CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ
BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở
CỘNG ĐỒNG
Theo hiệp hội đái tháo đường thế giới
(IDF)
Mục tiêu
1- Phòng ngừa bệnh đái tháo đường
2- Quản lý điều trị bệnh nhân đái tháo
đường tại địa phương
3- Giáo dục cộng đồng đái tháo đường
DỰ PHÒNG CHỐNG ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
MỨC ĐỘ DỰ PHÒNG
DỰ PHÒNG CẤP 1
Phòng cho những người có yếu tố nguy cơ
Mục đích: giảm tỷ lệ mắc mới của bệnh, hay làm
chậm thời gian phát bệnh trên lâm sàng
DỰ PHÒNG CẤP 2
Phòng cho những người mắc bệnh ĐTĐ
Mục đích: làm chậm xuất hiện biến chứng hay giảm
mức độ nặng của biến chứng.
Phòng ngừa bệnh đái tháo đường
(dự phòng cấp 1)
1- Tập trung trên đối tượng nguy cơ cao ĐTĐ
- Xác định các đối tượng có nguy cơ cao ĐTĐ
- Tầm soát ĐTĐ trên nhóm nguy cơ cao.
(dự phòng cấp 2)
Yếu tố giúp chăm sóc tốt bệnh nhân đái tháo đường
• Chẩn đoán sớm đái tháo đường.
• Điều trị và theo dõi đường huyết thường xuyên.
• Tầm soát và phát hiện sớm biến chứng, điều trị
biến chứng.
• Giáo dục bệnh nhân ĐTĐ tự chăm sóc.
Điều trị đái tháo đường
(dự phòng cấp 2)
Chăm sóc và khám định kỳ bệnh nhân đái tháo đường
• Kiểm soát đường huyết
• XN chức năng thận
• Kiểm soát huyết áp
• Lipid máu
• Khám mắt
• Khám bàn chân
Điều trị đái tháo đường
Chăm sóc và khám định kỳ bệnh nhân đái tháo đường
Xét nghiệm
• ĐH: tùy theo bệnh nhân, mức độ kiểm soát bệnh
và theo yêu cầu của BS. Thường thử ĐH 1
tháng/lần, nếu ổn định 3 tháng/lần,
• HbA1c mỗi 3- 6 tháng , ít nhất 2 lần/ năm
- Tầm soát
• ĐTĐ típ 1 sau chẩn đoán 5 năm, hay trẻ > 10 tuổi, mỗi năm 1
lần
• ĐTĐ típ 2 : mỗi năm / lần, tùy bệnh nhân, có thể bắt đầu ngay
hay vài năm sau chẩn đoán.
- Điều trị:
HbA1c < 7%
Theo dõi điều trị tại BS Chuyên khoa mắt.
Diabetes Care. 2011;34(suppl 1)
Biến chứng thần kinh
Tầm soát b/c thần kinh ngoại biên ngay khi chẩn đoán
và mỗi năm sau đó.
- Chú ý Khám bàn chân và giáo dục chăm sóc chân
Sau đó:
- Khám bàn chân mỗi khi BN khám ĐTĐ
- Mỗi năm cần lặp lại : khám monofilament, rung âm
thoa (128 Hz), khám phản xạ…
American Diabetes Association. Diabetes Care. 2011;34(suppl 1)
Điều trị đái tháo đường
Chăm sóc và khám định kỳ bệnh nhân đái tháo đường
• Đối với bệnh nhân ĐTĐ típ 2 đã có biến chứng :
thời gian tái khám, lập lại XN theo dõi và kiểm tra
thêm biến chứng tùy theo từng bệnh nhân và phác
đồ theo dõi.
• ĐTĐ típ 1 kiểm tra biến chứng mắt, thận sau 5
Phòng ngừa là phương pháp hiệu quả để ngăn
chặn sự gia tăng bệnh ĐTĐ, đặc biệt trên những
người có yếu tố nguy cơ.
• Phát hiện sớm cũng như kiểm soát tốt bệnh ĐTĐ
sớm giúp ngăn ngừa biến chứng.
• Giáo dục bệnh nhân ĐTĐ là một phần không thể
thiếu trong chiến lược kiểm soát tốt bệnh ĐTĐ.
Tài liệu tham khảo
1- IDF guidelines 2012
2- Standards of Medical Care in Diabetes 2015American diabetes association. DIABETES CARE,
vol 36, SUPPLEMENT 1, JANUARY 2015
3- KHUYẾN CÁO VỀ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG –
Hội Nội tiết và đái tháo đường VN 2009.