1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA SƯ PHẠM TOÁN HỌC
LỚP SƯ PHẠM TOÁN VĂN BẰNG 2 – KHÓA 5

THUYẾT TRÌNH

CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC CHO MỘT TIẾT HỌC


2

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.

Trần Minh Thiện

Nguyễn Thanh Thông
Huỳnh Anh Vũ
Phạm Tài Thắng
Nguyễn Thành Đạt
Nguyễn Thị Kim Hoài
Võ Thị Ngọc Liễu
Phạm Thị Thanh Huyền
Phạm Thị Thanh Tuyền


Dạy học là một công việc đòi hỏi người giáo viên phải sáng tạo, phải luôn trau
dồi và tiếp thu những kiến thức mới, những phương pháp mới cho phù hợp với yêu cầu
đào tạo nguồn nhân lực mới của xã hội. Dạy học hướng vào người học, lấy người học
làm trung tâm là bản chất của đổi mới phương pháp dạy học, qua đó rèn luyện cho học
sinh sự tự tin, phát huy tính độc lập, tự chủ và quan trọng nhất là rèn luyện tư duy sáng
tạo, tích cực trong quá trình học. Người học được đặt trước không phải những bài
giảng, những kiến thức có sẵn mà là những vấn đề, những tình huống của thực tế cuộc
sống. Người học phải được rèn luyện cách tự lực giải quyết vấn đề, tự tìm ra cái chưa
biết, tự tìm ra chân lý, còn người dạy chủ yếu dạy cách tìm ra chân lý chứ không phải là
chỉ biết truyền đạt chân lý.
I.
1.

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Khái niệm phương pháp dạy học


Quá trình dạy học không chỉ quan trọng ở khâu truyền thụ kiến thức mới. Ðể học sinh
nắm vững kiến thức và có thể vận dụng những hiểu biết về môn học vào trong hoạt
động sống của bản thân, phục vụ cộng đồng; khâu ôn tập củng cố cũng như kiểm tra

Thay đổi phương pháp dạy học cần thay đổi phương pháp dạy và phương
pháp học.


•

•
•
•
•

•
•
•

•
•
•
•
•

•
•
•
•
•

Phương pháp dạy học thông báo - thu nhận, làm mẫu, tái tạo
Phương pháp dạy học kiến tạo - tìm tòi
Phương pháp dạy học khuyến khích - tham gia


Phương pháp tiếp nhận tri thức
Phương pháp hình thành kĩ năng, kĩ xảo
Phương pháp ứng dụng tri thức
Phương pháp hoạt động sáng tạo

học
Phân loại theo mục đích dạy

Phương pháp dánh giá

Phương pháp dùng lời
Phương pháp trực quan
Phương pháp thực hành

và đặc điểm tri giác thông tin
Phân loại theo nguồn tri thức
2.

Phân loại các phương pháp dạy học


II.

HỆ THỐNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1. Nhóm phương pháp dạy học dùng lời
- Phương pháp dạy học thuyết trình (lecturing)
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp làm việc với sách giáo khoa và tài liệu tham khảo
2. Phương pháp dạy học trực quan

thụ một chiều hiện hành, với xu hướng chủ trương đổi mới thì lời khuyên chung chung
ở trên là một vị thuốc an thần, an ủi những người giữ nguyên lối dạy học cổ truyền.
Như vậy, cần phải góp phần trả lời câu hỏi: Việc lựa chọn phương pháp dạy học
được tiến hành một cách tuỳ tiện, bất kì, hay bị rằng buộc bởi những tiêu chuẩn khoa
học nào?
Câu trả lời cần được tìm kiếm ở các mối quan hệ của phương pháp dạy học (hiểu
theo cả 3 tầng nghĩa của nó) với các yếu tố liên quan, đó là: Với mục tiêu dạy học; với
nội dung dạy học; với nhu cầu, hứng thú, thói quen học tập của học sinh; năng lực, sở
trường, kinh nghiệm sư phạm của giáo viên; với điều kiện giảng dạy và học tập.
Dưới đây là mấy cơ sở căn bản cần quan tâm khi lựa chọn phương pháp dạy học.


1.

Chọn những phương pháp dạy học có khả năng cao nhất đối với việc thực
hiện mục tiêu dạy học

Mỗi mô hình lí luận dạy học, PPDH đều có những điểm mạnh, điểm hạn chế nhất
định. Nhưng khi xem xét việc thực hiện một mục tiêu dạy học nhất định thì có một số
PPDH có khả năng cao hơn các PPDH khác. Chẳng hạn nếu đặt mục tiêu nhanh chóng
truyền thụ cho xong nội dung quy định thì PPDH thuyết trình có vị trí quan trọng.
Nhưng nếu đặt mục tiêu phát triển năng lực tìm tòi sáng tạo của học sinh thì vấn đề sẽ
khác đi.
Sau đây là kết quả nghiên cứu về khả năng của các PPDH trong việc thực hiện các
mục tiêu (theo phân loại của Bloom và các tác giả khác):


Nhìn vào ma trận, ta có thể thấy rõ điểm mạnh, điểm yếu của các nhóm PPDH với
việc thực hiện mục tiêu, đặc biệt là sự hạn chế của PP thuyết trình đối với việc thực
hiện các mục tiêu quan trọng của phát triển nhân cách.

thiết phải cho GV và HS trở nên quen thuộc với các kĩ thuật dạy học mới có hiệu quả
cao trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục. Để nâng cao tay nghề cần:
•

Nghiên cứu các vấn đề đổi mới PPDH qua sách, vở, giáo trình, tạp chí chuyên
môn, các lớp tập huấn...

•

Rút kinh nghiệm các giờ dạy của bản than kết hợp với tiến hành dự giờ, trao đổi
chuyên môn với đồng nghiệp...

4.

Lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện dạy học
- Ở đây đề cập đến phương pháp dạy học diễn ra trong mối quan hệ với các
điều kiện vật chất, đặc biệt là thiết bị dạy học. Đương nhiên là cần phải lựa
chọn phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện của nhà trường, của phòng
thí nghiệm, của tình trạng đang có.
- Trong khuôn khổ điều kiện cho phép, cần chọn thứ tự ưu tiên khả năng tốt
nhất.
- Các thiết bị dạy học hiện đại không luôn đồng nghĩa với các thiết bị dạy học
đắt tiền. Tính hiện đại của thiết bị dạy học thể hiện ở việc sử dụng các thiết bị
sao cho đạt yêu cầu cao nhất trong việc thực hiện các mục tiêu dạy học, thể
hiện rõ tư tưởng sư phạm hiện đại.


IV.

KẾT LUẬN