ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
===========

NGUYỄN THANH MẾN

ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
===========

NGUYỄN THANH MẾN

ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60.22.0315

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Trọng Phúc


tránh khỏi những sai xót. Tác giả rất mong nhận được ý kiến cuả quý thầy cô
và các bạn. Xin chân thành cám ơn.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thanh Mến


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài....................................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài ...........................................................3
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ...........................................................................6
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ............................................................................7
5. Cơ sở lý luận, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu ..................................7
6. Đóng góp khoa học của luận văn ..........................................................................8
7. Kết cấu của luận văn ..............................................................................................8
Chƣơng 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH
VĨNH PHÚC VỀ XÂY DỰNG ĐOÀN THANH NIÊN TỪ NĂM 1997
ĐẾN NĂM 2005 .......................................................................................................9
1.1. Đặc điểm của tỉnh Vĩnh Phúc và hoạt động của tổ chức đoàn. .................9
1.1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế- xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc ........................9
1.1.2. Khái quát về tình hình xây dựng Đoàn thanh niên của tỉnh Vĩnh
Phúc và hoạt động của tổ chức đoàn. .............................................................. 10
1.2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ trƣơng của Đảng
bộ tỉnh Vĩnh Phúc về xây dựng Đoàn thanh niên ............................................ 10
1.2.1.Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về xây dựng Đoàn
thanh niên ........................................................................................................... 10
1.2.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về xây dựng Đoàn
thanh niên .......................................................................................................... 10
1.3. Sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về xây dựng Đoàn Thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh ................................................................................ 10


BẢNG KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT

BCH

Ban chấp hành

CLB

Câu lạc bộ

CNXH

Chủ nghĩa xã hội

CNH- HĐH Công nghiệp hóa-hiện đại hóa
ĐTN

Đoàn thanh niên

TNCS

Thanh niên cộng sản

UBND

Ủy ban nhân dân

XHCN


đồng thời giữ vai trò nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên, phối hợp
với các cơ quan đoàn thể, gia đình chăm lo giáo dục, bảo vệ quyền lợi chính
đáng của thế hệ trẻ.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn nhận thức sâu sắc
thanh niên là lực lượng quyết định sự phát triển hiện tại và tương lai của đất

1


nước. Vì vậy, Đảng khẳng định công tác thanh niên là một bộ phận không thể
tách rời công tác xây dựng Đảng, việc xây dựng tổ chức Đoàn thanh niên
vững mạnh về mọi mặt là xây dựng Đảng trước một bước.
Trong thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ, Đảng đã lãnh đạo xây dựng
Đoàn Thanh niên cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực hiện tốt việc đoàn
kết, vận dộng, tập hợp thanh niên tham gia sự nghiệp giải phóng dân dân tộc,
thống nhất đất nước.
Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo trong
những năm vừa qua đã thu hút nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề
cần thiết để đưa đất nước chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hoá đất nước. Trong những thắng lợi đó
có sự đóng góp không nhỏ của công tác thanh niên nói chung và xây dựng
Đoàn thanh niên nói riêng. Tuy nhiên do những biến đổi về cơ cấu xã hội,
địa vị kinh tế, học vấn, tư tưởng, tâm lý lối sống…Thanh niên đã và đang
biến đổi trên nhiều mặt cả tích cực và tiêu cực. Trên thực tế, Đoàn thanh
niên cộng sản Hồ Chí Minh đã bộc lộ nhiều nhược điểm, ảnh hưởng của
Đoàn trong thanh niên bị giảm sút. Vì vậy xây dựng Đoàn Thanh niên hiện
nay đang đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục có những giải pháp
kịp thời nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại
hóa đất nước. Từ yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp cách mạng, đòi hỏi Đảng
không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo để tổ chức Đoàn phát huy

cơ sở đó chỉ ra những vấn đề cần quan tâm trong công tác xây dựng, củng cố
tổ chức Đoàn hiện nay.
Trong tác phẩm “ Một số vấn đề về công tác thanh niên trong thời kỳ
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Nxb thanh niên, Hà Nội, 2001, tác
giả Văn Tùng đã đề cập cách tiếp cận nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng về
xây dựng Đoàn Thanh niên trong thời kỳ đổi mới.

3


Tiếp theo, sách “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên trong
cách mạng Việt Nam”, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2004, Tác giả Trần Quy
Nhơn làm rõ cơ sở hình thành và quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò thanh
niên với những điều kiện cụ thể của dân tộc.
Tiếp cận thanh niên từ góc độ xã hội học, có cuốn sách của GS Đặng
Cảnh Khanh: “ Xã hội học thanh niên”, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006.
Tác phẩm đã cung cấp những thông tin mới về vị trí, vai trò của thanh niên,
văn hóa thanh niên, định hướng giá trị chuẩn mực cho thanh niên, phong trào
thanh niên và công tác thanh niên. Những vấn đề được nghiên cứu và phân
tích trong mối liên hệ, tương tác đa chiều với các yếu tố kinh tế- văn hóa- xã
hội. Công trình đã gợi mở nhiều nội dung quan trọng để tiếp tục hoạch định
các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác thanh niên, đặc
biệt là xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên vững mạnh.
Nghiên cứu về chủ thể Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cuốn
sách “ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị” của tác
giả Nguyễn Thọ Ánh, Nxb Thanh niên, Hà nội, 2006, đã nghiên cứu một cách hệ
thống về chức năng, vị trí, vai trò của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.
Các ấn phẩm về lịch sử Đoàn, tiêu biểu là công trình của Nhiều tác giả:
“ Lịch sử Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào thanh niên
Việt Nam ( 1925-1999)”, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2000. “ Đoàn thanh niên

chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011. Tác giả đã đưa ra một số
giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
trong giai đoạn hiện nay.
Nhận xét: Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập những nội dung cơ
bản : Về tình hình thanh niên Việt Nam nói chung, vai trò, vị trí, chức năng
của Đoàn thanh niên nói riêng. Khái quát lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về xây dựng
Đoàn thanh niên, bước đầu đề cập việc đổi mới phương thức lãnh đạo của

5


Đảng đối với Đoàn, gợi mở những giải pháp trong việc hoạch định chủ
trương, chính sách của Đảng về công tác thanh niên, xây dựng tổ chức Đoàn.
Bên cạnh đó các công trình đã cho thấy hoạt động của Đoàn thanh niên và
những bước phát triển của Đoàn về cơ cấu bộ máy, hệ thống tổ chức, chất
lượng đoàn viên, các phong trào hành động do Đoàn phát động.
Nhìn chung, khi khảo cứu các công trình đã liệt kê, có thể rút ra những
kết luận cơ bản sau: Thứ nhất, thành quả của những công trình nghiên cứu
nêu trên, ở những mức độ khác nhau là cơ sở để tác giả luận văn có điều kiện
đi sâu nghiên cứu về quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo xây dựng
Đoàn thanh niên ở địa phương; Thứ hai, trong những công trình nghiên cứu
trên, chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống về
sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với công tác xây dựng Đoàn
thanh niên; Thứ ba, quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo xây dựng
Đoàn thanh niên, cần phải tiếp tục nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống,
dựa trên việc khai thác thêm những tư liệu mới, khỏa lấp những khoảng trống
nghiên cứu vẫn còn tồn tại. Đó đồng thời cũng là mục tiêu, nhiệm vụ mà luận
văn cố gắng giải quyết và hoàn thành.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

5.2. Nguồn tư liệu
- Các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin và Hồ Chí Minh về
công tác thanh niên, xây dựng Đoàn Thanh niên
- Các Văn kiện của Đảng, đặc biệt là các Văn kiện Đại hội Đảng toàn
quốc, những Nghị quyết, Chỉ thị, Thông tri của Trung ương Đảng và Chính
phủ; các Nghị quyết của Tỉnh ủy, Quyết định, Chỉ thị của Ủy ban nhân dân
tỉnh cũng như các tài liệu của sở, ban, ngành của tỉnh Vĩnh Phúc về Xây dựng
Đoàn thanh niên cộng Sản Hồ Chí Minh.
- Các công trình nghiên cứu khoa học, các sách, báo có liên quan (báo,
tạp chí, đề tài khoa học, chuyên khảo) do các cơ quan nghiên cứu đã công bố

7


như Viện Lịch sử Đảng, Viện Sử học, Trường Đại học khoa học xã hội và nhân
văn- Đại học Quốc gia Hà Nội … là nguồn tư liệu quan trọng của luận văn.
5.3 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic,
ngoài ra luận văn còn sử dụng các phương pháp cơ bản khác của khoa học
lịch sử như phân tích, tổng hợp, đối chiếu, thống kê, so sánh, để xử lý các sự
kiện, số liệu nhằm dựng lại quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc hoạch định chủ
trương và chỉ đạo xây dựng Đoàn thanh niên cộng Sản Hồ Chí Minh trong
thời gian từ năm 1997 đến năm 2010.
6. Đóng góp khoa học của luận văn
- Trình bày có hệ thống về quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh
đạo xây dựng Đoàn thanh niên cộng Sản Hồ Chí Minh từ năm 1997 đến
năm 2010. Qua đó làm rõ vai trò lãnh đạo Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước.
- Bước đầu nêu lên những đánh giá, nhận xét có cơ sở khoa học về

thành hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ. Như vậy, sau gần 29 năm hợp nhất, tỉnh
Vĩnh phúc được tái lập và đi vào hoạt động từ ngày 1-1-1997.
Sau nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính, từ năm 2008 đến nay,
tỉnh Vĩnh Phúc có 9 huyện, thành, thị là: các huyện Sông Lô, Lập Thạch,
Tam Dương, Bình Xuyên, Vĩnh Tường, Yên Lạc,Tam Đảo, Thị Xã Phúc
Yên và thành phố Vĩnh Yên.
* Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội.
Tỉnh Vĩnh Phúc giáp với các tỉnh thành phố: Phía đông và phía nam giáp
thủ đô Hà Nội; phía tây giáp tỉnh Phú Thọ với ranh giới tự nhiên là Sông Lô;
phía bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang với ranh giới tự nhiên là dãy
núi Tam Đảo. Diện tích tự nhiên của tỉnh là 1.231,76km2
Là vùng chuyển tiếp giữa miền núi và đồng bằng, Vĩnh Phúc có đầy đủ 3
vùng sinh thái: miền núi, trung du và đồng bằng. Khí hậu Vĩnh Phúc có hai

9


vùng: miền núi và đồng bằng, chia hai mùa rõ rệt trong năm: mùa khô và mùa
mưa. Vĩnh Phúc có các tài nguyên khoáng sản như : than, sắt, đồng, thiếc, cao
lanh, đất sét... Chảy qua Vĩnh Phúc có ba sông chính: Sông Hồng, Sông Lô và
Sông Phó Đáy. Với vị trí chuyển tiếp giữa các vùng của Bắc Bộ, Vĩnh phúc có
hệ thống giao thông khá thuận lợi gồm có đường bộ, đường sắt và đường thủy.
Từ năm 1986 đến nay, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, tỉnh
Vĩnh Phúc đã đạt được bước tiến quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội.
Kinh tế nông nghiệp của tỉnh đã có những bước chuyển biến quan trọng,
phát triển khá toàn diện, nhất là lương thực. Sản xuất công nghiệp, xây dựng
ở tỉnh Vĩnh Phúc đã được duy trì mức tăng trưởng cao ở tất cả các thành
phần kinh tế. Tiểu thủ công nghiệp và các ngành nghề truyền thống cũng khá
phát triển. Các hoạt động thương mại, dịch vụ của tỉnh có nhiều chuyển biến
tích cực. Hoạt động tín dụng, ngân hàng, tài chính có nhiều đổi mới, chất

3.

Ban Tư tưởng- Văn hóa Trung ương(2002), văn hóa với thanh niên,
thanh niên với văn hóa, một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Hà Nội.

4.

Đinh Thị Chi ( 2003), Nhu cầu giải trí của thanh niên, Nxb. Chính trị
quốc gia, Hà Nội.

5.

Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010 (2004), Nxb.
Thanh niên, Hà Nội.

6.

Dương Tự Đam (2001), Văn hóa thanh niên và thanh niên với văn hóa
dân tộc, Nxb. Thanh niên, Hà Nội.

7.

Dương Tự Đam (2005), Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng về công tác
thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb. Thanh
niên, Hà Nội.

8.

Đảng Cộng sản Việt Nam(1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VIII, Nxb .Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.


Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban
chấp hành Trung ương khoá X, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

15.

Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa, Văn kiện Hội nghị Trung ương bảy (khóa X), Nxb. Chính trị quốc
gia, Hà Nội.

16.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Phúc (2002), Kỷ
yếu Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ
XIII nhiệm kỳ 2002- 2007, Lưu tại văn phòng tỉnh ủy.

17.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2003), Hướng dẫn thực hiện
Điều lệ Đoàn, Nxb .Thanh niên, Hà Nội.

18.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2007), tổng quan tình hình
thanh niên, công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, Nxb. Thanh
niên, Hà Nội.

19.



Đỗ Mười (1997), Thanh niên cần nuôi dưỡng ước mơ hoài bão, chí lớn,
quyết tâm chiến thắng nghèo nàn lạc hậu, sánh vai cùng thanh niên thế
giới, tạp chí thanh niên, Hà Nội.

31.

Nhà xuất bản Thanh niên (2007), Lịch sử Đoàn thanh niên cộng sản Hồ
Chí Minh và phong trào thanh niên Việt Nam, Hà Nội.

32.

Nhà xuất bản Lao động- xã hội(2007), Hồ Chí Minh về giáo, bồi dưỡng
thanh niên, thiếu niên nhi đồng, Hà Nội.

33.

Nhà xuất bản Thanh niên(2008), Những lời dạy của Bác Hồ với thanh
niên, Hà Nội.

34.

Nhà xuất bản Thanh niên( 2010), Lịch sử liên hiệp thanh niên Việt Nam
và phong trào thanh niên Việt Nam, Hà Nội.

35. Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25-7-2008: Về tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp
hóa hiện đại hóa.

13

phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Vĩnh Phúc năm 2007, Vĩnh Phúc.

52.

Tỉnh đoàn Vĩnh Phúc (2009), Báo cáo về tổng kết công tác Đoàn và
phong trào Thanh thiếu nhi năm 2008, Vĩnh Phúc.

53.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (1997), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
Vĩnh Phúc lần thứ XII, Lưu tại văn phòng tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

54.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (1998), chỉ thị số 07/CT-TU ngày 18/7/1998 về việc
tăng cường công tác chính trị tư tưởng, công tác Đảng và các Đoàn thể
trong trường học. lưu tại văn phòng Tỉnh ủy Vĩnh phúc.

55.

Tỉnh uỷ vĩnh Phúc (1999), Nghị quyết về tăng cường công tác thanh
niên trong tình hình mới, Vĩnh Phúc.

56.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ( 2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh
Vĩnh phúc lần thứ XIII. Lưu tại văn phòng Tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

57.



Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc (2008), Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết Hội
nghị Trung ương bốn (khoá VII) về “Tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng đối với công tác Thanh niên trong thời kỳ mới”, Vĩnh Phúc.

63.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ( 2008), Chương trình hành động số 45-CTr/TU
thực hiện Nghị quyết số 25 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa
X) “ về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Lưu tại văn phòng
tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

64.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ( 2010), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh
Vĩnh phúc lần thứ XV, Lưu tại văn phòng Tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

65.

Tỉnh ủy Vĩnh Phúc(2012), Các Chỉ Thị, Nghị quết của tỉnh ủy Vĩnh
Phúc 1997-2010, Lưu tại văn phòng tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

66.

Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh (2004), Một số
văn bản về công tác cán bộ Đoàn trong thời kỳ đổi mới, Nxb. Thanh
niên, Hà Nội.

16

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb. Thanh niên, Hà Nội.

73.

Văn kiện Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ
VII(1997), Nxb. Thanh niên, Hà Nội.

74.

Hồ Đức Việt (1996), Thanh niên với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước, Nxb. Thanh niên, Hà Nội.

75 .

Http//dangcongsan.vn

17