BÁO CÁO NGHIÊN CỨU
Quá trình phê duyệt và thực thi các dự
án thủy điện ở lưu vực
sông Vu Gia Thu Bồn – Quảng Nam
và sông Long Đại - Quảng Bình
Báo cáo kỹ thuật

Người báo cáo: Lê Anh Tuấn – Lâm Thị Thu Sửu
Người tham gia: Hồ Vĩnh Hòa - Phạm Mậu Tài - Phan Thị Ngọc Thuý
– Lê Thị Mỹ Hạnh – Lê Quang Tiến

5/2013


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MỤC LỤC
DANH SÁCH HÌNH................................................................................................................. 3
DANH SÁCH BẢNG ................................................................................................................ 3
DANH SÁCH HỘP................................................................................................................... 3
MỞ ĐẦU.................................................................................................................................... 4
1.

LƯỢC KHẢO CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ .................................................................. 6

1.1. CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
THỦY ĐIỆN Ở VIỆT NAM ............................................................................................. 6
2.

HIỆN TRẠNG CÁC DỰ ÁN THỦY ĐIỆN CỦA TỈNH QUẢNG NAM VÀ TỈNH
QUẢNG BÌNH ............................................................................................................... 14

4.2.2. Khảo sát ở lòng sông Long Đại và trao đổi với người dân................................... 38
4.3. ĐÁNH GIÁ VÀ BÌNH LUẬN VỀ QUY TRÌNH PHÊ DUYỆT DỰ ÁN THỦY ĐIỆN
Ở TỈNH QUẢNG NAM VÀ TỈNH QUẢNG BÌNH ...................................................... 40
5.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................................... 42

5.1. ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN THỦY ĐIỆN Ở TỈNH QUẢNG NAM .................................... 42
5.2. ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN THỦY ĐIỆN Ở TỈNH QUẢNG BÌNH ................................... 42
Phụ lục ......................................................................................... Error! Bookmark not defined.

2


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

DANH SÁCH HÌNH
Hình 1. Bản đồ tỉnh Quảng Nam ............................................................................................. 14
Hình 2: Hệ thống sông ngòi của lưu vực Vu Gia – Thu Bồn, tỉnh Quảng Nam ..................... 16
Hình 3. Bản đồ quy hoạch bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia- Thu Bồn .................. 18
Hình 4. Bản đồ tỉnh Quảng Bình ............................................................................................. 20
Hình 5. Bản đồ sông ngòi tỉnh Quảng Bình ............................................................................ 21
Hình 6: Sơ đồ quy hoạch thủy điện trên sông Long Đại ......................................................... 24
Hình 7: Phía hạ lưu thủy điện Đắk My 4 bị khô hạn do không có xả nước ............................ 33
Hình 8: Thung lũng hai bên sông Long Đại ............................................................................ 39
Hình 9: Nếu xây dựng thủy điện Long Đại 5, khu vực canh tác này sẽ bị ngập hoàn toàn .... 39

DANH SÁCH BẢNG
Bảng 1.
Bảng 2.


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

MỞ ĐẦU
Trong khoảng 2 thập niên gần đây ở các khu vực miền Trung, đặc biệt từ các tỉnh
Quảng Bình đến Phú Yên và các tỉnh Tây Nguyên đã hình thành và phát triển nhiều dự án
thủy điện có quy mô khác nhau về công suất phát điện trên các hệ thống sông, suối. Nhìn
chung trên phạm vi cả nước, thủy điện đã đóng góp một phần đáng kể năng lượng quốc gia,
khoảng 35 – 40% tổng năng lượng cả nước. Tỷ lệ này có kỳ vọng khả năng vượt 60% đến
năm 2015. Tuy nhiên, trong năm 2010, do tình hình hạn hán kéo dài trên một diện rộng ở
nhiều địa phương, tỷ lệ này tụt xuống còn khoảng 19% tổng điện năng cả nước (Trịnh Ngọc
Duyên, 2010)1. Mùa khô năm 2013 đã cho thấy nhiều hồ chứa thủy điện đã rơi vào tình trạng
thiếu hụt nguồn nước gây một số mâu thuẫn cho các ngành dùng nước khác, điển hình như
các hệ thống ở miền Trung. Điều này chứng tỏ thủy điện ẩn chứa nhiều khả năng thiếu ổn
định về công suất phát, đặc biệt với các diễn biến bất thường về thời tiết và các dấu hiệu ngày
càng rõ của biến đổi khí hậu.
Với sự phát triển quá nhanh về mật độ các nhà máy thủy điện trên những dải đất hẹp
của miền Trung trong thời gian qua đã dần bộc lộ nhiều vấn đề liên quan đến môi trường và
xã hội, đôi khi cả về sự cố kỹ thuật gây nhiều hệ lụy bất lợi cho sự phát triển bền vững cho
khu vực. Bộ Công Thương (2012)2 đã cho rà soát lại với 1.237 dự án thủy điện đã được Thủ
tướng Chính phủ, Bộ Công Thương (trước đây là Bộ Công nghiệp) và UBND các tỉnh phê
duyệt theo thẩm quyền, cho kết quả 338 dự án đã bị loại và 169 vị trí dự án chưa được nhà
đầu tư nào quan tâm so với phê duyệt chiếm một tỷ lệ khá cao (trên 40%). Điều này cho thấy
việc phê duyệt trước đó thiếu những phân tích kỹ lưỡng về mặt kinh tế, xã hội và môi trường,
đặc biệt ở các dự án thủy điện nhỏ và vừa, chủ yếu tập trung ở miền Trung Việt Nam.
Đây là một báo cáo kỹ thuật trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy tiếp cận có sự tham gia
trong quá trình phê duyệt các công trình thủy điện tại 2 tỉnh Quảng Bình và Quảng Nam, Việt
Nam” của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Xã hội (CSRD) với sự tài trợ của RLS nhằm
thúc đẩy sự tiếp cận có sự tham gia trong quá trình phê duyệt các dự án thủy điện tại tỉnh
Quảng Bình và Quảng Nam. Báo cáo này thực hiện theo hợp đồng tư vấn giữa CSRD và

Thời gian và địa điểm: Từ ngày 6 tháng 5 năm 2013 đến ngày 30 tháng 5 năm 2013 tại
tỉnh Quảng Nam và tỉnh Quảng Bình.

5


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. LƯỢC KHẢO CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ
1.1.

CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN THỦY ĐIỆN
Ở VIỆT NAM

Triển khai việc xây dựng các công trình thủy điện được xem là dự án đầu tư, do vậy chủ
đầu tư và các bên xét duyệt phải tuân theo các luật, nghị định, thông tư và các văn bản pháp lý
khác. Các văn bản này được liệt kê theo trình tự thời gian như bảng 1, bảng 2 và bảng 3.
Bảng 1.

Các luật/ nghị quyết liên quan công trình thủy điện do Quốc hội ban hành
Tên luật/ Nghị quyết

TT

Luật số

Ngày ban hành

1


5

Luật Bảo vệ môi trường

52/2005/QH11

29/11/2005

6

Luật Đầu tư

59/2005/QH11

29/11/2005

7

Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật

68/2006/QH11

29/06/2006

8

Luật Đa dạng Sinh học

20/2008/QH12


Quy định chi tiết thi hành một số điều của
pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy
lợi

143/2003/NĐ-CP

28/11/2003

2

Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất

197/2004/NĐ-CP

03/12/2004

3

Quản lý chất lượng công trình xây dựng

209/2004/NĐ-CP

16/12/2004

6


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------



07/05/2007

8

Quy định chi tiết thi hành một số điều của
Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật

127/2007/NĐ-CP

01/08/2007

9

Sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định
80/2006/NĐ-CP

21/2008/NĐ-CP

28/02/2008

10

Sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số
209/2004/NĐ-CP

49/2008/NĐ-CP

18/04/2008



83/2009/NĐ-CP

15/10/2009

15

Hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa
chọn nhà thầu xây dựng

85/2009/NĐ-CP

15/10/2009

16

Quy định về giám sát và đánh giá đầu tư

113/2009/NĐ-CP

15/12/2009

17

Hướng dẫn thi hành Luật bảo vệ môi trường

117/NĐ –CP

31/12/2009


Quy định chi tiết một số điều của Nghị định
số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/4/2011 của Chính
phủ quy định về đánh giá môi trường chiến
lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết
bảo vệ môi trường

26/2011/TTBTNMT

18/07/2011

7


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

22

Thông tư của Bộ Công thương Quy định về
quản lý an toàn đập của công trình thủy điện

34/2010/TT-BCT

07/10/2010

23

Thông tư của Bộ Công Thương Quy định về
quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng dự án
thủy điện và vận hành khai thác công trình
thủy điện


2

Quyết định của Bộ Tài nguyên Môi trường về
việc Phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi
trường dự án thủy điện Sông Tranh 2

137/QĐ-BTNMT

02/02/2006

3

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Nội
dung thẩm quyền ban hành và tổ chức thực
hiện quy trình vận hành hồ chứa thủy điện

285/210/QĐ-TTg

25/12/2006

4

Quyết định của UBND tỉnh Quảng Bình phê
duyệt “Quy hoạch thủy điện nhỏ và vừa tỉnh
Quảng Bình đến năm 2020”.

1448/QĐ-UBND

19/6/2009

13/10/2010

8

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc
ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa các
hồ: A Vương, Đăk My 4 và Sông Tranh 2
trong mùa mưa lũ hàng năm

1880/2010/QĐTTg

13/10/2010

Một văn bản pháp lý quan trọng liên quan đến quá trình phê duyệt các công trình thủy
điện là nghị định 29 của chính phủ (có kèm thông tư 26 của bộ Tài nguyên và Môi Trường)
quy định về đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC), đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và
cam kết bảo vệ môi trường đối với các công trình thủy điện.
Ngoài ra, liên quan đến quy trình phê duyệt các công trình thủy điện và có quan hệ
mật thiết với các quy định ở nghị định 29 CP/2011 là các quy định về Quy trình vận hành hồ
chứa thủy điện (Quyết định số 285/2006/QĐ-TTg ngày 25/12/2006 của Thủ tướng Chính),
Quy định về quản lý an toàn đập (Thông tư 34/2010/TT-BCT của Bộ Công Thương), Quy
định về quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng dự án thủy điện và vận hành khai thác công trình

9


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

thủy điện (Thông tư 43/2012/TT-BCT của Bộ Công Thương) và nghị định 197/2004/NĐ-CP
về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.

e) Tham vấn các bên liên quan trong quá trình thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;
g) Đề xuất điều chỉnh chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tác động
xấu đến môi trường.
….
Điều 7. Thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược
…
7. Trường hợp cần thiết, cơ quan có trách nhiệm tổ chức việc thẩm định báo cáo đánh giá môi trường
chiến lược tiến hành các hoạt động sau đây:
a) Khảo sát vùng thực hiện dự án và khu vực phụ cận;
b) Kiểm chứng, đánh giá các thông tin, dữ liệu, kết quả phân tích, đánh giá, dự báo trong báo cáo đánh
giá môi trường chiến lược;
c) Lấy ý kiến của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, các chuyên
gia liên quan;
d) Tổ chức các cuộc họp chuyên gia đánh giá theo chuyên đề.
…

3

Chính phủ (2011). Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/04/2011 quy định về đánh giá môi trường chiến
lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường. 30 trang. Công báo số 241 – 242, ngày
4/5/2011. Weblink: http://congbao.chinhphu.vn/noi-dung-van-ban-so-04_2013_Q%C4%90-TTg-(1494)

10


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Điều 14. Tham vấn ý kiến trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường
1. Trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, chủ dự án (trừ trường hợp quy định tại
Khoản 3 Điều này) phải tổ chức tham vấn ý kiến:

liệu và phương pháp sử dụng; việc tổ chức và tiến hành lập báo cáo đánh giá tác động môi trường; việc
tham vấn cộng đồng trong quá trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường;
b) Liệt kê, mô tả chi tiết các hoạt động, hạng mục công trình của dự án có nguy cơ gây tác động xấu đến
môi trường kèm theo quy mô về không gian, thời gian, khối lượng thi công, công nghệ vận hành của từng
hạng mục công trình và của cả dự án;
c) Đánh giá chung về hiện trạng môi trường nơi thực hiện dự án và vùng kế cận; mức độ nhạy cảm của
môi trường;
d) Đánh giá, dự báo tác động của dự án đến các điều kiện tự nhiên, thành phần môi trường tự nhiên,
cộng đồng và các yếu tố kinh tế - xã hội có liên quan; kết quả tham vấn cộng đồng;
đ) Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động xấu đến các điều kiện tự nhiên, thành phần môi trường tự
nhiên, sức khỏe cộng đồng và các yếu tố kinh tế - xã hội có liên quan;
…
h) Cam kết của chủ dự án về việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng và
vận hành dự án đã đề xuất trong báo cáo đánh giá tác động môi trường và những quy định khác về bảo
vệ môi trường có liên quan đến dự án.
….

11


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hộp 2: Quy định liên quan
khác (trích dẫn)
Quy trình vận hành hồ chứa
thủy điện
Việc phê duyệt Quy trình vận
hành hồ chứa thủy điện thực
hiện theo Quyết định số
285/2006/QĐ-TTg ngày

của Bộ Công Thương ngày 07
tháng 10 năm 2010
Điều 3. Chứng nhận chất lượng
xây dựng và nghiệm thu đập
1. Các đập của công trình thủy
điện phải thực hiện chứng nhận
sự phù hợp về chất lượng xây
dựng theo quy định tại Thông tư
số 16/2008/TT-BXD ngày 11
tháng 9 năm 2008 của Bộ Xây
dựng hướng dẫn kiểm tra chứng
nhận đủ điều kiện đảm bảo an
toàn chịu lực và chứng nhận sự
phù hợp về chất lượng công trình
xây dựng.

Quy định về quản lý quy
hoạch, đầu tư xây dựng dự án
thủy điện và vận hành khai thác
công trình thủy điện
Theo Thông tư 43/2012/TT-BCT của
Bộ Công Thương ngày 27 tháng 12
năm 2012:
Điều 5. Lập quy hoạch thủy điện
1. Quy hoạch thủy điện được lập 01
lần và có thể được điều chỉnh, bổ
sung để đảm bảo phù hợp với tình
hình phát triển kinh tế - xã hội từng
thời kỳ.
2. Quy hoạch thủy điện phải do cơ quan

tỉnh nơi dự kiến bố trí nhà máy thủy
thực hiện theo quy định tại Nghị
điện có văn bản báo cáo Bộ Công
định số 209/2004/NĐ-CP ngày
Thương xem xét giải quyết.
16 tháng 12 năm 2004 của Chính
phủ về quản lý chất lượng công
Điều 6. Nội dung, hồ sơ quy hoạch
trình xây dựng và Nghị định số
thủy điện
49/2008/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 1. Nội dung quy hoạch bậc thang thủy
năm 2008 của Chính phủ sửa
điện và quy hoạch thủy điện nhỏ thực
đổi, bổ sung một số điều của
hiện theo Phụ lục 1 ban hành kèm theo
Nghị định số 209/2004/NĐ-CP.
Thông tư này và phải đảm bảo các yêu
cầu sau:
a) Cập nhật quy hoạch, định hướng
phát triển kinh tế - xã hội vùng dự
án; hiện trạng và quy hoạch các dự
án khai thác, sử dụng tài nguyên
nước có liên quan trên lưu vực đã
được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
b) Điều tra, khảo sát, đánh giá đầy đủ
các điều kiện tự nhiên (địa hình, địa
chất, khí tượng, thủy văn, động đất
kiến tạo), dân sinh, kinh tế - xã hội,
giao thông vận tải, công trình lưới
điện...trong khu vực nghiên cứu quy

được đề xuất quy hoạch phải đảm
bảo không chiếm dụng quá 10 ha
đất các loại hoặc không di dời quá
01 hộ dân với 01 MW công suất lắp
máy.
g) Sơ bộ đánh giá và kiến nghị giải
pháp giảm thiểu tác động tiêu cực
của dự án đối với môi trường - xã
hội như: xả dòng chảy tối thiểu cho
hạ du; bồi thường, hỗ trợ, di dân,
tái định cư; trồng hoàn trả diện tích
rừng chuyển đổi mục đích sử dụng
cho dự án.
h) Xếp hạng thứ tự ưu tiên đầu tư xây
dựng các dự án kiến nghị trên cơ sở
các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và tác
động môi trường - xã hội của từng
dự án.
2. Nội dung quy hoạch thủy điện
tích năng bao gồm:
a) Các nội dung nêu tại khoản 1 Điều
này.
b) Cập nhật kết quả dự báo cung - cầu
điện và các biểu đồ phụ tải của hệ
thống điện trong nghiên cứu quy
hoạch phát triển điện lực quốc gia
đã được phê duyệt; cập nhật hiện
trạng vận hành của các nhà máy
điện và tiến độ đầu tư xây dựng các
dự án điện có liên quan của hệ

Hình 1. Bản đồ tỉnh Quảng Nam
(Nguồn: http://investinvietnam.vn/report/parent-region/88/126/Quang-Nam.aspx)

14


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.2. Hệ thống sông ngòi tỉnh Quảng Nam
Sông Thu Bồn là con sông nội địa có diện tích lưu vực lớn nằm phía sườn Đông dãy
Trường Sơn, toàn lưu vực rộng đến 10,350 km2. Sông Thu Bồn bắt nguồn từ núi Ngọc Linh
thuộc huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum, chảy theo hướng gần Bắc Nam qua các huyện Trà My,
Tiên Phước, Hiệp Đức và Nông Sơn, rồi chảy qua Giao Thủy vào vùng đồng bằng qua các
huyện Duy Xuyên, Đại Lộc, Điện Bàn, Quế Sơn, và đổ ra biển tại Cửa Đại, thành phố Hội
An, tỉnh Quảng Nam, một nhánh chảy vào sông Vĩnh Điện để đổ nước vào sông Hàn, Đà
Nẵng. Trước khi đổ ra biển tại cửa Đại, một phần nước của sông chảy vào sông Trường Giang
để đổ ra vịnh An Hòa Tam Quang, huyện Núi Thành.
Sông Vu Gia, có diện tích lưu vực khoảng 5.500 km2, bắt nguồn từ dãy Trường Sơn,
bao gồm các nhánh sông Cái, sông Bung, sông Côn, chảy qua các huyện Đông Giang, Tây
Giang, Nam Giang, Phước Sơn, Đại Lộc, Điện Bàn của tỉnh Quảng Nam. Phần thượng nguồn
lưu vực ở huyện Phước Sơn được gọi là Đăk My, sông chảy theo hướng Nam lên Bắc. Khi
qua địa bàn phía Đông huyện Nam Giang, sông được gọi là sông Cái. Tại đây, nó nhận một
chi lưu lớn ở phía Tây (tả ngạn), đó là sông Thanh. Bắt đầu khi chảy sang huyện Đại Lộc,
sông được gọi là Vu Gia và có dòng chảy theo hướng Đông-Tây. Tại đây, sông tiếp tục nhận
hai chi lưu lớn chảy xuống từ phía Bắc là sông Bung và sông Côn. Sông Vu Gia chảy đến địa
phận xã Đại Hòa ở phía Tây Đại Lộc thì tách ra làm hai dòng, một là sông Yên chảy lên phía
Bắc hợp lưu với sông Cầu Đỏ, còn lại là sông Quảng Huế đi về phía Nam hội lưu với sông
Thu Bồn.
Sông Vu Gia hợp với sông Thu Bồn tại điểm hợp lưu Đại Lộc, qua sông Quảng Huế,
tạo thành hệ thống sông lớn Vu Gia – Thu Bồn (Hình 2). Lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn có

Nam như sau:

4

Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam (2012). Quy hoạch và thực hiện đầu tư các dự án thủy điện trên địa bàn tỉnh
Quảng Nam. Công văn số 148 /BC-UBND ngày 25 tháng 9 năm 2012

16


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.3.1.

Các dự án thuộc Quy hoạch thủy điện hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn

Có 10 dự án theo quy hoạch đã được đăng ký đầu tư, tình hình triển khai thực hiện đầu
tư tính đến ngày 15/9/2012 cho ở Bảng 3 và các công trình đang xây dựng ở Bảng 4.
Bảng 4.
TT
1
2
3
4

Dự án
thủy điện

Các công trình thủy điện đã hoàn tất và phát điện
Công suất

ngày 10/8/2004
71/QĐ-TNMT
ngày 17/6/2005
137/QĐ-BTNMT
ngày 02/02/2006
2643/QĐ-BTNMT
ngày 08/12/2005

Tháng/ Quý
khởi công

Tháng/ Quý
hoàn thành

8/2003

12/2008

11/2005

8/2009

quý I/2006

quý IV/2011

quý II/2007

quý I/2012


3461/QĐ-UBND
ngày 04/12/2006
267/QĐ-BTNMT
ngày 21/2/2008
980/QĐ-UBND
ngày 30/3/2009

Tháng/ Quý
khởi công

Tháng/ Quý dự
kiến hoàn thành

quý II/2010

quý I/2014

quý III/2011

quý IV/2014

quý IV/2009

quý IV/2012

quý III/2010

quý IV/2012

- 02 công trình đã phê duyệt Báo cáo đầu tư, đang trong giai đoạn thiết kế kỹ thuật, dự

trình đã phát điện, tổng công suất 719,7MW; 09 công trình đang xây dựng với tổng công suất
549,0MW; 12 dự án đã được tham gia ý kiến cơ sở, phê duyệt Báo cáo dự án đầu tư với tổng
công suất 270,9MW; đang giai đoạn thiết kế kỹ thuật; dự kiến khởi công trong năm 2012; và
09 dự án đang trong giai đoạn nghiên cứu, lập dự án đầu tư; công suất theo quy hoạch
39,2MW.

Hình 3. Bản đồ quy hoạch bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia- Thu Bồn
(Nguồn: ICEM, 2008)5

5

ICEM (2008). Strategic Environmental Assessment of the Quang Nam Province Hydropower Plan for the Vu
Gia- Thu Bon River Basin, Prepared for the ADB, MONRE, MOITT & EVN, Hanoi, Viet Nam.

18


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hộp 3: Các sự cố ở 4 dự án thủy điện lớn đã vận hành ở Quảng Nam được các phương tiện
thông tin đại chúng chú ý

2.2.

•

Công trình thủy điện A Vương: quy trình vận hành hồ thủy điện A Vương
không hợp lý dẫn đến việc xả lũ ồ ạt vào cuối tháng 9/2009 đã gây nên trận lũ
lớn, vượt mức lũ lịch sử các năm gần 2 mét, gây nên thảm hoạ cho người dân
huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.

dốc từ phía Tây sang phía Đông. Hầu hết đất đai của tỉnh là đồi núi, chiếm chừng 85% tổng
diện tích tự nhiên, địa hình bị chia cắt rất rõ rệt. Tổng quát, tỉnh Quảng Bình có những vùng
sinh thái đặc trưng theo đặc điểm địa hình: vùng núi cao, vùng đồi và trung du, vùng đồng
bằng và vùng cát ven biển. Vùng núi cao nằm toàn bộ ở phía Tây của tỉnh, có cao độ 1.000 1.500 m, trong đó cao nhất là đỉnh Phi Co Pi 2017 m. Vùng đồi và trung du thấp, có dạng như
kiểu đồi bát úp. Vùng đồng bằng chạy song song với ven biển có kích thước nhỏ và hẹp.
Vùng cát ven biển có dạng lưỡi liềm hoặc rẻ quạt.

19


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hình 4. Bản đồ tỉnh Quảng Bình
(Nguồn: Website UBND tỉnh Quảng Bình, 2008)6
2.2.2. Hệ thống sông ngòi tỉnh Quảng Bình
Quảng Bình có 5 sông chính đổ ra biển, theo thứ tự từ Bắc vào Nam đó là: sông Ròn,
sông Gianh, sông Lý Hòa, sông Dinh, sông Nhật Lệ. Trong đó, Sông Gianh và Nhật Lệ là 2
con sông lớn nhất, với diện tích lưu vực chiếm phần lớn diện tích tự nhiên của tỉnh Quảng
Bình. Sông Gianh diện tích lưu vực 4.462 km2, có 3 nhánh lớn là Rào Trổ, Rào Nan và Sông
Son hay còn gọi là Sông Tróoc. Sông Nhật Lệ diện tích lưu vực 2.652 km2, có 3 phụ lưu lớn
là sông Lệ Kỳ, sông Kiến Giang và sông Long Đại. Quảng Bình có hệ thống sông suối khá
lớn với mật độ 0,8 - 1,1 km/km2. Quảng Bình có khoảng 140hồ tự nhiên và nhân tạo với dung
tích ước tính 243,3 triệu m3. Hầu hết các sông bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn, có độ dốc
lớn. Dòng sông chảy quanh co giữa các đồi núi kéo theo phù sa trôi về các vùng hạ lưu theo
hướng từ tây sang đông.

6

http://www.quangbinh.gov.vn/3cms/scripts/fckeditor/web/upload/Image/DuLichQuangBinh/visitor_map/index.h
tm

tư xây dựng thủy điện. Để phát huy thế mạnh, tạo cơ hội kêu gọi đầu tư, UBND tỉnh Quảng
Bình đã có Quyết định số 1448/QĐ-UBND ngày 19 tháng 06 năm 2009 về việc phê duyệt
Quy hoạch phát triển thủy điện vừa và nhỏ tỉnh Quảng Bình đến năm 2020 và được Bộ Công
thương thỏa thuận với tổng 21 dự án khoảng 2182 tỷ đồng, có tổng công suất lắp máy là
80,8MW. Trong đó tại sông Long Đại là một nhánh sông của sông Nhật Lệ bắt nguồn từ xã
miền núi Kim Thủy, Lâm Thủy huyện Lệ Thủy và chảy qua xã Trường Sơn, Trường Xuân
huyện Quảng Ninh có 6 dự án thủy điện nằm trong quy hoạch của tỉnh Quảng Bình, với tổng
công suất lắp máy là 37,2MW.
Ngày 19/6/2009 UBND tỉnh Quảng Bình đã phê duyệt Quy hoạch phát triển thủy điện
vừa và nhỏ của đến năm 2020 theo Quyết định số 1448/QĐ-UBND. Trong đó, ở tỉnh Quảng
Bình sẽ có 21 dự án thủy điện nhỏ với tổng công suất lắp máy 80,8 MW, tập trung trên 2 lưu
vực sông Gianh và Nhật Lệ, trong đó trên lưu vực sông Giang có 6 dự án thủy điện nhỏ và
trên lưu vực sông Nhật Lệ có 15 dự án, trong đó có 6 dự án thủy điện trên sông Long Đại
(Hình 6), được đặt tên lần lượt là Long Đại 1, Long Đại 2, Long Đại 3, Long Đại 4, Long Đại
5 và Long Đại 6. Tổng công suất lắp máy cho 6 dự án thủy điện này là 32,9 MW. Dự án thủy
điện có công suất lớn nhất ở tỉnh Quảng Bình là Long Đại 5, với công suất thiết kế là 11 MW.
Công ty Cổ phần Xây dựng điện 2 (PECC2) thực hiện việc lập hồ sơ khảo sát lập dự án từ
tháng 3/2010 và Công ty Cổ Phần Thủy điện An Khê- Kanak làm chủ đầu tư. Các dự án thủy
điện khác ở Quảng Bình phần lớn là thủy điện công suất lắp máy nhỏ, hồ chứa hoạt động theo
chế độ điều tiết ngày. Danh mục các dự án thủy điện, với vị trí và thông số chính của các dự
án thủy điện chi tiết cho ở Bảng 5.
Hộp 4: Tình trạng 2 dự án thuỷ điện ở tỉnh Quảng Bình

• Công trình thủy điện Hố Hô là dự án thuỷ điện đầu tiên của tỉnh Quảng Bình,
xây dựng trên địa bàn xã Hướng Hóa, huyện Tuyên Hóa. Dự án này do Công ty
Cổ phần Đầu tư và Phát triển điện Miền mắc 1 (NEDI 1) làm chủ đầu tư. Dự án
có tổng mức đầu tư gần 300 tỉ đồng; hoàn thành, phát điện vào tháng 4/2010. Tuy
nhiên, 6 tháng sau đó các cửa xả lũ không hoạt động được trong trận lũ lịch sử
tháng 10/2010 khiến nhà máy chịu hư hại nặng nề. Dù mới sửa chữa xong nhưng
do chất lượng xây dựng không tốt, hiện tượng sạt lở và rò rỉ xảy ra nên gần như

Huyện

Sông/
suối

Flv
(Km2)

Qo
(m3/s)

MND
(m)

MNHL
(m)

Nlm
(MW)

1

Long
Đại 1

106038'12"

17000'40" Kim Thủy Lệ Thủy

Long


Trường
Sơn

Quảng
Ninh

Long
Đại

1135,0

70,39

17,0

5,0

10,0

6

Lồ Ô

106027'08"

17006'50"

Trường
Sơn