Phương tiện vật
liệu dạy học &
Công nghệ thông tin
Mục tiêu học tập
1. Kể ưu nhược điểm và nêu điều lưu ý khi sử
dụng bảng, giấy lớn , giấy trong, máy tính và
đèn chiếu.
2. Trình bày cách sử dụng công nghệ thông tin
trong dạy học và lượng giá
3. Sử dụng được bảng, giấy lớn , máy tính, đèn
chiếu và Internet khi dạy học.
4. Thể hiện được quyết tâm chống dạy chay
( thuyết trình độc thoại), tăng cường nghe –
nhìn và làm khi dạy học.


Những điểm chung về nghe – nhìn.
• Nghe thì quên, nhìn thì nhớ, làm thì hiểu (Khổng tử)

“I hear and I forget. I see and I remember. I do and I understand.” - Confucius ( 孔子 )

• Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng
một làm – Trăm hay không bằng tay quen. Thính giác là
giác quan yếu, mau mệt và sớm bị ức chế ( HV buồn
ngủ)- Thị giác mạnh hơn và bền bỉ hơn- GV phải tạo
điều kiện cho HV được nhìn và làm,không chỉ nghe (dạy
chay)
• Phương tiện giúp tăng cường tương tác G-H và H-H
• Phương tiện dạy học gồm các thiết bị / đồ dùng giúp:
nghe- nhìn – làm hoặc phối hợp với nhau. Nhìn chủ yếu
bằng vi tính và máy chiếu, video với PPT – Giao lưu GVHV và HV–HV qua công nghệ thông tin ( như Wikisend).

hình lên giấy trước-Dùng nhiều lần- Dễ mang – Dùng màu
– Trang trí diềm
– Tránh bụi bẩn và thời gian xoá- Treo trên tường để
gĩư lại việc đã làm hoặc điều cần nhớ
– Học viên có thể ghi ý kiến khi thảo luận nhóm , khi
làm bài tập và trình bày, sửa chữa.
Nhược điểm :
-Người nói quay lưng lại học viên (nếu không viết trước)
-Tầm nhìn hạn chế. Chỗ trên trang giấy có hạn
-Đắt hơn phấn /bảng (nên mua loại bút có thể đổ mực kèm
theo mực, không mua giấy croquis: đắt)
-Không có khả năng gây ấn tượng hoặc các hiệu quả đặc
biệt khác
Lưu ý :
- Hình vẽ có thể chuẩn bị trước mà không để người
khác thấy bằng cách sử dụng bút chì màu vàng nhạt
- Nhắc học viên viết to, rõ bằng chữ in hoa- Dự phòng
hết mực


Bảng trắng hoặc bảng nhựa, bảng xốp
Ưu điểm
– Có thể sử dụng màu
– Thuận tiện hơn so với dùng phấn, viết trơn, sạch , ít
bụi- Đổ mực để dùng lại bút dạ.
– Có thể gắn giấy / tranh ảnh lên trên và dễ đổi chỗ

Nhược điểm
- Người viết quay lưng lại học viên (nếu không viết
trước) -Vận chuyển khó khăn, dù không lớn -Bút dạ dễ

phận cắt rời đề ghép dần hoặc chồng hình -Cho phép sử
dụng nhiều màu
– Sử dụng tờ giấy trong với chức năng như một bảng đen để
viết ngay trước lớp (nên viết to, ít, bằng chữ in hoa)
– Cho phép có những hiệu ứng phức tạp: chiếu hình màu,
che bớt từng phần, chồng hình nhiều lớp.
– Không cần phải che kín ánh sáng bên ngoài và tắt đèn
trong phòng học, người nghe vẫn có thể vừa xem vừa ghi
chép.
– Học viên có thể trình bày bài tập hoặc viết ý kiến thảo

luận nhóm để trình bày. Là công cụ chung của G-H !


Nhược điểm của Overhead.
- Các thiết bị cần thiết đều cồng kềnh ( đèn chiếu, màn

hình). Phải có nguồn điện, giấy trong, bút dạ, ổ cắm phù
hợp
– Nếu dùng mực permanent thì phải xoá bằng cồn và
khó thay đổi nội dung
– Dễ bay khi dùng quạt máy

Lưu ý
- Dạng hình thang: nên đặt đỉnh màn hình nghiêng 15độ
- Sắp xếp các bản giấy trong theo đúng thứ tự cần
trình bày - nên dùng mực permanent
–Luyện tập cách sử dụng những kỹ xảo khi dùng giấy
trong: lấy ra, đặt vào, che từng phần, chồng hình và
dùng que chỉ bằng đầu bút, không dùng que dài hoặc

Máy chiếu đa năng (Multimedia)
Ưu nhược điểm : Như overhead và đèn chiếu
vi tính, thêm :
Chiếu được nguyên bản trang sách, tờ giấy
viết, tranh ảnh ( như epidiascope) , vật mẫu ở
nhiều tư thế…Chiếu được các trang viết ,
hình vẽ trên máy vi tính
•Hình và chữ không rõ lắm ( nhất là khi chiếu
trang sách thông thường)
•Nên viết to , ít chữ , tô đậm thêm. Nên chọn
lọc kỹ đoạn cần chiếu và phóng to, không nên
chiếu cả trang in
_______________________________________
• Bảng thông minh : Nhiều chức năng


Mô hình/ vật mẫu/ y cụ/người khỏe
- Có thể sờ/ tháo lắp/ tập sử dụng ( làm) –
- Dễ gãy vỡ, sứt mẻ, hỏng, xấu
- Lấy ra khi dùng, dùng xong cất đi ngay,
tránh lộn xộn
- Nên tự chế các đồ dùng đơn giản ( thí dụ:
miếng xốp/ống cao su/ miếng thịt để tiêm- hộp cac tông để đỡ đẻ…)

- Ngày nay: Dùng người khỏe đóng giả và
dùng Đóng vai để học cả kỹ năng (với BK
lồng ghép HKL)
- Dạy học Dựa trên năng lực: Tập tiếp đến
thạo tại Médiathèque, không hạn chế .


BN giả
HV
Chữ U


Sử dụng Công nghệ thông tin
1. Máy vi tính và đèn chiếu: Lớp học không giấy - Giáo
án và bài học điện tử, kết hợp nghe-nhìn, nhưng đề
phòng độc thoại và bệnh “ ôm máy”
2. Internet: Thày yêu cầu SV truy cập thông tin và bằng
chứng – Sách điện tử- Portfolio – Trả bài qua mạng –
Thày đưa bài , ra bài tập, cho kế hoạch học, giao
nhiệm vụ…SV hợp tác với nhau qua email và mạng…
3. Lượng giá: Số hóa bộ test, chọn đề ngẫu nhiên, xáo
trộn đề, chấm bằng máy scan, lưu trữ điểm..McMix
4. Quản lý: Có phần mềm quản lý SV, credits, điểm, tiến
độ…
5. Dạy học từ xa và Hội nghị trực tuyến: Công bố
chương trình/mục tiêu/kế hoạch/ cách làm việc - Giao
bài học và bài tập, thu bài và báo cáo, giải đáp, giao
lưu trên mạng… Không loại trừ đợt làm việc trực tiếp& Đánh giá
•

Lưu ý: Phải có wireless hoặc USB 3G – Phòng học nhiều ổ cắm điện


Các công cụ công nghệ thông tin
1. Trình chiếu nội dung học tập : ppt và
word- Ưu điểm: Nhìn – Hình màu, sơ đồ,
bảng biểu, hình động…

Dùng PhotoStory3 for Windows ( có sẵn trong
win hoặc lấy xuống từ mạng)- Tự chụp ảnh, đưa
vào tình huống, ghi âm, thêm chữ - Hiện với Windows
Media Player. Hoặc biên soạn với ppt, insert ảnh và
thêm tiếng nói, thêm chữ… Nên có ý định/ kịch bản đơn
giản ( việc gì, ở đâu, ai nói gì, ai làm gì , đặc tả cái gì…)

• 6. Video/ ciné có hình động: Ghi hình động/
video ( điện thoại/ máy ảnh…) – Dùng Windows
Movie Maker , chèn ảnh và đoạn video – Thêm
tiếng và chữ . TD : BN Chân-Tay-Miệng với lời kể
bệnh/ hỏi bệnh, hình ảnh các triệu chứng, các thao tác
khám và chăm sóc tổn thương… Nên có ý định/kịch
bản đơn giản. Thay thế BN thật ( DHLS không NB)


Phầm mềm Powerpoint – Giáo án điện tửPhần mềm Đánh giá
• Phần mềm Powerpoint:Có sẵn miễn phí ở Office-3 khoang
- Thuận lợi cho nghe-nhìn nội dung, hình màu, clip video
- Nguy cơ thuyết trình dài độc thoại – Bệnh ôm máy !
• Giáo án điện tử: - Đơn giản là dùng ppt kiểu xem 3
khoang ( normal view), khoang dưới phải ghi: thời gian,
phương pháp dạy, hoạt động của HV…Kết hợp GA viết.
- Có thể kèm hình động, video, bài tập, câu hỏi..
• Phần mềm đánh giá: - Soạn ngân hàng test và bộ Bảng
kiểm – Chọn đề ngẫu nhiên theo 1 cấu trúc – Xáo trộn
mã số test, mã số ABC của các câu trả lời, làm thành
nhiều mã số đề khác nhau ( dù nội dung giống nhau) –
Biên soạn nhiều mẫu phiếu làm bài cho các đề tương
ứng – Chấm bằng máy scan cho các mã số đề khác

dạy học từ xaTéléconference

Nhược điểm

Lưu ý


1.
2.

3.
4.
5.
6.

Bài tập

Làm vài slides ppt để dạy học, có hình vẽ và video
Biên soạn 1 đoạn KHBH ( giáo án điện tử, dùng
kiểu xem 3 khoang, ghi rõ thời gian, phương pháp
dạy của GV và hoạt động của HV).
Đưa 1 tài liệu học tập hoặc bài tập lên mạng và
hướng dẫn SV truy cập. ( thí dụ dùng Wikisend).
Giao nhiệm vụ học tập cho 1 tổ SV qua mạng ( giả
định) hoặc cho dạy học từ xa (Dùng email chung).
Viết danh mục dụng cụ kèm bảng kiểm cho 3 -5
hộp dụng cụ của Médiathèque.
Mô tả cách làm dụng cụ thực tập đơn giản để tiêm
bắp, trong da, t/m; khám thai, đỡ đẻ, khâu tầng
sinh môn, bấm ối, tắm bé; chọc dò tràn dịch màng