC LÀM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ
NHỎ Ở VIỆT NAM

Học viên: Lê Thu Huyền
Lớp: CH21V

1


HÀ NỘI, 2013
1. Tính cấp thiết
Việc làm luôn đóng vai trò hết sức quan trọng trong mục tiêu
phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Giải quyết việc làm, giảm
thiểu tình trạng thất nghiệp là nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài
của Việt Nam; Bởi lẽ, có giải quyết được vấn đề việc làm mới tạo ra
được nguồn thu nhập cho người dân, nâng dần mức sống dân cư, cải
thiện kinh tế và giảm thiểu tệ nạn xã hội.
Khu vực tạo ra nhiều việc làm nhất là khối doanh nghiệp, trước
tiên phải kể đến các DNVVN. Ở Việt Nam, có tới hơn 90% doanh
nghiệp có quy mô vừa và nhỏ. DNVVN không những đóng vai trò
quan trọng trong ổn định nền kinh tế, làm cho nền kinh tế năng động
hơn mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Khủng hoảng
kinh tế toàn cầu đã tác động trực tiếp tới nguồn nhân lực của Việt

động lực thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp ngoài quốc
doanh.
Trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp,
DANIDA tài trợ cho ILSSA thực hiện 3 cuộc tái điều tra về doanh
nghiệp vừa và nhỏ vào các năm 2005, 2007, 2009 và 2011 trên cơ sở
tái điều tra 100% doanh nghiệp đã điều tra trước đây và có mở rộng
thêm mẫu điều tra.
Cuộc điều tra năm 2005 đã tổ chức điều tra 2918 doanh nghiệp
vừa và nhỏ trên phạm vi 10 tỉnh/thành phố là Hà nội, Hải phòng, TP
Hồ Chí Minh, Hà Tây, Phú Thọ, Nghệ an, Quảng Nam, Khánh Hoà,
Lâm Đồng, Long An.
Cuộc điều tra năm 2007 đã tổ chức điều tra 2905 doanh nghiệp
vừa và nhỏ tại 10 tỉnh/thành phố nêu trên. Năm 2007 có điều ra gần
1300 người lao động đang làm việc tại 596 doanh nghiệp.
Cuộc điều tra năm 2009 đã tổ chức điều tra trên 2900 doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại 10 tỉnh/thành phố trên cả nước.
3


Cuộc điều tra năm 2011 đã tổ chức điều tra trên 3200 doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại 10 tỉnh/thành phố trên cả nước.
Sẽ rất bổ ích nếu khai thác bộ số liệu này để nghiên cứu các vấn
đề liên quan đến DNVVN, nhất là vấn đề tạo việc làm trong giai đoạn
khủng hoảng kinh tế hiện nay. Đề tài “Đánh giá một số yếu tố tác
động tới khả năng tạo việc làm trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở
Việt Nam” được thực hiện với mục đích trên.

2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Đã có một số công trình nghiên cứu, các hội thảo, hội nghị trong
và ngoài nước đề cập đến vấn đề tạo việc làm nói chung và tạo việc

quan nhà nước do tinh giản biên chế, do giải thể hoặc sắp xếp lại các
DN nhà nước theo Nghị quyết Trung ương 3 khoá 9”
“DNVVN Việt Nam trước yêu cầu hội nhập” (Vũ Xuân
Hùng_Tạp chí cộng sản số 765 năm 2006, trang 31-32). Trong nghiên
cứu này, tác giả nhấn mạnh “DNVVN trước yêu cầu hội nhập đang
đóng một vai trò quan trọng, biểu hiện ở khả năng thu hút lao động và
đóng góp GDP hàng năm.
“Một số định hướng phát triển DNVVN giai đoạn 2006-2010”
của tác giả Nguyễn Ngọc Phúc, tạp chí Kinh tế và Dự báo số 12 năm
2005, trang 38-42 có viết: “Các DNVVN đóng vai trò cực kỳ quan
trọng trong việc huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển và có ý
nghĩa then chốt trong quá trình giải quyết các vấn đề như xoá đói giảm
nghèo, tạo việc làm, phát triển đồng đều giữa các khu vực”
“Thực trạng và giải pháp phát triển DNVVN ở nước ta hiện nay”
(Phạm Trọng Đức_Tạp chí kinh tế và dự báo số 6 năm 2006, trang 2123): “Theo tính toán của các chuyên gia, để tạo ra một việc làm, các DN
nhà nước phải đầu tư 41 triệu đồng, các DN có vốn đầu tư nước ngoài là
294 triệu đồng, trong khi đó khu vực kinh tế tư nhân chỉ là 26 triệu
đồng”.
5


Các nghiên cứu trên đã khẳng định vai trò hết sức quan trọng của
việc làm và tạo việc làm là việc làm cần thiết đối với mỗi quốc gia.
Đồng thời, cũng đã đưa ra một số nhận định về vai trò giải quyết việc
làm của Doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam. Tuy nhiên, tạo việc làm
chỉ là một trong những nội dung nghiên cứu nhỏ trong tổng thể về vấn
đề phát triển DNVVN mà chưa có những công trình nghiên cứu chuyên
sâu về khả năng tạo việc làm của loại hình doanh nghiệp này, nhất là
chưa lượng hóa được các yếu tố tác động đến khả năng tạo việc làm
của DNVVN. Hơn nữa, những nghiên cứu này không còn phù hợp với

- Đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị nhằm tạo ra nhiều chỗ
việc làm hơn nữa trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam

4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: 10 tỉnh/thành ở Việt Nam
+ Về thời gian: năm 2005 – 2011
- Đối tượng nghiên cứu:
+ Vấn đề tạo việc làm từ phía các DNVVN đang hoạt động trong
ngành sản xuất – chế biến.

5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên
gia trong lĩnh vực lao động việc làm.
- Phân tích thống kê và kinh tế lượng: Dựa trên Bộ số liệu điều
tra Doanh nghiệp vừa và nhỏ năm 2005, 2007, 2009 của Dự án Điều
tra DANIDA để phân tích các yếu tố tác động tới khả năng tạo việc
làm trong các DNVVN ở Việt Nam hiện nay.

7


6. Khung phân tích các yếu tố tác động tới khả năng tạo
việc làm trong các DNNVV

Các yếu tố bên ngoài DN

Các yếu tố bên trong DN
- Ngành


tranh với các DN khác.

dụng.
+ Tuổi thọ của máy móc, thiết bị.

Cầu lao động
- Số lượng lao động
- Chất lượng lao
động

* Kỳ vọng chiều tác động của các yếu tố tới khả năng tạo việc làm
Yếu tố tác động

Chiều tác động

Hình thức sở hữu

+/ 8


Vốn

+

GO, Doanh thu

+

K/L


tác động tới khả năng tạo việc làm của doanh nghiệp vừa và nhỏ
2. Mô hình đánh giá tác động của các yếu tố tới khả năng tạo
việc làm của Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Phần 3. Các hàm ý chính sách và khuyến nghị.
9


8. Những đóng góp của đề tài
- Đề tài sẽ hệ thống lại cơ sở lý thuyết có liên quan đến việc làm,
tạo việc làm, các Doanh nghiệp vừa và nhỏ; Đồng thời, chỉ ra khung
lý thuyết các yếu tố tác động tới khả năng tạo việc làm của các Doanh
nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam.
- Đề tài sẽ chỉ ra tác động trong ngắn hạn và dài hạn của các yếu
tố: tiền lương/thu nhập, giá trị sản xuất, đầu tư trong vốn… tác động
tới lao động/việc làm trong các Doanh nghiệp vừa và nhỏ.
- Đề tài đưa ra một số giải pháp, khuyến nghị nhằm tạo ra nhiều
chỗ việc làm hơn nữa trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam

9. Hạn chế của đề tài
Đề tài chủ yếu được phân tích dựa trên Bộ Số liệu điều tra
Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (DANIDA) của Viện Khoa học Lao động
và Xã hội nên chưa khai thác, phân tích được tất cả các yếu tố tác
động tới tạo việc làm trong các Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hơn nữa,
số liệu điều tra chọn mẫu một số tỉnh thành trên cả nước nên việc phân
tích tới cấp vùng, cấp tỉnh còn hạn chế.

10